장음표시 사용
121쪽
n8 Commentaria in librum III. Reyum. Cap. III
Divi DAT vκJ Hi e patet hanc non iantum salsam fi isse matrem. scd etiam inuidia de odio laborasse in uetam statiem . ideoque petii scuteius filius occidetitui, se ut suo, erat moi tuus et alioqui enim poli is i tibi si mali infantem cummai ei veta illum ci dati a lege postulat et ne filius sui is oeci dei et ut . voluii ergo ut illius eius morere iiii, se ut eius situ, crat motivus. lia A. btilens. Audi s. An bios. lib. 3. de virgin . sua audita ilia 3ti. In lat albutim nen solam a rhituit,' sed ii m Iti l .nem pihah δεῖ positi noti a sectu comma a mura no. Illa qua stitim scit at infan: m, non vinci metuens, stiloriam nee iam solatis μοῖ/ο-prio ji ignori sus istor m ιν re a vit. τι impla
r ra. Vera aurem mar re satagit, τι tias fiati sal: ma I xtramam t. γ tmarii quia fontegunt veraces misistra. vi ex eorum di utilii ahi quirim magistra νιι m habrant. ι ramin iniuriis em vitae hs disti ali nou amittant. ιν quae pittas , vi os haec ea ..dem vera mater aeno itin, quia omnl magistratum
Simili modo. sed dissimili affectu. Ad dispari
eis titi maiii Antonini Catacallae I Gaiae Caesarum, ait Herodianus, ut eos dii coides a tu pi lium diuidentes viiii et, se ab ill 1 diuidi po- .sulauit, ut vicique eorum sui patiem in suo iegno haberet. Sed si usita e Caiaealta enim ni tuem si attem suum Gaetam,utpote populo gi tum, eum in sinu matris Oecidit, atque viscelus velimine pietatis tegeret, eum inter Diuos retulit dicens: κι ma vitius. 9 Ditias.
hsT EN M MATER E ivsJ Natura enim di naturalis compassio certo indicat hane esse matrem. Vide hic solertiatii di sapientiam Salomonis. harae non imm/νis..esit s. Ambios. lib. a de Oise. eap. 8. martis e r ime editas Dei in eo e se, iis Moc titia soni mi. cui istitem ec him quum intern ram υ pertim re timonia. in quae sapientis inresolos. M ur ouam pistatis desienda artito. vestit quam
dam tenuat s ulva volem emit . qua matern partiu
DEcensentur υ. r. inciales in princisis Salomonis, νυ. 7. Praeseri annonae r r gulas tribus. Mox .eto. Oraelis pax felicitas, ae Salomonis quotidianae impen . regni amplitudo. opulentia. magnificentia, praesertim equorum re curruum Tenique v. 29. eiussapientia, parabolae, carmina resibii. 1. V R at autem rex Salomon regnans super omnem Israel: z. &hi princi
pes quos habebat: Azarias filius Sadoc sacerdotis : 3. Elihoreph ct Ahia si ii Sisa scribae: Iosaphat filius Ahilud a commentarijs: q. Banaias filius Ioiadae super exercitum: Sadoc autem , ct Abiathar sacerdotes. s. Azarias filius Nathan, super eos qui assistebant regi: Zabud filius Nathan sacerdos, amicus regis: 6. ct Ahisar praepositus domus :& Adoniram filius Abda super tributa. 7. Habebat autem Salomon duodecim praefectos super omnem Israel
qui praebebant annonam regi ct domui eius per singulos enim menses in anno. ἰ singuli necessaria ministrabant. 8. Et haec nomina eorum : Benhur, in monte
Epn .im. 9. Bendecar, in Macces. R in Salebim &in Bethsames, & in Elon. R in Bethanan. io. Benhesed in Aruboth : ipsius erat Socho, ' omnis terra Epher. D. Benabinadab, cuius omnis Nephath dor , Taphel filiam Salom nis
122쪽
Commentaria in librum III. Regum. Cap. IV. iis
nis habebat uxorem. . Bana filius Ahilud regebat Thanae & Mageddoct
vniuersam Bethsan, quae est iuxta Sarthana subter Iezrael. a Bethsan usque Abel mehula e regione lecinaan. i 3. Bengaber in Ramoth Galaad : habebat Au thiait silij Manasse in Galaad . ipse praeerat in omni regione Argob, quae est in Basan, sexaginta ciuitatibus magnis atque muratis, quae habebant seras aereas. i 3. Ahinadab filius Addo praeerat in Manaim. is . Achimaas in Nephthalii sed & ipse habebat Basemath filiam Salomonis in coniugio 'i6. Baana s-lius Husi. in Aser, ct in Baloth. ir. Iosaphat filius Pharue in Issachar. i 8. Semei filius Ela, in Beniamin. i9. Gaber filius Vti, in terra Galaad, in terra Sehon regis Amorrhaei Sc Og regis Basan, super omnia quae erant in illa terra.
Lo. Iuda st Israel innumerabiles sicut arena maris in multitudine: comedentes, 5c bibentes, atque laetantes. 11. Salomon autem erat in ditione sua habens omnia regna a flumine terrae Philisthi jm usque ad terminum Egypti: osterentium sibi munera. Sc seruientium ei cunctis diebus vitae eius. 22. Erat autem
cibus Salomonis per dies singulos. triginta cori similae , A sexaginta cori farinae. 23. decem boves pingues, a viginti boves pascuales, a centum arietes,
excepta venatione Ceruorum, caprearum , atque bubalorum. & auium altilium.
2 . Ipse enim obtinebat omnem regionem quae erat trans flumen, a Thaphsa usque ad Garan. dc cunctos reges illarum regionum : de habebat pacem ex omni parte in circuitu. 23. Habitabatque Iuda re Israel absque timore ullo, unusquisque sub vite sua. R sub sicu sua, a Dan usque Bersabee, cunctis diebus Salo monis. 26. Et habebat Salomon quadraginta millia praesepia equorum currilium. & duodecim millia equestrium. 27. Nutriebantque eos supradicti regis praesecti : sed di necessiria mensae regis Salomonis cum ingenti cura praebebant in tempore suo. 28. Hordeum quoque a paleas equorum &iumentorum,deserebant in locum ubi erat rex. iuxta constitutum sibi. 29. Dedit quoque Deus sapientiam Salomoni, & prudentiam multam nimis. ω latitudinem coris 'dis, qua sit arenam . quae est in littore maris. 3o. Et praecedebat sapientia Salomonis sapientiam omnium Orientalium & AEsyptiorum, 3 i. δρ erat sapientior cunctis hominibus; sapientior Ethan Ezrahita, ct Heman, ct Chalcol, & Dorda. sit in Mahol: & erat nominatus in uniuersiis gentibus per circuitum. 32. Locutus est quoque Salomon tria millia parabolas: δ suerunt carmina eius quinque & mille. 33. Et disputauit super lignis, a cedro quae est in Libano. usque ad hys Iopum quae egreditur de pariete . ct disseruit de iumentis. a volucribus. Screptilibus, id piscibus. 34. Et veniebant de cunctis populis ad audiendam sapientiam Salomonis, de ab uniuersis regibus terrae, qui audiebant sapientiam
ia, J scilicet summi, id est pontisees. Dibera r Salomon iam ablegarat Abiathar, eumque pontiscatu privarat cap.2. 27. Resp. recensen tur hie omnes ossiciales salomonis, sue qui iam tum erant, sue qui fuerant. siue qui futuri erant, ut patebit vers ii . de is. v oluit enim eos omnes script . hie simul enumeiate. Nominat ergo Abiathar, quia is tempore Dauidit suerat pontifex, eumque ut ubi fidelem Dauid salomoni commendarat : sed quia ipse cum Adonia contra Salomonem conspitarat, hine
eum Salomon ponti statu priuauit. Ita Abul. Alii iespondent Abiathar ab exilio 1 Salomo
ne leuocatum, non ad pontificatum , sed ad simplex saeeidotium , uti Deus minando prae dixerat eius abavo Heli i. Reg. 2.36. Fasurum i vi 'auamur rem erat in Ama tua, dcc. AtarrDi ite me ad υnam partemse. dualem Ita Theodor. de Proeop. Tertio Seraiiu, te spondet Abiathar vocati sacerdotem, quia suerat iace
uag. Sic filii David vocantur sacerdotes , id A est aulae principes di proximi regi a. Reg. 3 v.
uxo suJ Est prolepsis, necdum enim eam habebat, sed postea habuit. Nam salomon hoe
tempore erat dumtaxat ac . annorum circiter.
Vnde non poterat habete filiam quae esset nubilii. Idem dico de Achimaat, qui alteram h buit Salomonis filiam v. is. Recensentur enim hie omnes ostiales de principes salomonis s-mul, sue qui tum erant, sue qui postea saeti
sunt, uti dixi v. . IvDA ET I- rL 1NNvNERA Bitis sicuTU ARENA MAAis Jq.d. Tempore Salomonis ere uit ilibus Iuda ct eeterae undetim tribus Israelis in innumerabilem quas multitudiueme erat que tum summa rerum omnium abundantia. ita ut omnes in suis opibus ac deliciis gaud rent di exultarent. Alleg. regni salomoni, seli- citas repraesentauit felicitatem summam regni
Chiisti in Ecclesia per gratiam, in calo per
123쪽
lio Commentaria in id. III. Regum. Cap. IV.
i ora Philisthii ui 3 Primo, Gaspar Saoch censet siemare palaesinorum . huic inim adi eciat Philisthini .., em .do, Abulens. censet ella Riri Ocoluiae litium , qui disterminat Philisthaeam ab Arabibus. Tertio, alu censent esset idanein, v. l potius originem lordanii in Libano, ubi oriuntur duo iiiii lorct Dan , qui
mox constuciatis lacium Iordanem. Vcium dico flumen hoe esse Euphratem. Nam τὸ Vr a I'hiixi hium non est rc sciendum ad τομα -nt, ut pasci ex Hebraeo in Hebraeo enim est nahar in absoluto, non 'nthar. vii et Icdeberet in tegimine senitivi, ii reget et geni t uum ter ae, scd ad τὸν gna. q.d. Salomon O
tinc bat omnia regna lexae phi istbjm Rumine, id est quae ii iei iacent a qui nute Euphrate usque ad te iram Philisthi jm inclusuE , siue
Salomon obii iubat Omnia regna regionum mchoando a flumine Euphrate usque ad terram Philius ij m. Maluit dicere retra, quam ruat terram . tum ut indicet in terra Philisthinorum non sol sic inuum regnum Salomonis, ita per iliam extentum usque ad fines Igypti. q. d. fiami e tendendo per iei iam Philisthijm usque ad fine, ae ypti ; tum quia loquitur concisE, A ex alijs Se it t. locis quali peruulgatis, On- ei, e terminos tegni Salomonis a Deo promissos consignat. Script . enim terminos terrae San- ciae Iudaeis pronustas allignat ssumen Euphr tem ab Oilente. & Philisthaeam ab Occidente, A gypium a Meridie. Hoc enim promi iurat Dcu, Abrahae Genes. is. i s dicens: Simini
magnum taphratem. Itaque se explicat Auctor huius I bri Regum mox v a . dicens: Vse enim obtinebat omnem fretaenem, tua erat iram omni a Thapsa visae ad Ga an . quae est ultima satrapia Philisthinorum. Ita elate non tantum intelligit, scd o. legit S. Ang. in 'uast. in Iosue, quaest. ai. Et erat domisan , inquit, tu omnibus ricibu, a Iumine Utque ad terram Phahi m. vsint ad Dei 'pu. Die ubi implaum e , q os in Gen si Deis ad Ab aham DP m promtit luep ad xt M. Agu- amne quini ha in t Igitur ab Euphrate. Neque enim de Iordane hic accipi potest, eum & citra Iordati ei,& vlira Iordanem iam terias Israelitae oblineient etiam ante regnum Salomonis Sieta child. A PEiath id est Euphiate) inquisite se Ph list m. lue ad sines agypti. Sic & Benedicti ,: Astumine terra. inquit, id est et 1 ine ad terram Phthi m. Ei lii dotus Clarius: Asia ae v -
ad ire am Phili usi m. Sie de Lyianus ae Mariana. va tabl. A semine . terra P. in 'um 6. ad Soptum. Dat enim hic tres terminos ro ni Salomonis. Icilicet Euphratem ab Oriente,
Philist bino, ab Occidente, α αgyptum a Motidie. vii dixi. 21. ERAT A vTEM clavs SALOMON is hoc est aulae siue aulicorum .put principum, asseclarum ci famulorum Salomonis TRiai NTA CORi si-
aliti& sa inati in pascuis ET CENTvM ARiE- τε sJ Hinc patet multitudo eorum quos alebat salomon, nisque maenificentia.
Simili est stoi, siue albior & purioi farina tritici, ex qua fit panis simili ganeus & delicatus de qua MDU:al lib. i 3. . Non potera, simila dotes numeror mi Psiis. Et Plinia, lib. i 3 e. i o. Simila o extii si sit Lia tisiuma. Aptio iustum est i modii, re simma dira seximes quin M. Daem n antlla intritis. . qui meminpunt. Vnde Seneca Ep. i i9. I rumpam, hir. inquit. plebeius', an simia garitus ad naturam nihil pertinet. Sic nobile, comedunt panem similis aneum, plebit &. iustici tritici um & uligineum. Porro cerm est mensuraeontinens modios Remanos triginta. vide dicta de Mensuris in sine Pentateuchi.
PREARvM ATQvE uva LoRvM J Ex ala, bienon est is quem vulgus Γ alum vocat. animal solidum a pauperum cibus, cum lite inter dolicias ceturium' ea prearum venatione captas ponatur Vnde Bubalum ille e capreatum genere asserit Oppianus lib. a. de venatione. Et Plinius libr. S. ait Aser 'los, antha, cer lupo ius L situdine, tem blati tribus imperitum vvlgus nomen bubalorum imponne. Heb. est iachmur, quod R. Iona vertit, capram
a nam Tigurina, ibicem alij Lmam; alij, hirtam tu rem.
G 2ANJ Thaphsa opponitur hie Gazae; unde videtur uia fuisse iuxta Euphratem. Hie enim limitabat regnum Salomonis ad Orientem, si ut Gaza ad Occidentem. Nonnulli suspicantur Thaphsa esse illam quae Tharsaeus dieitur a Ptolemaeo , Strabone, Xenophonte ci Stephano. Alia fuit Thaphsa eis lordanem , cuius incolas Manahem occidit 4. R. g. 1 f. I s. Hi ne videtur Salomon regnasse ultra flumen, scilicet ultra Euphratem, ae partem Mesopotamiae obtinuisse, a Thaphsa scilicet usque ad
lum tuo decim milua. Est hypallage: Hahbar pr sipta equo um, id est habebat equos in praesepiis, siue in equitibus. Aut eert E per pra epia, intellige septa,quae in equiti euique equo ad manducandum assignant ut: praesepium enim mmmu ne in varia septa, quae cuique equo deputantur, diu ditur, ut unus equus ab alio sue muro exiguo, siue trabe i ter icera te patetur, ne equi vicini septum & pabulum inuadat cum eoque pMgnet di calcitret. Ita Vata b. Porro 2 Patal. 9 2s .in Hebr. iam est: H. e u Salomos quatuor millia praesepium. quia scilicet in quolibet piae episue equili habebat decem. quos, ita vi uniuersm haberet o. millia equorum eurrilium, ut vertit Noster re Sept. Nam quatuor millia multiplicata per decem siciunt o. millia. Ita vatini. Curtiles equi vocantur, qui eutius trahunt equestres qui equitem sustinent. Curii libui tot opus habuit Salomon ad vehendum suis reginas, quas habuit 7oo. di concubinax. id est secundarias uxores, quas babuit trecenias. Item
124쪽
Commentaria in hi um IIII in n. Cap. I . iii
ad annonam , aquam. ligna, lapides . &e. ad sa. A tua . vero vellunt, Frant termina in ce
1 teaim templi I palatio uni suorum eo uehenda. Equepribui ad milites de equites . item ad principes de famulos honoratio, qui io ii, se ho nolis di magnificentiae causa stipatent ci comi
Gosent nonnulli salomonem in eo pia tote quorum pecease contra legem Deuttr. 47. 17. Cum si, ριι constisti m rex , non retitaphia ι si ι-i quos, sed magis peccauit in causa, scisseet in multiplicatioue tot reginatum de uxorum, tantoque seu & pompa regia, quam alete debebat populus. unde ad miti mutauit conita Roboam Salomonii filim , imo ab eo de ieeit ad teloboam, ut audiemus c. ia. v. . Abulentis tamen excusat Salomonem a peecato, saltem grauiore,
quod bona intentione id se iit, de ob necessJ. taetem, idque in te tum omnium abundantia cisumma opuleni a. volibat enim Deus in Salomone suam de Israelis glotiam de magnis entiam toti mundo ostendere. Vs xi. 19. DεD τ mora a Divs s Apis Netiati s
ET Laeti Tu Dirasti Chald. durarum coκ- Dis , Qv Asi ARENAM , Qv E EsT in DT. TORE MAars J Linudonem ιι δε vocat magniscentiam de magnanimitatem, pus cor regium, amplum, magniti eum, magnanimum, ad tantum tegimen ae tanta onera de opera , fabiicarum
praei itin i agno animo sustinenda de superanda, vi se ut arena plurima ea de latissime se pol rigit, ite de eot Sa omonis plurima etiam minuti uim a complecteretur, de ad omnia quae merte concipiebat opere exequendum sese extenderet. Parum etiim prodest multa mente concipe
te de intelligere, nisi ad si vitius di sienuita, ad cea in praxim redigendum. s.3r. SapieN OR ETNANJ H e Ethan fuit in s.
incipiunt parabolae , de se porrigunt id libri s-nem per v c. sus 6 18 qui totidem quas eontinent parabolas. Vos. 32. Eet pura vNT cARNiNA Rivs QvNQUE ET
Mit1EJ V aiahi. φ,inrti s. Sic de Hebr. Chald. a Iosephus, q. d. liber Odarum Salomonis continebat mille odas de quinque. scp- milha. Hi ne patii salomoni ni hi ille Poetam. Eii, piis a id braeorum intercidit e nec iam
simile est haee olim in libiti fuisse eotisci ipia, vi de iis deo, nuper Die se ipsi ut ii Aldio-d uando, . Comado, Gei eius, Gubelmus Ron deletias Iulius Sea liget de alij. Verum haec Omnia pene intereiderunt tot saeculorum interuallo , pia sertim quia tum non erat typographia, ted pavea exemplaria manu scripta dumtaxat , quae facilὸ intereunt. Sie do intercide- tunt omnia Patriarcharum de Sapien:um Hebraeolum . AEgyptiorum , Chaldaeo tum , At bum, Giaeolum scripta ante Morsen , cuius fet E solius des piis eo illo aeuo libit de scripta extant. Addit Abulens. Dei prouidentia eos interiisse. eo quod nimis curiosa continerent, vel quod nos tanta scientiarum luce, quam ipse per reuelationem acceperat, indigni essemus. Glossa censet eos combustos fuisse a Chaldae ii Eusebius vero , de ex eo Glycas ab Erechia
Hine patet salomonem tum priuatim suos, tum publice omnes docuis se physeam de scientiam ierum naturalium, hoc enim significat αὸ ill utili a rati. Ad hoc enim ipse aedificauit vholam liue aeadem iam in monte Sion, in qua ipse do ebat, ut dixi prouerb.9. v. a. unde ab eo suam doctrinam hauserunt Pythagoras, Socrates, Plato, Alistot. teste Eusebio, S. Ambros. Clemente Alex. de alijs.
Addit Pi ellui Salomonem sei pssse libros
de semiuis, de geniis sue daemonibus euocandis. eeito loco assigendis, de ad opeia cogendis. Sed de magi nonnulli, pioniunt Salomonis incantationes , clauiculam de annulum: vetuir
baee ma ea sunt de balomone indigna. Vide
125쪽
re1 Commentaria in Librum III. Regum. Cap. V.
P hiscitur Salomon cum Hiram de lignis re operari', ad fabricam templi. 1. IM quoque Hiram rex Tyri seruos suos ad Salomonem, audiuit enim quod
ipsum unxissent regem pro patre eius: quia amicus iuerat Hiram Dauid omni tempore. 2. Mint autem Salomon ad Hiram, dicens. 3. Tu scis vOluntatem David patris mei. & quia non potuerit aedificare domum nomini Domini Dei sui piopter bella imminentia per circuitum . donec daret Dominus eos sub vestigio pedum eius. q. Nunc autem requiem dedit Dominus Deus meus mihi per circuitum : A non est satan . neque occursus malus. 3. Quamobrem c gito aedificare templum nomini Domini Dei mei sicut locutus est Dominus David patri meo. dicens: Filius tuus, quem dabo pro te super solium tuum , ipse adificabit domum nomini meo. 6. Praecipe igitur ut praecidant mihi servi tui cedros de Libano. ct serui mei sint cum seruis tuis mercedem autem seruorum tuorum dabo tibi quamcumque petieris: scis enim quomodo non cst in populo meo vir qui nouerit ligna caedere sicut Sidoni j. 7. Cum ergo audisset Hiram verba Salomonis. laetatus est valde de ait: Benedictus Dominus Deus hodie. qui dedit David si una sapientissimum super populum hunc plurimum. 8. Et misit Hiram ad Salomonem. dicens : Audiui quaecumque mandasti mihi: ego faciam omnem voluntatem tuam in lignis cedrinis Z: abiegnis. 9. Servi mei deponent ea de Libano ad mare ' esto componam ea in ratibus mari, usque ad locum quem signisii caueris mihi: & applicabo ea ibi. ' tu tollo ea: praebebisque necessaria mihi, Ut detur cibus domui meae. Io. Itaque Hiram dabat Solomoni ligna cedrina, ct ligna abiegna. iuxta omnem voluntatem eius. II. Salomon autem praebebat Hiram coros tritici viginti millia in cibum domui eius. de viginti coros purissimi olei: haec tribuebat Salomon Hiram per singulos annos. 12. Dedit quoque Dominus sapientiam Salomoni, sicut locutus est ei: & erat pax inter Hiram de Salomonem . & percusserunt ambo sce. s. i 3. Elegitque rex Salomon operarios de omni Israel. de erat indictio triginta millia virorum. in. Mittebatque eos in Libanum .decem millia per menses singulos vicissim, ita ut duobus mensibus essent in domibus suis: S: Adoniram erat super huiuscemodi indictione. I 3. Fueruntque Salomoni septuaginta millia eorum qui onera portabant, ' octoginta millia latomorum in monte: I6. absque praepost is qui praeerant sngulis operibus, numero triuin millium sc trecentorum, praecipientium populo, & his qui faciebant opus.17. Praecepitque rex. ut tollerent lapides grandes. lapides pretiosos, in standamentum templi. A quadrarent eos: i8. quos dolaverunt caementarij Salomo
nis, ct caementarij Hiram: porro Giblij praepariauerunt ligna & lapides ad aedisi-
quasi nouo tegi de inauguratione gratularetur. Litteras Hiram ct Salomonis ex Alchiuis Tyriorum aereptas reeen et Iosephus di Eupolemus apud Eusebium lib. s. de Praepar. Earumi tutus est: Suren Sahmo P mgna Ialutem. v-bi vocat eum regem magnum . quasi regem resum, ob capientiam aequὸ ae Opex dc potentiam. Hiram enim Ficbr. de a septuag. voeat in Chiram vel Churam, quasi Chilom vel Tyrom . id est Tyriorum rex , ait Serarius. A Phoenicibus Hiram vocatur Stirem Tytus enim Hebr. di- ncitur se . id est petra, quia in lupe sita. Vn de Saraa um earum vocatur Tyria purpura iaThiopi lo Antioclieno Hieromus ct Hieromenus, cuius filiam Salomoni nupsis Ie asserit Tatianus. A Iosepho lib. 8. Anti .e.2. α libr. i.
contra Apionem vocatur Itomus Abitali fi
ET NON R1τ QTANJ q. d. Non est aduoca- vio Grius, non est mihi hostis, eum quo bella geram, vel qui me a Abitea templi impediat.
Hine videtur quod Hiram partim ex iamilia- itate eum Dauide, partim ex sapientia & felieitate Salomonis eognouerit Deum verum, quem ipsi eolebant. voeat enim eum It ut habent Hebr. quod est nomen proprium Dei.Moysis do Hebraeorum. Hine quoque strenue eooperatus est Salomoni ad fabescam templi Dei veri, mittendo tot millia operatiorum. ligna. lapides; quod viique non secisset, si ipse putasset Deum Salomonis non esse verum.
ita falsum: pro templo enim aediscasset id lum.
126쪽
Commentaria in Librum III. Regum Cap. V. I23
lum. simile Leit Seleucus rex Asae a. Machab. 3. v. a. Antea enim Hiram coluerat Hereulem di Astarten deo, Tyriorum , eisque templa aedi fearat, vii alle iit Iosephus libr. i .contra Apion. Fotiὸ etiam Hiiam eum h sce diis suis patrii, simul coluit Deum Hebraeorum, uti secetunt Aisi 1iij itan stati in Samariam , ut audiemus libr. 4.
Hine Eu hei tua di Angelomus Allegor. per Hiram intestigunt reges Gentium , ut Constantinum. Theodosium Graiianum, Carolum, qui chi istum' di Apostoloi, in adifiranda a propaganda Ecclesia adiuuetunt. Vnde I Hiiam Ecbitam Hebr. idem est quod visat, Iis otia
thia.. id est iuniperina. ut .ertunt Septuag. scilicit iunipetos, quae ibi in magnam altitudinem dictas itera excrescunt . ut inde sant trabes pro subiiciti Licti enim Dauid ligna reliquamque materiam ad sabiliam templi praeparatit . ut dicitur t. parat .axi . tamen haee non suffecerunt
Salomoni, maiora, di plures sibi iras palaesorum si orum med tanti. ita Abul. Allegor. Eucher .d: Angel. Cantiosa semihias, inquit, misit ad tam tam viro, quo Iara, strandum
tradii pro vini ianita illarioni tis Gemilias a Durina ι pectis gratiae calectis. SALOMON AvTEM pa n Ena Y Hi RAM c Ros et i Tici vici Neti Mixti A J Tytus enim tune erat institi ci undique cincta mali, ut in ea nec seri nee meti possit. unde Hiram peiens Salomone triticum in sua epistola apud lose - phum ait : T sito inde mus. re alares tum se postea velo Tutus a Nabuchodonosor pertredecim annos obsessa , commitatis in mare tertie appetibus, ut ad iii di expugnati posset, sacri est Peninsula, xt diri Erech. 29.v. i . di ra. α
ticvra J hoe est lapicidalum . qui lapidea in monte sue rupe exciderent. Hi enim noti et antci,nilia I Isuum. A Israel: tet, uti iam dixi, sed proselrs, ut patet a.
. Patali p. a. v. i7. i 8. prosiliti igitur hi e umGabaonitae. ea telique Chananaei H biai, stib-iecti. I ad iudaiserum eonvelli. Pioselytorum ergo Oileia poliantium di latomorum in fabii ea templi erant via luet sm tueo. millia, Hibraeorum vero triginta millia vi dici um cu v. i 3. quae adde a so. millibus sent igo. millia. His adiice Tyrios di Sydonios. quos Salomon ab Hiram postulatat, ipsique ei sub ruderat . ut patri v. s. α s. ae Azgyptios. quos i harao socer Salom illi ei destitia, at, euadent ducenta mi uia es amplius eo tum qui laborarunt in fabrica templi. lmo,s ei edimus Eupolemo apud Eusebium lib. s. de Pia par. Gadent tieeenia' quadraginta milliae Eupolemui enim asserit Hiiam missi a Salomoni octoginta millia Tyriorum, ac Pha-B laonem totidem millia AEgyptioium, qui iunctis actum ico millia . quae s addas iso. millibus asalomone destinati, sent 3 o. illia verum hienum et tis vide ut nimius di quali itiei edibilis. Vnde nonnulli opinantur et tolem esse in nu-Heii, Eupol l .es Eusebii. ut octoginta millia irrepserint pro octo vel octodeeim tu illibui .sublatomi,. id est lapicidii , intellige lignorum eΣ- solei,sed hie latomi loli numerantur , quia erant
plutei lapicida quam lignieide. Sie sub on rapotiantibus intellige aurigas, nautas. muliones, agasones, die. Atis uva pa post Tis, die. Nu MERO TR ivutia It ivti ET TR res NetoavMJ Di se a. paralip. a. numerantur tria millia di sex nil. Res p. ex sexcentis erant trecenti.qui ipsis pixpostis praeerant, quos addit di supplet libet paralip. tiae Varabl. Dion. Caiet. ct Salianus.
ν ii J Eigo hi lapide, pretiosi non erant adamata ira carbunculi, smaragdi,sed matre olei: hi enim stim duii di soties, ut in fundamenta mittantur ibi ille fa eam omnem sustineant. Potto marismor, es magni piet ij ct .atij generii. Aliud enim dicitur Ophites, ed quod habeat maculo instar serpens tum et . ψιι enim est seipens. Aliud dicitur Porphyrites , quod iubeat, ac candidispunes , dispungatur. Aliud ist patium I album. aliud nigiens.aliud viiide. Aliud dicti ut sphengites. quod splendet & tralucet. post κο Giasti pκ pax vhκvNτ iiuNixi Lapitis,4 Putam nonnulli fabro, hos dicto, Giblio, id Hebr. v r. id est terminus, quod dolando lapidei eoi eleganti figura reo D minarent. Velum dico Gibllo, siue Biblio, littera enim g subinde eommutatur eum liti ei a Mdi i ab .ib. A bio , de qua Adiit bom. q. 18s.
127쪽
I. UActum est ergo quadringentesimo & octogesimo anno egrcssionis filiorπui Israel de Terra aegypti. in anno quarto. mense Zio. ipse est mensis secumdus regni Salomonis super Israel . aediscari coepit domus Domino. 2. Dinmus autem . quam aedificabax rex Salomon Domino. habebat sexaginta cubitos in longitudine . a viginti cubitos in latitudine . attiginta cubitos in altitudine. 3. Et porticus erat ante templum viginti cubitorum longitudinis, iuxta mensuram latitudinis templi & habebat decem cubitos latitudinis ante saei eui templi. q. Fecitque in templo innestras obliquas. 3. Et aedificauit super patietem rempli tabulata per gyrum,in patietibus domus per circuitum templi de oraculi. ecfecit latera in circuitu. 6. ' Tabulatum quod siubter erat, quinque cubitos habebat latitudinis, de medium tabulatum sex cubitorum latitudinis , ct tertium tabulatum septem habens cubitos latitudinis. Trabes autem posuit in domo per circuitum sorinsecus, ut non haererent muris templi. 7. Domus autem cum indificaretur. de lapidibus dolatis atque perictis aedificata est: & malleus. & securis, ct omneseiramentum, noti sunt audita in domo culta aedificaretur. 8. sium lateris medij in patie erat dortitis dextra: r ct per cochleam ascendebant in medium coenaculum, Sc a naedio in tertium 9. Et aedificauit domum,de consummauit eain et texit quoque domum laquearibus cedrinis. io. Et aedificauit imbulatum super omnem domum Quinque cubitis altitudinis. & operuit domum lignis cedrinis. ii. Et factus eu sermo Domini ad Salomonem dicens: μ. mus haec,quam aedificas, si ambulaueri in praeceptis meis. R iudicia mea seceris es custodieris omnia mandata mea gradiens per eae firmabi, seruionem meum tibi, quem locutus sum ad David patrem tuum. 13. Et habitabo in medio filiorum Israel. & non derelinquam populum meum Israel. I . igitur aedificauit Salomon domum.& consummauit eam. I . si aedificauit parietes domus intrinsecus tabulatis cedrinis . a pauimento domus usque ad summitatem parietum . 8cvsque ad laquearia, operuit lignis cedrinis intrinsecus: a texit pauimentum d mus tabulis abiegnis. 16. Ediscauitque viginti cubitorum ad posteriorem partem templi tabulata cedrina, a pauimento usque ad superiora: se secit interiorem domum oraculi in Sanctum sanctorum. i . Porro quadraginta cubitorum erat ipsum templum pro sotibus oraculi'. 18. Et cedro omnis domus intrinsecus vestiebatur. habens tornaturas ct iuncturas suas fabretaeias. & caelaturas eminentes: omnia cedrinis tabulis vestiebantur nec omnino lapis iapparere poterat in pariete. i9. Oraculum autem in medio domus, in interiori parte fecerit, veponeret ibi arcam laederis Domini. ao. Porris oraculum habebat viqinti cubitos longitudinis . ct viginti cubitos latitudinis, εe viginti cubitos altitudinis, ὁ:
operuit illud. atque vestiuit auro purissimo : sed ' altare vestiuit cedro. αr mum quoque ante oraculum operuit auro purissimo , de asiixit laminas clauis aureis. 11. Nihilque erat in templo quod non auro tegeretur: sed a totum altare oraculi texit auro. Σ3. Et fecit in oraculo duos cherubim de lignis olivarum, decem cubitorum altitudinis. an. Quinque cubitorum ala cherub una . dc quinque cubitorum ala cherub altera: id est, decem cubitos habenies a summitate alae unius usque ad alae alterius summitatem. a . Decem quoque cubiturum cratcherub secundus: in mensura pari i& opus unum erat in duobus cherubim. 26. id est . altitudinem habebat unus cherub. decem cubitorum'. α similiter cherub secundus. 17. Posuitque cherubim in medio templi interioris, extendebant autem alas suas cherubim, ct tangebat ala una parietem, di ala cherub secundi tangebat parietem alterum alae autem alterae in media parte templi se inuicem coim cogebant. 2s. Texit quoque cherubim auro. 29. Et omnes parietes templi per circuitum sculpsit varin caelaturis & torno :& secit in eis cherubim . 8c palmas. Eepi ei uras varias,quasi prominentes de pariete. R egredientes. 3o. Sed x patii mentum domus texit auro intrinsecus di extrinsecus. 3 i. Et in ingressu oraculi iecit: . ostiola
128쪽
ommentaria in Librum III. Regum. Cap VJ. res
ostiola de lignis olivarum , postesque angulorum quinque. 31. Et duo ostia de
lignis olivarum ict sculpsit in eis picturam cherubim, de palmarum species ct anaglypha valde prominentia ., ct texit ea auro : ct operuit iam cherubim quam palmas. ct cetera auro. 33. Fecitque in introitu templi postes de lignis oliuartim quadrangulatos: ; . ct duo ostia de lignis abiegnis altrinsecus: & virumque o nium duplex erat, ct se inuicem tenens aperiebatur. 33. Et sculpsit cherubim. R palmas . re caelaturas valde eminentes : operuitque omnia laminis aureis opere qua dio ad regulam. 3 6. Et aedis cauit atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, a uno ordine lignorum cedri. 37. Anno quarto sundata est domus Domini in mense Zio: 38. & in anno undecimo. mense Bul ipse est mensis octauus periecta est domus in opere suo, ct in uniuersis utensilibus suis. aedificauitque eam annis septem.
Emplum Salomoni, suit insar Taberna. A
euli Moysi: tabernaculum enim erat quasi templum mobile Hebraeorum peregrinantium in deserto e templum velo erat qua tabemaeulum saeum & sabile eorumdem quiete habitantium in terra promissa. Quare sciat Deus ideam
tabel naculi dedit Moysi Exodi cap.rs. de sesu. se di ideam templi tibi irandi dedit Davidi, ut
is eam it de iit Salomoni ut patet t. Patalip 18. 9.Templum ergo aeque ae Tabernaculum pro pite dua, habebat partes, una antetior dicebatur
Sanctum , altera postelior dicebat ut sanctum sanctorum, id est sanctissimum. vii est e holus intemplis noctiis. In Sancto erant tria , scilicet primo , candelabium septiceps totidem lucet nisimpositis lucens. Secundo, menia panum propositionis continens duodecim panes,quosduodecim tribus offerebant Deo in gratiarum Moionem , quas protestantes se in terra promisatili a Deo. Tettio alta e thymiamatis vicinum de obuersum Sancto sanctorum , in quo quotidie mane de vespeie immolabatur thymiama Deo res denii in Sancto sanctorum. lam in Sancto
sanctorum erat area Dedetis eum suo opereulo,
id est Propitiatorio. Quineri, duos Cherubinos, qui iuncti, alis edi bibebant quas sedem de thronum Deo inde danti oracula de te sponsa de iis, quae ab eo sciscitabatur pontifex indutus Rationali de Tummim. Nam in Doctum sanctorum nemo ingredi poterat nisi pontifex, in Sanctum vero nemo nisi sacerdos: quare pio populo ante sanctum adiectum suit atrium sub dio;
quod erat quasi populi sue laicorum templum,
ut in eo orarent de saetiscia spectarent. Attium hoc erat duplex. Plior enim eius pars vicina Sancto cedebat saceidotibus , in eo enim
erat altate holocaustorum in quo sacerdotes victima, immolabant, ae labrum siue mare aeneum,
in quo sacei dote, tam se quam victimas abluebant. Postelior de te molior a Sancto at iij pars cedebat laici, , qui inde spectabant saetisci
quae sebant in artio sa ei totum; unde ab eo diu nguebatur muro alio ites elabitos dumtaxat,itavi laici ultra eum spectare possent sacerdotes eorumque actiones. in hoc atrio Christus docuit. Nam in Sanctum ingredi non poterat, eo quod non esset sacerdos Leviticus. ln atrium utrumque nemo ingredi poterat nis mundus. Quare pio immundi, di Gentili , Hetoaes adiecit teitium atrium , quod erat extimum de te motissim uin a Sancto i ac separatum ab attio Iudaeorum mundorum. G, nil in
Porio ad muros vel latera borum ait lorum erant Ixedrae, qua de Garops1lacia de pastopho ita diei otiis . hoe est cubicula sacerdotum,do supellcctilium templi, ut vestium satratum. quas hie induebant sacerdotes, ae deinde exuebant de reponebant. Templum maius de magnis centius elat Tabernaculo. Tabernaculum en in longuin erat cubitis triginta sanctum enim longum erat eu
bit 3 viginti Sanctum sanctorum decem totidem altum a salum vero decem exibitis. Quare tam in Tabernaculo, quam in templo , Sanctum erat quadrangulum,quia duplo longius elat quam latius , Sanctum fanctorum vero erat quadratum; quia tam latum erat quam longum. Templum autem longum eiat scxaginta ei bilis sanctum enim longum erat quadraginta cubitis, Sanctum sanctorum vel o uiginti) latum erat viginti eu-bitis , altum ti iginta usque ad primam contignationem, inde vero iurium per tabulata extendebatur ad nonaginta cubitos, ita ut v niue
sim in altitudine haberet centum de viginti eu-bitos. Rursum in tabernaculo unum erat eandelabrum de una menta, in templo vero erant decem mensae de totidem candelabi a.
insuper atria in templo maiora era i quam in Tabernaculo. Eranc enim atria quasi amplissimae areae partim sub dio apeltae dc patentes. partim porticibus ad latera contectae , unde a porticus nominantur, vi tempore pluuiae ad ea te recipere posset populus. Ad atrium sacerdotum ingressos quoque fuisse Levitas, eo quddi ps sacerdotibi , in immolatione victimarum substiuirent, censent Theod. q. ra. Angelo mula ea a . de Seralius, qui idem ceni et de Nathinaeis, hi enim plurima ligna de aquas comportare debebant ad tot victimarum immolationem, quae fiebat in alito sacerdotum. loannes Bud inius lib. i. de Glotia Christi Domini eap. s. unicum atrium laeei doluit, fuisse uult quatuor stadiorum, ita ut nimi tum totus templi ambitus quinque itidio tum fuerit. Ad richom. lib. de teius lem num. ioa .dicit atrium profanum fuisse quatuor stadiorum. Allego t. templum tepraesentabat Ecclesiam militantem. Anagogicὰ triumphantem in ea lii: Tiopolog. animam sauciam. quae pei fidem in hae vita, de per speciem in alteia Deum facie ad faciem contemplatur, at hac eo templatione
Fu E & aeculate templi sabi eam describunt
129쪽
ris Commentaria in Librum III. TRIgum. Cap. VI.
Iosephus lib. 8 Antiq.c. a. p neda li. s. de Rebui Salomonis, Franc. Ribera lib.de Templo, io annes Baptista Vitalpando, Abuletis, Alia, Monat anus . Christianus Adii homilii, Richaidus de S. victore Caietanus Mysticam templi explicationem si te assert Beda libris ilibus de Tabernaculo, Euchelius Angi lom. Rupeitus de Franc. Ribera libili f. de Tereplo. vide etiam s libet
quae annotaui Exodi rue. I seq. bi Tabernaculum. Omne que eius partis tam ad lileiam quam mystice explicui. Multa quoque addidi Ere luctis c. o. de seq.
Magniscentia templi quanta de quam οἰ-mia suetit ex variis coniici potest. Plinio quod templum suetit opus Salomonis, qui suit lex sapi tulimus, opulantissimus de mas niseentis
Secundo. quod templum fictum sit ad id am non homini, sed Dei ipsius, qui illam dedit Dauidi, ut eam traderet Salomoni, uti dixi. volebat enim Deus ut ludaeis de hominibus iudibus, qui Deum di diuina aestimare de ponderare nesciunt diuina mali sui in templi magnis centia repta sentaretur. vi ex illa discerent eum aes i- mare, riueitii & admirari. Hane causam dat Salomon 2. Patal. 2. v. s. dicens: Demtis piam adi
Tettio , ex eo qithd templum foe ab omnibus habitum sit oibis miraculum. Insuper parietes de laquealia eius legebantur auro , ira vicinnia tenuerent auro , de intiantium oculos fulgor undique occurrens misti ingeret, ait i sephus lib. s. c. Qui to, ex numero operariorum 2 praesectorum: laborat uni enim in eo ducenta hominum millia de amplius per septem continuos annos. vii ostendi e. s. i
into, ex opibus ad templi fabricam salomoni telictis. Reliquit enim ei pater David,
ut dicitur i. Paralip.ra. v. i. centum millia talentorum aut i, quae ad nostram monetam te
dacta faciunt mille de ducentos milliones. Millionem voco decies centena millia aureorum. insuper r liquit ei mille millia taleniorum argenti, quae tantumdem effetunt ia milleae ducentos milliones auri. Libra enim una auri olim valebat decem libiti argenti. Vniueisin ergo reliquit ei bis mille de quadringentos milliones aureorum , praeter es, signa, lapides, ceteramque sabiicae materiam innumeram. Vnde a. Paralip.ra. i . additure aeria vera stri mn est pondas: Untitur enim numerus mis vitidiae. Mxio, mullius os turis, O erunt ferramentum nen Inna viti ita in domo ιtim ad A., tur. Addit lo-s phus in sine lib. 1 f. istor nepare quo templum priae balur, numquani interdiu pluisse, noctu tantum inibi ibus descendentibus . ne tuteriumperetur aediscatio, licet Iosephus ibi propitE l quatur de templo Herodis. Septimo, Hebraei decem mira de quas mi iacula te pii recensent, penes quos si tades. Pii
ram ei go losephus ab haeitu Hebraeorum usque ad sabileam templi numerat annos s92. sc e B nim legendum in losepho ostendit Ribera si. de Templo cap. i .non cir. xti iam habent Co- diei, Latini losephi) ae Beda numerat annos 49o. Sulpitius 183. Theophilus soa.Ced tenus672. Phila silui i 3. Set alius hie in eo numerat annos 63o. Haee enim omnia repugnant huic loco. bi Hebr. Septuag. Chald. de Latina constanter numerant annos dumtaxat 48 . quorum computum praecise per annos Iudicum assignaui Iudie .e. 3. v. 1 3. Vbi Nota Septuag. Roman. hie habete annos 4 o. dumtaxat, scd non numerant annos o. quibus Hebiai peregrinati sunt in destito; quale egressum ex aegypto co-
pleium intelligunt, de sub eo comprehendunt ingressum in terram prona sani qui eontigit anno quadragesimo ab egressu ex aegypto. Verum septuag. Complut. de Regia habent ut Noster de Hebi. scilicet annos ηpo. C Ccepit igitur Salomon adistate templum anno quarto regni sui, mense secundo; posech ero illud anno undecimo in ense octavo, ut dicitur eis. 3 . Vnde sequitur aediscationem hanc durasse septem annos, de septem menses praecise. Sed sciti t. septem menses quas quid minutum subiicet, ad integrum annorum dumtaxat numerum a s gnat. Coepit ergo templum fabricate anno mundi as 33. qui stilla diluuio annis at s. ante Christitiali uitatem autio a Cir iudita tabulam Chronologicam , quam prafixi
Potio Iosephu, ali sibi leatum fuisse templum anno tr. Hiram regis Tyri,indeque nu- meiat i 3.annos usque ad aedificationem O thaginis , quam secit Dido in Tyio nauigans in Africam. Sed et tot illepsi in computu Iosephi, nam non i43. sed ras. dumtaxat sux gie anni, uti ex tegum Tyri. qui Hi iam successere, an-D votum numero. quem recenset Iosephus, alithmetice demonstrat Salianus anno mundi 3i 66.
in fine suo; ipse Carthaginem conditam , ait rit, qui fuit annui decimui Ioas regii luda , deas. Elisai Piopheiae: licet varii vat se hae de rescribant. Porid .eur hie numerentur anni sibi ea tem
pli ab igiesu Hebra olum ex AEgypto , Gusam dant Beda, Abulens. de ex eis Pineta lib. s. cap. s. quod tune primum suum populum redi-xei et Deus sub solina reipubl. ae tetris thibus, certisque sanctae teligionis de silet legibus eoni munii et. Ideo ubi illius mei relig onis templum amplissimum atque sanctissimum adis ab tur , de cuius eiectione de opportunitate alia ves
130쪽
Commentaria in lippum II L stegum. Cap. l. is
vel altitia vel loca teligiosa cessate debebant,de- A bat. Muti quoque sulciebamur per suas parassa
rique maximum inclementum religio de rei pub. perceptura etam, oportuit eiusdem mei re
ligiotii, de teipublieae initia designari. Loeus sabricae templi deseribitur a. Paralip.
t. i . ubi dicitur D capri Salomon ad para doretim
Domisti in loci a se in malue M. i. c. bi Abraham iussu, suit immolare litiae Genes. a1.) qm dema prata Diras David pasti tias, in loco quem paraue ras David in area Ornan I Hai. Hine α Chiis ui ibidem, puta in monte Caluariae, qui pars est montis Molia , crucifixus seipsum victimam Deo obtulit pro mundi salute. Hoc enim adum- hiabat immolatio litae, de victimarum omnium in templo. Denique templum aedificatum fuit in imo peii inente ad tribum Beniami notio das vulgo pira 3 aQ de atrihelidis de quibui vide vitali an
Porio ex templo hoc ad tabulata eanscendebatur per cochleam. de qua ..8. Ope citha, inquit, os Hilans in med am lana inm tabula
Denique eum ludaei post i itum ex Babylone templum a Chaldaeis eombustum reaedificarunt. ad sexaginta dumtaxat ei bitos alii-tudinis illud evexerunt , eo quod Cyrus vetaret altius erigi , timens ne ludii rebellante, extemplo sateiciat arcem, ut patet i. Esdrae c. a. x losepho. Allegor. Angelomu r Ian rori Amus Dei, inquit, ting.nimarem di gnat A. a. quia in ια -
mi interpretes docent, di patet Deuter. 33. v. - Ω pere granationis tim pauemer adiit a qua ur I
i a sie de Plato lib. . Politic. de Aristo .lib.c. deligibui dorent in montibus aedificanda esse tem pla , ut eminus sint conspicua, de caeso Deoque
Rursum a. paral. 3. v. 3. dicitur salomon assi. D se Ioneutis ιι iras I x ima in mensura prima. id est ante distinctionem Sancti a Sancto sanctorum pii ma mensura longitudinis totiui templi suit sexaginta eubitorum , quae mensura de inde distincta a diuisa est eo modo . vi ex ea sanctum haberet o. cubitos , teliquos vero viginti habet et sanctum sanctorum. ita Vatabl. alii et Abulen Piima mensura templi,inquit, fulti gitudo , quia primo in longum aedis earuntvtiumque templi parietem, deinde in latum p
TE FAcillia et supci J ita scilicet, ut si de
iti tis N, g rioJ iam legunt Hebraei in mense C cem cubiti latitudinis poti leui adiungetentut
ff. quia pro vo vocali eum puncto is in se-
sunt vati eonsonantem sne puncto. Idem men
sis Hebr. dieitur ab iη ιν, id est lux,
splendor. Vnde Chald. vertit, in mense aperitonis
de solei se aperiant, eorumque vi tot ac decortune splendescat. Ipsa rsT MENsis sacvnovsa qui partim respondet nostio Aptili, patii m Maio,scut pi mus Hebraeotum mensis dictus Nisan, partim respondet nostro Martio, pati im Aprili, quod tempus est aptissimum ad sabilem. Dotivs templum) Λ vetara , de e. HABE
non latitudini, sed longitudini templi i quia
latitudo porticus erat minor, utpote decem
cubitorum dumtaxat, quam latitudo templi. quae erat viginti cubitorum , quare ei iungi de aequari non potetat e adiuncta est ergo longitudini templi. Eadem velo erat longitudo porticus, quae latitudo templi. scilicet viginti cubitorum i quare illa huic adiuncta de adΣ-quata fuit: latitudo uero porticus , quae erat decem cubi orum, adiuncta fuit longitudio; templi.quae erat sexaginta cubitorum . ita ut asiuncta latitudine porticus , templum eum pol tieu habet et septuaginta eubito, in longitudine de viginti eubito, in latitudine. Ita Ribera ad alij. Erathre potiteus templi uessibulum ad ei
Nad Diees, a. Paralip. . v. . dicitur et Pot . - D gantiam de magnificentiam , aqueae ad usum tuis censum sigimi ιstito tim reai. Res p. altitudo templi usque ad pilaeam eoni nationem , sue usque ad primum tabulatum , erat iliginta eu-bitorum . uti hie dicitur: altitudo vero eiusdemvsque ad summam contignationem, sue vi que ad summum tectum de pinnaculum, erat a zo. cubitorum, ut in lib. Paralip. dicitur. Erat enim
quasi a lud adi seium supra templum . ubi te-
posti suete templi thesauli. donaria, vota; item vetus tabernaculum Moysi, dc. Dauidis altare, a c. ita Euthei ius. Angelonius, Abillens. de passim Intei pretes. Vide Ribeiam lib. a.de Templo cap. s. de vitalpandum pag. 167. Hie ei iam latuit toti puer, de postea rea . ait Caietan. iusten, Athaliam occidentem sitos regis. 4. Reg. i. 3. Tanta altitudo de moles templi somniabatur cistis parietum mutis, quibus incumbo addita sancto, siue anteriori parti templi. id
imitati sunt Christiani piimi , qui sui, templis
iisdem de causa adiecere ponicus, quales vide te est Romae in basilica S petii, S. Matiae Maioris . S. Ioannis Lateranensi, S. Laurentii,s. Eliae, doc id ad multiplicem usum. In
porticibus enim man bant excommunicati, enitentes , catechumeni . quibus templum ingredi de Missam audii e sis non erat. Item pauperes , mei dicantes de peregrini', qui a piandio vel noctu basili ea clauia, in porticu orabant ac pernoctabant. Ad haee, qui in templo litteras de nuntios accipiebant de iebu domestici, vel saecula ibui, e templo . ubi illa expedire do i iactate non decebat , egrediebantur in porticum , ibique ea peragebatit. io pot-tieu etiam parabani ut sedes , scamna , orna