장음표시 사용
331쪽
itutio : et quod' in multis casibus ponitur, et quod in desingulis rebus propositis ductum refertur ad singula, et ad propositum= subjecta ratio, et item in si distributis
35 supposita ratio: et permissio 7, et rursus alia ' dubitatio, et improvisum quiddam : et dinumeratio, et alia correctio, et dissipatio 2, et continuatum R, et Uinterruptum, et imago, et sibi ipsi reSponsio, et immutatio, et disjunctio , et ordo ', et relatio, et digressio, et circum-36 scriptio. Haec enim sunt fere, atque horum similia, Dei plura etiam esse Possunt, quae sententiis orationem verborumque conformationibus illuminent. Eadem sunt in oratore = plurima, non omnia tamen, et paulo magis distincta: quia post orationis et sententiarum figuras tertium quemdam subjecit locum, ad alias, utar ipse ait si, quasi virtutes dicendi pertinentem. v Et relix. Imminutio. De ea intelligi d het quae si verbo; nam alia ostquae fit ro, ut dixti lib. VIII, e. 4.vido quoque lib. IX, e. 3, s. 9O, ad ealeem. Tu N. a. quod.... ponitur. Vide lib.
lx, cap. 3, 3. 37. M. 3. Quod de siny uia. Vide lib. IX, cap. 3, s. 83. ED
4. Ductum. Voss. a, Obr. , dimium , sine Gottia D. An legemus quod ops. Ad propositum . . . ratio. Vides lib. IX, cap. 3, S. 93. ED. s. Distributis. Turicens. CAMP., elibutis. . Permissio. Vide lib. IX, eap.
3, SS. 9o ei si, quid de hisce plerisque sequentibus figuris sonitat Fabius. ED. 8. Dubitolio. Vide lib. IX, eap.
s. Dissipiatio. Defendentibus hoc tot Codieibus aerodunt Turieens Flor. Cati p. Sed Guel . disputatio rum edd. ante Gesn. Vide Em. ad Qeer. - Dissimilo. Vide Iib. IX cap. 3, s. 39. o. Et continuatiam; sie Turie. Guelf. CAMP. Quin Goth. Voss. 3, 3. Almol. Coib. et edd. ati e C ph. exe. Ald. Reliqui insertitit quod, ut et in Cie continuatiam. Hoc videtur idem e se ae periodias. Vide lib. IX. eap. 4, 22. M. I x. Interruptum. Huius figurae varia videbis exempl. lib. IX, cap.
33. Et ordo. . . . eireumfer tia. Omittistit Tisiae. Flor. CΛΜ P. 14. Atque horum. Turicens ., neque horum. i5. In Oratore. Cap. 39.16. Ut ipse ait. Vide S. 45.
332쪽
u qua, ex collocatione' verborum quae sumuntur quasi
is enim similia illis, quae in amplo ornatu scenae, aut fori
liquod excellant'. Eadem ratio eSt horum, quae sunt 38 uorationis lumina, et quodam modo insignia: quum ti aut 7 duplicantur iteranturque' verba, ant breviter u commutatas ponuntur; aut ab eodem verbo ducitur u Saepius oratio, aut in idem conjicitur, aut utrumque; u aut adjungitur idem iteratum, aut idem ad extremum
urefertur; aut continenter unum verbum non in ea-u dem sententia ponitur; aut quum similiter vel cadun iuverba, vel desinunt; aut multis modis contrariis re- ulata contraria; aut quum gradatim sursum versusu reditur; aut quum demptis conjunctionibus dissoluteis plura dicuntur; aut quum aliquid praetereuntes, curuid faciamus, ostendimus; aut quum corrigimus nos-α met ipsos, quasi reprehendentes; aut si est aliqua uexclamatio vel admirationis, vel conquestionis; aut
i. collocatione. Turicens. Ucir.
hie eoll. ) conlatione, eum Alm. ex quo tamen eo latione in ut et
A ferunt. Turie. a pr. manu ad eius. Flor, affertur.3. Non quod. Turic. a prima manu Flor. Gustis. Goth. senson. tae. Geso. n. quia, eum Almel. Vall. et edd. ante Guph. , excepi. CAMP., qui n. qui, et Ald. Vido lib. IV, cap. I, s. 5.
. Soti. Turie. Caras. omittunt cum A lnael. 5. Ornent. Turieens. Florent ,
6. Quod excellant. Goth. tae. Gesn.) quia e. CAMP., qui excellant. 7. quum vitii. Turicens. CAMP , qua nut. GDelf. GOthan, denson. iacente Gestiero) aut quum, cum oditoribus ante Gryphium, excoWio Aldo. 8. Iterianturque. Turio. a prima manu ) Florent. Omiti utit que. Sia taedet lesvissimarum in Cie rotitano loco varietatum, quas in mois li-hris Ohlatas Cicerotiis editori hauditividebo. Boserunt eae in sinutili,
geminos suos. s. Breviter eommutata. In eam- dein Cestioro conjecturam ineidit Ero stus leoiter ea suadens, immemor tunc amiei.
333쪽
u quum eiusdem nominis caSus saepius commutantur. 4o u Sententiarum Ornamenta majora sunt: quibus quia
is frequentissime Demosthenes utitur', sunt qui putent, u iccirco ejus eloquentiam maxime esse laudabilem :u enimvero nullus δ fere ab eo locus sine quadain con-u formatione sententiae dicitur; nec aliud quidquamu est dicerh, nisi omnes, aut certe plerasque aliqua Spe- έi ucie illuminare sententias. Quas quum tu optime, u Brute, teneas, quid attinet nominibus uti, aut exem-u plisy tantummodo notetur locus: sic igitur dicet ille,
u quem expetimus, ut Verset saepe multis modis eam-udem et unam rem, et haereat in eadem commo-42 u returque sententia. Saepe etiam ut extenuet aliquid;
usaepe ut irrideat; ut declinet a proposito, deflec-utatque sententiam; ut Proponat, quid dicturus sit; uut, quum transegerit jam aliquid, definiat; ut seu ipse revocet; ut, quod dixit, iteret; ut argumentum
iratione concludat; ut interrogando urgeat; ut rum. sus quasi ad interrogata Sibi ipse respondeat; ut con-43 utra ac dicat, accipi et sentiri velit; ut addubitet, u quid potius, aut quo modo dicat; ut dividat in partes; u ut aliquid relinquat, ac negligat; ut ante praemuniat; u ut in eo ipso, in quo reprehendatur, culpam in ad-ὐ versarium conferat; ut saepe cum iis, qui audiunt, unonnunquam ei iam cum adversario quasi deliberet; 44 u ut hominum mores sermonesque describat; ut mutauquaedam loquentia inducat; ut ab eo, quod agitur,u avertat animos; ut saepe in hilaritatem, risumve coni. commutantur. Sententiarum. 3. Enimvero nullus. Tur. Gu is Turie. CAMP. inserunt vela Almel. , et Dero et n.; ille a sec. manu et sed, eum Cic. nullus; et sic Bodl. Sed edd. anto I. Utitur. Turio. a pr. manu) Bad. , et vere n. , exe. CANP., et tiliatus. Ex Alin. , tiliatur. Ald. qui et vero n. , cum Cic.
334쪽
INSTITUTIONIS ORAT. LIB. IX, 2. 325u Vertat; ut ante Oecupet, quod videat opponi; ut com-- paret similitudines; ut utatur exemplis: ut aliud alii utribuens dispertiat; ut interpellatorem coerceat; ut ii aliquid reticere se dicat; ut denunci et, quid caveat; ii ut liberius quid audeat; ut irascatur etiam; ut objurii get aliquando; ut deprecetur; ut supplicet; ut me- η deatur; ut a proposito declinet aliquantulum; ut optet; u ut exsecretur; ut fiat iis, apud quos dicet, familiaris: u atque alias etiam dicendi quasi virtutes sequatur; bre- έ Ss Vitatem, si res petet: saepe etiam rem dicendo subji-u ciet oculis, saepe supra feret, quam fieri possit; signi-u ficatio saepe erit major, quam oratio; saepe hilaritas, i Saepe vitae naturarumque imitatio : hoc in genere. nam quasi silvam vides) omnis eluceat oportet elOM quentiae magnitudo. nCAP. II. Ergo cui latius complecti conformationes a Verborum ac sententiarum placuerit, habet, quod sequatur; nec affirmare ausim, quidquam esse melius;
sed haec ad propositi mei rationem legat: nam mihi de
multis doctissimis viris video placuisse. Omnia tamen a illa, etiam quae sunt alterius modi lumina, adeo sunt
Virtutes orationis, ut sine iis ι nulla intelligi fere β possit oratio: nam quomodo judex doceri potest, si desit illustris explanatio si, propositio, promissis, mitio, sejuno
suam de figuris doetrinam latius comprehendisse videtur Nostro, qui do iis modo assero constituit quae habeant Dolabilom quamdam
335쪽
tio, expositio sentcntioe suae, rationis apta conclusio, Proemunitio, similitudo, exemplum, distratio, distributi, interpellatio, inter Pellantis mercitio , contentio,
a purgatio, tres M' Quid vero agit δ omnino eloquentia, detractis amplificandi minuendique rationibus p qu rum prior desiderat illam plus quam si dixeris signisca
tionem, id est, se iniv, et suPerlationem veritatis, et trinjectionem : haec altera extenuationem, deprecatiori emque': qui assectus erunt vel concitati detracta υoce libena 7, effrenatiore iracundia, objurgatione, πtatione, exsecrationey vel illi mitiores, nisi adjuvantur' commendiatione, conciliatione, ad hilaritatem impulsione Zέ Quae delectatio, aut quod mediocriter 9 saltem docti hominis indicium, nisi alia rePetitione, alia commΟmtione infigere; digredi a re, et redire ad Propositum Suum scierit removere a se, in alium trajicere; quae relinquenda, quae contemnenda sint, judicareῖ Motus est ' in his orationis atque actus; quibus detractis jacet, s et velut agitante corpus spiritu caret '. Quae quum
raque qua re in proximis istis Ci-eeronianis. a Rationis apta. Turie. Gueis. CAMP. . orationis, eum Goth. V ss a , 3, Coth. et edd. ante Ald. a. Greeitio. Gu l . CAMP. , coem
3. Turie. a prima manu )nit, cum Alm. - Pleriquo nostrivit. ED. 4. Plua quam. Turicens , Prius. Ambr. , a, prius quum.
rionem , cum Gothan. Voss. 2, 3, vall. 6. mpreeotionemque. Tu ieens.
omittunt que. . Libera, effrenatiore. Turic., libere frenationem eum Alm.); asee. manu libera effrenatione, et sie Chus. Aldus. Plaeet Gestiero. vido 1X, I, 3a. 8. Altinantur. Turic. a see. manu CAMP. , alti nium Placet
s. Quod med. Turie. , qua med. io Seserit. Mil. orator, vel is qui diei . Vide ad II, 35, II. I . Motus aetus. Vide lib. II, 33, 9.
336쪽
iΝSTITUTIONIS ORAT. LIB. IX, 2. 327
adesse debent , tum disponenda atque varianda sunt, ut auditorem, quod in fidibus fieri videmus, omni sono
mulceant : Vcru In ea plerumque recta sunt, nec Se
fingunt, et confitemur δ: admittunt autem, ut dixi 'squ-ras; quod vel ex β proxima' doceri potest. Quid enim stam Commune, quam interrogare, Vel percunctari8 nam
I. Debent. Turie., habent. Vide lib. VIII, 5, 22. I. Mulerant; sie Turie. Guel CANp. cum Goth. Gebh. Pal. Alm. errante Burmantio ) et editt. a stoer ad summantium. Beliqui perimulerant. - Nostri omnes muleeant. ED.
3. Et eo tentur: sic Turie n . Flor. CAMν. eum Alm. Beliqui sed
eo tentur. - Reela.... eo tentur.
Quid Netu distoni a riti ratis, arparet aliquot Nostri loeis, velut II. 33, 8: VIII. s. s: huicis eapitis 66, 78. Constentur autem se
haec Omnia, quum artiscium praese ferunt, quuIn nativae simplicitatis seeura manifestam exortiationem Dstendunt. Vide Vul, 3, ia; IX, a, 46. Fingere se cave accipi pro Glando, dissimulando; est pro passivo, Auriantur. Valde coci.
5. Vel M. Turie. CAMP. omittunt prius. s. Proxima; sie Turie. Ambr. I, 2, Guel . eum Bodl. Voss. 3, Alm. Berti. Jens. et edd. hac posterioribus ante Bad. qui ex Vall. , proximo. ut et reliqui a me Doti memorati. - Avio. . Put. ΡOul. BR. 3, 7, io, o proxima. QPteri proximo. ED. -Proxima, nempe Aura T. Nam titroque. Ainbr. I, Cuel Drb., quam M., cum Bern. Voss. I, 3. - Avie. Poul. BB. 3, 5, o, quo utroque. Put. Prat. , quia utroque. Reliqui nam utroque. En. - Utroque. Intellige voeabulo; neque enim de eo quod saeimus, agitur hae sontentia, sed de usu loquendi. Jam video sere intere sare referri ad orytiendum, ad noscendum vero peretinerari. Cui quidem interpretationi obstare colloeationem pronominum, quorum prius necessario respieiat ad intemmyare prius , posterius ad per eunetari posterius , nequaquam contendo: sed rem per se mani e .
que difforentiam notionis oblitteratam suspicor, ipso Qu. iudice. Elymon autem, r moto usu, si consulas, non dubito quin interr stare potius sit nomendi, pereunctari vero aryuendi ejus, qui euriosius excutitur, quum videatur celare velle, quae novit. CappProtineritis da voeabuli disserotitia non rogitans. sed de rei, alienum huc trahit loeum Aquil, Romani p. Buhed. Lup. isi, sa); neque enim
quas rhestor potiit figuras, erotema. interrogatum et rasma, quiae situm respoudent hisee Quintili eis interroscindi Et percunetnndi verbis Bectum nos tetiere prohatur eo, quod mox habemusr . Utroeran-- que dieitur modo . . Sententiam helae explicuit iti versione se do Frius.
337쪽
utroque utimur indisserenter, quamquam ' alterum noscendi, alterum arguendi gratia videtur adhiberi: at ea δ res, utrocunque dicitur modo Φ, etiam multiplex habet schema. Incipiamus enim ab iis, quibus acrior
ac vehementior fit probatio β, quod primo loco si posui: mus. Simplex est sic rogare, Sed vos 7 qui tandem y quibus aut venistis θ ab oris 3 Fissuratum autem, quoties non sciscitandi gratia assumitur, sed instandi: Quid enim tuus ille, Tubero, destrictus in acie Pharsalica gladius agebat' et, Quousque
tandem abutere, Catilina, patientia nostra Z et, Patere tua consilia non sentis' et totus denique hic locus. 8 Quanto enim magis ardet, quam si diceretur, Diu abuteris Patientia nostra: et, Palent tua consilia. Interrogamus etiam, quod negari non possit: Dixit ne tandem
. Quamquam. Turio. , quam iam ; a se . manu quorum cum , t sie C Μν. Ex Alm. affortur quia c. Reliqui eum. Nostrum e eo P tura. a. Videtur; sie Turie. Gust rh. CaΜν. rum Goth. Voss. I, et edd. ante Ald. Boliqui Didentur, Sum dente Bogio. Omnes nostri Diadetur. En. 3. At ea. Turie. CAMP., ad eas. Guel f. Ainhr. I, ut ea, cum Jens. et edd. post. ante Ald. - Eadem nostri: sed maxima pars ad ea. Bene. En.
4. Dieitur modo: sie Turie. Cusis. CAMP. Goth. Jens. siae. Gesti. cum Vall. et edd. ante Aldum. noli qui
modo dicatur. - Nostri omnes dieitiam Bogius dieatur locetidum cens t. Εn. s. Probatio: sie omnes nostri. Capper Dra. tamen 6 restitio legendum psse censet, quod eae primoloeo reseri ad verbum interroyare; sod a Spald. restitatur. Vide not. infra. ED.
6. Quod primo Deo posuimus. Probandi Desolium etiam in Auris primum posuerat Qu. Vide S. I,
quomodo. . . . do H. Ne forte quishoe quod primum posuerit, Reeipiat interrosane verbum. . Sed Dos. aeneid. lib. I, v. 369. Quid enim tuus. Cie. pro Ligar. c. 3. Quousque tandem. Catil. I, pr. vide et Jul. Bus . Ρ. Buhnu. ata. Dixitne tandem. Pro Cluent. cap. 37. 8. Atit Denistis. Titrio. a secunda manu ) adnenistis. - Sic quoque Put. Prat. BR. 5 a see. manu, 7; et sic habet a pr. manu antiquissimos Virtilii Cod. illo ex Mediomat,ibliotheea. Reliqui aut Denisi. ER.
338쪽
INSTITUTIONIS ORAT. LIB. IX, 2. 320 causam C. Fidiculanius Falcula Θ aut ubi J respondendi. difficilis est ratio, ut vulso uti solemus, Quo modo 'qui feri potest Z aut invidiae gratia, ut Medea 4 apud Senecam, Quas Peti terras jubes 8 aut miserationis, ut 9 Sinon apud Virgilium ,
I leui quar me si tellus, inquit, quae me aequora possunt
aut instandi, et auserendae dissimulationis7, ut Asinius', Audisnep furiostim, inquam', non in pciosum testamentum ' reprehendimus '. Totum hoc plenum est iovarietatis; nam et indignationi convenit,
.... Et quisquam numeri Iunonis adoret 8
Et admirationi Quid non mortalia Pectora costis,
i. Hulautiantiae sie mei Cod 1 et Barti riti. Cod. quum apud Cie. Uso perperam Radiatilianus. Nostri Fidi lanitis, exe. Poul. qui Huieti anus, et n. 8, ot Put . qui Fidistiliamus. ED. I. Falcula; sie et Turie. Flor. CAram et edd. vost ustiores. Alii Mss. set exeusi alitor faetilia , βυ- L. Vido Cie. item pro Caee. cap. Io. - Nostri Faleuia, exo. Put. qui Aseuia. ED. 3. Respondendi. Turie. CAMP. , res ponμn ii. . Medea apud Seneeam. Versu
Et quisquiam, I, 48. Quid non lli,56. Non arma, IV, 592. Terentia. ntim , Euri. I, I, a. Vide et Jul. Busin. p. Buhnu. II . 6. Quae me sie libri omnes: apud Vimil. quin nune. - Nostri quae
Turie. , a prende ut; a see. manu vitiferendi ut . et sic CLN p.
8. Asinius. Nemo dixerit hoosuisse prolatum in causa Urbiniana. Vide IV, a, I. 9. Inquam, non inoffetosum.
Turie. omittit. - Ino fetosum testamentum est, quod minime sae- tum est ex Osficio pietatis; ut quum a patre praetermissi sunt liberi at furiosum est testamentum, quod est a surioso notum, qui testari non potest. TER . o. Tvistamentum. B. 9, testimonium. ED. i. Reprehenium M. Ambr. I, deprehondimus. 32. Numen. Tur. Guel nomen, eum Alm. Voss. Berra. - Nomen 2 sie Avie. Potii. BR. 3, 5, IO. NM-men reliqui. 3. Et admirationi. Turie. Guel . CAMP. Goth. Ietia. tae. Gesner. γTarv. Omittunt ei. Nostri quoquo omittunt. ED.
339쪽
M. Auri sacra fames p. . . . Est interim acrius imperandi senus , Non arma GPedient totaque ex urbe sequentur' Et ipsi nosmet rogamus: quale est illud ' Terentianum,
is Quid fitur faciam 8 Est aliqua etiam in respondendo figura, quum aliud interroganti, ad aliud, quia sic
utilius' sit, occurritur; tum augendi criminis gratia, ut testis in reum rogatus, An ab reo fustibus vapulasset REt innocens , inquit; tum declinandi, quod est frequentissimum : Quoem, an Occideris hominem p respondetur, Latronem: An fundum occupaueris p respondetur, 13 Meum β. Ut consessionem praecedat defensio, ut apud
Virgilium si in Bucolicis dicenti,
Non ego te vidi Damonis, pessime, Caprum Exciperct insidiis p. . . .
occurritur, An mihi cantando victus non redderet ille 'i Cui 7 est confinis dissimulatio, non alibi quam in risu posita, ideoque tractata suo loco ' : nam serio si fiat,
T. , aerison. cum edd. ante Bad. In lorentio, Ambr. . 3. Sie utilius. Ambr. x, subtilius. - Omnes nostri utilius. Εn. 4. Et innoeens. Turie. Guolsorb. Ambr. I, 2 , omittunt et, cum Alm. VOss. I, 3, Goth. Piit. a see. in anu. n. 33, Cavp. Andr. Ielag., et. In reli. deest. ED. - Et innoeens. Vido VI, 3, 3 oo. Idem ost apud aulium Rufili., indicante Capp., P. Rufinu. IDI quem vide.
. cui. Turie. Ambr. I, quis. Cueis. CAMP. , cujus, eum Gothan. Ioann. Bal. Voss. I, 3, Bern. etodd. ante Ald. Suspicor Qu. via-luisse queis. - Omnes nostri euis jus. Correxit Vall. lib. Et habetetii. En.
8. Suo Deo. VI, 3, 68. cie. pr. Lisari cap. 3; pro coelio, e. 17. Domus tibi. Cicer. Orat. , cap. 67. IIaec quidem quare Orationi pro M. Mauro in fragmentis tribuantur, nondum eomperi. Vide et IX, 4, Idia. Ponit et Aquila Romanus p. Bubuli. 367, quom vide. Uterissitur. Pro Cluent. eap. 38. contra creeil. Div. in Verr. eap. . Pro R. birio
340쪽
INSTITUTIONIS ORAT. LIB. IX, 1. 33lpro confessione est: caeterum et interrogandi se ipsum, et res 'Ondendi sibi, solent esse non ingratae vices, ut
Cicero pro Ligario, Apud quem igitur hoc dico Θ nempe
apud eum, qui, quum hoc sciret ', tamen me antequam
vidit, reipublicae reddidit. Aliter pro Coelio ficta inter- is rogatione δ: Dicet aliquis, haec igitur est tua disci 'lina psic tu instituis adolescentesp et totus 4 locus. Deinde, DO, si quis, judices Φ, hoc robore animi, atque hac indole Dii
tutis ac continentiae fuit, et caetera: cui diversum est, quum alium si rogaveris, non exspectare responsum , et
statim subjicere : Domus libi deerat Θ at habebas. Pecunia superabat 8 at egebas. Quod schema quidam per suggestionem 7 vocant. Fit et comparatione: Uter igitur facilius 16suin sententiae rationem reddet 88 et aliis modis tum brevius, tum latius, tum de una re, tum de pluribus: mire ero in causis valet Proesumytio, quae προληψics dicitur,
quum id, quod objici potest, occupamus: id neque in
Postumo, in ipso principio, et c. s. Vide IV 46; IV, 2, 8.
Omittunt quoquo Avie. Put. Prat. Potii. BR. 3, 5, o. ED. I. Sciret, tamen. Tur. inserit ei. 3 Interrosatione; sie Turicens. Guel C Μν. eum Cotti. Bal. Alm. Voss. I, Bern. et edd. ante Grypti. probanto Goan. Beliqui interrosatio est. - Omnes nostri interrogarione, me. Put. Prat. qui interr satio est. M. 4. Et totus. Turie. omittit et.
s. Si quis, judires, Avie. Put. Poul. , si qui judices. ED.
6. Alium. Ohr. , aliquem, solus. 7. Sunestionem; sic Turiopns. Ambr. x, I, Flor Gueis. Cothan. siae. G An. C Mν. eum Bal. Almol. Coth. voss. i , a, 3. Berti. Reliqui subseetionem. - Nostri sumestionem , ex optis Vall. lib. BR. 8, 3 et qui licitioni viseetionem. FD.-SY-yestionem. Voeabulum ti e tot aur-toribtis hoc loeo defenditur, ut de eo dubitare plans non liceat, quam . quam neque alibi logitur apti l hujus aetatis scriptores, et pro ipsa re Cornifieius usurpat subiretionem, Bh tr. ad Herennium lib. Iv, eap.
8. Reddet; sie seripsi eum Mnesto in Cicerone. Libri quidom hieomnes redderet. vido mox S. t 7. Nostri quoque redderet. ED. s. I ρολουψι e. Vide IV, i, 49. Vida exempla huius figurae pro