장음표시 사용
321쪽
3ia M. FABII QUINTILIAM et quasi gestus sic appellandi sunt, id denium hoc loco accipi schema oportebit, quod sit a simplici atque in promptu' posito in dicendi imodo poetice, vel oratorie
mutatum 4: sic enim verum erit, aliam esse orationem α--D:ματιοπου=, id est, carentem figuris, quod vitium non in- 4 ter minima est; aliam ἐσχηματισμ-υμ, id est, figuratam. Id ipsum 7 tamen anguste Zoilus' terminavit, qui id solum putaverit schema, quo aliud simulatur dici, quam dicitur : quod sane vulgo quoque sic accipi scio : unde et figuratur controuersiars quaedam, de quibus paulo post dicam, vocantur: ergo figura sit arte aliqua ' novata 5 forma dicendi. Genus ejus unum quidam putaVerunt,
existimanis; a quibus dissentientem
editi nom. CAMPANAM si idem Donnotavi. - Πahitus.... yestus. Suppleorationis. M. r. Gestus. THHe., eritus. a. Atque in promptu. Cupi Mi , vie i. Pr., eum odit. anto stoer. sed xc. CAΜν. et Ald. Vido V, a, 3. 3. Posito. Turie. a pr. manti Positi m. 4. Mutarum. Loeat. Venet. nuss. Ald. Obr. , immutatum, quod verum puto, eum dotis. Ta . per er
pliciter arripimus, aut quod male figuratum est, aut quod nullas Omnino sis tiras habet di meminit hujus in Oap. do ornatu TU . 6. Aliam ἐσχαμ-ισμένην. Torie. rimitii l. aliam.
Turieo A. Cati p. eum Alin. Ireliqui ντ.rmittunt verum, prirnusque me rum Gr3ph. omittit tamen, cui priD- res etiam et addunt. Vertim sine tamen et et ipse Cisseis. et Goth. stidhie eum et si reet tacui, et si
α- γ .e.tit . . Capperoianorius. De Zoilo vide notam ad lib. III, cap. 4, 6. 9; vide ei Schneid. ad Demetr. Phal. , P. I 84. 9. Fisuratae eontroverita. . De . quibus V, O, To: et mox IX, a,
322쪽
INSTITUTIONIS ORΛT. LIB. IX, 1. 3i 3 in hoc ipso diversas opiniones secuti: nam hi, quia
verborum' mutatio ' sensus quoque verteret i, Omnes
figuras β in verbis esse dixerunt: illi, quia verba si robus
accommodarentur 7, Omnes in sensibus: quarum' utraque manifesta cavillatio est. Nam, et eadems dici so- isilent V aliter atque aliter U, manetque sensus elocution
mutata: et figura sententiae plures habere verborum figuras potest: illa est enim posita in concipienda cogitatione, haec in enuncianda; sed frequentissime coeunt: ut in hoc, Iam jam , Dolabella, neque me tui J, neque
. Ipso dioeritis. Turi ceras. CAMP. omittunt. Ex Almel. , ipsas mox
sententias pro diversas vide S. i 4;
futtiras. 6. Quia verba. CAMP., qui ν. . Aeeommodarentur. CAMP., a commodarent, eum Iens. et eda anto Basil. - Εadem nostri. ED.
8. Quarum. Turic. a see. manu quorum, quocum faciunt Cottian. CAMν. eum edd. ante Ald. aee. Bnd. Gesti. Bip. Nobiseum et Almel. et Guelf. - Qtiarum; sic Avic. Potit. BR. 3, 5; ro, Ald. Quorum caeteri. ΕD.-utiarum. Femininum relativi, quod exigit gulla et una continuo utraque, minus recte ad opiniones retulPris, quam ad eaυillatio, un- 'de facito promtiue pluralis. Etsi enim xperiem habet absurdi talis
oratio, re tamen elegantior est quam vvlgaris. s. Et eadem . . . mi irata I et sie Guel . eum G cithan. VOss. I, Vall. Obr. Νod Jens. in edd. ante Ald , et e. . . m. ita ei. Reliqui ut e... m. ita ei; operosa nec hujus loci concinnitate per ut, ira. Natum iis px postremo mutata, nec hahet Voss. 3. o. Solent. Guel . , solet. i. Atque aliter. Turicens. CAMP. omittunt. Narratur Alm. Omitter et prius riliter. II. Inmiam. Turic., jam. Ing runt nemo anis nostrum edd. a Ba sit. ante Capppr. ex . Obr. - Nostri omnes jamjam. ED. - mam,
le a soc. manu n. metu ius N. , et
sic C M p. Goth. Bodl. N. Metium n. , aeris. Tarv. N. tui me Ald. Obj. Bip. n liqui omittunt me. Via
323쪽
tuorum liberum: nana oratio a judice aversa, in inni tentia': jamjam et liberum, in verbis sunt i schemata. Inter plurimos enim, quod sciam, consensum est, duas ejus esse parieS, λαυοίας, id est, mentis, Vel sensus, vel sententimrum; naua his omnibus modis dictum est: et Hξεως, id est, verborum, vel dictionis, vel elocutionis, vel sermo-i8 nis, vel orationis; nam et variatur, et nihil refert. Cornelius si tamen Celsus adjicit verbis et sententiis Auras colarum, nimia profecto novitatis cupiditate ductus: nam quis ignorasse eruditum alioqui virum credat, colores et sententias sensus' esset quare, Sicut omnem orationem, ita figuras quoque Versari necesse est in s sensu, et in verbis. Ut vero natura Τ prius est, concipere
animo res, quam enunciare; ita de iis figuris ante est loquendum', quae ad mentem pertinent: quarum quidem utilitas quum magna, tum multiplex, in nullo non orationis opere vel clarissime 9 lucet R: nam, etsi
minime videtur pertinere ad probationem, qua figura quidque dicatur, iacit tamen credibilia, quae dicimus,
de Een. ad Cic. - BR. 7, 9, mcια tuo. notiqui me tui. Ei,.
i. Oratio. . . avem. vide IV, ν,63 - ΕΚt apostrophe figura sententiae. CAPPER. u. Sententia r jamjam. TuriCens. , sententiam. cum Alm. Sententiam jamiam, Guel L cum VO A. I. Iamis jam in sententiu et lib., CANP. prae postero. - Put. Prat. B. io, in senientiam. ED. 3. Sunt. Turie. Omittit.
4. vis omnibus: si e Turio: Guel s.coth. Ckυν. n liqui iis o. vide lib.
Citis. Sonsum, Turie.; a sec. manu sensuum, et sic roliqui. 7. O... natura prius est. vido idem doeontem Aqu. Bram ., Pas.
324쪽
iNSTITUTIONIS ORAT. I, IB. IX, 1. 3 i5 et in animos judicum, qua non observatur, irrepit.
Namque, ut in armorum certamine adversos ictus, et πιγrectas ac Simplices manus quum videre, tum etiam cavere ac propulsare facile est; aversae tectaeque minus
sunt observabiles; et aliud ostendi Sse, quam petas, artis est: Sic oratio, quae astu caret, pondere modo' et impulsu praeliatur; simulanti, variantique conatus, in latera atque in terga incurrere' datur, et arma 4 avocare, et velut nutu fallere . Iam vero affectus si nihil magis dii ducit 7: nam si frons, oculi, manus inultum ad motum animorum valent, quanto plus orationis ipsius vultus
ad id, quod efficere tendimus η, compositust plurimum
. Rectas . . mantis. Vido V, I 3, 54. Vorbi mox illati aDociare arma, ratiotiem diligentor sexplicarit Salma filii ἀ ad spartiati. Λdr, cap. 26; quem certatim huc ad partes vorant interpretes. I. Moi o: sic Turie. su te cum Goth. Λltii. Coib. Berra. Ald. conjectanto otiam Pithoe . Bestiqui mo-Da soda vocabulorum in eamdem Aontontiam cumulati no et novitio conjutietionis et usu. in tertio loco. Nostri Diti s modo, exC. R. 7, Jens. qui mole. ED. 3. Incurrero. Cuel rb., in tere,
eum Ionyon. et edd. posterr. ante
Ald. Nostrum et Vall. redeunte OOObrectit. 4. Aooeare. Guel A., ciduo rare, eum Goth. Voss. I, 3. Iemon. et edd. posterr. anto Obr. Nobiscum faciunt Turie. CAM p. Flor pr. manus . ut et iubebat Salmasiuμ. Avoeam; sic Avie. Irn. 3 5, Ande. Vorare: sic Put. Ρeat. Advocare sie rotiqui. Cn. Melius legitur avocare, id est, avertero arma adve sarii in eam partem eorporis, quam tu simulato ieiu potis, ut aliam nudatam nsgrediare. I L . . s. Voliat nutu fauero. Eliam nutus hie, seu rorporis inclitiati . ad arma tractanda portinet quamquam to uilonem in hac re propriam se minis ovemplis illustrare noti datur. s. A feetus. Turio. , adfertis. . Ducit. Turic., dicunt. CAN ., durunt. - A Delus. . . ducit. Usus hie durendi non adeo tritus prΩ ώδdurendo similo quid habet in Horatii et Tibulli populis, vel aquis somnum durentibus. Vide Bar h. adstat. Tholi. Vlli, ut . Ut autem hic subjeetum se endi promere licet ex nihil, ita mox ad Deu gul audiendum Auina, vel lotia haec res. - A feetus... durit. Supple. quam
figurarum multitudo si vari tas, earum maxime, quae sententiarum
sit. dicuntur. Idem iradit L nginus in opus ulci do sublimitate servi nis, eap. 23. CAPPER. 8. E feero tendimus; sic Turie Giaeis. C Mν. in vertio finito aeeedunt Vosa. 3, 3. Reliqui intendimus effrere. - Eadem nostri. ED
325쪽
tamen ad commendationem facit, sive in conciliandis agentis moribus , sive ad promerendum actioni favorem, sive ad levandum varietate fastidium, sive ad quae-eta dam vel decentius 4 indicanda, vel tutius A. Sed antequam, quae cuique rei β figura conveniat, ostendosi, dicendum
est7, nequaquam eas' esse tam militass, quam sint ' a quibusdam constitutae; neque enim mo movent nomina
illa . quae fingere utique Graecis ' promptissimum st. ,3 Λnte omnia igitur illi, qui totidem Aunus putant, quot affectus, repudiandi; non quia in raffectus non sit quaedam qualitas mentis; sed quia Hura, quam non communiter, Sed proprie nominamus, non sit simplex rei cujuscunque β enunciatio β: quapropter in dicendo irasci,
i. Coneiliandis. Supple judici,
vel auditori r est aut m eoneiliaretilicujus mores, emeere ut probi videantur. CAPPE .
Basil. - Solus B. io, motibus. ED. 3. Decentius. . . tutius. TuriC. de contias... tutius; a sec. manti de conis di is... taeitis.
4. Vel tutias. Pori inet hoc ad eam figurae speeiem, do qua diximus ad S. 34. 5. Rei Atim eonveniat. Guel rh. omittit Aura.
tr. Utique Gnaeeis. Qui sunt .. - . littoros fingetidis nominibus . lib.
I, cap. s. s. 32; item Io; lib. V IlI. cap. 6. S. 33.
a 2. Promptissimum. Turie. a pr. manu) promptissiano, cum AtDiel Potissimum, Guols. 3. Non quiti. Turi '., n. qua; R
feetus. Vide IV, I, 5. Quois., quod auoctibus inodo pro quot abeetus.
Nostri Omnos habent recep . loci. ex P. R. 3, qui eti non post reffectus stilus omittit. En. i. Non communiter, seu proprie. Id est, si Auram dicamus tamquam vocabulum artis. 5. Cifusi unque ita Turir. Guel sorti. eum Aliti. Voss. I, B rn. Jotis et edd. postere. anto Gr3ph. nost-
326쪽
INSTITUTIONlS ORAT. LIB. IX, i. 3i 7
dolere, misereri, timere, consedere, contemnere, non sunt figurae: non magiS, quam Suadere, minari, rvare, excusare. Sed fallit parum intuentes , quod inveniunt γέ in omnibus his locis figuras, et earum exempla ex Ora-
est, quae non recipere eas possit; sed aliud est admittere figuram, aliud fguram eSse; neque enim Verebor ex-
repetitionem. Quare dabunt mihi aliquam in irascente, asi Precante, miserante figuram, scio: sed non ideo irasci, misereri, deprecari, figura erit: Cicero quidem omnia orationis lumina in hunc locum congerit, mediam quamdam, ut arbitror, secutus Viam; ut neque omnis 4 sermo schema judicaretur, neque ea Sola, quae haberent aliquam remotam β ab usu communi fictionem': sed quae essent clarissima, et ad movendum auditorem valerent plurimum: quem duobus 7 ab eo libris tractatum locum ad litteram subjeci, ne fraudarem legentes judicio maximi auctoris. In tertio de Oratore 26 ita scriptum est: In Per 'elua autem Oratione, quum et conjunctionis lenitatem', et riumemrum, quam dixi, ra-
I. Partim intuentes; ita Turie.
eum Alm. Reliqui inserunt ditisenter, per glossam. Vide III, i, 5. Alia
ratio est in alente sententia, cujusmodi ad parteΑ vocat Burmantius vulgatae do Ddendae a totis ... Para tibus ditisenter. inspectis. . III, 9, 7. - Nostri Oinnes dant partim. I. Excerpunt. Guel , exemerunt.
3. Explieandae. Vide VIII, 6, 8.
4. Neque omnis... nequa ea; ita Torie. Gueis. CaNν. Beliqui nec .... nee e. Vide lib. V, cap. II, 3. 23. s. Remoinm. Turie. omittit. 6. Fietionem . . mao ι, id estu quamdam orationis e nformatio- . nem. . Capper. Desidero tamen loeum g minum. . Duoliae. . . libris. De Oratore otorator . Vide S. 36. Noster quidem loeus itieipit a libri III eapite set
forsiadis ad praerepta Ciceroniana supersedit Gesnerus, quae sedulci congesserat Capper. 8. Lenitalem. Turie. a pr. manu leuitatem, cum Bern. Ienson. tae. Gesti. et edd. postere. anto Ald.
327쪽
liouem tenuerimus, tum est quasi luminibus distinguenda
et frequentanda omnis oratio sentcntiarum atque υerbO-α rum. Nam et commoratio una in re Permultum movet,
et illustris explanatio, rerumque, quasi gerantur sub aspectum Poene subjectio: quce et in evonenda re Plurimum Dalet, et ad illustrandum' id, quod exponitur, et
ad amplificandum A; ut iis, qui audientss', illud, quod
augebimus si, quantum et icere Oratio Polerit tantum esse videatur: et huic contraria sa e percursio ' est: et 18 ad plus intelligendum 9, quam dixeris, significatio: et distincte ' concisa brevitas, et extenuatio: et huic adjuncta illusio, a Praeceptis Gesaris ' non abhorrens: et ab re digressio; in qua quum 'fuerit delectatio, tum reditus ad
i. commoratio. Id esst, quum infirmi simo loco ratim diutius mO
ramur, et eodem saepius regredimur. TUM . a. Geruntur. Turie , cteneriantur.
randum; a see. nania explienn m. 5. Atidient. Turie. , audiant: as . manu au fiunt, Cum in Μν. Prat . , audierit. ED. 6. A sebimus. Turicensis citisseia mura a secunda manu arassemus,
eum Almel. CAMP. . Poterit. Put. Pra ., Poterat. Vall. lili. BR. 8 9, possit. ΕD. 8. Percursio. Turie. Guel , Peseeussio , cum Almel. Palat. Gotiti. Bovi. Joann. GOthan. vo . I, I, B rn. A'. e. mariti in Turie. agori- Litue Dei praeeumio, et hanc ipsam vocem dat CAM p. Sed Palat. G titi. Precursio a secunda manu. Beliqui
praecisio. Nostrum verum esse docuit Emosius ad Cie. Favset etiam Capper. De quo tam oti sibi fidens. - dem nostri. En. - Percuriis.
1 o. Distinete. dotis., distriete, cum odd. postere. aDie Grupli. Oxcept. Ald. Pla et Gogn.; an sorte poteState severitatis et diligonii , quam vido in lex teis, quorum exemplis addo Aseo . Ped. arguari. CO Ol. , p. ias, districtum propositum. H. I, coneiae distineta. Caetori receptam. En. i. Caesaris. Turio. a secunda
5O . - Nostri dant Caesaris. FD. a. utia eum. Tuticetis. , quacunque, eum Alm.; a secunda manu quamcumque.
328쪽
INSTITUTIONIS ORAT. I. IB. IX, i. 3i 9 rem a 'tus et concinnus' esse debebit': propositioque quid sis dicturus: et ab eo, quod est dictum, sejunctio :et reditus ad Propositum: et iteratio: ct rationis apta
conclusio: tum augendi, minuenditis causa υcritalis su- 29
perlatio atque trajectio β: et rogatio, atque huic jin tima' quasi percunctatio: expositioque sententiar suin tum illa Τ, quar maxime quasi iremit in hominum mentes, alia' dicentis ac siqnisecantis dissimulatio; quin est Per jucundia, quum in Orationes, non contentione ', sed sermone ' tractatur: deinde dubitatio, tum distributio, 3otum correctio vel ante, Dei Postquam dixeris, vel quum aliquid a te limo δ rejicias : praemunitio etiam est ad id, quod aggrediare: et reiectio i in alium: communicatio,
t. contannus. Turi c., eoncinens, cum Aliti. Convivens, Gu l rhIt. Communis, C. M P. Contineris. Voss. i. Villo varistit. apud Cie. - Ε dona DOAtri. Maxima vero pars con-eiunias. ED.
I. De bit: propositioque. .. eo quod est. Omittit Turie. rum Alin. 3. sisnetio. Appellat seiuncti nem auctor ad Herennium, quum ostendimus, quid nobis cotivetitateum adversario, quid DOn coriv niat r hic vero signifiearo videtur transitum, Ni quum ita dieinitis me absolutum est, sequitur illud disendiam. Tu N. 4. Stiperlatio. Turio. Guel sorb., supralatio. Et sie pilam lX, 2, 3. - Nostri stipertitio. ED. 5. Trajectio. Cotti, translatio, Cum VOss. et solo, ut videtur. Vido
lib. VIII, cap. 6. s. 's. 6. mie friit. Turicens. Omittit. hule, eum Alin. . Tum illa. Turicens. CAMP. eum ilia. 8. Alia... dissimulatio. Id est
Orationibus, Gothan. tac. Gesn. eum Voss. u. Hoc tolerabilem ha- , t sotit titiam. Sed vides de loco Ε . ad Cic.
o. contentione. Turio. , eonterim tiones I a sec. manu contentionis, et si e CAMν. qui et omittit sed
Sermo est Oratio remisga ac finitima quotidianae locutioni; contentio voro est oratio acris ad confirmandum, confutandumque acrommodata. BEGIEs. II. Tum eorrectio. Turie. Omittit eum Alm. Tiam correptio Voss. I,
Berti. Vide Ero. ad Cieer. infra pag. 493, not. 86. 13. A to ipso; sie libri Omnes, noti ipse. Vides Er . ad Ci . 4. Reiectio. Turic., rejecto: a
329쪽
3ao M. FABIl QUINTILIAM quin est quasi cum iis φsis, a 'ud quos dicas, deliberatio:
morum ac Ditin imitatio, uel in Personis, i et sine illis,munum quoddam ornamentum orationis, et aptum ad animos conciliandos vel miaxime, sin 'e autem etiam ad 3i commoDendos: Personariam ficta inductio, vel stravissimum lumen augendi: descriptio, erroris inductio ad hilaritalem impulsio, ante occupatio': tum duo illa, quinmaaime movent, similitudo, et in exemplum: 4 digestio, 3 et interpellatio, contentio, reticentia, commendatio. Vox quaedam libera, atque etiam si frenatior, si augendi causa: iracundia, objurgatio, promissio, deprecatio, Obsecratio, declinatio brevis a Pro 'Osito, non ut SUPOrior illa digressio, purgatio, conciliatio, laesio, optatio, 33 atque exsecratio. His fere I luminibus illustrant orationem sententiae: oriationis autem ipsius, tamquam armorum, est υel ad usum comminatio et quasi petitio, vel ad venustatem φω tractatio: nam et geminatio υerborum habet interdum i im, leporem alias ': et Paululum immutatum Derbum atque deflexum: et ejusdem Derbi crebra
secunda manu rejeeta, et sic CAMP. Non igitur trajeetio, quod invenit Peareius in Cic. Codd. I. Erroris induetio. Quando ita
varie rein tractamus, aut Obscura
mus , tit iudicem in errorem impellamus. quemadmodum jaciavit se Cicero iii Clusentiana eausa offudisse tenebras oeulis judicum. TCas. I. Anteo vatio. Goth. , aut o. , eum Voss. I, 2, detis et edd. poηt. ante Grypti. , ex . Aldo. - dem nostri. M. 3. Et exemplum. Turie. Guols. mittunt et, sortasse Der male.
4. Difestio. Videtur iti tolligere partitionem, qua sie fit, ut aliud
alii tritiuontos dispertiamuης hac enitu explieat in Orator.3 ad Bru-
5. Effrenatior. CAMP., ef enator. Nullum autem in itiseis libris vestigium eius, quod ex Qu. arripiunt effrenatio. vide Eri . ad Cio. s. Λυendi eati a. Turie. Guel Grip. , assendi, evin Aliti. Voss. I,
330쪽
tum a Primo repetitio', tum in extremum conversio , et in eadem Verba impetus, et concursio J, et adjunctio ' et progressio : et Uusdem verbi ch ebrius positi quin iam distinctio β, et revocatio uerbi β: et illa, quid similiter desinunt 7, aut quoe cadunt similiter', aut quce paribus paria referuntur 9, aut quae sunt inter se similia. Est a etiam gradatio '' qumdam, vi conversio U, et Uerborum concinna transgressio et contra ri u in ' , et dissol ulti m. t declinatio β, et reprehensio, et exclamatio β, et inlini-I . A primo repetitio. Exemplum habes in Cie. Ver. l, a Mantis a tua tela, manus a pupillo, manus a. sodalis stio abstinere non po- . tuisti. 1. CAPPER. 2. In extremiam conuersio. Estox triplum apud Cie. Philip V ia Poenos populus romanus iustitia. Dicit, armis Dicit, lihera litate i L
3. Concursio. Potest in tolligere complexionem, quae fit per repetitionem et conuersionem. Cujus figit, est exemplum apud Cic. pro Mil. r . Quis eos postulavit7 Appius. . Quis produxit Z Anius. a C p Ε . . Adjunctio. Si, ut putant Sir haeus et Capper , attinet. eadomost figura , quae retio tio Derbi,
libri. At si est figura, quam grammatisi vorant ζευγμα, quando multa orationis membra eodem verbo,
quod initio, vel in fins positum sit, eonjunguntur, vide exemp. e. 3, 6. 6, hiritis libri. ED. s. Distinetia. Vide IX, cap. 3, S. 36 ot 37. ED. . s. Rouo tio Dorbi. Vide IX, e.
8. Aut quoe eadunt similiter. Turi piis. Cau p. omittunt eum Almol. Vos'. Is. Referuntur. Turic., refertur; R seC. manu referunt. et sie Guel
i. conversia. Hie alia est figura ac supra in ext. eonuersia. Vide
lib. IX, cap. 3, 66. 85 et 86. Eti. ' I. Triansyressio. Vido liti. VIII, e. 6, S. 67; lib. IX, c. 3, S. 93. En.
13. Contrariam. IIuic verbo va
hanc vocem sequitur et abost a Turie. Guel f. C, My. meliniatiosi, quando verbum idem, varie mutatum et sexum , eadem in periodo usurpatur. TER .