장음표시 사용
371쪽
lonici, in Exemplari, quod a Legatione Caesarea Legationi Suecieae datum est, error in eo commissus sit, quod Iuliaci, Cliviae et Montium adtributum, expressum suerit id vero et stilo Cancellariae Imperialis repugnet, et conuentioni nuperae Protocollorum, uioliuae habitorum, contrarietur, immo etiam in omnibus reliquis Instrumenti praefati exemplaribus authenticis, per omnium Legationum Secretarios nudius tertius collatis, omissa haec tria Ducalium no-imina sint ideo hisce declaratur, in consequentiam hoc non tractum iri, et Legationem Suecicam contentam se reddere, ut in pergameno omittatur. Sobothi die V Maii, An. MDCLx. Ad mandatum. Gothoifredusion Schroeer Leg. Secrer. Tandem Secretarius Suecicus quod cumprimis monuerat Dia. Legatus Gyldenhlauius, Secretarium Caesareum adhortatus est, ne in-grollatione pergameneorum Authenticorum obliuioni detur adponere,
an titulo S. R. M. Sueciae, in Art. I. x M. t xx IN. Rex Hereditarius.
Qiiod ille probe sibi commendatum habere velle, se obligauit, atque ita ducessit, ursa utrimque maturatione ingrossationis in pergameno.
Acceperant Suae Excellentiae de conclusa pace gratulatorias ab illustrissi atque Excellentissimo n. Regni Archithalasta, Comite Wrangelio, et simul eliisdem Excellentia pariter scripserat ad Dia Legatum Gyldenhlauium hoc de negotio. Quae epistola cauissim dedit
illustries atque Excellentist mnia Legatis, quo Regni Senatus informaretur prolixius remonstrandi Suae Reg. Maiestati, quam non passa res moram fuerit amplius, sed maturationem pacis concludendae, ipsam necessitatem postulasse finemque tractatibus toties rupturae proximis, duro illo telo tandem impositum fuisse. Cuius quoque relationis vel demonstrativarum litterarum apographum praefato Illustrilis Dra. Regni Archithalasso, in responsione Legationis ad supra memoratas, includebatur. Istius epistolae ad nos quidem ex tur iactura poterit aliquo pacto ea memplum non peruenit: neque illa valde parari ex his quae P FAENDOR FI, opus erat in tam diligenti ipsius rei com Comm. de rebus Caroli Gustaui Lib. VII. rueinoratione. Si qua tamen laeta videa. 43. sqq. retulit quem manibus illam
372쪽
batur. Recenset autem Epistola haec ad Regem, cuius non tantum originale, verum etiam Autographum apud Acta Legationis praesenutis in Cancellaria Regia Holmensi videre est,' copiose totam seriem hoc tempore gestorum; et molem difficultatum non modo a Consoederatis Polonicis atque ipsa Polonia, verum etiam ab extra sere in dies factarum, praemisi subscriptionis et permutationis instrumenti Pacis
processu, quo de Protocolla supra, sub Actis olivae die ret et
V Maii, Dc Lx loquuntur, explicati Quae a mense lanuario Mica Lx usque ad finem eius anni in Pomerania et Pruma circa prae- liminaria gesta sint, silentio stiperledere volunt nimirum octo menses Saluis Conductibus insumtos, immo elusos essest a prima conserentiacumin Mediatore in BeerhorT, postquam Legatio ad littus Gedanense adpulisset, habita '' quatuor menses super loco tractatuum exactos; multa super Plenipotentiis et Procuratoriis irricultata commercium litterarum, partim per expressiam mitas, aut intercipiendo, aut arremi do, partim epistolarum fasciculos vel reserando vel auserendo, plane impeditum, atque interea Legatos ibingae commorari coactos: Summa, Legationem Suecicam interduin adeo indigne habitam, tenu rari omnia vix possint. Eosdem Legatos Suecicos, post siuin e --: An a Sobothi aduentum, qua d. . Ianuarii, currentis An. Dia Mediatori retentis proposuissent, in scripto etiam tradidisse,' 'idemque paullo post Polonicam, Caesaream et Electoralem Brande- burgicam Legationes secisse quo facto, utrimque responsium ac replicatum fuisse, et quater per septimanam Sobothi atque Dantiici per Mediatorem Legatos contulisse, donec res eo deducta esset, ut utraque pars Instrumentum in charta proiicerent. Licet vero Dn. ediator, existentibus nobis Sobothi, Polonis vero et Confoederatis Dantisci, non adtentis nostris demonstrationibus, adhuc commorantibus, superandae dissicultati sub principium par non fuerit, tandem tamen nostrae Legationis Suecicae protestatione,in. ediatoris seria adhortatione,
et Regis Poloniae mandato effectum suisse, quoin Legati Polonici Y a et
373쪽
et Electorales ad stationes suas ex urbe se quoque receperint, ita ut
oliuae Monasterium in medio omnium Legationum, quamuis ob Di . Comitis a Colourat aegritudinem Caesarea Legatione maximam paristem Dantisci degente, constitutum esset. Congressiis initium die H Marti, Dina x intrante per separatas portas et areas in singula conclauia Legatione unaquaque seclum esse.' Conuenientius quidenitentoria, vel casas exstrui potuisse; ' neminem autem serio eam rem egisse ideoque Legationem Suecicam tempori cedere, omissis minutiarum scrutationibus, coactam Laetantes propter conserentiarum ingressum Legatos nostros, statim in introitu summa tristitia, dolore et luctu perfusos fuisse, dum S. R. . Gloriosissimi Regis nostri mors
praematura nimis certo undiquaque innotuerit pars aduersia, quae funesti nobis nuncii iam ante octiduum particeps facta suerit, cristas erexerit, et Tractatum alius susipendendum, alius plane intermittendum damnandumque non dixerint modo, verum etiam restiuerint. Nihilominus ex cura singulari oloniae Reginae,' 'φ' negotium eo demum redactum, ut partes adgrederentur, hebdomadum septem spatio et Articulos omnes et singulos reassum rent, deliberarent, concluderent, per Legationum Secretarios hinc inde subscriptos citarent, adseruari usque ad insertionem commutatos facerent, ratificarent, pacem promulgarent, Instrumentum concipiet ingrossari iuberent, idque subscriberent, ac permutarent. Qusad ordinem procedendi dumin Mediator cuncta, quae inter Sueciam, Poloniam et Electorem pertractanda venirent, immediate amnia Legatis nostris et contra ab illis acciperet quae vero cum Imperatore
agebantur, mediate per manus Legatorum Polonicorum promoueruntur, accipere eum Legationem Suecicam oportuisse, quem Dnn. Poloni et Legatus Mediator propostierint. Neque enim tempus, ob tot nobis contrarios, moram pati, vel necessitatem praesidiariorum quam
consis A setonius ad h. d. M-conuentis in tentoria diuersa
conferunt, quae hine inde sunt in extra. Nec deerant Pacificationis exem mitate agi. In medio ago tentorium pia, sub tentoriis tractatae ut Stumn est pro mediatoribus. Misngula enim dorsianae, de qua OMAE R I Wiloc comm ria milites expositi sunt De Brom- febr
374쪽
recensent litterae, aliud concedere voluisse. Itaque Articulum post Articulum, uti res tulerit, aut unicuique proficere visur si pertractandos fuisse. Et talem quidem bene coniusiam methodum sine duis hio Consoederatos ideo maluisse, quod omne genus impedimenta et moras inde reperiundi, et pacem in ipsis incunabulis suffocandi spem seuerent. Quae tamen artificia Legati nostri eludere, et Tractatus, quantum pote, faciles reddere quaesiverint. In negotio Curiandiae Ducis, illius Cancellarium per Legationem Electoralem Brandeburgiacam effecisse, ut punctus restitutionis Curiandiae primus Tractatui su liceretur; unde per aliquot dies tot dirncultates illi ciuerint, quod metu rupturae pacis, nonablum in plenariam restitutionem istam consentire, verum etiam a postulam Australis Livoniae desistere coacti sint Dnn. Legati nostri. In cessione Livoniae, quam Reges Regnumque Sueciae induciarum tempore possederunt, haud parum disputatum esse, ante eiusdem Articuli, licet iam conuenti, subscriptionem dum via delicet de particulis Cisdunanis, insilis Dalilen et Runen, nauigatione Bulderaae commerciis ac defluitatione per Dunam fluuium, Polon rumque et Lithuanorum a iurisdictioue urbis Rigentis, in caussis commerciorum, ex contractibus vel delicto, exemptione, et quae alia
hinc dependerent, acriter satis certaretur, ita ut nouus abrumpendi Tractatum metus oriri coeperit. Et illum quidem cecidisse tam ini
stros, quam Gallicum Legatum, quod pars aduersa tumide atque et te admodum procederet Austriaci, eorumque factio, diuersis per c niculos nobis contrariarentur; Danicus Dantisci degens Minister inde-sessam daret operam negotium pacis, si non penitus confundendi, t men maxime remorandi, et ad conclusionem ne perueniretur, impediendi ordines Confoederati Belgi Poloniae magna pollicerentur; et Moscouiticus denique Nuncius speciossia postularet ac promitteret. Huic metui accessisse, cumque summe auxisse, quod Poloni et eorum-
febroensi id no ge tignus Hist belli soluendis minas spargunt, sola Polonias Sueco-Danici, Lib. III. p. aro. Nolo Regina constantia et dexteritate sua ne . alia exempla quamuis in promtu sint, otium sustinebat; quae et eo rem dea
Commemorare. xerat, ut, quum ante Poloni Uriacos UFENDOR FI v loe comm . maluerent, hi iam istos adulari necesum s. s. p. o8. Ita, dum omnes Meris ad haberent. Istius rei caussas arcanas prom-
uersantur, aes inde da tractatius vise , Observ. III.
375쪽
dein Confoederati melius nobis viderint, quo in statu res Sueciae constitutae essent. Regem gloriosissimum, cuius ex vita di lcessunt dolor eoidis ingemistat, amissum ne ullum quidem Foederatum habere Suseiam Galliae Regem nihil hactenus operis, quod effectu cognosci potat, praestitisse, vel praestare voluisse. E contra totam sere Eur pani concurrere, et nostrum in interitum quasi coniurasse. In Cu laudia selam urbem Mushium, incertum quamdiu superfuisse i in Prussi Legatis nullum fuisse, ut ante- annis, ad latera exercitum, cuius fauore pacis conditiones praescribere potuerint quin potius tria duntaxat loca mariaeburgum, Stumam et Elbingam agonizauisse. Non modo septimanatim, immo interdum quotidie litteras Campi Mareschalli locum tenentis von de Linde, collabentis fame praesidii internecionem nunciasse. Dum serio et paullo rigorosius uni atque alte isti Articulo Legatio inhaerere studuerit,in Mediatorem loco resistutionis optatae, responsum a Polonis idem Ahahiae ab Aula relatione eonfirmante retulisse, quod praefata sortalitia cum suis praesidiariis vel absque Tractatu hoc, in manus eorum sint peruentura. Iam ubi per necessitatem, absque Tractatu, ciuitatibus omnibus hostis potitus filisset, nihil nisi reformationem, per totam russiam Regalem suturam, sperari potuisse tali autem malo per pacem occurrendum fuisse. Quin immo Bilouium, cumino Don der Linde super deditione particulari deliberare coepisse, et eius rei mandatum, ut relatum sit, habuisse. Atqui hoc ipsum per se vix sacile pariturum fuisse, quo Ciuitas Elbingensis, in suae libertatis ac priuilegiorum amissionem, S R. MDn nostri Clementissimi perniciem, Electoris emolumentum atque elationem, ac pacis certi imam impeditionem, praefato Electori statim a Polonis tradi necesse uerit. Postas interclusas suisse, ut Legatos S. R. . et Regni aliis in locis statum, plus coiiiccturis ex aliorum saepe fallaci relatione ediscere, quam certo scire contigerit. Conditi nem Legatorum propriam, ubi deficientibus mediis, et fide non valente
Non quod Osinabrugensi ae status . M. ita cautum Haediit porro, ut illi sacrorum, in Livonia, ordinatus sit, sed Catholicorum subditi Augustanae conses quod ad ilitus norinam exercitium reli soni addicti vi et Catholici Augusanaegionis Romanae Catholicae definitum Confessionis Statisvmsubditi. qui An. νει erat. Est autem Ouaabr. Pace, Art. V. publicum te etiam pri ιum religionis suae
376쪽
te interposita, non nemini res angustae sane interdum fuerint, ab aduersariis haud raro exprobratam, silentio praeterire iunctum religionis in Livonia, non minus hac vice, quam in Tractatibus Stums-dorfiensibus ain Mediator ursum, idque tanto Zelo, ut tandem Legatos cedere necessitati ineuitabili oportuerit. Et hasce quidem obrationes, primo ne hinc caussa rupturae praeberetur, quam serio et
Austriaci et Electorales Brandeburgici non amore quidem religionis, sed sub satiore tantum Pontificiorum, qui speciose hanc caussam praetexerent, exspectarint. Quod Rex Poloniae, admodum superstitiose dum coleret religionem, ab Iesultis limaminatus sit 3 Ipse Mediator eiusdem farinae rem istam acrius, quam in Tractatibus Aia. 163s actum sit, iam agere. 4 Quod eo in statu tum generaliter,
tum particulariter omnia constituta fuerint, qui supra susus est indicatus; et tandem, quod haec concessio non sit noua, sed et Stumsido flensibus induciis, et Osnabrugensi Pace nitatur, in eo tantum disterens, quod idem, quod tunc oretenus ad Protocolla dictatum fuerit, iam inseri Instrumento oporteret Factam igitur in hunc sensum essis insertionem, quod scilicet libertas conscientiae, in religionis exercitio priuato, in domibus, ne inquisitione aut animaduersione subditis et incolis Livoniae, si qui sint, non vero aliis aut aduenis, quod Poloni voltassent, concedatur. Vbi secrete Legatio nostra ad verba, Subditi et Incolae, respexerint, illos nempe Catholicos, qui subditi non sunt, nec ulla religionis libertate rui subintelligendo. Quare etiam posthac curae Gubernatoribus et Consistoriis suturum sit, ne aliqui Pontificii mrepant maxime vero praecauendum esse, ne posthac alicui Papistae bona terrestria vel ciuitatensa, unde subditus fieri possit, emere permittatur. Hinc prolixe recensent, quid in Articulo renunciationis,
praesertim defuncto Gloriosissimo, saetum sit quantum super verbis,
iure iure praetense praetensone, concessione et translatione in Regem Aeciae,
etc. disceptatum. Quanto studio atque industria per Atariacos, Bra
runt, nec non, qui post me pulsitatam inquiptiona aut turbatione, minatim va- deinceps futuro tempora diuersam averri ear - non prohibsantur. De Stum Mortorii domino religionem promebuntur et fimis induetis ante dictum est saepenum amplectentur, patienter tolerentur, et con ro, et infra copiosius dicetur, in XVII.
377쪽
debur eos et Hollandos, Regi Poloniae existimationem et respectum Antecessorum inculcantes, pro puncto hoc honoris pugnatum sit; qu modo denique Rex Ioannes Casimirus omnibus praetensionibus in Re gnum Sueciae et sibiectas illi prouincias et auita bona in illis sita, pro se et heredibus suis plenarie renunciarit, titulum vero et insignia ad vitam sibi sic reseruarit, ut illis uti ad alias Potestates et in ipsa Pol ni ipsi sit integrum quoties vero ad S. R. M. Sueciae, vel alias
spectu Sueciae cribatur, abstinere debeat abbreviaturis atque etc terationibus, sicut hactenus suit obieruaturn, post Magnum Principalum Piniandiae, et Magnum Ducatum Lithuaniae retentis; prout haec clarius in Articulo III. Instrumenti Pacis exprimuntur. In puncto amnestiae, oui alias in propositione nostra secundum locum tenuit, sed similiter ordine pertractatus non fuit, super inclusione ciuitatum Prusilae Regalis Dissentientium a religione Romana, aliorumque in Polonia, qui durante hoc ultimo bello S. R. M. Regnoque Sueciae adhaeserunt, non minores quam in aliis Articulis dissicultates ortas esse dicentibus P lonis, non indigere tutorum aduocatorumve, Regis et Reipubl. Pol niae subditos tandem eo rem perductam esse, ut exercitium religi nis Euangelicae et Catholicae, in vigore, quo ante bellum suit, e manere debeat. Et licet vel e Lumeranis vel Reformatis nemo Og
tos vel verbo quidem requisiverit, absolute etiam pro his aliquid obtineri haud potuerit: omnes tamen, cuiuscumque religionis homines, amnestia frui posse sub quibus Legatio Suecica illos quoque intelligat,
qui in religione ab Ecclesia Romana dicinitiunt, et Con ederationum, ceu vocant, priuilegiorumque Poloniae ultra centum annos participessuerunt. Pro Principe Rahocio, et militia Zaporouiana, tum Salvos Conductus in Pomerant atque Prusii quaesitos, tum in Tractatibus ipsis eorum inclusionem postulatam, neutrum vero a Polonis admissum esse,
confoederationis voeabulo, apud Po scientissimus, in Diss de confoederati Ionos cumprimis claro, venit societas, ibus Polonorum, Gedani, 73s. Cons. qua illi, ut Amplissi LRNGNIcHIV a iussi. Ius ubi Polonum. - sit, pro diuersa rerum a temporum uec Oratores videntur indigitaretionibus, nouo foedere animos et vires Conisederationes tuendo confirmando iungunt. Varia istius genera luculenter que religionis exercitio initas quarum
exposuit, quem modo dixi, LENONI prima, post Sigismundi Augusti Regis citius, Vir rerum Polonarum longe obitum, M. MDLXXIII. Vactauiae
378쪽
esse, quin potius eiusmodi petitum subterfugia et pacis remorandae media illi interpretati sint. Non quidem, quod hi amnestiae non
essent participes, aut ille tamquam Sueciae Confoederatus haud in cludendus paci veniret verum, quod Princeps Transsiluaniae Ra-hocius A. Moc Lui . pacem cum Polonia in campo inierit Cossaei vero in Comitiis Varsa uiae A. Dc Lix ad officium redierint. Qium igitur obtineri aliud possibile non fuerit, adquiescere oportuisse Legatos nostros accommodatione et assecuratione, quam sequaces partium earumdem a Polonis obtinuissent. Quoad satisfactionem, qui sui vitimus inter punctos principales, propositionis Legatorum Suecicorum ordine quintus, longe disceptatum, ideoque tractatus per aliquot heia domadas na oram passos esse, donec in fine diutius trahi tempus, prassertim quum aliquid obtinendi spes omnis Polonis demeretur, nequia uerit. Nam etsi tum Legatus de Lumbres, tum Minister Gallicus Ahahias, antehac certo promisierint, vel ad minimum bis centena millia Imperialium impetrari posse post defunctum tamen gloriosissimae memoriae Regem, et propter praesentem Regni Reipublicaeque Poloniae egestatem, haec in negativam plane mutata suisse, non adtento, quod tandem ad 'U florenos Polonicos postulatum nostrum sit moderatum, idque non amplius sub satisfactionis, sed mutui tantum pro deducenda militia Suecica, norim ne propositum. Multo minus acceptatos fuisse modos primum a nobis propositos nempe ut rumpe
riales Duci Croyano Poloni soluant, et E imperiales Principi Rahoeio,
quae ille A. Noc Lvir promittere in campo coactus suit, remittant, summaeque in satisfactionem belli a S. R. . et Regno Sueciae postulatae detrahant. Sed reiecisse Polonos alterum quod postulatum Croyanum prius liquidari, et Originalium documentis probari oporteat;
in conuentu ordinum valuit. Ac tum coNSTIT REGM pag. ox'. Satis quidem communibus suifragiis inter ipsos autem constat, alia etiam iura et priuil sancitum. - tu Regem non consentim gia Dissidentibus iam ante coneeta ipso dum prius quam iura omnia post eiectio ab Sigismundo Augusto fuisse. Vid. A, ouem illi osserenda, iureiurando confirma NYΜ Tr. de iuribus et libertatibus verit; - inprimis vero iureiurando e Dissidentium in Religione christiana, incipiat, acer uniuersalon inter Dissidem Regno Poloniae. to in religione conservare et tueri. Vid.
379쪽
quare etiam, reseruata Ducis Curiandiae quoque in hoc debitum praetensione, in Comitia Regni istud negotium est remissum. Alterum, ro restitasse, quod dicerent Regem Poloniae summam illam Rahoeti donauisse Quartianorum militiae quae si illa tali modo minus potiretur, motum exercitus metuendum esse. Demum in se recepisse Legationem Polonicam, procurare velle mutuum apud urbem Gedanensem Imperialium, a Corona Sueciae cum usuris refundendorum;
nostros quoque cum Vrbis Senatu per Subdelegatum egisse nihil autem obtinuisse Punebim guarantiae prae reliquis ita propositum esse, Caesareos et Electorales Plenipotentiarios Legatos autumasse, ut Sue- eicis haud acceptari, et inde Tractatus certo abrumpi posset quippe illis a principio securitatem volutam in ore, et illius praestatione minas nobis intentatas suisse. Ast postquam Suecica Legatio Articulum istum tali modo comprehendisset, ne quisquam contradicere, vel aliquid in eo desiderare, eumve improbare auderet, negotium hoc ex omni parte compositum et complanatum esse, quo mutua assecuratio. pacis huius bene stringentibus conditionibus, admodum fere Pacis Osinabrugensis, sit stipulata. Quae guarantia non minus Sueciae prostabilitione status, in conquestis prouinciis, quam reliquis ad obseruandam pacem et quietem publicam prodesse queat maxime cautum esse de iniuriis, si quibus alteram adficere pars altera paciscentium posthac praesumat, ut sine bello per Commissarios remedium fiat, aut coniuncta manu in casum refragantiae, nec admitarum mediorum aequorum, auxilia parti laesae serantur. Subodoratum quidem haud difficulter fuisse, guarantiam istam praecipue a Brandeburgicis promoueri, quo Elector, omnium partium promissis, traestatuum istorum securus vivere possit verumtamen quum suspicionis simul metus esset, ne belli adhuc praemeditati insimularetur Suecia, vel in hac re parti aduersae obuiandum fuisse. Hinc caussam inserunt Suae Excellentiae, cur cum Caesare et Electore aeque ac olonis simul tractauerint, et pacem concluserint nimirum ab se habuisse S. R. . mandata de con
PVFEM non Frus Comm. de re unde exereitus ali posit, quum post pa-hus Caroli Gustaui Lib. VII. 3 3. Non rem ex hostico livere nequeat et examaeerant in diaersum rationes. Non esse, Brorato nune milite extraneo eitra ra.
380쪽
eludendo 2 Post mortem Regis, statum Regni hoc ipsum postulasse: 3 'deoque sine magno periculo aliter agi non potuisse: 4 at quamuis amplius morari pacem integrum fuisset, quod non fuerit, tamen id per offensam Statuum Germaniae vix licuisse: Vtpote quae copiis auxiliaribus, vel alia re opitulante ex Gallia non existentibus, cauia sanda non esset: λEt hoc quidem eo minus, quod S. R. . pacem adhuc cum nemine haberet, sed potius undiquaque ab hostibus Regnum circumdatum 7hConsilia atque intentionem niti Belgii, in Danico praecipue negotio, respicienda ac probe obseruanda fuisse: 8 Conscientiam propriam, et quod Deus, Rex, ac Patria, immo totus Christianus orbis, rationem ab ipsis postulaturi fuissent, pacem, dum haberi posset, accipere dictauisse s Conliderantibus tantas Sueciae vires in praesens non existere, quae tam graui bello diutius sustinendo sufficere queant io Quid ver, etiamti non obstitissent tot prasgnantes caussi modo memoratae, Poloniam tamen, ut ante dictum
est, a Confoederatis suis separari minime passam esse. Iam obiici sorte posse: I Unde exercitus, conclusi pace, quum in hostico degere nequeant, posthac sustentandi a ratio facto in suturum ossiciarii et miles gregarius conscribendi, siquidem nullam satisfactionem pecuniariam impetrari a Polonis, et inde donatiuis adficere militiam contigerit 3 Quod illatae iniuriae velut tolerando obliuioni tradere oporteat quum xvi iustiorem hac vice caussam ullum eculum suerit praebituriim Fateri Legatos, argumenta haec esse satis valida, quae tamen ad supra dilucidata nihil saciant quin potius dictam pacem co cludi et debuisse et oportuisse. Principaliter hic decertatum fuisse super iustificatione caussae, ac utra pars alteri culpam recusatae quietis infligere posset Q lippe licet Austria et Eleetor pacem impediendi, seseque in armis continendi, sedulam admodum operam dederint, nihilque laboris, studii et industriae hac in re intermiserint eos tamen vidisse, et, quamuis tam euidenter viribus praeualentes, iudicasse, quanto periculo, inuidiae Orbis, diffamationi odioque is, qui reiiceret
sacramento Sueco alluere. Graue quo eis inuitis licet, ad pacem descenaen mque tantas iniurias inultas digerere erat declinandae inuidiae, quae sam,