장음표시 사용
401쪽
Vbi, quae ad expeditionem Dydenhaynii variauicam pertinent, d.; Maii ab lustruis atque Exceli Dian. Legatis conclusa, et ab
omnibus reuisa essent, Instructionem, Memoriale secretum, et liti ras, quorum iam bis in Protocollo secta est mentio, nn Legati omnes sub cripserant. Nam etiam sit Illustriss in Comes Oxenstiema, et Dn Legatus Gyldenhiau, quoad foedus Polonicum contra Moscum, aliquot diebus initio dissiciles, postea proniores vota sua suspenderent: deinde tamen, ubi generalius proiiceretur punctus iste, et weyde haynius , quam cautissime ut tractaret, identidem moneretur, IllustrissDn. Regni Thesaurario et Dia Comiti Schlippenbachio, qui et ipsi initio statim latis adcurate rem circumspiciebant, adtentis, quae monere cemerant, se conformauerunt. Ad Instructionen quod adtinet, i mandatur Weydenhaynio, ut acceptis, quae expeditionem suam spectant, iter sine mora ingrediatur, illudque, quantum pote, maturet, quo adhuc ante Conuocationem arsa uiae de hac et illa re informandi se tempus habeat, atque cxperiri possit, quod ad perficie dam ratificationem suturam et Pacis exequutionem plenariam conducat ac necessarium sit et 'apropter ipsi incumbere, ut statim m. Medi tori de Lumbres,in. Palatino Lesainshi, Dnn Cancellariis Pramovisti et Pacio, ad quos excepto Lumbresio, apud quem ipsi iani nuperae litterae fidem secerunt, litteras ei dabant, non minus quam reliquis qui Tractatibus Pacis interfuerunt, et sorte ad Aulam praesentes suturi sint, Legatis innotescat, et commissa sibi negotia dextra ac sedulo tractet. 3 Vrgendum ante omnia esse, ut Pax iusto tempore in forma debita, qua de re illi sufficiens ab Actis datur insormatio, ratificetur, quo permutatio ratificationis tempore et Ioco, prout in Instrumento Pacis coniiciatum est, fiat. Inprimis explorandum ore, an dicta ratificatio at istoritate Comitiali deputatorum elegatorum idem robur, ac Reipubl.
ipsius, in Comitiis si fieret, habeat vel quid secreti hic lateat Experiundum item esse, quale fit scriptum uod epulatis Reipubi ad ra
. Illum autem Conuentum arsauiae sertim ea, quae liuensem Pacem spe- per hos dies coepisse constat Acta prae chant, commemorat VFENDOR FIUN
402쪽
tificandum in Comitiis An Mne Lix datum suit, cuius Copiam timpetret, omnem sit operam daturus. Postea hoc urgendum esta, ut pacta Pacis praesentis in totum, vi conuentionis, in proxime suturis Comitiis, praeprimis cessio Litioniae et in Sueciam renunciatio, Con stitutionibus Regni Poloniae et Volumini Legum inseratur: utpote quod in quinta conditione Arti xxxi v Instrumenti Pacis nuperrimi expres- 1 contineatur. Denique securos reddendos esse Dian Polonos, quod certo speret Legatio Suecica ratificationem S. R. M. Sueciae satis mature adiuturam. Qtiodsi vero praeter spem impedimenti quid inciderit, quandoquidem per mare illa adportanda sit, cautelam non noc re superfluam, ne Poloni, ceu mora iniiciatur studio, interpretentur. Ad hunc Instructionis Articulum tertitimin Legatus Gyldenhlauius monuit, si renunciatio Regis Poloniae respectu praetensio iis in Regnum Sueciae, Volumini Legum inseratur, optimum ore et credere se, hoc controuerium non iri, siquidem vi Articuli xxxiv. modo alia legati Instrumentum pactorum totum Volumini Legum inseri debeat. Sed ubi ad separationem huius et Litionici Articuli deueniatur, et vel aliqua ratione res partim dextre tractetur, dignum conlideratione istud sibi negotium videri non tamen obesse, Weydenhaynio id datum in Instructione Deinde omittendum esse si quidem iudicio, quod de
metu tardioris e Suecia aduentus S. R. . ratificationis ponitur, neque
in minimis dandum Polonis scrupulum tempestiue sequutura nostrae ratificationis. Mansit per maiora Articulus hic, ut modo tenor eius recensitus est. 4 Iubetur Weydenhaynius, inde conqueri, quod nulli ex parte Polonica Commissarii constituti sint, qui militi Mariaeburgo et Stum educto de sustentatione prouiderint. hiemadmoduin etiam, quod Gedanensis Ciuitas ratione mutui nihil praestiterit e contra demonstrandum esse, quam a parte Sueciae nil desit, sed evacuatio alii nominatarum urbium pridem et secta fuerit. Et quia transitus praesa tae militiae haud amam confusionem, nemine in loco praeiente cuniquo Dian Generales Suecici communicare possint, creaturus esse me tuatur, ideo sollicitandam Aulam Polonicam, quo mandeturin G, nerali
Rer. Brandeb. Lib. VIII. g. 8 sqq. Nam auerat ouerbequium de quo inpri- et Electo Brandeburgicus ad eum able mis digna lectu ibidem produntur.
403쪽
nerali vigiliarum Praesecto de Grothausen, ut de curribus et commeatu tempestiue prospiciat. 6 Diligentem esse navandam operam, an penetrari possit, quae Conisederatorum iam ad Aulam modo memoratam sint consilia; quantum Austria et Elector adtendant res Mosco-uiticas et num illi bello se immiscendi, auxiliaque Poloniae, et quanta inittendi, itidem animus sit 7 Non minus penetrandum ore in
praetentia consilia et relblutiones Conuocationis huius; et quis sit sc pusioloniae, statusque eius vires quae facies exercituum; quaena in Lithuanorum intentio item quo in statu Cosiacorum tam respectu Poloniae quam uimet ipsbrum, res nunc consistant. 8 Maxime interinesse S. R. . relcire quid ratione suturae successionis intendant Poloni et num haec quoque Conuocatio aliquid illius negotii actura sit. 9 De Elbinga scitu necessarium fore, an Polonia tradere illam Elect ri adhuc velit.' Qtiod si intelligat weydenhaynius ne fiat, omne studium impendere illum oportere, demonstrando Pol nis, sed circumspectissime et per indirectum plane, quantae sit consequentiae, Electore per hoc ipsum absoluti dominii in Pruma effectum, ac multis modis deinde praeiudicandum Poloniae, nactum. O Mandatur, ut proinbe observet, et a Dian. Legatis Polonicis percunctetur, num CommiΩsarii regundorum finium, vi g. I. Art. xxx IN. Instrumenti Pacis, qui
est cessionis Litioniae, deputati sint, indicans, quod Logatio nostra hoc idem Dia Campi Marelchallo Comitiiugialso, d. Maii, per litteras notificauerint. Monendum hoc esse, ne commutationi ratificationum postea mora iniiciatur. Ii Iubetur Weydenhaynius, ut, quid agatur, diligenter communicetin. Comiti a Schlippen bach Danti ici commoraturo litteras mitti posse ad mercatorem Gedanensem, Georgium Friderici, qui etiam illas, quae in Sueciam singulis cum postis ad S. R. M. dirigentur, trans fretum ores dicum, vel per mare, si tulerit occasio, transinissurus sit. Ia Vt circumspecte utatur Ablegato Neoburgico a Rautenstein ad Aulam Polonicam iam constituto utpote. De eonsiliis praeeipue Electoris obseruaret quid a Getis, Gallis et Ne Brandeburgie legi possunt ea quae a burgico in ea uis agitetur ae operam Pu FENDOR F o prodita sunt l. c. p. daret, ut eius Aulae Ufensa in Casarems3o. Is autem ouerbequio Legato in nratigetur, neu Respublica suspectis Iesa-xerat luter alia complura Nec mivus partibus innecta in fraudem jua liber-ιatus
404쪽
pote ibi familiari, et ad penetrandum in actiones valde idoneo. 3 Commendatur ipsi, tamquam res necessaria, negotium religionis in Ciuitate Elbinga, et utraque Insula siquidem ista Pontificios in urbe, illi autem totalem reformationem metuanti Diligenter monere debet, quo ossiciarii aliique captiui Sueoici tum in Tataria, tum alibi,
liberentur, atque Art. xiv Instrumenti Pacis secundum utramque g. satisfiat in Ducis Croyae negotium obliuioni ne tradendum, ut si in praesenti Conuocatione obtinere nequeat, in proximo, suturis Comitiis ad satisfactionem Suae Celsitudinis id fiat. 6 in Legato Mediatori de Lumbres offerri S. Excellentiarum ossicia paratissima demandantur, et ille rogari, quo cuncta, quae ad exequutionem Pacis pertinent, promouere velit, cumprimis ut ratificatio debito modo, tempore t loco fiat. Item excusari opus esse, quod eidem D Mediatori hucusque pro laudabili ipsius opera ac studio, decens gratitudo nondum sit enhibita, quae illi tamen eerto promittenda, veluti realiter iusto temporesbbsequutura. Non minus eius Secretario spem faciendam certi honorarii, si non prius, tamen permutationis ratificationum tempore acciapiendi Haec omnia denique, et quae in Memoriali secreto, ut siesequetur, saepe nominato Consiliario a weydenhayn concredita sunt, notae eius dexteritati, fidei et studio committuntur, confiduntque ita atque Excell. Dnn. Legatorum Excellentiae, quod is cuncta caute tractauerit. Et siquidem eaedem existiment, illum tribus quatuorue septimanis in Aula omne negotium expedire polis, et adeo totum tempus, quod ibi, et in itinere insumendum est, ad duos mentes restringunt, in mandatis ipsi datur, ut tunc redeat, et sine mora S. R. . de expeditione sua reserat, nec nonin Comiti a Schlippenbach illius copiam iaciat. Data quidem est haec Instructiora. Maii, sed iam demum subscripta et extradita. Memoriale secretum 1 M Maii datum, et hodie subscriptum, continet foederis contra Moscum caussas.
deinde informationem pro Subdelegat weydenhaynio. Quum ni-
ratis, eoque me Usuadeat foedus erum laturi erant, maximum tamen exciso Ia- Meeis, ae ne per ida a praebeatur ad erum in se tracturi merret quoque nouum bellum monendum. Quod quidem Euctoris objicium eo iliandae intercipi foeda Luthuariae Canerilarius Parius et Mosos paci. - cons. I. s. p. valde voeabat multis Polonis auersanti Uid P viam Iara Raasa loe commba, quia Sueei parum auxitii Polonis S. so si.
405쪽
mirum concluse iam pace cum Polonia, Austria et Electore Brand burgico, ad ratificationem et exequutionem illius proxime accedat, quo res os uiticae respiciantur, necesse esse, ut ad foedus inde in futurum sorte ineundum reflectatur. Cui confoederationi quum Polonia S. R. M. et Regnum Sueciae iungendum desideret, haud sorte i utile hoc Sueciae videri, atque id vel maxime ad retinendam apud Polonos bonam de nobis existimationem prodesse. Deinde per istud medium deflecti Poloniam ab Austria posse, quam alias ut amplectatur, eiusque auxilia, rem multis modis Sueciae noctuam, amplius im- metuendum esse Potissime haec in casum Tractatuum Livonicorum sine fructu desinentium considerandum venire; siquidem aut illorum rumpendorum, aut finito amittitio reassumtionis armorum metus oculis obseruetur. Ideo iubetur weydenhaynius, ne huius rei per discursus negotiationem ullo modo omittat dexterrime autem ilia lud et secretissime, ac Dia Mediatoris quidem opera manuductione et cooperatione, nec ad aliquid obligatione. Quippe nec mandatum a Rege Legatio habeat, et incertum adhuc sit, num quaestio An in Suecia resoluatur. Quare Subdelegatus generaliter promissurus sit, postquam Suae Excellentiae absque mandato Hiquid certi spondere non valeant, Illus riss Dia. Regni Thetaurarium, simul atque ad A Iam Holmiae adpulerit, inter prima haec S. R. M. et Regni Regimini relaturum, ac deinde caussam istam serio tractatum iri et Quo non tannim Poloniae subsequuturus euentus persuadeatur, sed etiam, quidnam illi ipsi intendant, intelligatur, explorandum esse, si eius odi s dus offensivum ac defensivum ex utraque parte complacuerit, et penitus concludatur, quibus tandem conditionibus fieri illud posse Poloni existiment λ' Inquirendum item esse de tempore, modo agendi, et quis fructus inde, aut quae recompensia Sueciae sit sutura item qualia exercitui alendo Suecico media a Rege Regnoque ac Republica Poloniae praestarentur 3 Hinc demonstrandum fore, Polonos rationari
non. De iis vid Koeriovrvs Anna n. 'naedam dixi. Formula ipsa legi Climact. II pag. 437 sqq. potest primum a me edita, in Actia PubLAt enim foederis istius leges Polo Pacific No. LIX. p. 4s. ni Sueeis diu ante scripto exhibuerant Recuperata sunt non armis, verum de quo a P a s Raa Diarium, p. ML Pace demum cardensi, quamquam aegre b
406쪽
non oportere, quasi si aeque intersit Sueciae ac Polonorum confoederationis talis modi. Qilippe rationis in promtu disparitas dictet, quod
occupatis aviosco paucis in Litioni locis Sumicis, e contra ademta Polonis tota Lithuania, per Pacem facile restitui, aut amis recuperare Sueci illa ablata possint Vbi vero cum Polonia semel Medusiceretur, S. R. . et Coronae tunc liberas manus non esse, quando et quomodo libet, pacem cum agno Duce Mosiuiae concludendi. hHoc omne weydenhaynium, ut iam supra dictum, exue caute et secretissime, ne vel minimum resciat Austria, tractare, nec ulli, praetermn Mediatorem, et ambos Din. Poloniae et M. D. Lithuaniae supremos Cancellarios, communicare debere nisi sorte Regina post laret, et Subdelegatum ad aliquem, cui confidat, remitteret. Copiam autem faciendam nemini, nec originale alicui ostendendum ac propterea non nisi per discursus proponenda haec esse. Datum est hocce Memoriale Sobothi, die kl Maii Mica x et videri verbolenus potest, apud Acta reliquae '' Litterae adin Comitem a Lesetno Leninsutales sunt:
andoquidem, per adspirantis Diuini Numinis auxilium comclusa iam Pace perpetua inter Sereniss. Reges et Regna Sueciae et Poloniae, maxime necessarium sit, ut eius ratificatio in tempore et loco, secundum conditiones et conuentam Formulam, ab omni parte legitui ne fiat, paxque ipsa exequutioni detur, et redintegrata illa amicitia, inter vicinos Reges et Populos, firmiter stabiliatur, ac sincere colatur: ideo Generosium Dia Ioannem a weydenhayn, S. R. M Sueciae Co siliarium Aulicum, ad Conuocationem praesentem Variauiam ableg utivus, quem super iis, quae distam exequutionem concernentia, alisque a Pace dependentia, explicanda sunt, informavimus proindeque Excellentiam Vestram, quo plenam praefatoin Consiliario Aulico fidem tribuere velit, rogamus. Praeprimis autem ille supra memor tae
. ab Moscis concessi. Id pHFENDOR Nobis suffecerint, quae inde abra Comm. de rebus caroli Gustaui Diarii huius Au&ore sunt commemorata. Libol I. g. o. itemque Instr. Pae in Nam exemplum ipsum ad me non peri
II R. AURO P. T. IX. p. 364. uenit.
407쪽
tae ratificationis effectim, atque ut secundum tenorem Art. xxxiv. Instrumenti Pacis, intertio pactorum conuentorum fiat, et illa Volumini Legum Constitutionumque Regni inierantur, Urgebit. Quapropter nos Excellentiam Vesti am, quo ad id auctoritatem suam conubbuere velit, rogamus, ut omnia, quae adhue ad plenariam Pacis praefatae adimpletionem desiderari possunt, essiciantur, nec circa ratificationem atque insertionem istam aliqua mora aut impedimentum e oriatur. Quum sciremus Excellentiam Vestram totum Tractatuum negotium singulari fauore prosequutam, confidentia nobis calcar addidit Eamdem, ut in illo ardore continuet, confirmandi. Hisce Ε cellentiam Vestram Diuinae tuitioni commendamus. Dati Sobothi
Adin Regni Poloniae supremum Cancellarium Prasemowshi, eui praedicatum illustrissimi atque Excellentissimi Diti sicuti reliquis
Legatis omnium partium paciscentium, per Omne tempus radiatuum, inuicem tribui constieuit, quoque datur, in hunc tenorem scribitur. inium ad instantem Conuocationem Variauiae non neminem, qui negotia quaedem a pace, per Dei gratiam nuperrime conclusa depet dentia, . R. M. Sueciae in nostri Clementissimi nomine tractet, praesertim ut ratificatio pactorum tempore, loco et modo conuentis fiat, mentionem faciat, ablegare necessum duxerint Diin Legati Sue- cici, eaque de re Generosumin Io a weydenhayn, Alte Mem ratae S. R. M. Aulae Consiliarum, informauerint, atque ut munus hoc
in se recipiat, in mandatis ipsi dederint: ideo apud Excellentiam Suam, cuius maturus ex loco oliveta abitus se inuicem visendi facultatem praeripuerit, eidem sternere viam hisce confidere Legatos, perossici se rogantes, quo praefatoin Consiliario a Weydenhayn plenam fidem dare, nec tantum apud S. R. M. Poloniae officium, sed etiam apud Dnn. Reip. Delegatos auctoritatem suam interponere velit, ut omnia rite conficiantur, neque permutationi suturae remora vel impedimentum aliquod obiiciatur. Suo Legationem Sueclaam loco, ut S. R. M. Sueciae Ratificatio 4n tempore adsit, reliquaque omnia, prout comclusa fiunt, effectu et exequutione potiantur, operam sedulam daturam; in
408쪽
iu particulari vero nullam intermissuram es e occasionem mutuae, cuia Excellentia Sua colendae, amicitiae inseruiendi. Datae obothi d. Maii Dc Lx sunt istae litterae, quae coniiuetis curialibus, et ossiciorum paratissimorum promissione finiuntur Epistolae ad Dia. Pacium, Mi Lithuaniae supremum Cancellarium, haec contentassint, dataque illa est Sobothi d. D Maii, et iisdem incipit praedicatis desinit, sicuti praecedentes: Conclusi iam, auxiliante Diuino Numine, inter consanguineos Reges vicinaque Regna pace, ut eius exequutio iusto quoque modo fiat, tantum restare. Quum igitur ante omnia opera danda sit, ut ratificatio ab utraque parte, tempore, loco et ratione fiat, secundum quae canuentum est: idcirco Generosum Dn Ioannem a Weydenhayn, S. R. M. Sueciae Consiliarium Aulae, ad instantem Conuocationem Uariauiam ablegare necesse duxisse Leg tionem Sumicam, qui id a parte nostra obseruatum iri illustris Dian. Legatorum Polonicorum Excellentias confirmaturus, nec non dictae ratificationis negotium a parte Poloniae riurus sit, alia etiam nonnulla, quae a praelata ac prosiliant, neque inacceptabilia esse sperent Dnn. Legati Suecici, additurus ideoque Excellentiam Eius, quo prae sato Dia. Consiliario plenam fidem tribuere velit, rogari, consilis non Inus Eamdem optato fini operam laturam, qua totum pacis negotium suerit prosequuta. Finiunt ciuilitate solita, ad sitae amicitiae promptissimae officia, Eius Excellentiae quavis data occasione praestanda, se obstringentes. Adin Legatum de Lumbres d. lj Maii scriptas litteras, quae fidem Subdelegato simul faciebant, ut eius diei Protocollum habet, secum non accepit Merendas weydenhaynius, qui satisin 'de Lumbres notus est sed illae, dum alia quoque continent, et is ob pecuniae pro via desectum, adhuc commorari Sobotho cogitur, mis. lae sunt per postam ordinariam.
Actum Sobothi d. et ante meridiem.
Circumspicientibus abitum Ili atque ExcelI.Dnia Legatis, qui Seremtarii Legationis munere, tam in Pomerania et Prussia, quam in loco Tractatuum istorum, iunctus esset, Mostedusion Starore com
409쪽
mendatitias ad s. R. . petiit; et sicuti personam suam tunc in pomerania, exhibitis S. R. M. Caroli Gustaui gloriosissimae et immortalis me moriae Regis litteris, decenter legitimasset, ita iam, finita Legatione, gratiosam impetrare dimissionem debui Commendatur a Suis Excellentiis, velut desiderauit, optime, et cum illustrissimia. Regni Thesaurario, una cum Actis Legationis Holiniam ire iubetur. Cui inam dato ille obedientiam humillime praestabit.
6st multas sollicitudines Stanislai Lubieniechi' pro nitariis , qui Post multas lollicitudines Stanasia LudientecRI , pro Vnitariis, qui hactenus per totum Tractatuum tempus, tam in Pomerania, quam Elbingae inde per Saluum Conductum Suarum Excellentiarum, Diin. Legatorum nostrorum, sub nomine Aulici, ad Legationem Suecicam pertinentis, ad nos peruenerat, et Sobothi, ac tandem Olivae quoque, ut Paci includerentur, negotium gesserat, praememorati Illustr. atque Excoli. D nn Legati subscribunt Declarationem ad s. et Art. II. Instrumenti Pacis, pro Dissidentibus a Religione Romano- Catholica in Polonia quae ipsi quidem perlegenda communicabitur, Secretario autem Legationis mandatur, ne extradat, antequam euacuationes omnium in Pometania, Megapoli et Hollatia Ducali Stesvicensi iactae fuissenti mala autem est Declaratio d. l mali, D cxati
Π. Legatus Gyldenhiau hinc abiit terrestri itinere per Cassubiam Pomerelliam et Pomeraniam orientalem, Sedinum unde animus suit, deinde Straffundam pergendi ad Illustries Dia. Regni Admiralium Comitem Wrangelium , cumque illo de praeparatoriis euacuationis locorum colloquendi. Illustriissimn Regni Thesaurarius, Caput L
. De eo id alia a nobis dicta, ad sin in hoc Diario legebatur, nos non addis II Diarium, p. as mus, utpote iam supra descriptam, in Formulam ipsam, cuius exemplum Actis Pubi Pacific No. LXVI i. ita.
410쪽
gationis, ad iter marinum triduo, vel quatriduo adeundum se praeparauit iamque nauis HOllandica Eius Excellentiam in statione ad bothum exlpectabat. m. Comes Oxens terna, qui tamen sub v spera huius diei graui morbo laborare coepit, faciendum paucos post dies iter terrestre vel maritimum Straffundam primum, deinde in Sueciam meditabatur. n. Comes Schlippenbachius aulam et familiam suam transferendi Dantiscum, usque ad tempus permutationis Instrumenti Pacis, consilium coepit quippe ultima declaratio Legationis Polonicae super loco Tractatuum Legationi Suecicae post finitos vel abruptos Tractatus, duas tantum septimanas concesserat, intra quas omne praesidium deducere, et loca in manus posscsibrum restituere tenerentur Canceli tria Legationis quoque ditatuta est, et Registrator Cancellistaeque, praeter duos opistas, quos Holiniam secum adhuc duxit Secretarius, per litteras sollemnes tuti itineris, quae etiam commendationem continebant, a Suis Excellentiis subscriptas dimissi sunt.
Atque sic finis sere impositus est hactenus actae Legationi.
Νudius tertius ab illustris in Regni Thesaurario Secretarius Lega tionis licentiam petierat exspatiandi edanum, iusto tempore,
antequam Sua Excellentia colucensurus esset nauem, Sobothum rediturus. Factus igitur de eius Dantisci praesentia certior Secretarius Legationis Brandeburgicus, salutatum ad ipsum misit Amanuensem suum, notificans, se, quod adhuc restabat extradendum Legationi Sue cicae, Procuratorium nouissimum accepisse, illudque sibi hic in urbe ad manus esse, roganti, ut Secretario Suecico horam et locum conueni endi nominare libeat; siquidam ad extradendum esset paratus. Hic salutationem ossidiosam remisit, gratissimumque sibi accidere, Plenipotentiam Electoralem hactenus desideratam, quo extradi possit, adesse: horam et locum relinquet se voluntati n. Secretarii; si tamen complaceat, nec illi molestum fit, exspectaturum se ad horam secundam, erat enim post meridiem, in suo diuersorio, reditumque sium Sobothum, adhuc per horae unius vel alterius spatium dilaturum. Post