Acta pacis Olivensis inedita In quo diaria Svevicum Danicum curonicum e tabulariis ac bibliothecis nunc primum prolata continentur

441쪽

Misit ergo D n. Mediator adin Legatum ab Houer che, ut praes tum Secretarium mitteret, et a Secretario Sumico petiit, ut adferri faceret ratificationem pro Sermisi in Electore. Hic se adhue non hia.

bere mandatum ab Illustriss Gn. Comite Schlippen bach respondit: velle primum comperiri, et deinde adferre. Id quodin Mediatori quoque placuit. Adiit ergo ille praelatimn Comitis Excellentiam,

et, ubi eadem consensisset, modo nominatum Instrumentum ratisicatum adductum est. Interea aduenerat Secretarius Brandeburgicus. Sed

quum matutinum tempus eundo hinc inde in suburbio et ipla me. quia dissόtis tam Secretarii, quam Dian. Legati utebantur hospitiis, atque adeo otiane, ii iis decem diuersoriis, elapsum, et hora iam undecima aud a suisset, examen hac vice abruptum est, et in pomeridianam secundam dilatum. Quo tempore adsuimus, et n. Mediator etiam subscripsit pergamene originalia Dian. Legatorum S cicorum, Polonicorum et Ele alium, quae pro chartaceis adhuc extradenda erant. Antequam vero rediretur ad examen vel reuisionem in aedibusin. Legati Mediatoris, scitu illustrisTMn. Comitis a Schlippe hac Secretarius Suecicus Secretarium Legationis Caesareum, qui hune Holmiae reducem ipse paucas ante horas, ubi Gedanum Goritia rediisset, primus visitauerat, inuisit, et per discursum ab eo quaesuit, quando venturus esset illustriis atque Excellentiss in Legatus de Lisola item, num eidem Secretario integrum esset simul initium faciendi auscultationis suorum originalium ratificationis Imperatoriae 3 Ille lulustrissimum Dn Legatum si non hodie, tamen crastino die certo adlaturum, responditi diriginalium reuisionem et auscultationem quod adtineret, sibi semper fuisse integrum de illa conuenire praesente autemin Legato Gallico, nisi prius admittatur Minister Regis Catholici fieri id non posse. Pergenti itaque Suecico, quando tandem, et quo modo negotium hoc inter partes esset conficiendum, responsum usque ad Illustries. Legati Caesarei aduentum sibi disserendum

esse dixit. Retulit Illustriss in Comisi Legato Suecico Secretariusson Schimere. Et Sua Excellentia, ut absolueretur res primum cum Polonis, eum iussit. Disitire by Orale

442쪽

Actum Dantisci ae hor. II pomeriae is aedibus L Legati

Mediatoris, im Schiesigarten. Continuatum est examen siue revisio originalium, et deprehema

quae sequuntur in Formula ratificationis Regis Poloniae quo. rum tenor es, qui sequitur. In Reipublicae quorum tenor es talis. In Suecicis inierunt, flatuerunt et conch. ferunt maneat, quia sensui nihil detrahitur Articul. I. Iam additum erat per manum Deuhouliarii in titulo Regis sui, n. quod semel crat omissum ergo nunc non opus sui corrigi. In Polonico Ratificato Regis et Reipublicae, Art. . . . est Heredi ruus Princeps. In nostris et Caesareis et Eleest ratibus es omissum, ut et in nostrorum Dian. Legatorum se scriptis. Mansit, ut habet exemplar numquodque In Polonico Regis, utrinque. In Reipubi ab utrinque. In Electorali, utrinque. In Legatorum Polonicorum, utrinque. In nostris omnibus, utrinque. Non adtende dum Art. II. . I. In Ratificato Reip. Aut perse pro, Aut per saer. Ium ibidem superfluum est quod eratum iam est, et per suos correctum. In Commissiriorum Polonicorum Art. II. . a gaudent, correctum erat manu Deu uigii, gaudeant ergo iam non fuit opus corrigi. In Reipubi Ratificato pro Eleetore in suis iuribus et priuilegiis omissum emi in reliquis atque omitti obet. Hic tamen mansit, quia nil resert In eodeni f. a. Art. II. rasura est in verbis ratione adhaesionis host Art. II. g. 4. In Rcip. oloniae, et in Suecico Ratificato D runt, pro fuerint correctum est per n. Mediatorem Art. eod. f. s. eirca finem in Polonico: Fisi applicata tum etc. comma positum erat post tum quum poni debeat ante tum Correctum est igitur permanum Deuhouigii, et ita sonat a plicata, tum quorum et . Artic. I l. . s. circa finem omnibus actionibus ete. Omissum fuit, omnibus additum iam permn Mediatorem Art. III omissum sui Caina, in Reipublicae Ratificat, additum iam per Dn Mediatorem Art. I v. Per idem tempus etc. omissum sui Induciarum, in pergameneo Dnn. Commissariorum Polonicorum additum iam perin Mediatorem. Ibidem et arcibus, debuit deleri et, estque deletum per manumin. Mediatoris. In nn Legatorum Polonicorum rasurae sunt in ve bis Art. I v. g. I. I gque lin. r. ah ne in mari sitam gyra T. II. lili Echlea

443쪽

Dol salicis quam 4 Possessionis in Ibidem . . et 4. rasurae sunti, ustis Ordinis in Livonia Suecisa a modo non in. Tenuit insitura iudicialiter sue extraiudicialiter, si modo fatui Ar v. f. r. futuRUpublica, deleuit syllabam uin indiator. In Suecico Regio

Ratificato, exstat Eaque in Diin Legatorum Sueeic et reliquis non exstat. Caesarei tamen, ut postmodum adparuit, habent etiam E ' De Aoralis. Mansit, ut habent unaquaeque exemplaria authenticae In Reip. g. eod. Lutam, correctiim erat manu Deuhouitii ergo iam non fuit opus corrigi. In Reip. ad verba Luteten, artraha en defuit, et iam additum per Dinmediatorem. In eod. Art. . r. in Polonicis omnibus, ut et Caesereis, ut postea adparuit, exstat Resp. Polona et Regnum Saeciae. In Suecicis et Electoralibus exstat Polonia et Suetis etc. Mansit, ut habet numquodque exemplar authenticum Art. v. g. 3. In Dian. Legatorum Suecicorum Dian. Polonis dando, addita sunt S cretari Legationis Suecicinam verba in margine, inprimisque Liamniam Geticam ergo permansit. Eod. . rasurae in Don. Legatorum Poloii pergameneo, ut et in reliquis, sunt diuersae Art. v. . . fuit

accolas, Dro incolas, in omnibus, praetor nn Polonorum, exemplaribus.

Id quod in his duobus, quae inter Sueciam et Electorem commutata sunt, correctum est manu utriusque Secretarii in reliquis correctum est per Dii Mediatorem, Pastorium et Deuhociatum. In Polon Legatorum pergameneo ut si fuit pro Authoritate. In Art. v. f. 4. quisque, quique, quoque in diuersis exititit mansit quis ue et quique promiscue, sed quoque mutatum est in quique. Et pro Aut in Regiis Suecicis ratificatis Originalibus pro Electore Polonis et Gallia mutatum iam

permn Mediatorem in Aut In mia. Legatorum Suecic pergameneis Ar xv. . I. circa finem, manu Secretarii Legationis Don Sthroere adposita erat vox, ubi, ut iam sit rei et ubi ergo nunc non indigebat correctione Art. xv III suit et aliis in Prussae et Poloniae templis com rectum autoni est in Prussia et Polonia. In Rei Ratificato, Art. xa x. pro obligatione correct una est obligatis m prodictione. An xx. Liqui- darer m Liquulari, in Dian. Polon et Reip. pergameneo et iam est correctum. Alias multae inueniuntur in siligillis minutiae, quae non omnia sunt adnotata exempli caussa notata hic sunt sequentia tantum:

Regelset, Dro Regeli Schoues, in aliis Sciataeda Corarium, in alii x

444쪽

ciporimn ac pro et et pro quae Herbinoen pro Herbinoen Imperium Romanum, Romanum Imperium Pacis transactis, in aliis Transactio Pa cis aut alifer, aut aliter, bis positum tum, πιι, in aliis tam quam. Iterutransipositiones tam in titulis necessariae, quam alis propter euphoniam, vel per festinationem scribae sectae. Item non adtenduntur abbreviaturae vocum, tiam in titulis et praedicatis. Ita quoque non adeo adtendimus distinctiones, nisi in realibus Flamine Dunae, in aliis Flamine Duna item Biadema, Bulderaria is que, nisi expresso notet distinctionem aut coniunctionem Correcta tamen postea sunt, de Generalibus, delato de item aut aliter, aut aliter deleto alteroma alia ter: Ratiscationes, in aliis Ratilabitioras mansit in Reip. Pogon rustis

cato pro Suecia.

Adrum Dantisci aea hor. VIII matutis in aedibus

Dn Mediatoris. Facta est continuatio, et deprehensa, quae sequuntur. In Dnn. Legat

rum Polon pergameneis Art. xxxi. g. I. in titulo S. R. M. Sueciae de-suit Principem et additum est manuin Mediatoris Ibidem sago est insertum lupra lineam. Ibid. . a. in Reip. Ratificato, argumentis profundamentis correctum perin Mediatorem. Ibid in nonnullis exemplaribus exstat S uicensem, in quibusdam Meseici et perinde habitum est. Ibid. f. 3. in Suecim Regis Ratificato, sabisitur pro sabitur. iam correctum permn Mediatorem Art. X XIII in Dnn. Legatorum Polon et Reip. fuit, libere dimittanfur, pro liberi et mutauerat inaciis uitius sua manu in liberi ergo iam non opus erat emendari. Art. xx Iv. f. r. initIn Legatorum Suecie pergameneo, manu si Secretarius son Schrore addiderat et Principem Hereditarium et mansit avi probatum. In nonnullis Authenticis exstat Prustiae in quibusdam MPmspia item Brandesurgensem, in aliis Brandeburgicum placuit, quos si perinde, uti habent exemplaria Art. xxv circa sta in Reipubi Authenticis in perpetuu1η reliqua omnia habent in aeternum declarat iniit uit Dii Mediator in perpetuum, ponendo in aeternina. Art. xxv III in Reipubi Polon. addita praepositiis ab utrinque bonafri etc. in aliis omiΩsa est praepositio G et iudicatum esse perinde Ar xxx I. ini

445쪽

stro Ratificato positum et pro ut in nostro itidem Dnn Commissariorum, pro adpositum ab stabilitatem Art. xxx o. f. a. pro Hectorales positum Hectores, in Instrumento Regio Polonico correctum, per Dia. Mediatorem, utrumque. rti xxxv in nostro Regio positum se hane tractationem, loco tranfamionem in quos quoque est rasura verborum, prosequi donec pax communi omnium partium consensu correctum permn Mediatorem transactionem. circa finem in Reipubi Polon Instrumento citra vim armoram, positum extra vim correxit in Mediator.

Art. xxx v I omissa conisinctio ut post verba Sereni a Pesentisi. Rex Metiae, in exemplar Reipublicae additum autem permn Mediat rem. In Regio Polonico exemplari rasura est in verbis promota et mediatione ad optatum sinem perducta es. In Regio nostro, in verbo sideiussor est expunisti duarum litterarum finalium. Ibidem in Reipubl. Polonae, positum Ratiscationes Paris, pro Ralthabitiones Pacis pro eodem acceptum est. In clausula Ratificationis Electorali additum et ii ter verba heredum, successorum etc. quae in Formula non sunt. Bene addita sunt in ips etiam Ratificationis Instrumento verba, laudare et ramabere, quae alias in Formula subscripta erant omisa. Inuitat Elector ad guarantiam Regem Catholicum et Belgi ordines Clausula inuit tionis aditiarantiam in ratificatione Regia Pblonica est talis: Ideo ceristos Principes et Status ad marantiam hanc praestandam, nostro et Reipubi nomine per Ministros inostros inuitauimus, atque eosdem circa commutationem ratiliabitionum, coram partibus paciscentibus nonatinandi facultatem Legato lenipotentiario nostro dedimus. In Reipubi ratificatione talis est: Idco Principes et Status a S. R. M. ad

praestandam guarantiam inuitatos, et circa commutationem ratificationum coram partibus paciscentibus nominandos, pro Principibus Statibusque cauentibus, tamquam si expres hic nominati essent, acceptamus. Focilaula rubscriptionis in Reipublicae Instrumento: In quorum omnium fidem praesens haec adprobatio subscriptione manuum nostrarum sigillisque, nomine Senatus, Cessissim; Primatis Reia

Nec poterat non ista suspicio Bran obtulisse. De quo VFENDOR FI VM deburgicos incessero, quod nescii non es Rer. Brandeb. Lib. VIII. g. 9. mem sent, Neoburgicum Legatum arsauiae antem suilia mus: Sed et Neoburgicui,

talem fideiussionem Polonis vel inuitis meiani licet, visus, it paci ineluder

446쪽

gni nomine vero Deputatorum ex ordine Equestri, illustrissin. Succamerarii Pomeraniae, tamquam proxime epulatorum Comiti rum Mareschalli, firmata et roborata eaque eamdem vim atque robur, ac si omnium atque singulorum Deputatorum adpensa essent sigilla, habitura est. Adpendent itaque duo sigilla in capsulis argenteis: De- putati autem subscripserunt isti: In Ratificatione Suecica: Et quia in Aniculo guarantiae eri rorum Principum partes pacistentes facultatem sibi reservarunt alios Principes et Potestates ad hanc guarantiam in ipsa rati habitione inuitandi et nominandi ideo nos in Pactis, alte memoratum Serenis et Potentussi Galliae et Nauarrae Regem Christianis inuitatum etiai num hic repetimus, ut et S. R. Imperii omnes in uniuersum Electores, Principes et Status amicos et foederatos nostros, pariter inuitamus et nominamus. Hic Secretarius Legationis Brandeburgicus ad ratificationem Suecicam monuit Primum, quum non exprimeretur, quinam Principes invitentur ad guarantiam, sorte Neoburgicum quoque subintelligi, necessiim propterea esse, ut notet. Illi Secretarius Legationis Sureicus Licere, inquit, ut faciat et ille notauit. Deinde idem deliderauit, quod ordo iam sit inversius, et aliter, quam Formula conuenta exprimat, mentio fiat sigilli et subscriptionis. Ad hoc respondit Secretarius Suecicus, eum nunc esse stilum Curiae Suecicae.

ille siluit. Recepit quilibet Secretariorum sua originalia et in manus Dn Mediatoris deposuit, relaturus suo quisque D. Principali, quid actum sit modie tandem Dia Legatus Caesareus de Lil a Dantiscum veniti

Absoluto examine ratificationum supra nominatarum, Dia Comes Schlippenbach cum Dii Mediatore per Secretarium Legationisvon cumere loquutus est ad domum eius de visitatione Legati Polonici. Qitumin. Rey communi stilo et obseruantiae inhaerere velit, ut, qui

H lili a prior

ιur, arfauiae instabat, Me iussorem quo bant. Nee platabat sponsor pacis, quique se ψti,ac offreens quum o ricissim aliquid sipulaturus esset Remu-

Nerbequius acerrime reniteretur, nee o blicae onerosum qui et alias tam pote burgicum hoe bello ita merit in Polani tem Rempublicam partim decebat, e quem Muc, quam Hectorem, offendere male Gallus Iocium ad ernabatur.

447쪽

prior es et in loco, facta ab adueniente posterius notificatione is alierum prius imuleret,in Comes opposuit, hanc regulam pati exceptionem, nec hac vice allegari posse: λQuod sit ipse tamquam hospes

in ciuitate Regis Poloniae, ideoque urbanitatem hanc illi a Dia Legato Polonico deberi et Guum instans actus tantum sit continuatio prioris, et ipse non mutato tempore hic semper in Prusii mansisset, et commutationem ratificationum exlpectasset igitur hordinem iam tangere n. Rey, siquidemin Legati Suecici nuper, quum Pax oliuae fuisset conclusa, Dnn. Polonicos posterius in tria inuisissent. ySi iula communis regula adtendi debeat, sortemn Legatum Electoralem ab H er c idem practensurum quod autem Dn Comes concedete minime possiti In confidentia intimare dictum Secretarium iuΩ1erat Dno de Lumbres, disparitatem personarum accedere, quum ipse Senator sit, Dia. Rey tantum ordinis Equestris, sine ulla sere extra hanc Commissionem ostiuii publici iunctione. Id quod etiam monere var- Butaein Mediatorem per litteras voluisse, nisi vidisset impossibilitatem, ex Legatis ad pacem tractandam Commissariis, Senatorem mi tendi, siquidem constet D n. Leminsia venire non potirille Cancellarios

PraetmoWshi et Pacium ab Aula abesse nequire Dia Lubomirshi apud exercitum ella ita ut tempori indulgendum hoc esse censuerit, quod alias semper obseruatum sit inter duo Regna Sueciae et Poloniae, nempe ut Senator Senatori adponeretur. Respondit Dia Mediator Se hori his de rationibus sere omnibus loquutum cumin. Rey, qui regulae

et obseruationi Inter Legatos communiter receptae inhaereret, et videri illum reponere: Quod hic locus habeatur pro tertio, etiam respectu Polonorum, et sic haberi omnes hoc respectu pro peregrinis: a Non esse actum continuum aliud enim tractare pacem esse, aliud conclusam exsequi 3 are etiam ordo allegari nequeat locum tractatuum liuensem iam plane mutatum, immo desiisse; si absuisse,

uti et reliquos Dnn. Legatos, tribus mensibus, et iam ex Aula Polonica ad actum commutationis ratificationum et exequutionem pacis a suis Clementisi Mnn quemlibet instructum huc venisse, ad locunt conuentum inter Elbingam et Mariaeburgum ituros, nisi de consenti par

tium placuisset Gedani commutationem fieri. 4 Hoc iudicio triuia quemn Loga relinqui et ad 3 ex seipso respondit n. Mediator, peri Dissiliae by Ooste

448쪽

personam mittentis considerari oportere, non missi. Nihilominus se statim videre velle Dii Rey, aut, si iam nimis prope sit prandium, postmeridiem, nullam operam hanc quaestionem decidendi intermissurum. Retulitin Comiti Secretarius, et deinde mundari secit, ut

communicarenturon Mediatori, quae notauerant in examine Instrumentorum praelatorum.

Eodem die, hora VI ves nina.

Dn Comes Schlippenbach dictum Secretarium iterum adire iussitDn Mediatorem, et percontari praemissis curialibus, quid in re modo praecedente resolutionis exspeclandum y Ille respondit: Se longe disseruisse cum n. Rey, sed nihil aliud illum declarasse, quam hodie ipsi Secretario dixerit addidisse illum,inn Polonos nuper ex ciuilit te, primos vidissetnn. Legatos Suecicos si secunda id vice fieret, in posterum pro possessione vel iure allegari posse deinde etiam dixisse, quod dubitasset ars auiae, suosque collegas consuluisset, qui omnino censuissent, quod primam visitationem amn Legato Suecico fieri oporteat itaque se aliud audere non valere Secretarius Simn Legatus Polonicus proposito isti insistere velit, quid tandem expediat medii, quaesiuit Dia Mediator respondit: e vidisse illum satis firmum in sua sententia; noluisse tamen hanc resolutionem ab illo accipere pro ultima Putare, si neuter abstinere vellet, expediens inueniendum, quod Dn Comes ipse nudius territis proposuisset, ut sibi extra urbem velut casu obvii fiant, aut apud sein Mediatorem, et se videant, licet et hoc omni non careat difficultate melius fore, si ordinariae visitationes fiant. Secretarius abiit, retulitque haec n. Comiti, quem crastina die visitare volebat Dia Mediator. Modus obuiandi locum inuenit tandem et deinde aliquoties colloquuti sunt Dii Comes et Dn. Rey.

Circa tertiam pomeridianamin Mediatorin. Comitem Schlippen-bachium visitauit, interque alia etiam de complanatione et co recti

449쪽

rectione ebrum, quae inanitrumentis examinatis perperam et vitiose erant scripta, essiluerunt, ut, quae omissa sunt, manuin Mediatoris, quia partium nemo Instrumentis ratificatis manum admittere auderet, suppleantur, et vitia corrigantur. Supra qua re deinde actus attestatorius, factum hoc esse consensu partium daretur. Et consormare se dixitDn Mediator, huic consilio etiam Dian Re et Hotier che. Vbi Dia Mediator abiisset, iussu Dia. Comitis eumdem adluit Legationis Secretarius in suo diuersorio, et primo adcuratius ista, praesertim quando conserendum sit super hoc, percontatus, deinde nomine prae-satimn Comitis consuluit, qua via et modo examinatio et commuia latio Caesarei Instrumenti Ratificationis fieri possit Ad primum Hascuit hora octaua matutina crastina si tamen impedimenti quid interis cedat, promisit n. Mediator, quod Secretario indicari debeat. Ad secundunt se declarauit, quod crastino pomeridianoin de Lisola, qui heri aduentum suum ipsi per nobilem Aulicum notificasset, videre, et super ea re mentem eius experiri vellet existimare se, quod Dn Secretarii Legationum facile in loco aliquo tertio Instrumenta primum conferre perendie queant, ita ut commutatio die Saturni proxima fieret. Retulit Secretariusin. Comiti, qui adprobauit, et praeterea iussit, ut cras apud Dii. Mediatorem responsum urgeret super postulatis de captiauis, de retraditiove vexillorum Strasburgicorum, et Comitis a Wal- dec restitutione.

Actum antisti Aug. in aedibus M. Medictoris,

ante et post meridiem. Sequuntur, quae in collatione originalium, siue exemplarium au.

thenticorum Instrumenti Paclamnii Legatorum SueciCorum ΡΟ-lonicorum et Electoralium in pergameno subscriptorum, notata veniunt. In Instrumento Pacis pro Dian. Polonis pergamen eo amnia.

Legatis Suecicis subscripto, deprehensi sequentia. In Ar I lin. 6. pro Magdeburgi, in Prusia voluit Secretarius Brandeburgicus Priusiae; et perinde habitum. In Art. II. . I lin. 8 ad Pata pro πplicata idem

est. Art. v. f. I. e tu deest, et perinde habitum: 3 inprinusque L i uiam Suecicam defuit iam autem Secretarii Legationis Suecici manu in

450쪽

in margine adpositum est. m accolas pro incolar, correctum eiusdem manu, quia ubique in omnibus Authenticis emendatum est vox accolas in incolas, dilcrepantibus et hoc accolas, illo incolas habentibus. g. s. Hic discrepant exemplaria tam authentica, quam vulgaria. Nam Legatoruin Suecicorum pergameneum pro Polonis habet aut in typis impre , et a Caesareis restituto chartaceo, habetur ae et correclum deinde est in omnibus, ae in aut commutato Arti xv. . r. I id fuit et additum iam manu Secretarii Legati Sueci ci. Art. xxx I. . I. et Principem Heraestarium defuit additum iam Secretarii manu Suecici Ar x x rara. f. I. iterum et Principem Hereditarium defuit atque itidem additum manu dieti Secretari Legat. Suecici. Ibid. Brandeburgin m pro Mand urge,sem, perinde habitum in L Procurati tonsentimus pro fel imus, correctum manu dicti Secretarii Suecies. In II. Plenip. RUmberg, pro Roseinberg, correctuna eiusdem manu. Scho se pro Schbueda inansii Facta hinc revisio sigillorum, quae sine desectuis perta inti Instrumentum Polonicorum Dnn Commutariorum, in pergameno subscriptum pro Dnn. Legatis Suecicis, haec errata exhibet vlterius. In Plenipotentia Regis Poloniae, data Variauiae d. x x L Maii,

Mic La x et ad calcem Instr. Pacis inserta, Dominos Dominos bis repetitur mutatum est manuin Pastorii posterius in Dominum. In nostro taliter exstat ante finemin m et mansit, acceptatum ac si exta-

retinis. In Polonico, in tit. Diat Lubomirshi est itinensem, quod in aliis non exstat, neque in ipsius Instrumenti prooemio variationi temporis id adscribitur, et manet. Item deest Pramows i. Quia i lent interdum breuiore titulo uti, hoc factum esse dixerunt Pastorius et Deuhouitius. CIUMelenses, correctum est manuin Pastorii. In Plenip. Reipubhloloniae de An in ca I x. Nor Senatus et Ordines est contra Formulam conuentam, ubi Senatores Ibidem ne non Serenus Principem Du. m. Caresum Guoauum deest ae vel et addidit Dia Past rius M. ubi quoque deest Pragmouili, ut supra. In Plenipotentia Regis An Mic Lx OseMelensis deest. Adtribuitur iterum variationi temporis et tituli. In titulomni Lubonurihi est Metinensem, ut supra deest iterum Pr mortisti atque, ut supra, explicatum est a dictis Pastorio et Deuhouitio. Rata gramque habituri subintelligi verbum auxi-

T. II. Dici liare