장음표시 사용
21쪽
sit Phisinas IV. Himpaniarem Rex. sugam arri- iapitis iteratos tumultus. 4e intestina
Ouu, & in urbe Capua comprehensus in Hispa- quibus nobiles & Plebei vari s in lon-niam captivus addi imis est, sicque dum Regnum debantiit, in apertam tandem secessi iem anno Noe politarimn affectavit, perdidit libertatem,& memorato ab Hii paniarum Regis hde pior Neapolitani iug)im Hispanicum denuo subire perunt, contra Malchionem. Basunensem Sicue cti sunt. Hunc exitum habuit famosa illa liae Ptoregem,explicatis perduellionis xe illi te. Neapolitana seditio. Denique, regnante in Hi bellarunt, neque muto eo Praefecto, eaque sine. sparua Philino Iv. otin est Legatum Ladον- cho Duce a Drrodiva, ad juraram redi. XIV. Galliarum Regis inter & Legatum Hispa revoluerunt, seque Christianissimo Regi da viarum Regis de praerogativo iure honoris, loci, inco XIV.dediderunt. His protinus: unlitarea, sedis & ordinis, gravis contentio in Britannia xilium tulit Ladoricas Xlv. misitque ad Qui j ite, ubi die decima mensis Octobris anni .Malchionem Vian Oirium . qui. Ira amissatin MDCLXI. oeci storie data solemnis Legati Sue- vibus instructus, & onerariis ita rura, eum Oollus' corum Londinum, Regiam Uitam, Ingiet luti generis commeatus eopia, Hispanicam Classi M. Bato Rauexillam, Hispaniarum Regis Leg MU quae cum xxv. navibus & xix. triretnibus..pod Anglosa Comite Aradeo, Regis Chiistiani aliisque navigiis perduelles Melianos obsidebat. imi Legato, priores honoris partes tibi de- fusavit anno Mu xxv. urbemque ingresIm, at ' serti voluit, ejusque curtum per vim praeces ii , ees, munitiones di praesidia, quae ad urbem tru : adjutus praesertim i vili plebecula, auro Hispa' tandam conferte poterant, Gallis hiabus conii meo corrupta, quae currus Comitis dryadera The gnavit. Novum paulo post subsidium Messa. dis circumfusa equos trucidavit, eaque opportu nensibus attulit Dux Moiri, qui a Rege Lod, nitate usus Regis Hispaniarum Legatus, honUriβ mico XIV. Messali liuni Pt ex dictus, Clusit divi loci ptάrietativana, contra morem, nullo ne Hispanicam, quae eum XX. .navabara S. I. ui. gotio obtinuit. De hoc insigni dedecore Mint remibus viam aditumque ei interet metenta si eo suo inusto certior factus ChristianissimusRς bat, disjecit, & cum: onerarias ocis,. armatisque
DidonisMXIV.illatae iniuriae vindictam stagit Vix, navibus novem, incalumis portiana penetiavit. Reamque paratus aperto ulcisci bello, ixi ibi A tanquamlibet inus vindex a Mellanensibus,mu, ehiepiseopum Ebtedunensem, qui tum M λι rixi in laetitiae specimina ingeminantibus, excepta, Legatum agebat, ab aula re dcre, nisi abundE Prorex salutatus est. Vertim, diuturnai 4ibi fieret satis. Nullam in hac resarcienda in non fuit Mellanensium ex sua rebellione conin uilaeunctationem adhibuit Philinus IV. Hii P pta laetitia, Rex quippe Chiistiam gimus anno .hiatum Rex, sed statim Baronem mirerili ηm MDCLXXVIlI. per talus tot dispendiorum, quaesti, Legatione abite praecepit, militinae G-,' in Mellauentibus protegeti dix&alendis lustineteliam Legatum extraorditrarium Marchiun m cogebatur, illos tandem deletem, M. Fi opriis s a Fuenta, qui eoiam viginti seriem tum Leg tis relinquere saviis. . Nessura eta. itaque Rex lix, tumSubdelegatis caeterorum Principum fum Clastem cum Marescallo a Eapilla .rturit . ut instia 4ii Regi Christianissimo, futurum nunquam Gallica exercitus copias retraheret,& vi Gallias ut Hispaniarum Rex de primatus hono e cum revocare ..Huius Gallorum discessus tumore, ipso eontenderet Hoe pacto resimia ac Penixu ubi per ebuit, comerini Mestinentes, qui uti.
44lei, est illata Ministro Regio violati bono i minentes addeiectionis vindictam Hii patios uti injuria. Hae sunt res piaecipu , quae gust* rebantur, Dbnixe postularimi , ut tibi licem sunt regnante in Hispania Miso deiu Ru Classem Gallorum cunscendere , seque libeto tem, quae hie Hispaniarum Reic egit cum ch i- subducere exilio, quita inis ubiprimum iuillustiat, ilii mi, Regibus D dovico Xlli. α L εν concellum, quis 3ngenta,&quinquagilita EpimxiV. consulto hie omnino praeterm tam, quiri cipui S Meilanensium iamiliis, quae Hispaninum vim se superius ea descriptimus, dum de si L clementiam despondebant, Urbem deseremes litium Regibus sermonem instituimus, ut xe Massiliam RPpulcrunt, e qua tamen Urbe, postlim hane denuo tetexere ne ite notI sit. M brcve aliquot mensium intervallum, novo exi.
tuti, philippus N. Hispaniae Rex die XVi L lio, di tota Gallia facestere sum hi, eo mEris, Septembris anni MDCLX v. di st-xim quod, ut aiunt, Massiliensem porium sed
post illius funera Rex Hispaniarum acclam xuε re, atque ancendere statuis lent. Sie Mella. G cisolis, hujus nominis II. ejus filius, qui V nenies, aliique Siculi poenas luerunt rebellionumen cum quadriennis dumtaxat puer eiὶς , ῆς suae, quλ nihil perniciosus est, & petiuitato subindE Sceptro regendo impar , rerum sum . ordine surS .ac deorsum omnia mutentur.eYiestamento Regis, ad Matrem Mariaη Hinc Apostolus Paulus cap. XlII. Epistbli ad devoluta est, cui iuvandae consiliis suis sis Romanos praecipit Christianis . ut quibuslibetorii Proeetes fuerunt pariter destinat . Hic, net potestate publica praeditis obtemp.rent, eice uctum gere videar, altissimo silent o p in bo pta Fidei re Pitatis musar Oninis anima , in.
Hi inuina Bella, quae Carolus IL Hiip x xum pore ιbus sub -sius subditast, .m ψREY eum Christianissimo Rege Ludorico XIV enim potest nisi a Deo, qι- autem Dat a Drain Belgiu&in Catalaunia gessit, quaequς, cum ordina a suint. Itaquo arassis PMesati, Dei a tim 1 nobis referendo victorias LMoviri XIV. dinationι res in uua autem νευ i, i
suetint brevitetdh scripta, supervacaneum mni- damnat nem acquirunt m. no ellet ea denuo attingere, ac planc anutilo MN D. Intelligo sane, nihil subditorum rebel- uetatis tepetitionibus fastidium ac molestiam limeadversusPrincipes peranciosius esse, sed opta-ereate. Narrabo diimtaxat Mellanea sium civiu rem vehementissime, ut, post nuruum diu tolera- tutis in Stellia desectionem, quae regnante in Hi- tas a nobis bellorum milema. Prineipes Chri spania Graio II. eontigit ara. MDCLXXIV. Meila- stiani tandem aliquando communibus connius
nisses, jugi Hispaniel intendi in paveat , post iucum runt in studium pacis, qua lans est, se
22쪽
s , altrix, ampliatrix , de tutatrix rerum bo- bare tentarunt. narum omnium , sine qua nihil usquam florens, nihil tutum, nihil purum aut salictum , nihil aut iucundum hominibus , aut gratum superis esse potest. Ex adversio. origo omnium malia. rum bellum est. & per illud inarce se . ni florentia . dilabuntur aucta. labascunt talia, pereunt bene condita, amarescunt dulcia . quodque pravius est. languescit pietas . labe iactatui Religio, de undique vitia exundant. Sed, ne a Proposito nostro longius discedamus , perge,quae-i ea narrate, quae gessit Caraliti II. Hispaniatum
M. Caetera inter vittiites. quibus Carotam II. HiIoaniarum Regem DEUS ornaverat, eximia fulsit pletas, cujus specimen haud vulgare hiereseram exEpistola,quae ex Hispania Aiuvespiam milia est, quamque Dum I Papebracbius,Suc.Jesu, in stonte sin Propilai ad Acta Salictorum mensis Mait integram exhibet. Ad lerenitatem aura cap andam die xx. mensis Jan.an. MDCLXXXV. extra Urbem Matritum egre istis Rex Carolus II. Sacerdotem in via teperit cum Sanctissiam Sacramento adminiluaturum pauperi cuidam olitori graviter aegrotanti Sacrum viatieum . oc eonti-ntio ejiciens sileὸ rheda, humoque stratus adoravit Dominum suum. Deinde, ci,nsiugens ora. vit Saeet dotem, ut in Regiam trantiret Rhedam, ipse vero nudo vertice, & galerum manu tenen pedes seqirutus est rhedam, quousque veniretur in loeum jacentis infirmi, ibique Rex mansi genu flexas nuda in humo . donee cisti eio functus ellit sacerdos. Petacto tandem ministerio. Rex, post telictam infirmo amplam eleemosynam, saeredinem Regia rheda vectum, secutus est, de sanctissimum Sactamentum adorans, pervenit adrielesiam S. Marci, ubi ea alacritate vultus, re veteriti modestiae admixta, genuque flexus. non assurrexit prius, quam finita caeremonia , Benedictionem sacerdotis, cum eaetetis, qui interetant , excepisset. Ex hoc exemplo Regis Catholiet . eotam eoeli terraeque Domino sese. quanta poterat, religione humiliantis , dicere debemus e quantam Sanctissimum Eucharistiae Saeramentum nobis inferre debet reverentiam pro praesentia, devotionem pro coelesti gratia, qua mentes nostras implet ue fiduciam pro sututa gloria, eulus nobis piguus datur.
Anno MDCLXXlX. Carolus II. Hispaniarum Rex nupsit Maria Ludorica Aarelianensi, natione Gai Iae . 8e filiae Philippi Dueis Autelianensis, de
Henrica Anna Morte. Sed ea eoniuge mortua absque prole. secundas nuptias iniit Carolas αeum se Agaria, lx oburra Principe an. MDCXC. ex qua nullam itidem prolem suscepit, elisaquei vatias ac pene continuisi motbis conflictaretur . obiit prima die mensis Novembris an . MDCC. aetatis suae XXXIX. Regni XXXV. In suo, quod ante mortem condidit, Testamento Successorem in Regnum Hispaniae designavit & instituatPhili pum Dacem Andegavensem . ex tribus Ladmci
Galliae Delphini filiis seeundum , qui in Hispaniam prosectus, mirabiliter omnium generum atque Oidinum eonspirante consensia exceptus
est, de Rex Hispaniarum inauguratus. sed sub invium Regni sivi gravissimo , ut stiperius diximus. bello impetum est Philippus V ab Imperatote, aliisque Foedetatis, Anglis, Batavis, Lusistanis, ae Duce Sabaudiae, qui eum E solio detur. R. --ynthi Hist. ccl. Tom. L
Rex tamen Philippus, eum Gaiulis foederat & Hispanorum , quorum eoida sibi
devinxit, opibu , copiis , armisque instructus. nulla vi ab Hispaniarum Restio divelli unquam potuit, sed etiamnum. tota plaudente Natione Hispaniel, regnat, ac Sceptro pini Lur.
D. Belli, quod in Philippum V. Hispaniatum Regςm Imperator , aliique Foederati eor citarunt, si1perius quidem meministi, sed nune vellem, ut hujusce Belli iritium, progressum, atque exitum paulo distin stitis deletiberes , Momnes hinc inde res gestas, praelia, victorias, captas urbes , aliaque id genus iuxta ann tum seriem disposita breviter delibates . quo videt ieet momento si hujus negotii, quod ancipiti rerum eventu totam Europam suspensana& in medio fluctuantem per multos annos tenuit , plenam & aeeuratam notitiam habete pollini. M. Clim varios eventus diuturni hujus Belli, cujus calamitates, damnaque propE semiams, latindesicribete nimis longum ellet, de ab institutonoristro penitus alienum I rem totam paucis confieiam,&ea, quae lunt explorata magis,vel ob oculos nostros posita , omniumque sermone celebrata, verbo perstringam, integram hujus Belli Plist tiam secuturis aliis Setiptoribus relictutus. In primis. Philippas r. Hispaniarum Rex . anno MDCCII. eoepit Guardastalium , seu Guastat. lam. Utbem in Ducatu Mantuano . eodemque anno Galli expugnarunt in Germania Traetbachium, Neoburgum, de alias arces, poeinderatorumque exercitum adPtisingenteoppidum debella tunt. Aliam victoliam ad Spitam in Get mania anno sequenti seu MDCCHI. reportatu Galli . de Areem MI, Argentinae propugnae , tum, atque Brisaeum oecuparunt. Classem Fin deratorum prop. Malaeam ani MDCC lv. fuditiae dissipavit Comes Tolosanus. Ast,dum fortuna Galli blandὰ atridere videbatur,ipsisque jam canebatur, Io triumphe; Mee. subito ab his destivit fortuna, de ad Foederatorum castra transivit. Gallorum quipph exercitus, qui in Germaniam penetraverat, de cum copiis Ducis Bavariae , quii partibus Philini V stabat, foetalibus armis se
conjanxerat, cladem maximam post hominum memoriam aecepit, de sieut superius annota ivimus , ad loeum dictum Hoc et fuit a Foederatis caesus. ae tantam non deletur. Hanc cladem deineeps Galli nullo pacto in Germania reis sarcire potuerunt, sed hinc secedere eoacti, Io- . eum Foederatis hostibus reliquerunt, qui confestim eaptas a Gallis urbes receperunt, totam Bavariam armis devastatunt , dc occuparunt, Landavium ad deditionem compulerunt, Patinet nonem in Catalaunia expugnarunt. Batavi quoque Belgium ditionis Hispanicae inval runt, Ec aliquot urbes arcesque. quae in Belis gio sub dominio RegisChristianissimi erant, ara in potestatem redegerunt. Meliorem sortunam . MDCCV. Galli in italia sunt experti. Nam praeter urbes, quas dition qDueis Sabaudiae in P de montio subegei unt, Segusu , Iuream, Verri cellas . Veruam, Villam franeam, Nicaeam eum ejus munitissima aree; Dux etiam vindoeinus, Gallorum exercitu Generalis Praefectus. Foedera torum exercitum in italia devicit. His militaribus seeundis eventibus haud patum animati Galli. Taurinum, primariam Pedemotitii urbem,& Bar C a cino
23쪽
einonem minitissimam Catalauniae arcem, anno de intus esset aeqvh depasta, direpta & eonent. MDCVL obsidione cinxerunt. At, elini Galli eata ii quod denique infelix Belgi iam , aeternum eodem anno eo ram Taurino turpiter sugati, & de commune Belli theatrum, addit tum estet in. in pugna Ramillaea data in Belgio die, Mali eendiis, horrori, ruinae, depopulationi. Tot anni 11 DCVI. profligati suilletu . utramque malis permotus Rex I stoli us eoia ditiones obsidii nem Alverant, & illico Foederati in Ita- pacis, Regno lie Et Galliatum probrosas, ads
lia Ducatum Mediolanensem Occuparunt. R pna Neapolitanum, de Sardiniae lese Impeiatori dedide tutu. In Hispania vero victrix Foederatorum exercitus multas clades intulit, Philippum V Matratum, urbem Regiam, deserere compulit , illumque isti E e Solio deturbas et . nisi res suas a filictas ae pet E perditas Philippus V. erexiliet insigni illa unctoria, quam in pugnis Almanzena de Foederatorum exercitu retulit die
xxv. mensis Api ilis an MDCCUll. Plures deindhrebelles ei vitates domuit Philippus ejusque dominio Vibes Ilerdam, &Totiosam , subjeeit
Philippus Dux Aurelianensis, Gallorum exercitus in Hii pania Perseinus. Catalaunos tumultua 3-tes saepius replessit ac stae navit Dux δε illius , IRege Christianissimo Ludoviso XI in Catalau
niam milius. Interim, Foederati unanimi conspiratione in unius Gallia pernicem toti ii mulineumbebant, illamque quadam quasi indagine
ei reum undique cinctam qiuaquave bum certatim aegressi sunt. Dux Sabaudiae, valido coli cto exercitu, nunem, sortissimum Galloia Pro. vinciae oppidum maritimum, atque propugnaculam, terra Obsidione vallavit, dum Angli potentissima instructi classe mari oppugnatent. Sed ad nihilum recidet unt omnes Foederatorum conatus. Telo, terra marique obsessus , expugnati haud potuit. Anglorum naves ad sua littora revolarunt, Dux veris Sabaudiae Alpes eum
suo exercitu ueratb traiicere, viamque remetiri
eoactus est. Non tam feliciter Gallorum tes in Belgio cesserunt. Foederati siquidem anno MDCClX. Gallorum exercitum propε Oderra
stam caeciderunt,ut sqtie Insulam,&Ganda vum invaserunt, annoe vero sequenti, leu MDCCX. lna cum expugnarunt, datoque praelio ad locum . dictum Malpiacquet, pro γε urbem Bagaeum, Nerviorum Metropolim, Gallos denub vicerunt , eamdemque Metropoli. r, Uibem, vulgδdictam. actui lim occupatum. Eodem anis
no MDCCX. Comes Starembergus. a Dederatis
cum numeroso exeteitu in Hispaniam missius, Mattitum usque penetravit, actumque tum te mismiis suisset,aepentilis conclamatum de Philippo r. Hispaniarum Rege, ni Dux Vimiocinus, a
Rege Christianissimo in Hispaniam mi istis, sua
.virtute devictum Foederatorum exercitum, & ex Hispania pulsum in Catalauniam rettus isset. Nihiloseeitis Foederati Bellum contra Galliam adeo aeriter instaurabant,ut ingenue profiteri debeam, nullis unquam Galliae hostibus suisse vel tanias vires, vel tantas iras . vel tantas denique spes, atque subindriam sotmidolola Galliae tempora, ins anteacta bella ad hoc pra Iens ludrietae dumtaxat velitationes, umbracile qne prolutio. nes esse videntur. Hujus Belli incommoda peris
knsu Christianissius Rex Ladovicus XIV. AEgrὶ
vidit angustias Galliae totius , inopis atque exhausti aerarii labem, mercaturae siletulum diuturnam , fortunarum ruinas atque interitum. tributorum pondera, populorum questus, ea-lamitosam Galliarum Regni faciem. Indo. luit , quod eo atrocissimo Bello Hispania Aristius suorum hostium animos ad pacem & consisliationem inflectendos proposuit, in quas tamen Foederati in Congressim Gert rudem bergae habito, venire detrectatunt. Sed , duin pax desperat plane videbatur , commodum adsuit, votiique Lad iii XIV annuit Anna , Angliae Regina, quae eonfestim Galliam intra & Angliam armo. rum induetas imperavit, suosque milites e Batavorum exercitu retraxit. Quis factum est, ut. semel imminutis ae stactis Foederatorum vitiis bus , nullo negotio fuerint a Gallis superati. animos eis praesertim ieiente Mare se allo De Vi lars , plurimarum palma. um Duce, & Gallo. rum exereitus in Belgio Generali Pra secto, qui
Batavorum exercitum ad exitetv as ai igustias redactum prostravit. ac profligavit, urbem Landre-eium ab obsidione liberavit, Duaeum, aliasque ut bes ab hostibus captas deditione recepit, de multis rebus praeclare gestis hostes teiruit, &jacentes Gallorum animos recreavit. Tum P
derati ad auseultandas eonditiones pacis promptos sese exhibuerunt, & in Congi es Iu Trajectenti habito die xi. niensis Aptilis anni MDCCXIII. diu optata pax, juxta conditione , quas superius indiearimus, tandem cones usa est eum Anglia, Batavra. Lusitania, Sibaudia, Ptu sia, Gallia, & Hispania. Interce ist quidem hule
paci Carolus VI. Imperator,belliqtie aleam a filide experiri voluit , sed paulo post. quietis publicae procurandae percupidus. & rerum bellicarum pertaesus, pacem cum Rege Christianissimo La. dorico XIV. pepigit die vi. mensis Martii anni MDCCXIV. Bateinonem. quae in Catalauna resistentiae vexillum erexerat, post longam ac pertinacem obsidionem at mis perdomuit
pus V. de Insulam Majoricam suo subjecit domonio. Lubens hie praetermitata aliud bHlum, quod idem Rex Pbitinus V. paucis abhinc antus eum Carolom Imperatore, eiusque laederatu Gallis, Anglis, ac Duce Sabaudiae in Italia gessit, tum quia de origine, progresIu atque exuaistius belli , quod Regi mitivom infelicitet
cessit, sat superque diximus superius; tum quia etiam, dum haec scribo, necdum habitus estis. lemnis CongreIsus, in quo inter dissidentes iulo, Principes Christianos sanciri debent condiaenes pacis.
D. Utinam i sublatis iugibus dissidiis, litibus
ae bellis, quae tetram omnium mal cirum te amacerasunt, rapinis, sanguine, caedibus. rilinis, saera prophanaque miscent omnia . tandem ali.
quan id Christiani Prinei pes aeterna seeientur pace, quam Christus Dominus suis Dileipulistim sollicite commendavit, quam tot argumen iis natura docet, tot illecebris ad eam invitat,
tot laqueis trahit . tot rebus eompellit, de de qua canit quidam Poeta:
uuas homini natura dedit. Sed ne te dicentem diutius interpellem, ostende, quaeso . quinam suerit Status Eceleliae sub Regibus, qui Meulo XVII. Angliae Regnum ga'
24쪽
M. Ex quo Angli, regnante VIII. L-cto Sehismate ab Eccleua Roma ra desciverunt.
de ad omnes de Religione doctrinas inhiare coe perunt, variis sese implicuerunt erroribus, no vos ritus, rescissis antiquis, novas caerimonias, novas leges, novam Religionis formam introduxerunt, uno verbo , instituerunt novum populum , novamque Rempi: Elieam multis laceram Partὲbus , vanis ae eontrariis Sectis de superstitionibus divisam atque distractam,in qua exemplum positum est , in quo gentes omnes facilE gnoscere possint, praecipitem illam Sacris in rebus innovandi lieentiam, vel causam exitii, vel men impendentis calamitatis elle. At enim,
Angli ab avita Religione Catholim semel exto res , & in vatias abrepti Sectas , Regam suorum impellum superbe , arrogatiterque detrecti runt, eorum authoritatem l preverunt, iurae clucarunt. Magis tacuum Edicta violarunt,vitae tuae voluerunt ella arbitri,qui Religioniε fir rant, parique audacia . qua divinas leges everterant . in leges humanas insurrexerunt, & in os Reges grallati sunt, quorum alios, ut mox dicemus. Deciderunt, eorumq; loco tyrannos satiscetunt; alios vero e Regno expulerunt, de inval. .re, ad Solium Regium sublimarunt. Haec omnia comperta habebis ex serie ae Historia Anglie Regum, quam hie breviter , quoad ejus - poterit, describam. Blir abetha . Angliae
Regina, annis matura, & sanguine satiata Catholicorum, quem erudeliter effuderat, anno MDClit. .mortua, regnate empit Iacobin , ejus nominis seotiae Rex si L. Angliae Primus. Trinaeon spiratione a suis subditi, haereticis imperitus
Molle Rex. Primae eonspirationis author es e runt Comes Gaariens, ei H.q; s ater Arian crim .haeretici Protestantes, qui aegre ferentes,
od Rex Τacobus Ministros in Semia ex1uctor asi, & Episeopis dignitatem & authoritatem, quam iptis haeretici bresbyteriani. qui puritani diemur, ademerant, reddidi iIet; in eum con-imarunt, eumque ad Petilium oppidum omni
praeut dubio oeeidiluent, nisi protinus Rex domestieos advoeallet,l quibus hi duo scelestissi ininearii trucidati sint. in eorum Cadavera saevi tum est, nihilque omist im, ut omnes tam detestandum parricidium execrarentur. Haec priama in lacobum gem conspiratio contigit itae tua anno MDC. Alteram in caput tuum conjura.
xionem detexit Rex iacebus an . MDCtil. quo in Angliam ingressus est , ubi elandestinis haereticorum Procerum eonsiliis tamina Marchio Remo sanguine nata, iam Angliae Regina su erat
Mugnata. Sed haee coniuratio extincta est mulistorum sanguine, qtior undam carcere ac bon
ruin iactura. Postrema e juratione Rex Zacobus ab Haereticis appetitus est anno MD . quo perditissimi ae projectae eonscientiae homines Regem, plerosque Angliae Proceres , pulvere tormentario de medio tollete . atque proseindere moliti sunt, quorum tamen oeeultis patefactis insidiis , opportunὸ Regis , aliorumque saluti consilium est. His nefanis. eonsilia sola Herias, Tartarea Furia, in Anglorum mentesimis mittere potuit. Sola, inquam. Haeresis, quae in Anglorum pectoribu dominabatur. hane in Reistas suos edoeuit is ottiam , quam nee Disu sullus, nec Ager entius ullus. Dee Phalaris ullus
xli. Sed Angli lemel a Catholica Fide extorres, fidem luis Regibus iuramento obstrictam obser-
Uarencneutarunt. Eorum Setiptores, praesertim
Buctan in , di Stephanus iunius Brutus, libros ediderunt, ut populum ad rebellandum contra Reges provocarent. votum Magistratus judicandi, damnandi, & oceidendi Reges funestum exemplum k ut mox ostendemus , praebuerunt. Denique , eorum Episcopi ae Ministri ad tu. tandos errores suos latiusque propagandos Evangelii tubam Martis tubam laeerunt, & populum , ulti o ad furiam propensum . magis accenderunt, ad arma, ad eaedes, ad strages in
Catholicos inflammarunt. Ex quo facile in teubgere pote , quam longe latEque ab Evangelio Christi, quod praediearunt Apostoli, discrepet novum istud Haereticorum Evangelium. Christus quippὸ in Evangelio pacem , quam toties
in omni vita sua commendaverat,maxima solliei tudine eommendavit moriturus, dieensi: Pacem mea n do vosis, pacem relinquo xesu. Pt
cepit Christus , ut reddamus, qua sunt Castris. Caesari, er gira surit Dei, Deo. A u,stilli. Evangelii Christi Praecones, pacis omnine Fideles iq suis Epistolis salutabant, eisqtie praecipiebant, ut Ub dirent Praepolius suis . etiam diueolis, & blimioribus Potestatibus subditi essent. De Apostoli, Si Diseipulis Christi dictum est: ζuam spocis peres nunctantium pacem,evangelieantium bona, noctantium salutem l Ae,5 prorsus sublatam Erebus humanis frontem l apud Anglos novi Hermeorum Evangelii Praecones Classicum eanum,
sursum ae deorsum eursitant, ut bellum excitent. tumultuantem populum animant ad piignam. incitant ad mala , provocant ad perniciem.
quodque gravius est, instigant, vel ad oeeisi nem Regum suorum, vel ad eos d Regno e pellendos . atque his tam impiis factis prael xunt titulum pium,'sternunt viam ad propagandum Evangelium suum. His infestis doctilia iiis& Haereticorum Placitis imbuti Angli, in Regem suum Iacobum, huius nominis Primum. Prinistipem alioqui adeo patis amantem, de ab armis alienum , ut ad aspectum nudati gladii illico
exanimaretur , saepius conjurarunt, eumque,
lieet in Catholicos probε animarum compulerunt ut in eos saevitet. Regnavit in Anglia iacobus. hujus nominis Primus, annos XXII.&obiit die XXIV. mensis Martii an. MDCXXU. annos naistus undesexaginta , eique successit Caratas ejus filius, hujus nominis Primus, Aut perpetuas cum
Anglis iubditis suis dissensicines habuit, & tandem ab illis occisus petiit non minlisianesta, qtiam probrosa morte. His dissensionibus cis
iam Regem inter & Anglos ejus si bdito. loeum ae dedi Georgius milierius , Dux Ba-kingamus qui seleti, ingenio , eleganti morum probitate , aliisque praeclaris dotibus praeditus. maxima apud Carσlum Regem Angliae gratia Mauctoritate pollebat, sed pessime apud populum audiebat, eb quod nimium imperiosus est . . sibi plus aequo fidens. honoris avidissimus. Hine suprema Angliae Cutia , clim praedictum
ingamum , multorum criminum insimulatum. ad tuum tribunal trahere vellet, negavit se Regi quidquam concessuram lubsidit, oriusquam ante
Iudires , purgandi sui causa. Bu intamus sese
sisteret. Nullam huius expost lutionis supremae
Cuti quam uocant Pariumntum, rationem habuit olus Rex Angli sed reuus novo honore
25쪽
dum auxilium haereticis Rii pellis, Urbis rebelli , cui jam Tiomam ero Yιum praeiecerant. In eis qua Lhdomco XIII. Galliatum Rege, tum lem. tim Grata Rex. crescentibus in dies iebellium potis terra marique oblidebatur. Capta autem viribus. fractusque intellei tot piaeliorum exitu. a Rege Christianissimo A perduelli Civitate, ad castra Scotorum , qui illum invitaveIans, Balangamus re inse sta rediit in Angliam, esu - eique suam fidem obligaram , tanquam ad asy- mei editu erupit in Anglia in Regem coniuratio, tum, se recedi. At Scoti, auro deliniti, Regem eui vites addidit oborta paulo post inter duas suum infestiui miselus hostibus scedum in modum eiu dem Regni Sectas gravissima contentio. tradiderunt. Fugit tamen Rex Carolis in insuis Quod quidem ut elatius intelligas. Observare um, sed 1 Praesecto illius Insulae captus . denuo a debes , inter innumeras pene Sectas . quibus incidit in mauus hostium, praesertim Cromvressit, . t Ieatet Angliae Regnum . duas etle praecipuas, qui non iam per cuniculos, sed aperth in eius iquae Angliam ae Scotiam in duas prope aequa- vitam gratia ii coepit, eiusque Caulae in supte- ilex paties dividunt. Prima est Anguιaπο- ma Londini Curia cognoseendae praeficiendos iram , qui partem aliquὸm Hiera chia,S quos- Iudices curavit, quos habebat devotos sibi ae idam Ecclesiae Catholicae litus retinent, ac praeci. pemtus addictos viros nimiium post hominum ιpue ordinationem Epilco potum,indeq; Vcopa- memoriam sceleratissimos. Curiae potestati subis ales appellatitur. Alia Secta est Presbterranorum, jacere te omnino negavit Rex claro . & eoi, iqui nullam Episeoporum jurisdictioncm agno- festim quod horret calamus seribeto a Palla. iscunt ; nullamque ordinationem. Dicuiuue mentariis , a suis subditis, pers siniam & a catiam Paritani, quod alteram, se puram Haere Saeculis inauditam injustitiam tanquam tyran- iiii a tetiae Cainini doctrinam sectari. Huie porro nux, proditor , homicida, di publieus Anglie renato inter duas illas Sectas, quae in Anglia latissi- hostis,capite damnatus est. Ad loeum supplicii ime patent accerrimo dissidio initium dedit Can- die ix. Februarii anno MDCXLIX. perductus et uatiensis Archiepiscopus, qui nimio stud1o Sectae Rex curatus , populum paucis allocutus, & ad 1 Anglicanorum , seu Episcopalium . addictus. pacem adhortatus, cervicem porrexit, quam ei Ivoluit Plesbyterianos, seu puritanos, ad Saci - per iratus carnifex abscidit. Sie funera morta a ruri, ritus ab Episcopis praescriptos adigere , sic- extinctus est Carolus hujus nominis L Angliae Rex, aque eorum inflammavit odia, ut tandem constata quam si, esurata Haereti. pro Religionis Cath oeeulte ab illis seditio in apertum pioru perit lieae veritate oppetiissiet, Martyrii palmam suisset nanno MDCXXXVII. & tam in Scotia . quim adeptus. Vixit annos unum&quinquaginta4e x in Anglia vehementer exarserat. Primum, regnavit annos viginti quinque. Ejus cadaver, Eseoti ab obsequio caroti Regis desecerunt, quos cuius consipectu tuos satiare oculos voluit ne- ctamen ut ad obedientiam revocat et Rex . Mar- quissimus Cromνrellius. delatum est ad Vinees ellionem iamistomum milit. Sed cum resipiscere ram. locum sepulturae Angliae Regum, & juxta armaque deponere nollent Scoti, copias adver- Henricum VI I. Angliae Regem fuit humatum. Σεhs illos eduxit Rex. qui tamen a suis Ministris His ita contra omne jus divinum & hunt num ti proditus, iniquam pacem cum Presbyterian gestis, Oιινarius Cromve dius , totius huiusco a Seotiae N Anglie pepigit, moxque Londinum Tragoediae auctor, pro sui criminis pretio, si non reversus, a Suprema Senatus curia multis praeis nomine, saltem re, tulit diadema, & eaducam a
togativis fuit spoliatus. Hi, qui Regi favebant, Regni Ai gliae postellionem ad te traxit. Otistitit Min eareerem coiis ecta, ultimoque lupplicio affecti quidem aliquandiu Croiaemilio Pcineeps Walliae. Esunt, inter quos fuit Comes Sir ordius . vir taroti I. Angliae Regis filius, qui in spem Regni .
apprime Catholicas. Regi Carolo de vocissimus, recuperandi erectus , nomen Carati R. allum- uetusque exercitu, Generalis Praefectus. In hunc piit, & a Scoris, jam Regiae proditionis titamen Comitem . quasi insidias Regi struxulet, tentibus, Rex Scotiae acclamatus ac inauguratus Sententiam moltis tulerunt rebelles Partamenta est an . MD L. At Goωννellius omnem ad RG utii. Vetum, Comes a tragorιsius ad locum sup- gnum aditum cinois re praeclulit. H berniam aptitii deductus, se ab hoe nefando scelete pn novae a se in Anglia institutae Reipublicae iugum igavit in oratione. admodum pia, quam anno subire coegit, di scolor in exeteitum, cui praeis e MDCXLI. propedi Emmoriturus habuit ad popu- ecalcaro iustacommistb praelio an.MDCM. omni- , tum , ut motis est apud Anglos . quamque in no profligavit, occisa sunt in eo certamine tria xtegram Gallice redditam Clarissimus Animus hominum millia, captivorum ad quinque millia . Arualdus. Doctor Sorbonteus, descripsit Capito homiuum suerunt, fugitque Rex Curetiis II. 1a .XUlII. primae partis Apologiae, quam pro Catho' veste plebeja, quo melius uteret inter Anglos . illeis adornavit. Haec mora Comitis Sirasserit multi que in itinere adversis easibus jactatus, inon fuit ultimus huius Tragoediae Actus, Carε- ac metu mortis sempet animis obvertante petia iis, Rex Angliae seditiosos , quorum Dux erat culius, tandem Sallicam littus attigit, & Luim i Come, Es aetas. an. MDCXLll. duplici certam tiam pervenit die go. mensis Octobris ejusdem mine sertavit. At sequelati anno Par lamen- anni MDCLI. Pulso itaque E Regno Carolis uratii Regi bellum indixerunt, ejusque ςxe cim legitimo Rege,tyrannidem arripuito xveltias. tum an . MDCXLIV. dissiparunt, ac superarunt. qui postquam paeem cum Batavis an. MDCLIII.
AeeesΓt ad fovendam illam rebelliisnem oborta pepigi isset. Angliae, scotiae. N H berniae Regno
eodem anno apud Anglos Secta, quam V rum Protector renunciatus est , Regisque tituloeant, Indo sentium, qui eausantes libertatem insigniri noluit. Q qubd Regium nomen timE .angelicam, nee Synodorum, nec Episcoporum Populo inu sum reddidisset δ lub hoe tamen mi authoritati, nee Regis. aut alterius hominis im- nus ambitiosoProtectoris nomineRegnum Angliae
petio parendum esse dictitabant. Horum societati potestate majori , quam ipsi Reges, gubetia se addixit pri sidus Crommilius, quem statim I navit viciat versutissimus, docuitque suo exemplo
26쪽
fidi Tyrannos aliquot atqde sceleratos, saltem Lotidinensis, qui aegrὸ admodum serebat, quod
usque id obitum , in hac vita elle fortunatos. Carolus re Angliae Rex paulo antequam Batavis Obiito oriri elitus,e I . mensis Septembris an. Rellum indicetet , in gratiam Catholicorum Iius ex vii l. eoque vita functo, Ricbardus, ejus bellatis conseientiae Decretum promulgari
filius Primogenitus, Angliae Protector proci, set ; id, inquam, aegre serens Supremus Angliae matus est Sed Richardus, ingeniodi industria Senatus. palim negavit. se Regi ad tantum tri iti suo longe dissimilis , tantoque ferendo sustinendum pondus quidam concessurum, et i impar, statim succubtiit, de ab Anglis . . nisi prius latum istud eonscientiae Diplo- MDCLIX. abdicatus Tom duarum pat- ma rescidiiset: quod Rex, iam exhausto, aer tium ossitis tota Anglia conflagravit; prioris Dux tio Regio invitus rescidit, eique molliori inedia La M us, qui Angliemis copiis pcies, dulgentia haeret leos Regni sui audaciores red-ctus, &-Dominis hostis infensuimus, didit, & ad novas concitandas turbas petula Angliae Protectoris dignitatem sibi araogarit; itotes. Hine Angli Regem suum Caratum
aerioris AE Gra, qui Elam a Rege Carato II. compulerunt , ut cum Batavis reconciliare stabat, eoque Inscio, m Ipsius tacitus promove- tur, dc ut Catholims Regi invisos redderentita ac tandem Pacumentariorum animis in ca- Iesulta . aliosque in Anglia Catholicos anno ratum RV m conciliatas, magnam illam molitioia MDCLXXVII L aeeusarunt, quod facta conspi- emam Moc Lx. felici exitu perfecit, Anglosque ratione Regem Carolani, totumque Regnum Pς induetu, ut ad cinorum II. perhonorificam Lega- dete decrevit lent. Hujus calumniae ac fictae Cath umem mitterent, eumqtie Regem acclamarent. licorum in Regem Angliae conjurationis Archi Ea accepta Legacione Rex Carolus II. un 1 cum ieetiis fuit M. urius, Angliae Mellatius,&c italiab a ii is. D.ι Eboracensi,&Duce Gloce- iliolieorum infentissimus hostis, qui de ς' uae, 4n Angliam appillit, atque Rex coronais quendum istudMysterium iniquitatis& negotium Imarandiniam .magnifico apparatu, sestivisque perambulan, in tenebris, talios testes subornavit, omitum gratulati.nibus ingielius est. Sic ex- praesertim quendam Titum Oatem, nequiis numiana .tyrannide, & attritis rebellibus, pristinam cie proiectae eonseientiae virum, a Calvatum adauciori taιn Rex Angliae Curiavi II. recepit, & Catholieos,&a Catholicis ad primae haeresis ecta Uulo post, virtute L Deis Eboraeensis, fratris tores transfugam, qui perscieta fronte Cacbuli sui, quem Anglicariae Classi praefecerat, cele- eos aeeusate e in judicium vocare ausus est. Sed aerrimam victariam de Batavis almo MDCLXV. seeletatissimi illius hominis calumnias detexit,aepoliavit. Captis, ves deaFeriis. viginti duabus
ruitium navibus. & octis. Ob κε, Classis P micae Duce. Hanc victoriam, variis ludis, se livique ignibus Angli eodem anno Londini celebrarunt; quamvis urba gravissima astitae
retur peste, quae tam acriter per plutes mentes an ea grallata ut desiderataiiud homili unOnaginta septem millia. Pacem cum Batavis an.
MDCLX vlL iniit Medae Camas II. Angliae Rex, lapactis, ut quα alterutra pars Rigra me bello
occupallet, ea ipsi pasasset retinendi. At Bel tam Batavis, qui Ariorum animis Monarchicae .raestati infecta consilia suggecet uat,&amorem libertatis instillabant. iter m unuo M LXXI. fixa Carolus u sce iusque pepigi et eum Luiaris. ad . Galliarum, Rege, qui mediintulia aliquut jam abhinc annis bellum in Batavos orsus est tribus exercitibus. in quibus', ut antea diximus, centum viginti millia e litum stipendia mete
tantur Dux Eboracensis., Graii II. Angliae Regis frater, quiqim post ipsum in Anglia regna
Vltinomiareiacobi II. vocatus; Dux,inquam,Eboracensis, Gallotum Classii adjunctu ianum Rautern m,Batavorum Classis Archithaulsum,n vali Certamine penitus deletum, contrivit. Gai harum verbRex Lia icus XIV. multa Batavorum Oppida, Arcus de Praeli dia continenti vi et Marm cursu subegit, utilia amque cladem lis deratis Provinciis omni phisul dubio intulisset. in duobus intempestivis ealibus sit istet praep dilux. Contigit eninx ptimo, quod Batavi, ad extremas angustias & in despuationem acti,
eampos undarum eluvione . solutis earum repagulis, latis depopulati, suis ipsi manibus omnes,
qui adhuc sibi supererant, terrae tractus, ne in Gallorum potestatem verarent, insecerint . e que pacto Gallis ad alias necdum captas Bat iviae ut bes omnem aditum praecluserint. Con-pgit secundo, quod Supremas Anglud Senatus de Catholieorum super hae fi in Regem Λωgliae conspiratione innocentiam egregie ac invi ctis momentis vindicavit Antonim Amal vix
ctor Sorbonicus, in Apologia P quam Gallic. scripsit, pro Cadiolieis Angliae parie Lai, quam
via insontes ellent Catholici, in illos tamen a falsis testibiis aeeusatos, & vana illius conspirationis
in Regnnm suspicione implicatos, haereuci Angli
anno Mucoxam atrociter saevierunt, suoque furori, eorum sparso ubique sanguitie, litarunt. P tuit Paulo post, haereticos iactae illius conspira tiovis in Regem, Catholicis injuria adscriptae.
perfidus iam laudatus Goburias, i ratus Ca
tholicorum hostis, Caratam Regem Angliae, ejus , que fratrem Ducem Eboracen1em, facta conspiratione, occidere decreverat. Sed deprehensis 1 Catholicis Anglis conjuratorum malignis arti bus, Masibu ius, eonii. rationis caput, In Hollandiam piaecipiti fugae se se proripuit. Dissipatam illam conjurationem anno sequenti ren varunt Haeretici Angli. & novis captandis O
calionibus intenti, gemino Regis , eiusque seMtti Ducis Eboracensis parricidio se foedare con santer decreverunt, dum Rex ejusque frater ad krublieum aliquod spectaculi im , seu ad am' nuam Taurorum pugnam, quae Lυndi Qem 'mo Kalendas Iulii liabeti 1biet, convertire, suuque copiam populo saliete debebant. Hanc clandestinam coniurationem exequi diam medi tabantur impiobi illi homines, unus illorum concepti parricidii metutentia ductus, rein to tam aperuit Regi, cnjus iustu plures intexcepti coniurati, capite aut exilio mulctati lunt. Paulo post tempore quam istam coni stationem disturbavetat c aratas iRex gliae. in moroum incidit, iamque propritiem moriturus, Catholiis eam Retis onem, quam ab annis benE multis
. secreto coluerat, prosellus est, di ab Haeteii
27쪽
,bsolutus, factoque nati eo resectus a Patre nis crudeli iugo depressia, in libertatem geme. amne Hadriestis, Monacho Benedictino Anglo,
si eut eonstat ex illius . & aliolum oculatotum testiunt fide, di ex multis eertissimis Actis ac moia
numentis. quae illustrissimus Dominus Philinus Muba i Eliis, olim Iacobi II. Reqs Angliae Caypellanus, nunc vero in Italia Episcopus Signim. iis, accurath refert in Epistola, quam die XXV. mensi, Augustian. MDCCIX. direxit ad Domi. nuam fleriano, quamque idem Berninus integram inseruit Tomo IV. Historia, quam Italiis Idiomate descripsit, Heresum, a pagina 69 1 . usque ad paginam Ubiit autem riam ii Angliae Rex die XVI. mentis Februarii a.MDCLXXXV. D Non mitor sane, quod in Aligliae Regno, tot Haeresum Sectis Rediuime conspurcato, in.
numerae eoncitentur turbae disimasionum, quiabus concordia civium , vis legum, auctoritas Principum ac Magistratuum Penuus OpprImitur.
Sublati quippe semel avita Religione, pericli.
tantur leges, erumpunt inter c ves aperta odia, nee Regum anctoritas tuta elle potest apud Haereticos, quorum illud ingenium est, ut impatientes dominationis sint, potestat Regum& Principum oeculte primumdc quasi per culi culos, cum Dostea, ubi sese dat occasio, apertavi & professis odiis oppugnent, leges immi tent, pervet tam instituta. ac Majorii in imi rium luperbe. arroganterque detiectetit. Quid igitur mirum , u Angli , qui, post Schisma ab eorum Rege HII. contitum, tot Saeiaculorum, tot ingeniorum venerandam Ecelesiae Ronianae auctinitatem spreverunt, hominis unius tan3em legibus & imperio lubelle nolint, juraqzie Regia conculcem, qui divina tam auia dacter , tam an solenter protriverunti Sed pro.
sequere, quaeso, seriem Regum Angliae. &ostende, quem Caroιus II. Succellotem ha buerit M. Eodem die, quo Carolus II. Angliae Rexs vivis exussit, favi obus Eboracensium Dux ,ejus
stater, ab uluvertis Regni Pri ceribus, unguli que ordinibus Res Riigliae sali, latus est, quam
vis se Catholicam, & Sanctae Romanae Eecletiae addictum psim profitetentui. Sub Regni sui
exordium huius nominis II. Angliae Rex, feliciter compressit conspirationem commotam a Mont mutis Diaee, qui Regnum affectabat, illudque sibi, utpote haeretico, deberi pei lendebat, non veto lacobo II. qtii catholicam Religionem aperib profitebatur. Eiacalveni hic DuxMοηr inutius , extincti Regis Angliae Carali II filius spurius, qui, conciliatis sibi haereticorum misemis, ad bolium Regium omni arte, oceulti que obitionibus irrepere molitus est. Eo ju- eisque conscientiae libertatem concedere voluit. Quae res haereticos Ansliae iis offendit, ut advet.
His optimum illum R em occultam excitat inteonjurationem, quae postea in apertum prorupit quaeque perfidum illum populum summae turpi. tudinis noti apud posteros inuret. Hanc inn.
scientiae libertatem Catholicis a Rege iri, Me celsam Hetet odoxi urbis Edimbuigii in o. tia eum nee serre, nec permattere vellent, in eos in. MDCLXXXVI. ius irrexerunt, eorum domos diripuerunt, eisque gravista damna uitruiusent, nisi Comes Perchus, hujus urbis Praestactus, confestim milites immisitet in eos seditio. ses, qua partim caesi, partim sugati, reliquide. stinato supplicio puniit sunt. Non miniis In M. glia contra hane conseientiae libertatem Cathiiluos a Rege Iaciis indultam tumultuabantur haereistici Epileopi, quos pioindE Rex praecepit in cadicerem confici, qui tamen postea ejus iussu eoestodia dimissi, irifestum in Regem arrimum B.
verum,& cunceptam conlpirationem aeniis urge.
re coeperunt. Inter haec fac obo II. Angliae Reai ex uxore Marsata ora3x Pi incipum Estensium Familia, natus est die vigesinia Iunii se MDCLXXXVIII. filius. quem iacobi nomine,&Wallis PtineipisTitulo inlignitum voltat. Hulu Principis ortum sicut omnes Catholiet sommigratulatione exceperunt, quod Catholicam Reli. gioneni in Anglia paulatam restitutum ari s irarent ; ita haeretici Angliae Iniquis ac uiolesti anumis tulerunt, quod ubi fingerent, futurum ut Princeps ille Catholica Religione imbutus. αRegi patri suo, Saccis Romanis addicto, suta dens, Regna Angliae, Seotiae, M Hiberniae Fidia
Romanae α communioni restitueret. Ex eo tuisque alliae Plincipas ortu occasionem arripuerunt Haereti ei Angliae instigandi Guillelmum Primi. pemAraulicanum, at absque mora in Angliamve. niret, ferretque opem tacoliam Regem,
a quo Religionem. inesque Regni pestiam.
dati causabatitur. t. Harimnii devoravit ambDtiosus Princeps Axaulicanus, vi vectus Batavo,
rum eleste, mense Octob. an MDCLXXx NIL vela fecit,eoque in Angliam viat appellente, st tim conlpiratio in Regem μο nerupit. Hanc
Anglorumconspiratiotiem. Bata rorum, ac prae-
. sertim callidissimi Principis Amusioni artibus contextam, principio iam. subcidoratus fuerat Lad. xicas AIA. Rex Christianissimus, qui confestim fac bin , Regem Angliae, admonuit instantia periculi, . cuius amantiiumis monius lier edictitet Rex iaco Antah ad ipsa consurationis cubilia, recentibus adlisue vestigiis, pervenistit. At; dum invictam defensionem spondentibus, belli et Crimes o hujus conspua Huim . sed Punica fide, Anglis plas aequo raedit Rex fautor, mense Maso, di ipse mense dulio se. qtienti exstentionem in Angliam tacturi navem conicenderunt. Sed iaculum luetque tractus est exitum. Cines Argillius rebellionis lGIus Edimburgii io Scotia tertio IdusIulii capite luit. Dux velo pari sorte praelio victus, yMobus, prin:o destitii tus est lalle sua, ind etiam a terrestribus copiis, qtiar per summam pei fidiain ad Plancipem Araulicarium deficiem tes, cum Regein in extremam vitae disclis men adduxerunt a quo ut se, Regiamque i miliam subduceret Rex, primit ira saluti Reginae ei uique Londini dieXXl. dem mensa Iulii di Uvalliae Principis fuga constituit , deinde, in. Regiam dignitatem , quam ambierat, cum rei . specto infidae suae gentis animo, mense Derem. laesae Maiestatis capitali lupplicio commutavit. bri eiusdem anni ex finglia discessit, & in Gal- Sie auspieuor messis te ibus ac consurati lias, quo Reginam conjugem, filiumque suum his alithoribus, aconis II. Regnum Ληgliae mo' jam praem terat, post ma ima, vel ra macique delati ecepit, citioque Catholicam, seu Romanam vita a Pericula, pervenit mense Ianuario anni
28쪽
λt iusseana , tenet mipse. selieem habuerit exitum brevitet respondebo,
rat quippe, eiusdem iacούι Regis id iustis ae arcanis ea ilis, quas nobis per tutari Regnum Angliae invasit, & Rex Angliae, Seotiae haud licet, permitille DEUM, sed praesertim alci Hibetniae fuit acclamatus, dictasq. te puniendos λnglos , utpote indignos. qui, post mus M. Obiit Maria, Conjux Principis Arausi- profligatam Catholicam Religionem , Catholi-
eam . dicti in Anglia Guiretini m. die xvi H. cuin Regem tam cito haberent. Voluit etiamniensis Deeembris an MDCXCI v. Princeps vero Deus comprobatam tot rebus adversis invictam Atauseanus. Regni Angliae invasor , distus crie Guillelmus III. e vita migravit die XIX. mentis Martii an. MDCCIl. Mortuo Guillelmo, Pcin-eipe Alauseano, Angli in Regio Throno eollocarunt Amram , Idaereticam, Iacobi II. E Regno
Angliae pulsi, filiam. Georgii Ptineipis Daniae
Coojugem, quae mortua est d:e Xu. mensis Augusti an. MDCCXIV. Denique post oblium orinna Reginae Anglie, nova in Regno Angliae facta est rerum conversio. Comitia quippe Genetalia Principes Catholieos a Regio Angliae Sceptro excluses penitas declararunt, iusque regnandi in
Anglia contulerunt in extraneum Principem Haeret leuin, seu in Georgium, Ducem Hannoveranum, qui etiamnum dominatur in Anglia, quae
Reges ex sua gente fastidio sitis dedignata. exter ni tandem Plineipis iugum ae servitutem subiit, nee sat inenarum hactenus dedit, quia eaedis Regis circli I. sceleri, & in Regem inobam II. E Regno pulsum nefandissimae conjurationi longior ultio
D. Quam tandem sortem habuit Rex iacobas huius nominis II. qui a suis subditi se Regno Angliae fuit tam injuri pulsius, de e Regio Solio isivi lino, Acausicano Principe, deturbatus
M. Ejectum E Regno Angliae Regem fac
,- II. & in Gallias eum Regina Coniuge sua,& filio tuo Walliae Plincipe, in cunis adhuc vadente, appullum. Rex Christi ait illimus Ludovicus XII . omni comitatis officio excepit, Re pium S. Gerniani prope Parisios Palatium, cum Iagio Platorianorum & Offieialium apparatu, bainandum dedit, illum erexit assi ictiim , de
cum ipso vites , arma , thesauros, cullem perlitet communieavit, uno verbo, nihil in. tatum reliquit Ludoricus omnesque
suas in eo curas fixit, ut iacobus Rex Solio patenis redderetur. Multi in Hiberniae Regnoti partibus Regis yacobi stabant, quos T rcone I-las comes in fide continebat. Rexque ipse ad hane Insulam appellem praesentia sua confirma.
vit. At Ptinceps Arausicanus commissa an .
MDCXta pugna ad Boynam fluvium, victoria potitus est. & triobis Rex in Gallias profugit.
Atumum tandem non despondit, sed iterum in
Regnum suum regressum tentavit, cumque adis versa ubique fortuna uteretur, nec ulla reciaperandi Regni spes affulgeret , tandem Princeps Mantie anus, ubi de pace generali actum est, legitimus trium Regnorum Angliae, Hiberniae. dc Seotiae pollessor renunciatus est, sieque funesta rerum eonversione facobus, Rex legitimus, vidit, se itibus illis Regnis exutum a genero suo, qui Anglorum rebellioliem compescere, Zc tria haee Regna Socero suo aissetere strictis. sudio affinitatis de gratiarum debito tenebatur τSed quid non mortalia pectora cogit Regni sacta fames λ Si autem quaeras, quorsum permi serit DEUS. ut rebelles haeretiei Angli in tam iniqua causa vieerint . de eui bellum, qaod
Rex Iacotas adversiis illos gessit, qu ae nutilum unquam justius de sanάius gestum fuit, in. R. P. Hacynmbi His. Ecia. Iovi. HIL
Regis Iacobi constantiam illustriorem reddere, eamque immortali corona praemia re, quam re ligiosissimus ille Rex, eximia pietate , elemen tia, caeterisque aliis virtutibus Christianis praeditus, lam, ut sperarius, adeptus est, quam spem nobis faciunt pia ejus in vita opera. oc tranquilla, veteque Christiana mors. quam obiit in Regio
propEParisios Palatici die XVI. mensis Septembris anni MDCCI. Reliquit Rex Deo bis filium. Valliae Principem, qui in jura patris sui laeeedent, dictus est Iacobin huius nominis III. Rex Angliae. D. Paterno Regno potitosne Iacob MIII filius Iacobi v. Angliae Regis M . Regnaret haud dubi. iacobus III.nisi aeetαba fata lina dudam agerent Anglos, qui codico su-
rore abrepti, de vatiis errorib:is impliciti, hune Plinei pem omnibus numeris absolutum. a Regia dignitate eo sol3 nomine excluserunt, quod
thalleam Religionem , quam ipsi summoperEaversantur, constantia heroi ea profiteatur. Tentavit quidem semel ae iterlim Christi .nissimus Rex Ludoricus XIV. domare Anglorum pervica.eiam , & iacobum III. verum ae legitimum eo. rum Regem paterno reddere Solio, sed atrocissi. mo totius Europe in ipsum confoederatae bello impetitus, nihil plane promovere potuit. Manis
sit in Galliis Rex Iacobus ut usque ad obitum Reais Christianissimi tardorici XIV. aetatii Regii
ex peusis, de Regio Praetorianorum ae ossi ei alium apparatu usus, atque impense ada natus
ab omnibus Gallis, qui ei paternum Regnum de fausta onmia precabantur. At mortuo Lud rico XIV. cum quo totius Gallorum Regni gloria, selieitas, & opulentia consepultae videnis tui Romam se recepit Rex cobus III. ubi semismo eum honore a Summo Pontifice a rete Ixsuit exceptus. Nihil in praesentia dieam de pietatis ossetis, quibus hic optimus Rex quotidi defungitur , 8c quorum testes sunt non solum domestici . sed quotquot ei ves eomple, tittit
Roma. Mi istas itidem faeiam virtutes omnes. quibus exornatur, de quarum comitatu circum
septus perinde graditur , ae si vectigales illas, sibique stipendiatias haberet. Unum hoc, quo
eaetera continemur, pronuntiabo, ita eompara
tum esse tum a natura, tum a virtute Regem cibum m. tot ab utraque dotibus ornatum, ut ad regnandum natus elle videatur, eumque E elesie Romanae adeo adlictum elle, ni Fidem Catholieam, quam eum lacte suxit, sceptro, opibus, vita potiorem multo de eatiorem habeat. Neque verebor. ne mihi fides derogetur, neve magi assentatorie, quam vetὸ dixisse
videar, si & illud insuper adjeceto , sapientissimum illum Regem sibi matrimonio eopulat Drineipillam motibus, pietate, & animi magnitudine ipsi omnino similem, Riariam videue ecie mentiam. filiam Principis qui Patrem habuit magnum illum io nem Sobis, i, Poloniae Regem, cujus superilis meminimus. Cet
29쪽
Sponsa Maria Clementia Sobies i, quam ad te-gnandum natura finxit, expolivit uibanitas, sedidignitas expressit, ars erudivit, ingenii per- spieaeitas erexit, prudentiae maturitas informa vit, eorroboravit in periculis ingens supra sortum animi fortitudo . coelestis denique gratia consecravit. Hane charissimam Conjugem in
oculis seri Rex Iacobus III. de uitiusque amoris fluctum , quem adhae Regina in utero gestat, ae propedihm felici partu in lucem editata est, toti Oibi Catholi eo Romana gratulabitur Ecclesia. Plura non dicam iis laudem Regis bi m. qui omnium in se convertit oculos, ejusque Conjugis Reginae, quae omnium obsequia quo
minus exigit, hoe magis extorquet, & cujus modestia, quo magis inimica honorum est, eo potiori jure ab omnibus exhibitos honores promeretur , singulorum studia voluntatesque ad . se trahit, totque seeum captivos abducit, quot sui spectatores invenit, adeo ut, ex quo Romam primium ingleila est , t titam illam usuris
Pare Sententiam eum .Imperatore Glebetrimo
jure optimo possit: 'ni, Viri, Vui, non ferro quidem , sed oculis, qui dum spectatoribus reverentiam conciliant , verissimi amoris tributum simul quoque exigunt , te ab invitis etiam extorquent. At, vix haec dixeram, cam ecee , exoptatissimus Reginae partus uni vetam Melesiam eo majori laetitia cumulavit,
quo DEUS in novo nato Principe die XXXI. mensis Decimbris anni MDCCXX. spes nostras erexerit , de divinae sitae ei ga nos beneficentiae pignus, suaeque apud omnes potestatis dederit monumentum. Hujus novi Psincipis . Genesinde Horoscopum ex insoliti eujusdam Coelestis signi, in eius ot tu praesulgentis , dc magnum aliquid, illustre ae praecelsum praesagientis a* chu ὲ Genethliaet . sive Planerarii . sive quo
alio nomine nuneupantur, explicare, id est, qualis , qualique tum natura . tum sortuna, multos in consequentes annos futurus esset Regius ille Puer . praenoscere. ac divinare tenta runt ἔ ipse vero , missis eonjecturis ejusmodi hominum, qui nunquam verum, nisi casu de so tuito loquuntur, Te solum, Deus Opt. Max. etiam atque etiam precor, imploro 6c obtestor,
ut qui Vota audivisti, quae pro felici ortu Regii
illius pueri sollieite sudimus, ea nunc accipias, quae pari studio pro ejus incolumitate nuncupamus, ut videlitat quem nascentem plausu tanto excepimus , pati gratulatione erescentem proseis quamur . de quem votis nacti sumus, votis retineamus. Tvete. DEUS immortalis, beneficium tuum, ale spes nostras, parentibus haeredem. futurum Angliae Regem conserva. Fac, ut pubestat, adolestat Regius iste puer, dignus Patre, dignus Matre, dc utrique superstes Catho Ilaam Religionem in Regnum Ansi tandem ali quando restituat, illustret, ampliseet, cumque Iraturam expleverit satietate vivendi, relicta in terris numerosa sobole in haereditatem paternae virtutis de suae. aeternum gloria immortali donatus regnet in Coelo.
D. O infelix Anglia,qubusque tandem divina abuteris patientia, fle. ut loquar cum Apostolo Paulo eapite seeundo Epistolae ad Romanos, an d=rias bonitatis ejus. O patientia, o longanimitatis c remaut ignoras, quoniam benignitas Dei ad pa. nitentiam te addu it secodam autem duritiis tituam, O impaenitens cor, thesauras tibi iram hi die
ira, ct reνelarionis justi iudicii Dei. Hane itam
Dei, quam tuis in Reges aebellionibu , de et tort.bus in Fide concitasti,netlὸ placabis,si ultroagn sta, de suseipias Iacobum III. unicum verum ac I
gitimum Regem tuum, qui miserrimorum temporum, instat exorientis syderis, discutiet caliginem. expectatam de expetitam tamdia tuam restituet tranquillitatem, de ejectis variis haereticorum Sehchis, quibus tam turpiter foedatis, Catho eam Ri lisionem, quam olim tam e harε in sinu tuo fovisti festieitet revocabit. Sed, missis Anglis, quibus me. liorem mentem apprecor, Colloquio nostro fine ei
M. Exspecta tantisper e supersunt qui psὸ
adhi te tria observatione digna, quae ad Statuin Eeelesiae sub Principibus saeculi XVII. attinem ita hie silentio praetermittere haud polliam. Pti md, adverte te debes, jam adulto Saeeulo deis ei mo septimo, seu circa annum MDCL. extin. clam fuisse Dynastiam Taminorum , quae a nies. to iam tempore Sinensibus imperabat. & con festim Sinarum Imperium oecupatum essu let dumteo , Magno Tartariae Chamo , qui paulo post mortuus filium reliquit Clumcbium. Hietotum Sinarum Imperium, Bello poli annos L pleni consecto, sub jugum misit, eumque impetat et usque ad an. MDCLXII. e vivis abite,
ejusque filius, dictus iam-hi, vel Tum-hi, amplissimo Sinensium impetio potitus est. Sub hoclii peratore, qui etiamnum apud Sinas domin
tui, haud levem periectationem passi. sunt v, eatii de Missionarii Apostolici oceasione Edicti, quod praedictus Imperatot die XXX. mensis S
ptembris an . MDCC. promulgavit, eoque non
solom approbavit Caeremonias cultus, quem Sunenses Coelo, Philosopho Grai sucio, Parentilaudesunctis, de Idolo Gim-boam exhibere lolent, sed etiam distitiae praecepit. ut in toto Sinarum Impetio ab omnibus inviolabiliter observemur. Eo tamen non obstante Impetiali Edicto. meos M. Pontifex Maximus, de Sinensium lute maximὶ sollicitus, post diuturnam discussi nem de maturam de iberationem , speciali D ereto anno MDCC lv. caeremonias Cultus Sinensium tanquam supelstitio an de Idololatriae labe insectas damnavit, misitque in Sinarum imperium Dominum de Tovrnon . Patriarcham , Sedis Apostolicae Legatum, ae postea Cardia lem , ut Pontificium Decretum ab omnibuet vi
eat iis de Missionariis Apostolicis illius Impetii
executioni mandari, ac ser ari et raret. Sed aes Sinatum Imperium appulius ille Sedis Apostoli di Legatus, dum pro Do officio Decreti Pontificii executionem urget, Edicto Imperatoris datia die XVII. Septenibiis anni MDCCVI. E toto Sinensium Imperio Leelsere juisus est, ae tandetrimuliis aeriimnis affectus de in earcerem in urbe Maeao conjectus, mercedem laborum suo. rum percepturus ex hac vita migravit. Ratri habuit Clemens XL Pontifex Maximus ea, quaercardinalis De Guynon in Sinarum I imperio actptoeurandam Decreti Pontificii exeeutionea, Apostolieo aelo accensus egerat, eum post mo tem impens laudavit, Dominum Mai oti Episcopum Cononensem, aliosque Missionarios, eo selo nomine E Sinensium Imperio expulsi ς, quod Sinensium cultum reprobarent, Romam adventantas
30쪽
is per honori E & sumnia eum benignitate e c- Polonoria in suisset electus; nihil ecitis, iam re
optamus Pontufex, ac tandem Fidei, cultus- rum conversione, Saxoniciis Did intrahis divitia puritatis conservandae νtenacissimus, feliciori sortuna usus, Regnum Polomae civit Constitutionem , qua superstitiosum sibi vendicavit. Id nullo pacto pati potuit Grais Desu, quem Sinenses Coelo , Philosiopho Con- Ius XII. Suecorum Rex magnanitians, avitae vitti & Parentibus de fim exhibint, toti 0ibi a se damitatum diserth declaravit, causaim iis, quam olim in Magna tota Europa suspexit, noudegener neeos, in quo selum vera, is finitam pronuntiavit. seu Catholica Religio desiderabatur. Hie liquiis 'Alterum observatione dignum Saeculo XVII. dem juvenis adhuc, sed sertissimus Rex, & ad tu iustit sub Amedeo Sabaiidiar Duce, qui anno Bellum natus, devictis Moscovitis, & Daniae,im LXXXVI. aemulatus pietatem LMoνici Rege subacto, Friderisum sem, Hectoremam. Calvinianam Haerelim in Galliarum Regno Saxonicum , armis lacessivit, ejus exercituita,
ad gantiu Haereticos in . aliquot subalpinis cominis. praelio die xxix. mensis Julii anni Ditionis tuae Vallibus Edi proieripsit, eorum MDCCIII. peniti is delevit, illum E silio deturba-
dimit templa , Pleudo-Pastores , ac errorum praecones climinavit, poenamque capitis statuit
qui Haeresini ejurare & Catholicam Fidem obstinata pervicacia amplem renuerent. Sed pervicaces Haeretici in disperationem acti ad silebrosa loea coniugerunt , quorum asperoiitu se tutari polle sperabant, de Viros Reli- us, qui ad eos ut Fide instruendos missi fueratu, pellime habuerunt. Quo factum est, ut
Dux Sabaiuliae, eo copias duxerit, ad eos internecina clade delendos, ab Oratoribus tamen, qui Tigurinotauri α Bernensium nona ne supplica tum advenerant, ad misericordiam inflexus, illis pepercit, ea lege, ut quamprimum ex ipsius Diuombus excederent. At, cum Haeretici, I tima ac rei familiaris amore dueti, huic legi pec parere, nec ab Haeresi recedere vellent, I eaurato Bello in eos movit Dux Sabaudiae, & ex
pugnatis Omnibus eorum monumentis, atque
cupatis praecipuis recessibus,illos tandem exulare, ac salum vertere coegit. Id obiter observa
duin elle duxi ad laudem & immortalem gloriam vit, deditque operam, ut Dynastae Palatini die xii. mensis Iulii MDCCIV. in Regem Poloniae
eligerent Stan istium Luellas i, Pol naniae Pala tinum. Ius suum armis pro viribus tutatus est Fritiricus Augustus Cum LlOscovitis Foederatus , sed Suecociim Rex Moscuvitas debellavit, compulitque Regem Friderisum Augustum, ut sese corona Regni Poloniae die xxv t. mensis Septemb. an. MDCCVIII. abdicaret, eamque cederet Stainnistio Lecram i, quem, ut mox diximus, Rex Mecorum in Resem Poloniae eligendum curaverat. Sed anno sequenti, seu die viu. mensis
Iulii anni MDCCIX. Rex suecorum, profugato penitus a Moseovitis ejus exercitu, per vias asperas, onmibusque invias, in oppidum Beta Turcicae dominationis, fugere, ibique dili manere coactus, locum ac tempus reliquit 'Merica Regnum Poloniae recuperandi, quo nunc
pacifich jam mortuo Suecorum Rege, hoste ipsius inlatuissimo) potitur, & ejurata Lutherana -- reii, qua anteliti irretitus erat, Catholicae, seu Romanae Ecclesiae Fidem palam profitetur. Haec Selenissimi Ducis Sabaudis, qui nunc, toto plau- Hi erui Augusti, Poloniae Regis, sicat re ipsius
dente Orbe Clitistiano, Sceptro & Corona Re tui Sardiniae donatus est. Facere quippe non postum, quin erga sapientissimum illum Regem ,
Laeratorum munificentissimum Patronum; demeac meis in Pedemontio consanguineis optime caeritum, prodeat coram , & erumpat quodam modo meus gratus animus, ac summa obsese antia, cujus monumentum, ac publicum sp
filii, Saxoniae Principis, ad Fidem Catholicam ciriversio Romanam Ecclesiam ingenti laetitiaeumulavit, spemque facita sere, ut Saxonia, quae
Luthermae Haereseos Parens fuit, caput, col
men, ac propusnaculum, sese tandem aliquando, in sinimi Ecclehae Romanae recipiat, & selieis
ma voluntatum, rem e conversione, Populi
illi, extinω Lutherana Haeresi, uno Fidei Carcimen, imear licet, & Regiae ejus Majestati pse tholicae vinculo firmissimh colligati, in unam derum oppido respondens, itaui hic dare, quam veram Religionem consentioni. Necdum quisenullum. dem votis respondit exitus ille, cujus explorata Denique, sub finem Saeculi XVII. id est, anno spes injecta est, sed brevi, uti certis auguramur, MDCXCUI post mortem Ioannis GHes hi, P dies ille illucescet, quem Deus optimus Maris. Ioniae Regis, contigit in novi Polonorum Regis- mus tanto operi perficiendo praestituit, ejusque electione res OUervatione digna , quam hic bro potentissimo praesidio freti Rex Augustus, ejus sueviter reseram. Ex tringinta duobus innastis
Palatinis, qui in Regem Poloniae eligendum sese stagia sua conserunt, viginti ino suffragia saecive potissimum Abbate Palisiaco, Regis chiistianissimi tum temporis ih Ilatonia Legato,
inuic vero S. R. T. Cardinali j tulit Franciscus I Dinas Borbonius tantius, Princeps, rei mili--
tui eritia, omnique virtuttura genere cumum
latissime praeditus. ' Quatuor autem dumtaxat sumagia obtinuit Hilarescus Augustiu Elector Saxuilicus. qui tum Lutheranam Haeresim profitebatur. Non est dubium, quin Princeps La dovicus Erebonius Contius, juxta Repni leges, &luntagiorum numerum, vect ae legi ita Rex filius Saxoniae Princeps, rem tam arduam, humanisque, quantae sunζ, viribus majorem, magnis animis aggrediemur, & huic gravissimo negotio, quod auctore Deo susceperiant, &eraepotentis Dei gloriae addictiam amicὶ ac eo
secratum volunt, coronidem tandem imponent. .m jacebit in Saxonia aeterni,in Haeresis, florebit perpetuo Religio, vim suam instaurata pie ras ae fides obtinenti, & Regi Augusto, ejusque
filio, Saxoniae Principi , muos selegit Deus,
tam gravi negotio nobilisimos actores praefecit, gratulabuntur illi omnes, qui eorum dignis inii, in verae gloriae student.