장음표시 사용
491쪽
PRAEFATIO. is praedico,ut mihi vel si res alienissimas tractaret, tamen propter divinum orationis ornatum legendus & cognoscendus,& in eo modis omniabus imitandus esse videretur. Veruntamen ut Ciceronem oratorem summum esse concedo. ita summum dialecticum esse confiteri non pou sui .quamobrem autem, e rebus ipss in Brutunis antea quaestionibus, & nunc in hac de Fato quaestione patefacio &commonstro. Sed his satis: Ciceronem de Fato disi
492쪽
PROPONuNTu R in exordio duae cauilae susceptae disputationis hujus. altera est quia pertineat ad moralem philosophiam fati dii qui litio, quia si fatalis ilia necessitas esset frustra praciperetur de moribus,qui praeceptis adsu-vari nil pollent:altera est D praecipua, quod conjunctione philosophiae fiat uberior eloquetia. Liber sine principio si cuipiam videatur,quod ad ablol ctionem sentetiae aliquid desit. ut verbi gratia: De Fato nobis scribendum est quia pertinet ad mores : falia caussa videbitur, quia Ciceronis oratio syntax in hanc habet Explicauda viget enunciati num quia perirnet ad mores. 'Onitur autem quaestio ipsa initio, o ubd περὶ is ατων, id est ut in schola vulsus loquitur de futuris contingentibus, in hoc libro disputatio sit futurar ἡ κJηῖοι significat mores, id est, virtutes vitia --mnes deniq: habitus &affectus animi. cujus proprion mure,ut Quintilaib. 6 sentit, caret scrino Romanus.
lem explicanda vis es ratio P enziaci in Num quae se aec: ά ω cra vocant quae de re sutura quum a Myx ' logicae . quam rationem dissereni voco.
493쪽
, Haec parenthesis ad rationem novati verbi moralem attinet qualia Cicero in philosophia multa novavit, ut beatitudo. beatitas,comprencsio retentio se alendi , Inane,inanitas, individuum:de qua novitate Cicero ipse in primo Academico,& tertio de Finib.&Plutarchus in Cicerone. ciccto hic igitur re ην philosephiam novo nomine reddat moralem, quod superiores periphrasi dicebant δε mori e reflemm Clausula est carmin:s heroici victu nec imitanda. Tnunciationum Enunciationis verbum videtur etiam in hanc saltem sententiam, ut oratio sit verum falsumve significans, Latinis tum inusitatum fuisse & famina a Cicerone: appellatur autum etiam hoc in libro enuciatum,& pronunciatio aliis locis pronunci
tum,effatum. Aristoteles α ςανσπ nec τασιν nuciationem & propositionem: aliqua lo-ωγνωα, αἱιω Me. λδειμαλῆψιν, positionem, suppositionena postulatum, enuciaturn,stinaturia, sumtionem vocat.Enunciationum autem verarum genera ipse Aristoteles in Logicis duo facit,αν καον, ris δυνατον, necessarium, Spollibile. Possibiles enunciationes vocat contingentes,& ita delinit, ut earurn allirmatio in negationem, vicissimque negatio in affirmationem convertatur. Sic enim ait duodecimo capite primo prior. συμcων mi me τα -τα αρτα alς αν p ναχηλακ. Ex qua definitione Aristotelis si propius attendatur patebit Ciceronis definitionem vitiosam cile quae omnium cnunciationum est communis etiam necessariarum &impossibilium non solum pos sibilium dc contingentium, quia &. necessaria&impossibilia pollunt fieri aut non pollistit.Aliud autem est copulatio contradicentium polle fieri & non seri; aliud disjunctio posse fieri aut non feri. Vere autem o υνατον no ἐν-λλα- ον definiretur , quoa possit fieri & non fieri possit. Quainobrem Cicero in disputationis suae proposito & titulo labitumit minus mirum sit, in sequentibus tam si e lapsum esse. Est autem hic siti quaedam definitio, quia de rebus necessariis vel impossibilibus quaestio
nulla est ed utrum δυνατα .contingcntia dc pollibilia, qua dictitur, etia revera sunt necessaria si futura
sint vel impossibilia,sinosint. Obscura Ommu qui zona
494쪽
quae in philosophia & religione tractatae unquam sent,
haec maxima semper fuit.Nam si fatalis est nccccitavi ullum numen divinum nulla libertas lacriuatur L iluin a bitrium liberum est. πιρὶ δὲ νατωνJ Titulus Lut Graec sphilosophis usitatus in hac qu stione sicut est hodie Christianis de libero arbitrio: quod Graeco etiam verbo ob id fortasse Cicero proposuit, vel quia pons se, quo tamen erat usus Plautus, durum illi videbatur. δενατον autem dc αδυνατον Cicero pro domo S in Ti maeo dici t Lati ne fas rinens. Pro domo, Catule negabas fas esse duos consules esse in hac civitate inimicos Reip. in Timaeo jocum illum
fas convertit et quomodo Caesis Horatius aliquando loquuntur. mei AνατωνJ in titulis librorum articulus ais hiberi non selet, adhibetur tamen aliquando. Sic enim Aristoteles inscripsit irr ρ σαο elat, Aristippiis τοπουλα , Epicurus ChrVlippus πιοι το ρκ
δOfuisti Loraca J Logica dc Dialectica idem sunt & eandem artem tum inventionis in argumentis, tum di positionis in propositione, syllogismo & methodo significant, ut in dialecticis nostris ainplissime legestalicubi tamen Cicero cum de Stoicis loquitur, dispositionem syllogismi Dialectica vocat,ut in Topicis,&Oratorio secundo, quia Stoici solum syllogismum quojudicium fieret, tractabat. . At idem Cicero etiam in Oratore Dialecticam vocat i tam inventionis & judicii artem. Quod vero Tullius ait, hanc quaestionem totam esse logicUid multis quidem partibus est verum, ut qui logicam accurate didicerit, pollit pleraque in hoc libro dijudicare: qualis est elenctius definitionis proximae: qualia sunt sere toto libro sophisi nata, aut quae refelluntur a Cicerone, aut quae ab eo ipso fiunt: Astrologica paucula sunt:physica complura. Quod autem Cicero ait hanc quaestionem de fututis contingentibus
totam esse logicae, non est duas quaestiones esse, alteram moralem, περὶ τῆς εἰμαρμενm,defato; alteram logicam, περὶ .Rναrων cum δενατων fati Fratia disputet totamque&de fato, WAνατων quaestionem moralem judicet, eandemque etiam logicam,quia. hanc qua tioncm
495쪽
aestimare,& suturi contingentis vim rationemque explicare, logicae proprium est:& sic in logica ab Aristotele περλῆς ἐρ- νειας disputatur, quomodo futuri contingentis contradictio sit vera. Λογ autem pro lume si legatur, quia haec disputatio dialectica quaedam sit. ratio lectionis perridicula ruerit: nec enim hic ars dialectica docetur, quamvis de ejus quibusiain praeceptis altercatio sitru pla-nEfalsus sit sensias ora quaestio est Logica si Logica substantivum si cum hic permulta physica sint.
suod autem in aliis libris feci quisiunt de M-
tura Deorum tem' in his,quos de Divinatione edidistin utram' partem perpetua explicaretur
oratio, quo facibus id a quo' probaretur, q'od ii maxime prolabile videretur id in hac di Putatione de Fato, seu quidam me facerem, impedia' vi Nam quum essem in Puteolano, Hirtius noster Conseri designatus isdem in locis vir nobis amiacissimus, ta iis pudiis, in quibus nos ά pueritia viaximus, editim multum una eramus, maxime nos
quidem exquirenetes ea consilia, qua ad pacem ta concordiam civium pertinerent. Quum enim omnes pias interitum Osaris novarum perturbationum causse quaeri vi rentur, his1 esse occurrendum putaremus, omnis ferenostra in his deliberationibus conseremebatur oratio : HI, 2 sepe a- has, ta quodam liberiore quam flebat, tamagis vacuo ab interventoribus A quum ad me illa v nisset primo ea qua erant quotidiana, ta quasl gitima nobis de ocio G de pace.
Quo D A uet et si Prolepsis quod haec de fato disput Honon in utramque partem disputetur perpetua orati oe: cui respondetur ex decori ratione, quia lotus Hirtius erat, ni Tullium philosephantem audire cuperet, nul- , Ee
496쪽
lus aderat qui contradiceret.Hirtius eni in discipulus C:c ronis fui ut mox dicetur. Disteritur autem res in utramque partem, Sc pro fato,dc contra fatum: sed non oratione . . perpetua, & ab uno Cicerone, nona diversis. Utrit rur
Academiae novae quam Cicero maxime prob vie mos hic fuit, nullam sectam praecipue sequi, quod in omnibus verisimile citet,conlectari: quod aliquando fie- b t,disputando in utramque partem, ut in tribus libris de Natura Deorum, in duobus de Divinatione: aliquando tractando &disputando sine contradictione quod probabile videretur ut in Officiis in Paradoxis,in Catone, ut hic de Fato. Vide his de rebus Audomari Talaei Academiam.
Puteonino Notat reliquas circunstantias, tum locum ah .huit vero Cicero praedia etiam alia, ut Cumanu, ubi Academicae quaestiones:& Tulculanii, ubi Tusculanae scriptae sitnt notat autem Blondus Ciceronis villas octodecim i i tum etiam tempus post interitum Caesaris valde contur- batum. Sic antea in bellis civilibus ad Demetrii Magnetis exemplum commentatus erat Tullius, ad 'quam Pompejuna & Caelarem cohortareti sic postea . - . sare interemto, jecit sundamenta pacis in tem p Telluris,& usurpavit, ut est a Philipp. Inre r.entori-bi Interventores appellat alibi interpellatores, ut ad Atticiani Sed interpellatores illic minus molesti. Et in Oille. Dictitat se hortulos emere velle, ubi se oblectare sine interpellatoribus pollit.
Quibus acceptis, Quid ergo quis illa,quonia
c Iorias exercitationes non tu quidem, ut stero,
retiquisti, sed certe philosophiam illis antrepositisti,
possum ne ali uid auiure' Tu vero,inqua,vela dire,vel dicere.Nec enim quod recte existimas ratoria illa studia deserus, quibuου etiam te, in endi, quanquamsagrantissimum acceperam nec ea quae nunc tra is,minuhnt. sed augent potius iliam facultate. Nam cum hocgenere philosophiae quod nos sequimur, magnam habet orator scietatem. btilitatem enim ab Academia mutuatur, Gei
497쪽
IN LIB. DE FATO. 3st icissim reddit ubertate orationis, ta ornamenta, Acendi uamobrem,inquam,quoniam utri studii nostra possessio est, hodie utro frui malis ν-ptio se tua. Tum Hirtius, Patissimum, inquit, tatuorum omnium simile: nihil enim unquam ab- nuit meos diis vo*ntas tua. Sed quoniam mihi Nyetorica vestra 'sat nota, tes in his ta audivis L sum nota, mussaepe, es audiemus, ath hanc Academicorum
contra propositum d putandi consuetudinem in-d ani te suscepisse T culanae disputationes,pr ponere abruid ad quod audiam, itibi non est m lestum, volo. An mihi, inquam,potens quicquam esse molestum,quod tibi gratum 'turumsit Z Sed
ita audies, ut Romanum hominem, ut timide mi gredientem adhocgenus disputandi ut longo intervallo haesudia repetentem. Ita, in suit. rudiam te distulante,ut ea lego,quae scripsi in proinde ordire
Qui Aus Ac c 2 PT is Altera&pr cipua disputationis' hujus occasio, quia philoi ophiae coniunctione augeatur loquentia.Sici Tusc.ait Aristotelis exemplo se cum eloquentia philosophiam conjungere:& in Oratore negat eloquentiam perfectam fore sine philosophia. In Cicero- .niano collegimus Ciceronem Graecό & Latine declamasse . ad ultimum vitae diem ut de Plutarchi errore appareat,qui ad praeturam tantum arbitratur. Dccorii autem in perio nis interea notadum est,ut inodestsi quaeratur, ut liberali- terrespondeatur, ut discipulus quamvis flagrantissimus, a ' magistro tamen incendatur. Fuit autem Hirtius etiatum Consul designatus, Ciceronis discipulus, ut ' libro ad Papirium scribit Cicero: Hirtium, inquit, & Dolabellam dicendi discipulos habeo coenandi magistros. Puto enim te audisse, si forte ad vos omnia perscrutatur, illos apyd me declamitare, me apud eos coenitare. Pansam Balbum Oppium, Cassium aliosq: eodem tempore instituit Cicero, quorum consuetudine iterum in Republ. plurimum v luit. Subritiorem Haec vera est dialecticae &rhetoricae
498쪽
distinctio: subtilitas enim & inventionis in cogitandis a gumentis, &prudentia dispositio is in enunciatione syllogisino ta methodo tota est filiolophiae dialecticet & logicae , ad quam tota fere pertinet ista disputatio, ut initio
diictuin est ornatus autem clocutionis in tropis, figuris.&pronunciationis invoce&gestu totus est rhetoricae, &
mni no proprius: & ut inventio de dispositio dialecticae, sic
elocutio & pronunciatio rhetoricae: Sed hanc distincti neln tam accuratam non videtur Cicero intellexiste ui
aliis in libris vana illam Aristotelis N Zenonis distinistionem de qua in Brutinis quaestionibus abunde dictum est sequatur, quod Dialectica sit eloquentia constri na&coi tracta:Rhetorica, dilatata dialectica. Tusculana In Tusculana villa habitan quae tamen non omnes habent illain perpetuae orationis contradi lionem, cujus gratia prolet si, facta est. Gratissimum Laudat Hirtuis Ciccronisiberalitatem, Jc optionis sibi factae partu alteram removet ut retineat esteram. Disjuncti autem syllogi sint quaedam vis est hic inclusa. Aut pli dosophemur,aut declame- . mus ait Cicero: Non declamemus ait Hirtius) sed pbit sophemur. An mihi J Concludit exordium modesta&decora sui extenuatione. Romanum J Quia Romani militaribus de politicis studiis magis erant dediti quam scholasticis disputationibus.Itaque Romanum dicit, non de schola atque a magistro scholasticisq; artibus eruditu, ut Oratorio 2 loquitur.Hinc ad disputationem quae nunc extat magna lacuna interjecta est. Nec enim quaestio de more ponitur, luet suerat ante illa, Pro Me orire. Scapi' ret contra Stoicos fatias Ieriores,l sidonium& Chrysippum suisse disputatum, quia de Posidonii argumentis quodam hic recolliguntur:& Cicero ipse tandem dicet, Vide mus in assensionibus, quas prima oratione tractavi. At de assensionibus lite nullum verbum est.
' Consideramus Hirti: quorum in aliis, ut in ni atro Poeta,ut in brumali die natis ut in L
499쪽
IN LIB. DE FATO. M taleret quam ego non tollo,videns nullas atalis: in fora. valetiali autem fortasta quaedam esse possunt, ut inimna ago ιt in Icadio ut in ' Daphita. Quaed ris a Daphada. etiam Posidonius pace magistri fixerim comm msci videtur. Sunt, isquam, quidem absurda. suid enim si Daphitaefatu tiri deeruo cadere, atque ita perire ex hoc ne equo,quι, Tuum eqGV non esset, nomen habebat ahenum Z aut Philippus sie in capulo quadrigulas vitare monebatur vero capulo sit occisiui. suid autem hoc, magnum es naufragum illum sine nomine in rivo esse lapsum Z quanquam huic quissim hic sicribit praediolum n aqua esse pereundum.' Ne hercuis L Ne me Icadii quidempraedonis vid o fatum ullum. 2 L hercule Ic Hlenim scribit rapraedictum. Quid mirum stitu p Qm ex pelunca saxum in crura ejus inciaige 3 Puto *m nim, etiamsi Icadius tum in spelunca non fuisset, saxum tamen illud casurumfuisse. Ham aut nihil omnino. fortuitum aut hoc φsiumpotuit eveni fortuna. uero igitur, at' hoc late patebit,si
fari omnino nullum nomen,nulla natura,nulla dis
set, o te,temere, casu aut pleras ferent, aut
omnia: num aliter ac nunc evenιunt, evenirent λ
uidergo attinet inculcare fatum,quum sine fato
ratio omnium rerum ad naturam fortunamve referaturi CONsio ERAMus J Sequitur igitur fati assertio ex , duabus sententiis Posidonii & Chrylippi: Prima est Posidonii qui confirmare voluit fatum contagione naturae &siderum e mone sicuti paulo post ex Augustino magis intelligeturiquae sententia valde absurda est,& hic verE r prehensa sic enim respondetur Posidonii exemplis ad con- mandum fatum productis, ut ea partim ad caussa5 n
500쪽
turales reserantur, partim ad sortuitas, partim etiam, ut falsa & commentitia, rejiciantur. Pol idonius autem Stoiacus inprimis nobilis fuit de quo Cicero secunda Tusciae ira ad quem audiendum, licet ςgrotum & in lec lo jacet
tem tame Rhodum divertit Pompejus, tum Orientis spoliis Sc victoriis superbus intraturusque fores de more percuti a lictore vetuit, & fasces lictorios janii summini is, cui se Oriens Occideosque summiserat: Plinius 7 libro, 3 o capite. Cicero autem gloriatur 1 de Natura Deorum, scdoctoris hujus discipulum suisse Principes ait illi Diod
tus, Philo, Antiochus Posidonius,a quibus instituti sumus. Script crat autem 'uinque libros de Divinatione Polid nius ut est a de Divinat.ubi &de fato esse potuit, quia divinatio illis erat a Deo, fato, natura, ut est 1 de Divinati ne.Huic Marcus Tullius sui Cosulatus historiam scribendam tradidit, sed ille commentario Ciceronis deterritus est,ut est in prima epistola secundi libri ad Atticum. -- rapatro Antipater Sidonius Poeta omnibus annis ullo die natali tantum strripiebatur febre & eo consumtus est satis longa senecta Hinius libro 7,capite I. Et Valerius M ximus libro ii capite 8, At Poeta Antipata Sidonius omnibus annis, uno tantummodo die, quo genitus cratfebri implicabatur: ctimque ad ultimam aetatem pervenisset,
natali suo certo illo circuitu morbi consumtus est. Erumali die mitii J Quo pulegium floret in carnariis, ait Hi-nius libro i8,capite Σ : quo idem ait Cicero 1 de Divinat. Cancer & Caprico: hus portae cani dictae sun t: Cancer hominum, quia pcr eum descensus ellet animis in terras: Capricornus Deorum quia per eum animae in propriam im mortalitatis sedem & in Deorum numerum reverte rentur. Hinc igitur potuit astrologicum esse ρε α ρηι in quoddam de natis brumali die, ut erit postea de natis oriente Canicula,quod a Chaldaeis videtur proscctum, uide natali cujusque ita divinabant, ut postea magis intelligetur.Chaldaeis v ro in praedictione 5 notatione cujusquc vitae ea natali dieminina E credendum esse Eudoxus diste- ruit, ut cli 2 de Divinat. Frarolm tDe fratribus simulaegrotantibu scribit Ausustinus de civitate Dei,lib. ,cap. z, ct 3 quae ad x crbum subjeci, ut saltem de amilla Ciceronis