장음표시 사용
511쪽
tus est neq: Cicero definit,&Victorius ut de nomine to rares incὀrta sit, hoc loco legit.Si tamen Diod legatur,viiletur superior, aut aequalis aetate Chrysippoflasse cum ei Chrysippus respondeat. Hactenus vero duae pro suo sententiae fuerunt Posidonii & Chrysippi, deinceps tres reliquae contra: Tertia nempe huius Diodor qui negavit ullum fatum esse,& tamen hoc novi attulit, quod omnia vera etiam necellaria diceret, falsa autela impossibilia . Aterrον Meta ον Arain: ον nihil relinqueret, quod tamen Chrylippus relinquebat. Diodorus igitur,ue omnium verorum perpetuam necessitatem confirmaret, tripiebat a Stoico divinationem: & in eum retorquebat, di putabatque, quod verum esset,& futurum,id elle neces sarium: quod non esset futurum,idem esse impostibile, neque mutari posse Sentelia falsa est, multa enim nunquam inutabatur,quae mutari tamen polliant. Atqui talem veritatis omnis necessitate inducit,non minus fatum confirmat, quam qui naturalem & sempiternam causarum sortem stituit.Diodori probatio captiosissimo sotate conisteritur. Ponitur hic autem unum divinationis praeceptum
ab Astrolog:s, cujus similia reliqua omnia Diodorus velit intelligi ut ii in uno exemplo quod verum sit it etiam necessarium, reliqua item divina praedicta sint quoq. neceGsalia, deniq: omnia divinitus praeicita. Diisnationi.J
Divinatio est praesensio rerum futurarum, primo de Divinat.Dicitur autem a divis ut μα'nc 1 Graece a furore, ut est primo de Natura Deor. Divinatio est artis aut naturae a tis in extis, monstris, fulguribus avibus,astris, sbrtibus nain. turae, in furore vaticinii, in somniis, ut est primo de Divinatione. Praeceptu J Praecepti verbum videtur in hane
sententiam novatum esse a Cicerone, ut ante enunciatimnis verbum novatum est. Tametsi in quibusdam libria perceptis legitur:at percepta experientiae sunt, unde praecepta & decreta artium oriuntur :& perceptiones atque experientiae sunt singularum rerum, praecepta generaliu& universalium. & sic calenus vim. verbi in compendio
artis empiricae probavit sed idem clarius in libro de Optima sect3 essi h tres proprietates expressit, ut sit verum, commodum, ἁκαιρον, consequens principiis: quod
512쪽
rtixceptionis est artificiosae,non perceptionis x obserat tionis empiricae. πιοῦσι ι J Procyon apud Romanos non habet nomen, nisi Caniculam nanc velimus intelliast hoc est minorem canem sane ut in astris pingitur, ait Plinius libro decim ctavo, capite vigesimooctavo: attomen canicula dicitur stella in ore canis majoris, x pr
cyon, vulgo antecanis.Canis autem ortum sentiunt maria& terrae; inultae vero & ferae . neq; est ei minor veneratio
quam descriptis in Deos stellis: accenditq; Solem, iam gnam aestus obtinet caussam, ait Plinius ibidem. Itaq; decretum astrologicum aliquod fuerat, NO periturum m ri qui Canicula oriente natus ellet. Apostrophead Chrysippum jocularia, quasi in hac dis utatione Di doro succumbentem:allegoria est ab athletis. Si emmi Sequuntur Diodori laquei adversus Chrysippum valde contorti: orites est septem graduum.In primo v ritas msumitur simpliciter:unde secudus sequitur:in tertio, qua in quinto,repugnantia anquam iaccestaria assumitur, sed falso cum ea tantum sit ex hypollicit: quinto autem multo audaciore sallacia concluditur impostibile absolutum, sicuti sexto&septuno.At astrologica divinatio non aliter quam medica,quam phyliognomonica statuitur in rebus con tingentibus,quae l: possunt & elle & non cite. Haec igitur Diodori sophismatis cornua valde obtusa sunt: ubi Cicero dicit connecti enunciatum, quod conjunctione nconjungitur, quomodo connexum postea laepe dicit: de cos a Cicerone hanc proprietatem 5c elegantiam mutuati sic in Dialecticis appellavimus. Conjunctio Conjunctio nunc vocatur a Cicerone enunciatio, conjunctione copi lativa ut Grammatici loquuntur conjuncta. Omne Ptur Hac poliremus soritae gradus captiosE ex falsis comcluditur. Atq; ex iis nugis apparet, quanta in Chrysippo dcin Diodoro vanitas fuerit cum & Diodorus his taphisin cistam plumbeis pro cri tis & veris argumentis uteretur: dc Chrysippus tamen, ut paulo post apparet iis respondere non pollet: imo vero etiam con stat Cice: onein laqueis senis valde simpliciter irretitum sutile. qua Diodori sententiam tam sallacem & falsam im approbarit. dc Chrysippi bacuire rerissimam sementiam improbarit. υ
513쪽
IN LIB. DE FATO. It si hoc cir sine minime vis, maximes tibi. L hoc ipso cum Diodoro certamen est. Ide enim id
FH eri posse dicit quod aut sit verse, aut futurumsit verum: ta quicquid futurumsit, id dicis feri necesse serta quicquid nonsit futurum. nega eri posse: Tu ta qua nonsint futura posse fieri Acis,ut rangi hanc gemmam, etiamsi id nunqua
futurum sit: nes necesse fuisse opselum regnare
s strinthi,quanquam iamillesimo ante anno Aps hnis oraculo editum esset. e cisi ista comprobabis divina praedicta,cs quae Di infuturis' dicentur, in his habemus, ut ea fieri non possint: us dicatur pricanum Carthagine potiturum; si vere dicatur de fumro,iis ita futurum sit, dico esse n cessarium quae e f tota Dudori vobis inimicasinientia. Sten si illud vere connectitur, Si oriente
canicula natus es,rn mari no mora re, strimumL, quodest in connexo, tuu es oriente canicula, necessarium est. Omnia enim vera inprateratis neces
sariasunt,ut ch sippo placet dsentienti imagis
stro Cleanthe,quia sunt immutabilia, nec insa sume vero praeteratapossunt overti.& igitur quod primum in convexo es necessarium est, sit etiam quod consequitur, necessarium: quanquam hoc Ch ysippo no videtur valere in omnibuου ed tamen si naturalis est causa, cur inmara Labiim non moriatur in mari Fabi vi mora non potest.
L. dicantur, in iis habebis, ut ea fieri no possint, ut si dicatur, Fabium in mari periti ru:&, quod vere dicatur de futuro,
Iuturum sit. ut Africanii Kartilagine
potiturum, dices elle n cessariuin.
AT Hoc J Comparat apertius Diodori Chrysippique sententiam. Capselum i Cypselus tyrannus fuit Corinthiorum , de quo Aristoteles bis s I'olitico, & Cicero s scut Demaratus inquit) Tarquinii regis pater tyransum Cypselum quod icire non poterat, fugit Tarqui-
514쪽
isos Corintho, & ibi fortunas suas constituit, ac liber procreavit.Historia narratur apud Herodotum, quomodo genitus sit ex Aetione & Labda,& regnum sit ei praedictu in ab Apolline. Habemu/J issumit Diodoream ibiam cujuscunq; veritatis necessitatem innovam certam Sc confessam: at cornibus illis jam ante exectis sopbisma mutilum jacuit. A canum J Scipio major Cartha nem tributariam Romanis reddidit minor funditus des vit. EtenimJRepetit Astrologicum divinationis exemplum. & complexionem ex eo factam necessariam esse contendit, ex sillogismi quadam circunstantia, in qua si vera sit propolitio,& assumtio necessaria, necessaria quos sit complexio: quod ἁσυχόμον de captiosum est. Nec enim si propositio syllogismi vera sit assumtioq; necessaria. complexio ideo necessaria concludetur ut si praediceretur, omne animal cras esse cursurum idq; ita esset futurum, haec enunciatio verί ex hypodaesi connecteretur Si equus
esset animal equus curreretassunatioq; , At equus est animal necessaria item est complexio tame, Ergo equus curret, non ideo erit necessaria a osolute sed contingens:Tum vero si propositio etiam necessaria esset, attamen de gen re conclusionis etiam quaereretur,utrum id firmum esset,
sicuti in dialecticis quaelitum est a nobis adversis Arist telem: at propositio connexi Diodorei aut Ciceroniani necessaria non est, imo fallax, ut Eudoxus astrologorum princeps adveclus Chaldaeos disseruit. Quare dum hoc modo Chrysippum Tullius Diodori sophi sinate refellit, logicam mirificam nobis ostendit. Omn/a enim J Parenthesis interposita hyperbaton longius essicit, quod laborem Ciceronis in quaestione sibi dissiciliore laborantis indicat. Cleanthe J Cleanthes auditor & successor Zenonis Stoici .tanta diligentia, tantaque indust ia, ut licet ingenio tardus,licet pauper, tamen & naturae &fortunae impedimenta vicerit. Nocturnis enim operis diurna philolbphiae midia sustentabat,&ingenii tarditatem exercitationis & meditationis assiduitate superabat. vita ejus est apud Laertium. Hic igitur fortas te pr terita a liboris de contingentibus caussis prosecta sic absolute necessiria non putabat,ut quae a necessariis caustis essent effecta:
515쪽
ut non perinde necessarium est Cicero oravitpro Milone, Rhomo fuit animal. Non enim si quid immutabile rebus adjungitur, ita necessarium est, ut naturales & penitus ingeneratae caussae.Chrysippus aliter accipiebat necessit rem ut quicquid esset immutabile,oςcessarium illi vider tur. D naturata J Hic locus logicam Ciceronis in primis ostendit, qui, cum antea tam vere, tamq; magnificε concluserit in Stilphone 5 Socrate naturales cauilas voluntariis domari & comprimi posse, nunc tamen tam repugnantia praecipiat: Naturalis caussa est, ait, ergo neces, sana
daeos, terost divinos, nes eos usiuros est conjunctionibus,ut irasiua 'praeceptapronuncisIt, Si quis L. percep- natus ens oriente Canicula, is in mari non morietur edpotius ita dicent, Non ta natus ens quis oriente Canicula, ta is in mari morietur. O beentia ocularem ine ipse incidat in Diodorum,docet Chaldaeos, quoparito eois exponere' praecepta opori L. Percenareat. Uuaero enim si alii ita loquantur, ut ne gationes infinitarum conjunctionum potius, quam romta connexa ponant,cur idem medici,curgeometrae,cur reliqui facere non posseti: ε sedicus inprimis, quod erit ei perspectum in arte, non sta proponet,Si cui venae' moventur,is habet febrem sed
potius illo modo. Non es huic venae sic moventur,ta is febrem non habet. Items Geometres non ita dice Si in Jhara maximi orbessiun medii intersediriduntur: sed potius illo modo, Non ta sunt in sphaera maximi orbes, s hi non medii inter sedita-dunturi uide Equod non possit isto modo ex connexo transferri ad conjunctionum negationem Et ruidem aliis modis easdem rci eferrepossum L
516쪽
s P. R AMI P R AE L E CT Zodo dixi, Si insphaera maximi orbci sunt, media inter se dividuntur ossum dicere, quia insphaera
maximi orbes erunt. ε Multa sunt genera enum
ciandi, nec ultam distortius quam hoc, quo G Anui operat chalotios contentos Stoicorum causi
s ore illorum tamen nemo ita loquitur. i in uses enim has contortiones orationisquam lucrum orans,obitusq. perdiscere. HOC Loco J Proponit tandem adversus Diodori laqueos Chrysippi selutionem, 'sed ridiculam & ineptam,
ideoq; eam vehementer deridet, & confutat exemplis dis sentaneis Non sic medici, non sic Geometrae,non sic limmines reliqui loquuntur. IAR l Videtur profuturo fati sumi politum esse cum mox idem dicatur contetos f re. Chamoso Chiesidaei philosophi erant Assyriorum, qui habitarunt ad confluentem Tigris & Euphratis. Hos mathematicarum artium inventores esse historia sacra testatur, ut constat ex Josepho.qui scribit ab Adamo, Setho, v teribusq: Patriarchis inventas &a Noeo duabus ingentibus columnis, ne dii vio perirent, impressas& contigna ras: tandem per Abratiamum traditaake ptiis. Hoc ideiri videtur Cicero confirmare, cum i de Divinat. Chaldaeos recenset primos inventores astrologiae: Principio Assyrii, ut ab ultimis authoritatem repetam, propter flaniciem ni agnitudinem l regionum quas incolebant,cum carium ex omni parte patens atq; apertum intuerentur trajecti nes motusq; stellarum Ooservaverunt quilatis notatis quid cuiq: ivn incaretur, mena oriae prodiderunt. Qua in nati ne Clia.d ei non ex artis, sed ex gentis vocabulo nominati, diuturna observatione ivdmim,sci etiam putantur effecis se,ut praedici posset, quid cuiq: evcturum, & quo quis fato natus estet. Coniunctionibus In Topicis conjuncti num negantiam dicit, non & hoc est, & illud non est &paulo ante conjunctio ex repugnantibus sic dicta est pro copulatione. Hic fortas Ie m connexionibus legedum fue xat,quia mox conj unctiones sonnexis opponit. In pnς- tarumJ
517쪽
tarum J Infinitum pronunciatum vocat, quod Aristoteles ἁδιοριτον. - , indesinitum in schola . vel particulare dicitur. VenaJ Vena apud Hippocratem & Platonem pro arteria sumitur,quamvis sextuplo crassor sit arteria: α iteomia i no antiqui loquebantur, ut Galenus de dictis Hippicratis & Platonis.Inter nervos ait Plin.lib. i I,c. 7, latent a
teriae id est spiritus semitae. His innatant venae, id est, u guinis rivi.Cic. 2 de Nat. Venat & arteriae micare non des,nunt, quasi quodam igneo motu. OrbesJ In circulo sunt lineae quaedam, quae dividunt circulum in partes aequalendi metientes vocantur quae si plures sint mediae inter se dividuntur, aliae minores illis maximis : sic in sphaera. id est
'obo circuli quidam maximi sunt,qui sphaeri medra divi
ut,& medii inter se dividutur, ut in caelo aequator, zodiacus, lacteus meridianus,horizo, coluri alii sunt illis miti res, ut tropici & arctici.qua scientia Cic Geometriς tribui q& quidem recti generalis enim sphaerae ut solidorum I liquorum, praeceptio geometriae est propria, non astrol siae, cum globus & terrae & aeris & artifici Glarum rerum uinditer elle possit,ut cxli. Sic Euclides, Archamedes Theodosius de sphaera praecipiunt communiter, non de sphaera testi. Atiu modo Potest. illud idem Chaldaeorum prPceptum modis omnibus enunciari primo simpliciter tum generaliter, ut, Nullus natus oriente canicula morietur in mari: tum specialiter infinite, ut. Aliquis natus oriente canicula non morietur in mari:tu proprie, Plato natus orie te canicula non morietur in mari: secund6coposite tum copulatE, ut, Non & natus et quis oriente canicula, & in mari morieturri tum connexE. ut, Si quis natus sit oriente canicula, non morietur in mari tum dii cretive, Quamvis aliquis natus sit oriente canicula, non tamen in marina rietur tu disjuncte ut Aut non natus est oriente canicula,
aut n6 morietur in mariciis inqua modis omnibus poterae enunciari, & Cicero videtur id voluisse dicere. Posi mi Iace duo exepta sunt imperfecita.& sipersedia sint,non a modii congruent.Na primum,Si in sphaera maximi orbes etaint, non differt g nerea superiore sed tantu tepore,quia illic est si hic est erunt.Secundu a ute potius ostedet e . abymema,quam enunciatu. Muoas AEt Exagitat cir
518쪽
sippeam solutionem, quod illustria pronunciationis gene ra repudiet omnium absurdissimum sequatur. Sunt enim de limplicibus pronunciatis,uel generalia,vel specialia: de conjunctis autem & copulata, & connexa.&discreta,&I disiuncta de quibus in nostra Dialectica) illa negantia conjunctionum longe clariora. Aries mathematicae utari elementis,multum utuntur connexis reliquae simplicibus, generalibus in definiendo, aut compositis disjunctis iaramendo: ars autem nulla utitur negantia conjunctioni
Sed ad it a Diodori contentione, quam αλι δυνατων appellant,re Periamum in qua quid valeat id LiΠqVixi quia eripossit anquiritur. Placet igiturDiod nec magis commutari ex veris in falsa eaposse qua
futura sunt, quam ea quoacta sunt ,sed in farctis
immutabilitatem apparere. infuturis quibusdam, quia non apparent, ne necesse quide videri ut in eo qui mortifero morbo urgeatur,verus Hic mori tur hoc morbo at hoc idemsi vere dicatur in eo, in quo vis morbi tata no appareat, nihilominus fui ri/sP.Ita sit ut cὼmutatio ex vero in falsum, ne in
futuro quidem ulla fieri possit. Ham, ta orietur
Scipio,talem vim habet, ut quanquam defuturo dicatur, tamen tu nonpossit con verti infalsum: de homine enim dicitur,cui necesse e s mori. Sic si doceretur, Morietur no tu in cubiculosiuo vi oppres' Scipio vere diceretur. Idem ore diceretur quod e setfuturum. Futurum autem fuisse, ex eo quia factum eris intelligi debet: nec magis erat verum.
roi olum sieri posse, quodaut verum sit, aut v rum futurum sit.qui locus attingit hanc quastis-nem Nihil eri quod non neces fuerit: s, ut
quid fieri possit,id aut esse jam, aut futurum esse r
519쪽
mori: nec magis immutabile ex vero in falsum.
ecatus es E Scipio quam Hecabitur & ipio.
Sxo An it L AMJLuctatus est adhuc de sato Tullius eontra Posidonium & Clarysippum constanter quidem desertiter, quod caelestes & naturales causi multa possint.
non omniauaec tamen tantum. luin voluntariis cauilis lς-pe vinci pollint.sed valde inconstanter & infirmε Diod rum Grylippo pr posuit cuin Diodori tota disputatio chptiosa sit & impia.nec quicquam om nino concludat Di dori tamen sententiam ita Cicero persequitur, quasi in gnifice victus sit Chrysippus.& sententiain illam impiant rursus explicat apertius quam antea. nερι rudi sine Diodori sententia plenius ostenditur, quae 9 Epist. fami l.
lib. episto sic item proponitur. ni ei δε νατω rave scito καταπιοαιρον κριὸς .Quapropter si venturus es scito necesse esse te venire: sin autem non es, v ὰδιμάτων est te venire. n sic vide utra te κρι ι: magis delectet, χρυσι πεια ne, an haec quam noster Diodorus no concoquebat.unde sententiam
Videmus Diodori suisse, quod & proxi mo versii Cicero anfirmat Placet igitur Diodoro, S c.haec igitur erat Diodori
sententia,quam tamen non concoquebat, ut ait in illa epistola Cicero, id est non satis accurate judicabat, de concludebat. Nec Declaratur Diodorea secta comparatione temporis praeteriti cum futuro, quod illic immutabilitas appareat, hic non appareat: immutabilitas vero praeteriti quae dicitur item necessitas non est rei,sed te poris quod praeteritum revocari non possit:itaq; longe Mlia est immutabilitas & neces litas enunsati illius Bis bina suere quatuorialia hujus, Cicero oravit pro Milone:illa enim est ex absoluta rei natura .haec tantum ex occasione αconditione temporis. Imni Expositio est comparationis de morbis duobus, altero aperte necessario , altero minus. t in f J somplexio. quod omne verum suti rum sit necessarium. Nam, Morietur J Expositio ejus dem comparationis altera est per exes a item duo, altera aperia necessari absteru occultius. Scipio Scipio amb
520쪽
lianus tandem ob res gestas superbus Gracchum iureo risum respondit,obstrepente populo.Taceant inquit quisbus Italia noverea est,non mater: & addidit, Quos sub c Iona vendidi.De Memmio collega in censura segniore dixit, Utinam mihi collegam aut dedissetis, aut non dedissetis. Suscepta agrariorum caussa domi repente exanimis inventus, obvoluto capite elatus,ne livor in ore appareret, ait Plinius de Viris illustribus,cap. s8. Suspecta fuit,tanquaei venena dedisset,Sempronia uxor hujus, maxime quod seror esset Gracchoru, cum quibus simultas Africano su rat.Livius lib.ss. Nec magώJ Colligitur triplex compa- Tatio de vero necestatio,immutabili. VerumJ Id falsum est,si necessarium magis verum dicatur,quam contingens verum. Necesse i Falsum aute a manifestius est hoc siscundum,non magis esse necessarium mori, quam illo nam do mori. Immutabile J Haec item comparatio falla est apertius: futurum autem illud est contingens. Nec m/nus Pro nec - necesse ect,videtur legendum nec magis. comparatio enim haec ridicula esset, & a proposito
Nec quum haecitasint, caussa cur Epicurus fatum extimescat, ta ab atomis petat praesidium,
eas de via deducat,.uno temporeAsi piat rei
duas inenodabiles una ut sine causa far Hiquid, ex quo existet,ut de nihilo quippia at, quod nec ipsi nec cuiquam ph sico placenalteram, ut q um
Dis. indivi- duo' individua per inanitatem ferantur,alterum dua corpora fregione moveatur,alterum declinet. Licet enim pQx in ni R Diuuro concedent omne enunciatum aut Verum
Drantur: y- 'messivo verer , ne omnia toperi sit nocesse. TVon enim aeternis caussis Matura necessiato manantibus, verum est id quod ita enunciatur: Descendit in cademiam Carneades,nec tamen sine caussis Sed interest inter causa ortuito ant