장음표시 사용
351쪽
digentis ab eo qui ait : Non est potesto nisi a Deo. Proinde quod sequitur , Qui potestati resist, uel omdinationi resistit, etsi principaliter pro te facit, non tamen singulariter. Et post pauca : Monstrum facies si manu submovens digitum facis pendere de capite superiorem manum brachio eollateralem. Tale est se in Christi corpore membra aliter locaι quam disposuit ipse. Nec tu putes alium esse qui posuit in Ecclesia quosdam quidem Apostolos , quosdam aurem P Phetas , alios vero Evangelistra, alios doctores ct pastores, adeonsummationem sanctorum in opin ministerij , in adimotionem corporis Christi. Atque corpus Me quod tibi ipse Paulin suo vero apostolico figurans eloquio steapiti convenientissimo aptans, totum compactum per hibet ct connexum per omnem iuncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri, augmentum corporis faciens in a is-cationem sui in caritare. Nec vilem reputes formam hane quia in terris est. Exemplar est in caelo. Neque
enim filius potest facere quicquam nisi viderit patrem facientem , praesertim clum ei sub nomine Mysi diactum sit Vide factas omnia secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est. Viderat hoc qui dicebat : Vidi civitatem sanctam Hierusalem novam descendentem de calo, a Deo paratam sicut sponsam. Ego enim propter similitudinem dictum reor , quod sicut illic Cherubim ct Seraphim ac ceteri cuique usque ad angelos ct archangelos ordinantur sub uno capite Deo , ct ita hic quoque sub uno Po-flce Primates vel Patriarche , ta chiepiscopi, Episcopi, Pobteri, vel Abbates, vel reliqui in hunc modum. Non est parvi pendendum quod ct Deum habet auctorem oe de caἀlo ducit originem. Quod si dicat Episcopus, Nolo esse sub Archiepiscopo , vel Abbao . Nolo obedire Episcopo , hoc de caelo non est, Nisi tu forte angelorum quempiam diremem audisti; nolo sub archangelis se aut
352쪽
L BIR TERTIV3 333 etiam alἰo quolibet inferiorum ordinum aliquem non
ferintem subeo cuique nisi Deo. Quid inquis ' Prohibes dioensare' Non , sed dispare. Non sum tam
rudis ut ignorem vos positos distensatores , sed in adiamationem , non in destructionem. Denique quaeritur inter distensatores ut fidelis quis inveniatur. Vbi utiatita provocat, dispensatio laudabilis est; utilitas dico
communis , non propria. Nam cum nihil horum est,
non plane fidelis distensatio, seed crudelis di patio est.
Haec dicit Bernardus ubi hupra libro tertio circa si nem , qui ibidem subjungit de ambitione & generaliter super universum Ecclesiae statum. Quae de multa alia in dicto libello posita ad propositum hietranscribi possent, quia verba aurea sunt ; sed re linquo gratia brevitatis. Ista enim, licet, pauca sparsim ponta recollegi tamquam melius ad casum nostrum facientia ; quamvis fere totus libri discursus posset convenienter adaptari, prout dixi supra detractatu Domini Cardinalis Cameracensis. Quem librum seu libellum Bernardi allegat & multipliciter commendat bonae memoriae Dominus Baldus
de Perusio utriusque juris professor illustiis in mulistis locis , & signanter E. de olli. praetor. A Barbatius in lectura in si . l. qui nominat auctorem illius libelli testem veritatis, de quod verba sua sunt et gantia , plena fide & veritate. Haec autem ultima verba Bernardi hic subjunxit; in quibus licet non fiat de Cardinalibus mentio , ipse tamen de eisdem quam plura dicit qui de quales debeant eligi & qu liter exemplo Moysi senes, non juvenes , non tam aetate quam moriψs, quia senes populi sunt, & de
toto orbe eligendi sunt orbem judicaturi , & multa notabilia de eisdem & eorum virtutibus ; qui ut, nam tales essent omnes quales eos esse debere de
cribit libro quarto post principium. Tamen praemissa pro tanto rescribi, quia si Papa non potest vel de-
353쪽
33 Misca L LANEORVMbet alios inferiores Praelatos eximere vel gravamiana eis inferre, cum sit eorum Coepiscopus non dominus, ut late dictum est , multo minus potuit Dominus Martinus praedictus , qui etiam inter Cardinales numeratur , ut est dictum, Cardinales exia communicare , inhabilitare , & alia quae egit facere in favorem quatuor, non de toto orbe , nec de ejus diversis partibus, sed omnium Italicorum , & ad ipsorum vel finaliter unius solus eorum utilitatem privatam & nullo modo communem, & utinam ad bonam & rectam intentionem. Quicquid sit, tamen non sequebatur ex hoc in Dei universali Ecclesia evidens utilitas quod sic constituta de decreta de ob servata in generalibus Conciliis & ad quietem totatius universalis Ecclesiae cum tantis vigiliis & laboribus. ordinata alterare , mutare, & confundere, aut
destruere , Ecclesiam ipsam potuerit turbare , scandalisare, vel turbationem in ea ponere , plenitudinem tempestatis de confusionis ponere in eadem. quod apud Cani capitis graves viros tru a vel fabula aut monstrum in Ecclesia reputatur , ut ex ptae missis omnibus colligitur evidenter. Et haec de primo dubio principali dicta pollunt sufficere depraesenti. Restat tamen respondere ad rationes in principio in contrarium factas , quibus ex sam dictis patet ad omnes evidens responsio unico verbo ; & ideo superfluum est ultra aliquid dicere. Quod enim demonstratae rei additur, frustra est. F. De dote praeleg.
L i. in fine. Et supervacuum est solem facibus adia
juvare. 6. q. I. Si omnia. Gratia tamen clarioris intellectus , & ut aliqua omissa dicantur , responderi potest , quando dicitur, Papa Christi vicarius , Petri successor , omnia potest &α veram est ubi aedificat, non autem ubi destruit, ut supra dictum est, etiam si hoc faciat de potestatis plenitudine, ut statim dictum est secundum Bernardum.
354쪽
LI IR TERTIVS Item a4 id quod dicedatur, quodcunque ligaveris 'c. 'respondetur quod hoc. est verum si juste faciat
e mediante justitia, clave non errante. 26. q. I. Ma-
. net. &c. Quodcunque. dc infra per glos. Idem tenet Archi d. expxesse ia. q. 3. Coepisti. dc dicto c. Manet. Idem tenet in cap. Apostolica super verbo limveris. Idem Guillelmus in s peculo de poenit. & remisi verbo. Quod si in eadem persona. Idem de
Bracho in suo alphabeto super verbo ligaveris. Mcommuniter omnes. Idem tenet magister Nicolaus
de Lira in dicto cap. I 6. Matth. super verbo ligaveris. Scilicet supposito hoc in terra debito usu clavis. Deus approbat In coelis , aliter non. Veiba sunt Nicolai de Lira. Hic erravit graviter , ut ex praemissis patet; & potuit imo debuit sibi in facie resisti, nec ei obtem perari debuit. Reprehciisibilis enim fuit, ad Galat. 2. Iudicium enim Papae tale esse debet ut non possit nec valeat periclitari. Turpe enim est retractare quod fecit, secunddin Bernardum libro quarto post principium cap. 1. Concordat lex civilis dicens quod cavere sibi debet Princeps ut aliquid non faciat reprehensibile seu reprehensione dignum. f de heredib. instit. l. Plene secundiim Baldum, qui ibidem quamis plura notabilia dieit. Item ad hoc quod dicitur quod hoc facit Papa de plenitudine potestatis &c. patet responsio per dicta Bernardi ad Eugenium. Illa enim non debet abuti, nec ad hoc est sibi data ut destruat, sed ut aedificet justa de plantet. Quod si non faciat, non debet dici dispensatio, sed crudelis dissipatio. Item Innocentius dicit quod Papa plenitudine potestatis uti non debet nisi ex magna de justa causa,
ut notat alleganter de elec. Innocent. Quae cessabae omnino in casu nostro, quia fuit mere voluntaria.
Et ideo debet illa potestas restringi & temperari,
355쪽
M i s c EL L AN TOR Vune sequatur absurditas vel abusus secundum Domitanum Cameracensem ubj supra. Hic a item 'sequi poterunt scandala , abusus &c. Et idem etiam dicunt Doctores canonum, ut sequitur. . Item dicit glos. Bernardi De concess. praebend. cap. Proposuit. quod licet Papa habeat plenitudinem potestatis, tamen contra universalem statum Ecclesiae dispensare non potest. I . q. I. Memor seum.& allegat jura multa. Facit quod notatur 2 s. q. I. ιa ad perpetuam. Et ita apparet secundum Do chores Theologos & Canonum quomodo & quando debet uti plenitudine potestatis. Iura etiam civilia concordant in ratione. potestate enim alicui data quis debet civiliter dc rationabiliter uti. E. de l. LCui . ubi est textus in ratione sui. Item advertere debebant omnes , clam essent prudentes , & futura praevidere, quia poterat ex hoc pestiferum schisma in Dei Ecclesia suboriri , quod vitare debebant sicut venenum mortiferum , & potias mortem quam illud pati. Praeteriti enim & inveterati schismatis , quod proh dolor per quinque lustra
duravit & ultra. praeteriti enim ratio scite futura facit de elech. Vbi. in principio lib. v r. per Iohannem Monachi. Unde leguntur in mari historiarum a fratre Iohanne de Columna composito lib. s. cap. si 1. de schismate vitando formaliter verba sequentia. Diovsim Novato fratri salutem. Si invitus, ut ais, ad hoc Oenisti, ostendas in eo si de vi volens. oportuerat enim quidem pati omnia ne scinderetur Ecclesia Dei. Erat non inferior gloria sustinere martyrium pro eo nescindatur Ecclesia quam est illa ne idolis i noletur. Imo siecundum sententiam majm puto hoc se maryrium ubi uni qui ue pro sua tantum anima , in hoc pro omni Eeclesia martyrium sustinet. Sed nunc sive tu suadere, e etiam cogere potes fratres redire ad concordiam majus tibi erit emendationis meritum qMam fuerit culpam
356쪽
rammisisse; quia istio non iam imputabitur, hoc etiam
lande dignum dicetur. Si vero illi in credulitate permanserint, tu tamen salvas animam mam. Vae pacemis sideram quam tibi imprecor.
Ad secundum dubium principale de subscriptione
Cardinalium , an eos ligaverit occ. videtur quod sic ; quia se subscribendo videntur omnia contenta in decreto seu cedula approbare. Cod. De re alim. non alte. 1. Et ibi notabiliter facit F. de testam tu. t. Ex sententia Et de subscriptione Cardinalium notatur II. q. 2. cap. Cum Redemptor, per Archidiaconum.
Contrarium dico quod consensus vel subscriptio non nocuit quis minus potuerint eligere libere dicto Domino de Capranica non vocato vel admisso. Vbi advertendum primo ad modum subscriptionis Cariadinalium. Non enim aliter consenserunt Cardinales, sed simpliciter per. eorum scripturam attestantur retestimonium perhibent quod Papa ita ordinavit; non quod paenis ibi contentis consenserint vel se subjecerint expresse, ut patet ex verbis quae clara sunt & eorum forma est attendenda. f De Ieg. 3. l. Ille. 3. Ckm in verbis. & de privile g. Porro. Item videtur quod etsi consensissent expresse etiam poenis illis , hoc fecisse dicuntur ex nimia reverentia quam gerebant Papae , qui erat potens opere & divitiarum di amicorum multitudine in civitate propria 3 quae reverentia metui sequi paratur; nec dici debet proprie consensus liber in aliquo , si rubore confusus 3c pe suasus contradicere tune probatur. Τ. de furib. i. si. Et facit optim E quod plene notatur Τ. Quarum re. actio non daturi l. i. g. Qua oneranda. per glos.& Bar- tolum. Et hoc tetigi de primo scribens. Quare non
repeto. Addo. Facit bene j. Quod falso tutor. ι vi me. g. r. & quod notatur per Baldum ibi. Et
hic ulterius advertendum quod praemissa loquuntur in temporalibus, in qnibus ordinationes, sententiae,
357쪽
vel alii actus temporales licet vleanr ipso jute, obstat tamen exceptio , ut in toto titulo De his quρ xi metusve causa fiunt. In sententia autem clavium , si excommunicationis vel alterius censurae spiritualis si per metum hunc lata vel alius actus factus . est
nulla de nullus ipso jure , quia non debent claves
vim pati active vel passive. Quod met. causa. cap. I. lib. v I. cum ibi notatis. Facit quod notatur II. q. 3. cap. Quatuor. Ista vero allegantes. Cod. De sacrosanct. cap. Decernimus. ad fin. per Baldum. Facit
bene 3. q. I. g. f. ubi textus notabilis. Plus dico , quod. etsi libere & pure consensum clarum omnibus praestitissent . eosdem non ligavit quo minus potuerint impune ad electionem procedere , chinison valuerit quod egerunt, prout supra dictum est. Ad totum enim collegium seu senatum Cardinalium pertinet Papam eligere nomine & vitace non sua , sed totius universalis Ecclesiis de pro ejus evidenti utilitate tam de jure quam consuetudine inveterata , ut est dictum. Cum igitur hoe non ad sui utilitatem vel favorem introductum est,sed pro bono publico univer salis Ecclesiiae , non potuerunt
nec expresse nee tacite illi renuntiare etiam cum
juramento. Hoc enim posset facere simplex Clericus quando introductum est aliquid in favorem totius ordinis clericalis , ut De foro compet. Si diligenti. ubi est expressum. Et hoc tenet Hostien. in protriis terminis de Cardinalibus tam in dicto eam Licet de vitanda. quam cap. Si diligenti allegato ,
Notatur plene De renunt. 2. Clim pridem. β. Promter malitiam. dc de vita de hon. Cler. c. .f. ipso illo canone seu decretali Licet. Legatur. Nec ei possunt cenuntiare. Et licet sit durum tamen est tenendum.
Qui a quibus. e. Prospexit. J Haec Hostiensis. Igitur bene facit T. de pact. l. Iin publicum pactis privatorum non Iaditur. dc quod plene notatur per glos.
358쪽
Lia ER TERTI Vs. 33, &-modernos Cod. eod. tit. l. plerε. Quomodo enim & qualiter potuerunt ipsi per e tum gesta vel scripturam aut lubscriptionem publicum bonum universalem Ecclesiam S totum Orbem cujus sunt iudices a Deo habentes potestatem , ut est plene superius deductum, sic scandalizare, turbare.
confundere & ordinem in sacris generalibus Conciliis ac decreta & facta circa Papae electionem o di nata pervertere & mutare, aut saltem perversioni . turbationi, confusioni, aut mutationi consentire Certe minime , prout nec Papa talia facere
potest per jam dicta. Non enim debent solvere legem . sed eam adimplere, cum sint fal tetrae, ut habetur Matthaei quinto. Super quo verbo Nicolaus de Lira describens praelato tum vitam , dicit in haec verba : Ad cujus evidentiam eonsiderandum quod Pr alati siunt successores Apostolorum. Et ideo debent esse persecti in vita contemplativa ct activa. Et ideo virtutes contemplativorum , qua sunt pradict .supponuntur esse in eis. Et similiter quae sequntur de actiυa. Sed hic exprimuntur aliqua spiritualia qua debent esse in eis prae cateris , ct primo quantum ad
eoru vitam , secundo quantum ad eorum doni nam, Praelati enim debent esse excellentes pra cateris quaneum ad mores. Primum debet esse disecretio in arendis, quia sunt duces ct gubernatores aliorum. Et hoc desiσnatar cum dicitur: si estis sal terra. Leut enim fati condiuntur omnia cibaria , ita diseretione Pralatorum deθent dirigi ct ordinari omnia opera subditorum.
Gu .i si sat evanuerit , id est, si discretio in Pralatis
defecerit , in quo falletur ι quasi in nuga opere subditο-ram condietur stu dirigetur. Et ideo subditur. Ad nihilum valet ultra nisi ut mittatur seris ct conculcetur ab hominibus quia talis repelli debet a Praelatis , ne os tum P alatorum in eσnsipellu omnium red latur vi-D. Socundum in quo debent Rhacesiere Praetati est clara
359쪽
notitia in scripturis intelligendi Et hoc ast quod dicitur , Vos estis lux mundi. Sicat enim lux es manifestissima omnium oculorum , sic Praelati per intelligentiam sacra scripturae debent ex officio noti are omnia opera virtutum. In cujus signum portune mitram in capite , in qua sunt duo cornua. Tertium in quo debent praecellere constat in oppressionibus pauperum reprimem dis. Vnde dicit Disator Iohan. l . Bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis , mercenarius autem&c. ct ibi multa de hoc. Quantum in quo praecellere debet Praelatus est sens titatis evidentia in exemplis dandis ; quia tantum excellere debet amonem populi
a filia Prasilis quantam distat a grege vita pastoris.
ct ideo comparatur lucerna positae surr candelabrum illuminanti totam domum. Et ideo siequituν r Luceat lux vestra coram ho nibus, ut viὸ eant opera vestra
bona &c. Et equitur aliquibus interpositis quod Prc- . lati per suam doctrinam ct opera non debent legem destraere , sed ampliare. Haec Nicolaus de Lira qui multa alia ponit ad propositum , quae gratia brevitatis transcribere omitto hic. Est ergo considerandum si dicti Dominus Papa & Cardinales in praetenso decreto ad viderunt & ista quatuor servaverunta Et certe non totum , sed contrarium , salvo semper eorum reverentia & honore. Et utinam bene cognovissent praeterita, & cuncta rimassent & circumspexissent, & novissima providissent , dc. verba Gregorii in homilia quam cantat Romana Ecclesia Dominica ix. post pentecosten ante eorum oculos ha-suissent, quae dicit : Maxima ruina populi ex culpa sacerdotum. Et alibi legitur : Omnia mala a siacerdotibus procesierunt. Malach. 3. Et pugnabunt stios Levi. Et ibi notata. Ad tertium principale dubium , quo quaeritur utrum supposito quoὸ decretum praetensum va'ue rit, abiectio dicti 'de C ranica laetit, & sit a divit-
360쪽
hia ER TERTIVs. y tenda , & an ex eo quod ad electionem non fuit ad missus, electio Romani Pontificis fuerit nulla 6 c.
Qidetur primo quod ad electionem idem de Capranica debuerit admitti. Decretum enim dicit quod quatuor Cardinales in eo nominati ad electionem suturi Pontificis admittentur. Ista eis omnino collectiva & pluralis, quae re tui debet in fit gulatitate. Haec tantum operatur quod quatuor singulares orationes divisim prolatae. Quod admittantur Dominicus Ilerdensis ad eandem electionem , Dominus Prosper de Columna &c. & de Capranica dec.
probatur 1f. de condit. ct demonstri l. Falsa. ,. f. Vbi
textus est quod si testator legat libertatem duobus servis tuis, vel alteri eos legavit si tui essent tem pore ejus mortis, si unus istorum 'alienatus vel maianumissus , alter servus veniet in legato , quia illa
pluralis oratio tantum operatur quantum duae singularitates divisim prolatae. Facit quod notatur de re. jur. Pluralis locutio per Dynum & alios , ubi sunt concordes. Sed ad propolitum. Quamvis per Dominum Martinum tres ex istis quatuor sint in ejus vita admissi, restat quod Capranica non admi Lsus in vita admitti debuerit post mortem ad electionem quodque factum non fuit videtur nulli teractum. Facit quod notatur Cod. De impub. ct aliusub I. Quamvis. s l. Cum quadam. Sed iis nonobstantibus dico contra , videlicet quod admitti non debuit, imo contemni potuit, quia , ut supra dictum est , d. retum init nullum , Mnon praestat impedimentum quod de jure non sortitur effectum ; ut in regula luris, Non Praestat, lib. v I. um concordantiis. Et haec respontio posset sus i-
Praesupponendo sine praejudicio , & non concesso, quot valeret & esset decretum aliquod , est advertendum in facto quod praetensum decretum factum