장음표시 사용
331쪽
& statuta in Conciliis generalibus per sanctos patres cum tantis vigiliis ordinata & hactefius obtervata non potuerunt vel debuerunt sic everti per unum tale decretum, ut statim dictum est.
Item ad praemissorum confirmationem subjungitur ad propositum notabilis quaestio. Quaerunt Glo- satores & Doctores juris canonici utrum Papa possit omnes Episcopos deponere , & tenent quod non quia hoc esset totam universalem Ecclesiam scandalizare dc turbare , ut haec notantur 9. q. 3. Per principalem quam sequuntur Archidiaconus & alii Maxima enim causa & multiplex probatio de solem
nis procellus & discussio exigitur in depositionct& inhabilitatione unius solius Episcopi Cardinalis ;quia requirerentur L x x. testes, in Presbytero vero Cardinale Lxiv. in Diacono Carὸ inale xxv I. 2.
q. . Prasut. de capite sequenti. Facit quod notatur de schismat. cap. unico, lib. V i. Quanto erga debet major causa subesse & processus solemnitas observari & causa ponderari in depositione multorum .
arg. De sacrosanLJ. Ecc. authent. Matio magis. Et facit II. q. T. Felix dcc. si autem. C ncluditur ergo eviὸenter quod excommunica iare vel inhabilitare Cardinales vel novam eis darctformam in electione Papae non potuit fieri sub conditione. Inhabilitatio enim & exactori Eatio similis est morti civili, Cod. de Primicerio. l. h. lib. xi I. Ednotaturg de Senatorib. l. Cassuis. Facit. f. De manum. vindicta. l. Iusta. Constat autem quod Papae non permittitur aliquid facere per quod Ecclesia notorie scandali Zetur vel ejus status universaliter turbetur , cum sit positus ad aedificandum, non destruendum ; ut est dictum, dc insta dicetur latios . Non enim debet sustineri nec ab. Ecclesia defendi per quod constat scandalum in Ec
clesia generati, Ne Clerisi pes monachi secularibus
332쪽
L 1BE R TERTI VS. 3i & cap. Igitur. Et per hoc decretum in nullo potuit detrastii formae traditae in Conciliis generat: bus &c. Et notatur in dicto cap. Licet super verbo In Ecclesia Dei, de in dicto cap. Licet. Ita enim est Vicarius illius qui non venit solvere legem & Prophetas, sed adimplere , Matthaei quinto capite. Et infra dicetur
plene circa secundum dubium. Praeterea istud decretum vel ordinationem facere est una maxima & alias invisa novitas , ex qua nulla secuta est nec sequi poterit in Ecclesia Dei communis utilitas. Solum enim illud factum est ad priva tam aliquorum particularium utilitatem, & perconsequens non valet; quia in rebus novis constituendis evidens debet esse communis utilitas. F. De
constit. Princip. I. sin. ubi est expressum. Numquid ,
deprecor, ex isto decreto vel ordinatione sequebatur in Dei universali Ecclesia haereticorum vel Bohemorum-conversio 3 Numquid Regum & Principum. Christianorum tamdiu contendentium & debellantium pacificatio, numquid Graecorum rediristio , vel terrae sanctae acquisitio , vel aliquid simile 3 Certe minime, nec eorum aliquod nec aliquid bonum commune in universali Ecclesia , ut statim sequetur. Ergo &c.
Si enim hoe vel eorum aliquod vel simile publicam respiciens utilitatem sequi potu illet, forte iustineri valeret decretum ipsum vel ordinatio. Sed hic neutrum sequi potuit, sed soldm utilitas aliquorum
privatorum Versabatur, qui non erant nec sunt tam
generosi virtutum, & maxime iste de Capranica , qui nec genere nec scientia pollet, ut fertur, quod aliquod ex eorum et eoatione vel ad Cardinatatum assumptione bonum commune vel universalis Ecclesia reparari, reformari, vel relevari potuisset plus . quam de aliorum assumptione. A quales enim , imo
majores eis de aliis naxionibus reperti suillent, &
333쪽
3i MISCELLA NE RUMipecialiter isto de Capranica , qui conqueritur , repropter istum est quaestio quoad praesens untaxat.
Et ideo dictum decretum non fuit nec est tanti ponderis quin deridendum fuerit & contemnendum. Et si Domini Cardinales illo contempto , maxime. ejus statu & conditione attentis, ad electionem D mini nostri Eugenii processerunt, bene fecerunt. Deridendum ensen est & contemnendum imo extirpandum quod ratione caret. f. De negotiis gestis. l. Sed an ultro. f. r. Sed hanc sententiam Celsus deridet. F. De decretis ab ord. l. f. Et facit C. de legib. I. M. 68. di. Chorepiscopi, ubi est expressum.
Haec non dico ad injuriam dictorum quatuor Dominorum in cedula nominatorum. Audio enim, quod valentes Domini erant omnes. Iste ramen de Capranica minoris conditionis & status inter alios
Sed non tanti omnes fiunt quod propter eos tale decretum tam periculosum fieri necesse fuisset in scandalum verisimiliter futurum totius universalis Ecclesiae , & specialiter de Capranica , per quem scandalum schismatis paratum esse dicitur in Dei Ecclesia propter ejus conquestionem. Quod si sequeretur, quod ab sit, melius esset nobis si natus non fuisset homo ille. Matth. 21. ct Marci I .. Et si
etenim Papa eos cardinatare volui sset, hoc sine scandalo facere potuisset , non autem tales viam &modum amplecti vel servare per quem confusio, scandalum vel inconveniens sequi in Ecclesia universif-liter poterat, quae bonus Princeps a subditis tollere
debet, non eis viam parare , ut authent. Divinae
iusson. Collat. octava. & supra dictum est. Item attendendum est ad Fusam vel rationem decreti dicti Domini Martini, quia verisimiliter hoc, ut arbitror , factum fuit ad finem quod succellor
dicti Martini Romanus vel Italicus eligeretur , attenta ira tione omnium istorum Dominorum qua-
334쪽
L i E E R. T E RT I V S. 3Istuor nominatorum, quorum duo Romani, alii Italici d untur; & praesumitur quod indirecte volebat idei ' Mattinus sibi de succestore Italico providere. quod sibi isto modo non licuit. Quare rogare debet Planatus Deum ut ei bonum tribuat seccellorem T. q. I. Peristi, in s n. non autem eum sibi eligere vel directe seu indirecte ordinare. Ad Deum , non ad hominem , hoc spectat, Ioh. xo. ibi : Pasce sυes meas. De elech. c. significasti. & 8. q. t. Mopses &c. Si ergo quia adeo habet primatum M. di. c. In novo , &c. seq. Et ejus electionem Deus sibi reservavit, τ'. di. c. ultimo. Facit illud : Item dabo vobis p flores juxta cor meum, σ Hssent vos scientia ct δε-ctrina. Facit De judi. c. Novit ; ibi : ad regimen. universalis Ecclesia superna dispositione vocati ct c. Item ibidem post medium , quia potestas nostra non est ex homine, sed a Deo. & infra etiam dicetur secundum Theologos. Et propterea contemnere potuerunt & debuerunt Domini Cardinales, repulso ipso de Capranica , dictum decretum tamquam illicitum, insolitum, exorbitans contra jus & utilitatem publicam & contra canonicas sanctiones & decreta patrum condere ni - .hil potest. as. q. r. Decesiorum. 33. q. 9. QMod quis. Facit cap. Si contra jus vel uti. pu. l. Rescriptu con-ρra jus. ut supra. Item dc quatenus de facto processit , est dictum decretum a sacro Concilio vel a Domino nostro Papa tamquam scandalosum, confusione plenum ,
pessimi exempli & pestiferi schismatis praeparativum,& Ecclesiae universalis turbativum , re Vocandum. Hoc enim facere Dominus noster Papa solus non
potest sine sancta synodo , ut probatur De sepulturis Dudum in principio, in Clement. De immunit. Ec- Eesar. Clem. unica in quibus est expressiam , etiam
in casibus minus dubiis quam sit iste. In dicta enim
335쪽
3is M is c ELL A N EOR V MClementina unica ultimo allegata Papa constitutionem Bonifacit VIII. etiam in favorem'& pto bono totius cleri ordinatam propter vitanda inter
Principes scandala sustulit & revocavit. Quant
mais ergo ubi hoc concernit favorem totius universalis Ecelesiae, sicut in proposito, hoc facere potest imo debet, non videtur dubium. Item pro praemissis facit una ratio civilis, quae talis est. Leges civiles dicunt quod testator habens pulcram domum & decoram in civitate, quamvis sit ipsius plenus & in solidum dominus, tamen non potest columnas marmoreas vel alios lapides magnos& decoros in ea positos a dicta domo detrahendos alteri legare, vendere, vel donare ; ut sunt tex. f.
de contrahe. empl. Senatus. Cod. de adsc. privatis. 2.
Et est ratio politica, ne urbs ipsa vel publicus aspectus ipsius deformetur ruinis ; ut dicunt tex. in dictis titulis. Nunc ad propositum. Ex hoc sequitur quod Papa qui non est ita dominus universalis Ecclesiae sicut privatus est dominus rei suae, cum ipse Papa solam minister rationabilis & dispensator Ecclesiae& rerum ecclesiasticarum existat, ut infra dicetur , non potuit ergo unam vel plures columnas aut lapiades vel membra decora universalis Ecclesiae, scili cet Dominos Cardinales, ab ipsa domo & Ecclesia tollere , vel quoad electionem eoli inhabiles reddere. vel exauctorizare, maxime sine causa rationabili. Perhoe enim ipsa universalis Ecclesia , quae consistit in capite & decore membrorum maxime principalium Dominorum Cardinalium , dehonestaretur SI, ut ita dicam, dismembraretur & Ecclesia ipsa &ipsius publicus aspectus deformaretur ruinis , turbareturque , 8c scandalizaretur ; ut de se patet, & Q-pra dictum est. Hoc clare habetur. Propter quod Papa dictum sic Ecclesia in deformans decretum facere non poruit, nec factum valuit. Et ipsa videtur ur-
336쪽
L 1ar R TERTIUS. 317 gen & legalis ratio facere, quia nemo potest facere.quin jura in factis suis locum sibi vendicent. βte C. I. cap. Nemo. Et quamvis Princeps sit solutus legibus, tamen secundum eas vivere debet. Cod. De legib. Digna vox. cum similibus. Non enim debet solvere legem , sed adimplere , ut supra dictum
est . & infra latius dicetur circa tertium .dubium. Quod autem Papa non sit dominus nec tantum
jus in Ecclesia vel ecclesiasticis personis habeat Mamhomo privatus laicus habet in re sua, scujus est arbiter& moderator plenus. Cod. Mandati L in remandata. ) evidenter ostenditur rationibus & auctoritaribus multis. Prirno ipsius Iesu Christi dicentis Lucae 11. Oui pracsssor est in vobis, sit sicut ministrator. Et Apost. i. Corinth. Sic vos aestimet homo ut
ministros Dei ct dispensatores cte. Et ipse Petrus ait: Non quasi dominantes in clero, sed forma facti gregis Sc. Et alibi procuratores sunt Prasati , non domini. De donat. cap. 1. Quod etiam de Papa intelligitur, ut infra statim dicetur, & probatur De praebend. capἰ a. libro sexto. ubi dicitur quod Papa habet plenariam dispositionem omnium beneficiorum. Non dicit dominium. Ex quo sequitur quod Papa non potest ad libitum detrahere bona Ecclesiarum, ut quod adimit de ipsis teneat; Hoc enim facere posset, si esset Dominus ) sed cum sit administrator & dispensator bonorum Ecclesiae, in quo requiritur bona fides, non habet sibi collatam potestatem in eis nisi ad communem Ecclesiae utilitatem ;. quia potestatem ei dedit Deus ad aedificationem , non ad destructionem, ut dictum est. Ex quibus sequatur quod si Papa pro libito detrahat bona Ecclesiae, & ea non dispenset bona fide, de jure non renet quod agit, & non solum tenetur agere poenitentiam de peccato propter abusum rei; sed si infideliter agit, ad restitutionem tenetur. si aliunde ha-
337쪽
3i8 MIS c LANEORVMbet, cdm fit defraudator rei alienae. Secua si eskt d minus ; quia in re sua quilibet est legitimus adminia strator , ut est dictum. Verba sunt Domini Cameracensis Cardinalis in tractatu suo infra saepius alleia
Item dicit AEgidius Avinionensis Episcopus in cap. Ad Accidendos, De schismat. libi vi. quod cum
Papa sit administrator & vicarius , non debet pine- stoe sua male uti, nec jura aliorum occupare , nee in praeiudicium alterius judicare , facere , vel ordinare ; quoi si fecerit, successor suus haec debet revocare ; ut notatur De sequestrat. possess. & fiuct. Cap. t. lib. I. per eundem. Postqκ ad diverso
mundi partes disspersi fuerunt Apostoli, 'tro tamquam principale officium gerenti assistebant tamquam Cardi
natat ira ministerium exercentes , scut nunc Papa assistunt cardinales tamquam ei in principales accessoresst Coissiliarii atque cooperatores in regimine univer
salis Eccles e. Postquam vero Apostosi a Petro separati in opus praedicationis diversa mundi loca perlustrant i speciales sibi dioceses sortiti sunt , ex tunc epyc ρ ris Ustitium. De quorum cardinatatu intelligi potest illud propheticum l. Rei. 1. Domini sunt Cardines rerira , ct yo'it super eos orbem. Ex quo iterum sequitur quod prius fuerunt Cardinalis orbis quam urbis. Nam sicut Petrus fuit Papa orbis, id est , universalis Ecetis a. ante q/iam Episcopus Ecclesiae Romoae, scct Apostoli prius fuerunt Dardinales orbis antequam 'aliqui Derinr Cardinales Romana urbis , ut pupia di hctum est in quarta q stione. C in conclusionis verba, quia faciunt ad propositum, sunt i quod Petrus fuit prius Pontifex summuι quam Episcopus Romanus. Vtramque tamen episcopatum a Christo immediate recepit. Pro cuius declaratione friendum est quod quando Christus constituit Pontificem siummum dicens, Pasce oves meas , ct eisdem verbis ei potestatem dedit
338쪽
gendi sedem ubicunque vellet , ut ibi esset particularis Ephcopus. Vnde, sicut ecclesiastica tradunt historia ct sanctorum patrum decreta testantur Petrus quatuor annis tenuit cathedram Ecclesia nullam sibi particularem eligen b Ecclesiam , sed tamquam Pra-iatm ct caput omnium Adelium sedebat ubicunque volebat. Vnde in Hierusalem Abi legitum Iacobin
statim post passionem Domini a Petro ct Apostolis fuisse
Episcopus orὰinatus Petrus licet in omnibus praefuerit, tamen istam Ecclesiam tamquam sibi specialem novHegit, sed post quatuorsere annos Aniiochiae sedit an-mis septem , ct illam sibi Ecclesiam appropriavit. Deinde vero apparente sibi Christo ct eodem revelante sedem suam Romam transtulit , ct ibifactus est Romanm Episeopm , ur ibi proficeret. 7. q. I. Mutati6nes. Et ita ex tune in Petro ct suis successoribus duoepscopatus concurrerunt , videlicet universalis Eccle Fae , O particularis Ecclesia Romana. Et hic finis diacta quarta conclusionis. Redeo ad prascripta extam conclusionem. In signum vero dicta discretionis investitura papatui dicitur Papa investicio de papatu Romano , ut prasit urbi 2 orbi. In utroque vero tam urbis quam Orbis praesidentia eo spum Cardinales, tamquam specialis ipsius eoadjutores vice re nomine tam Romana quam universalis icclesia. Et ideo ipse Papa ante suam consecrationem profiteri debet de sancta Romana Ecclesia Cardinalium consensiu , diret Iione, er
commemora/ione ministerium summum agere atque per
vere , ut patet in profissone quam fecit Bonifacias VIIIo quae incipit: Ego Benedictus Caietanus. Ex praemississeequitur siprima conclusio, quod sacro collegio vel senatui Apostolorum succedit in ordine his archiae sacrum collegium cardinalium , videlieet quantum ad illud starum quo Apostoli assistebant Petro anteqκam post eorum divisionem serent particularium Ecclesiarum Episeopi. Statui autem Apostolorum , in quantum D
339쪽
rint Episcopi , succedit ordo Epscoporam. Et ita latetiliguntur dicta sanctorum ex quibus sumitu illa IIuga Luca x super verbo : Resignavit & alios septuag nta duos r ιιbi dicitur ql ad sicut in Apostolis forma Epificoporum fit in septuaginta duobus. Discipulis forma est ministraevum fecundi ordinis , ct omnis potestas facem
dotalis ad hos duos o ines reducitur.
Deinde post decimam conclusionem dicti sui operis subjungit idem Dominus ad probationem praedicto tum in septima conclusione haec verba : Circa septimam conclusionem nota quod aliquibus videtur
quod Silvester fuit primus qui ' Cardinales vocavit, ut 1. q. 4. Praesul, ct fuit id capitulam conditum in generali Concilio , ut ibi patet. Aliis videtur quod Marcellus Papa. Cuius scripta videre volui propter haec Sc alia multa infra dicenda in multis locis. Quae scripta solemnia gesta magnalia sunt in Avinione mmonasterio sancti Martialis , ubi sunt ultra. viginti quinque volumina grossa per eum facta tam 1uper
toto jure canonico quam in consiliis. Si igitur hoc de rebus Ecclesiae aestimationem recipientibus Papae non conceditur, multo minds ei concestum est in personas ecclesiasticis, maxime in
maioribus & principalibus, videlicet Cardinalibus.
arg. in dicta aut. multo max. cum similibus. Item probatur alia ratione quod non potuerit Pa-ia sic sine maxima causa Cardinales omnes pure velub conditione excommunicare vel inhabilitare, quia etiam unicum Cardinalem Papa deponere vel inhabilitare non potest , sed hoc pertinet ad Concilium generale. De Clericis non resident. cap. I. Et ibi expressim per innocentium , quem sequitur novellator &Ancarano. Et est ratio secundum eos . quia Cardina es , tamquam maximi , debent speciali praero- .gativa laetari. De olf l . cap. i. lib. sexto. Et sunt Pars corporis Papae, quicum judicant orbem. Qui
340쪽
sd seni tr. Per venerabilem ; ut infra dicetur.
Propter ergo tantam vicinitatem debent esse participes privilegii F. de excus tutor. I. Non tamiam. Et una eadem res non debet diverso jure censeri.
. de usurpat. l. Eum qui ades. ct De decim. Tua. ut notant Dominus I qannes Andreae dc Ancarano indicto ea pitulo secundo post Innocentium. Sed contra hoc facere videtur De schismat. Ad Dccidendos. lib. vi. ubi Bonifacius Papa solus de fratrum suorum consilio deposuit Cardinales de Colum-vina. Respondetur quod ibi suberat causa evidentissi- 'ma , & etiam enormis error & delictum notoriE Cariadinalium ipsorum. Et ideo sectis hic, secus ibi. Item illa decretalis fuit per Benedictum XI. dicti Bonifacii immediatum successorem revocata , ut ibi dicit Archidiaconus. Redeundo igitur ad propositum , nunc
rationes sacrae scripturae & auctoritates Dominorum Doctorum Theologorum ad praemissorum confirmationem in medium deducantur.
Theologi dicunt, Sacro collegio vel senatui Apostolorum succedit collegium Dominorum Cardinalium, scilicet quantum ad illum statum quo Apostoli post Christi Ascensionem assistebant Petro antequam post eorum divisionem in orbe fierent particularium Eccletsiarum Episcopi, ut infra clarε dic
tur. Pro cujus latiori declaratione, & ut sciatur origo Cardinalium, dc quam potestatem habent in Dei Ecclesia, est advertendum quod bonae memoriae Dominus Petrus Cameracensis Cardinalis, summus Theologus, quem eo vidi, & cum eo saepe locutus fui, in quodam solemni tractatu quem fecit de ecclesiastica potestate circa principium in sexta quaestione dicit formaliter & multum notabiliter ad propositum in haec vel ba. Sexta conclusio. Licet nomina papatus ct Cardi- op -- Hiatur tempore Petri ct aliorum Apostolonam non sis. ' ' '