장음표시 사용
441쪽
E LEGANTIARUM LIB.,V 1 rso te,uel quia spem,metum iis tibi ostendo,ut solicitare plebem:uel inquieto, er tibi curam injcio.
Gratum facio,&Gratificor. CAP. LXXXV r.
GR atum scis,er Gratificor si quid derruniti dis
sem quanquam utrans est ex gratum, σ ycio, non tamen utruns compositum. Di rut autem ita,quod Gratum ficere est quiddam minus, er prope idem quod obsequi,er inseruis it cicero, si hunc iuuens, grati Linum mihi meris.Gratificari quidda maius.V nde Deum gratificari hominibus dicimus,non autem gratam Acere, quasi idem sit,quod beneficia constrae.
D E Vco,et reduco generale habet signiscutione, sed in hoc speciale,quoties alicui ossicij gratia praestimus comiditu ut Deduxi catone in Senatu, eus vi doma reduci,hic expecto. Sed proprie hoc est inter homines nonirultu dignitate,et duraritute distates:comitari uero misnoru potius erga maiores. caetera Deducere,et Reduc
re,est quin ad certu lacu. Asbea rei vero, quasi comitatu
praestire,notatu i itinere ut nauigatioe,aut militias strepurbe:vicis.de Orat.lib.ii. Q nu aedilitate crassus peteret,eus maior natu, T copularis Sergius Galba ap
semretur,quod cragi filium cnflio suo destondisset
8 At iure ad omnes sensus attinet: suturare ad unum gustum.Nam figurate Iocutus est cie. Iracundiam meum sutura tuo sanguine. quasi sillim meum sutura. Saliares
quenter ad animum translertur.
v N cedere,est ambularerinde Incessus , siue tardus ,siue ιβst sue comptas et uicopositus , immoderatus . Proprie
442쪽
sis 'LAURENTII VALLAE Proprie time sublimior sa, er fastu praest feres. Verg.
Aeneid. r. R egula ad templum. magna stipante caterua Aeneid I. ilicsit.- Et iter: :Et uera icegu patuit dea. Quod seneca quodam loco declarat: Tenero,acmolli passu sustendimus gradum,nec ambulamus,sed incedimus.
Aduerso It Auersor. CAP. LXXX.
ADuersor tibi,et Auersor te. De primo nihil dubij est: secund- sumit significationem a gestu, quoties ab
aliqua re,quam detestimur,uustu auertimus. Quintilis c/ῖ 3 κ 1. Astellus enim eode semper uertitur, quo gestus, ex ceptis quae aut damnare, aut no concedere, aut a nobH r mouere oportebit,ut idem illud uideamur uultu aversari, , Aeneid 3- manu repellere. Maro: -Dij tale terris auertite pestem: In Deuteron.σ alijs pluribus Iocis est Gentes quo dominus auersatur. id est, detestitur, atque abominatur, Cr a quibus prae odio uulturin auertit. Multi tameη indocti scrib LIemnis, Aduersatur Dominus.
Uuo,sareuo, Cr molestia,laborems extensio. Nam pro illo Isignificato,quod est fistollo,notam est vi Lι- ritus lib. κ κ i. Mox aiua leuatur vento, quusuper gelidaurontiu cacumina co credi eget. Subleuo,auxiliu,dem-Tust. qtu,st. βρ em praesio cicer. Zopγrus,qui senatura cuiusq; ex lib. . A ma prolicere profitebatur, derisu a caeteris est, qui illa i Socrate uitia no agnosceret,ab ipso aute Socrate sub seuutus,cuilla bisigna ratione a sede licta diceret. Alsietis in altu tollo,uel de imo,et ubi qd iacet,atq; proiectu ot sursu toro .Qn intil. V ias multos,quorisfiipercilia ad I
Aulos uocis conatus cycliarctiir. Ide Homini I aqtia lapso, atq; ut alleuarctur orati. Inde ρ translatione ad qtialitate Declam.1. yrtunae:ut ide: Quare non petit ut nupern putetis, nisi cirinnocens
443쪽
. ELEGANTIARUM LIB. V. 3,ρ innocens sirerit.Non petit ut a 'ict u alleuetis,nisi cr probauerit est in siliciore,quod patre amisi quam quὁd ocu
Vestinani uiti, Du j surgit de nititur,inter manus sublevatium extinctus est. E leuo, imminuo, er extenuo:vt ideo vini Na quis ignorat,quin id longe sit honesti inium, L p de liberalib'disciplin at illo que exigimus animo dignis smam,no vendere operum iec eleuare renti beneficij autorintem,cum pleras hoc ipso posint uideri uilla,quod pretium babent 'Nu qua memini in alii; sensum reperis me. Na H. ieroomus testitur quodam loco Esaia,E leuatu Usuper limina templi debuige trans rei Sublatum est: sed ad tollenda ambiguiritem re quis putaret sensum esse, talem,qualis est,sublatum est mihi pallium) ad aliud ue bum recursum uisse. Propriu tame erat sublatu:ut idem Quint. Tunc te β; est sublatis ad coelum manibus procla P
mare, Mathematice,mentituου es. Perpendo, Ex pendo, Appendo, Impendo,
PE rpendere,est exacte poderare, an examnanes. autem iit aliqui uolunt intelligere, atq; animaduer- tere. Cic. Quid in amicitia feri oportet,quae tori virtute perpenditurs E xpedere,eiusdemstresignificationis est. Idem in Ver.v.Expendite haec deinde,atq; aestimate. Ide Osc. r. Quae conicplantes expedere oportebit,qd qui phabeat sui,eades moderari,nec velle experiri qse ali na deceant. Appendere est tum sustendere, ut notum est: tit, Appondi vitas:tum ad lancem, i titerumue ponderare. Idem in Ant. Vt id appetatur ecunia,no numeretur.m in prooemio orationum Aeschinis, ac Demosthenis a se translatari figurate a incorporea transtuli E a putaui
444쪽
non annumerari lectori debere,sed rinqua appedere. Iripendo habet participiu praesentis dile,quale est ab impendeo,ut admoniti sumus cauendu esse,ne isti nos filat ambiguitas. Quale esstapud eunde de Senect. Mortem igitur impendente omnibum boris times, quis posit animo consistere Hoc participiu est ab impendeo,no ab impedo. Est aute Impendere,supra caput iamia casuram pendere: ut nubes impendent. Et gladius ille equina seri appensus supra Di Uj conuiuae caput imminens impedebat. Impendere,as Impendere pice distinguend- est.
Rapio,Eripio,' Praeripio. CAP. L XXXIII
RApere manifesta signiscutionem babet, qua de aliis
rebus loquimur:qua uero de personis,duobus moais accipitur. Vno,qui ad res quos pertinet:ut apud V erg. Quid meret quo e rapta bu coiuge ferret Rapta di-λ 64 is p ablatu.Et alibi:-Raptus sine more Sabinas. Alteror eo quod est uim asyrre,sive vitiare, uel si no astortet,
nec foeminam loco deducat:s proprie de uirginibus,quae vitiatae sunt,dicitur ut apud S eneca,qui eunde lege no eisdem uerbis repetit,quoda loco sic retulit. Rapta raptoris aut morte,dut indotatus nuptias optet. Alio loco sic: Vitiata uitiatoris aut morte,aut indotatas nuptias optet. Ab hoc uerbo duo coposita sunt,Eripio, σPraeripiorquoruprimu quoties habet cu accusativo datiuu, fere in malum parte accipitur ut,Eripuisti mihi Oes bene uiuedificultates. oties uero ablatiuu cu praepositione a,uel ab, Deabs,plaruns in bonarat,Eripuisti me a periculo.interduis mali:ut,Eripuisti a me filia. od uerbu ita dissert a Praeripio praeterqua qffod nunquam hoc postulat talem ablatiuu quod qui ulteri aliquid eripit, pol id non in uos usus er cre:u Eripuit illi viti:qui uero Praeripit in uos propr
445쪽
ELEGANTIARUM LIB. V. orproprios isus rapi praepositis illa antecessene temporιs declarat.Cic.ap Gallo: Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus orator tu illi,ne solus. Non hoc intelligit cic.quod Demosthenes huic aut aliqd eripuit ut q austrre nihil posset nondsi nuto aut priore se socerit. N o enim Demosthenespriinus oratoru antiquitate teporis dicitur, sed 'cultate:neq; huc solus Demosthenes aetate antecefit eo quide magis,s hic ipse,aequat s Ciceronis no potuis tinvicem antiquisiimo illi aliquid ante austrre. Ergo ille praeripuit tibi,id est, rapuit sibi istam dignitatem, vi summus orator esse videatur uturus etiam solus,nisii tu parte in te illius laudis transtulisses, essess tu dignus nomine oratoris,quiuis non aequudus Demosthen quo nomine ad huc postissu praeter te digna iudimus nemine. Nonnuqua hoc verba significat ante cupere, sed magis in pusilio: uti matura morte praereptus no potuit praestire, quale pro serat rege. Sunt aute haec verba Pliniij Iunioris de uiris illustribus,quasi dixisbe minatura morte praeventus.
TI tubare,est pedibus no ualetis insistere, quales sunt ebrij aut infirmi, aut uulnerati, aut decrepiti senes:
ut apud Quintil. At no tua culpa fames coepit, sed uulne- Declam .r1.ratu iugulasti,titubante strauisti,tumate incedissi. Tras fertur etia ad animu ut apud eunde, Nes ulla unqua tuta Lib Q. cap.I. fuerit dic edi acultas, quae non titubet, aut haereat, qu0ties ab animo verba dispentiui. Titubare quos,lingua, Crdetes diculur:hinc linguae, Cr oris titubatia. Nutare est proprie alicuius male olidatae molis ruina minatis.De animo quos dubitate, Cr nesciete, quose pol imu costrat, Nuraredicitur. Vacillare,est alterno motu incostate e*c: ut ide,Est cr illa indecora in dextru, et sinistru latus ua-- c cillatio
446쪽
De cla.Orat. cillatio alternis pedib' insistet tu. Cic.cum ex eo in utras parte toto corpore vacillite quaesivit. Vnde et naves utiq; Epi. r3-li-I6. vacuae uacillat.Elide cicer de quodu prae infirma valetu
epist sem--h5 recte seribete inquit: Vacillantibus liter ii. Ad anima quos trairmus,ut apud I urisco ultos,de fide te stis uacillite,q mco tintiara diuersa testimonia dixerit
UAcas sopietis,das opera sapientis: Vacus sapietia,
cares sapictia. Quiquam carere proprie, est vaca- In Cato Μῆ- re quibus indiges:quod significavit cic.quum quit, Satia-tid uero, er explem iucudius est carere,q frui: quiquamno caret ιs,quino desiderat. Improprie tame dicimus, Cares culpa,cares periculo,cares damno. Cu nomine tamen significante uelione quandam,sive qualitate,adiungimus, a,praepositione ut,Vacasa labore,uacas a componendo, uacas ab agricultura,siacas ab omni molestia. S italiter pnomen: Vacuus sum ab omni occupatione, atq; ab omni solicitudine. Hoc aute uerbu quu est impersonale, quaeri poLib.11. eap.r. te quid significet. Quintilanquit,No, o oderit reum uerba aucupante, er anxiu de fama ingeni , er cui diserto esse uacet.Η ὶc videtur Vacet, accipi pro eo, quod est, Li r.cap.rc. curaesit. Ide alibi: Tunc inchoare haec studia uel no uacabit,uel no libebit. H le uidetur esse pro eo,qd' est lepus vacuu erit. NΞLibebit de est,quod curae erit. Et ne quis au- Epist. Itali.I. deret immutare, Licebit,7 Libebit: Plin.I quiquam
infiniti funt huiusmodi excpla quaeres, s no posset opera dare admirando cuidI philosopho, ita ad unucum scribit: Qv ὁ magis te,cui uacat, hortor, quit in urbe proxime uenies uenies aute ob hoc matumius illi te expoliendum, li- mundus permittas. Quid igitur duas has significationes bula tribuimus uerbo,cam praeter id, quod ambiguu erit,
447쪽
ELEGANTIARUM LIB. V. 4os utrum potitusignificetur,supervacuum videatur dicere, vel no uacabi uel non licebit: utis sit dicere, no cube: quo uidebutur 'ream illa duo signiscaris Quare exponamus,ut caeteros locos. Ita er illu,cui esse diserto vacet: vacet,liacuum est,hoc est, ctu tempm est.vel si uis,cui est uacuiu animus,quod significauit Vergil.quu inquit: sed si tantus amor casus cognoscere nostros. Aeneid. Hoc quantum ad uoluntatem, quod est, si libet. Deinde quantum ad facultatem temporis,uel uacuitatem animi: E t vacet annales nostroru audire laborv. Dixerat ent: -Et iam nox humida coelo P raecipimisi deis cadetia sidera somnos. Quasi non uideretur lepus illud tanta narratione pati,aut ipsa Dido eo tepore aequo animo posse audire qae audire cupiebat.
De Conscisco, Ascisco,Descisco. CAP. L x x x V I.
Onsciscere,stre ad mortem pertinet. PIeruris enim Osic legimus: Mortemsibi ipse consciuit: Mortem tibi ine conscistis: Morte mihi ipse coficiscam:cogite ad mortem tibi per teipsum consciscendi. Aficiscere est remotum aliquid,quoscite uocatu capere. cicero de Oratore:EX- Lib.I. pertes esse prudentiae,quam sibi ascisceret. Ide in Oratore: Quod minime politae, minimeq elegitessunt, asciuerunt aptu sus auribus opimu quoddam, Cr quasi adipuIedictionis genus. Desistere,est ab imperio se,ductus ab tertim subtrahereriit milites a duce,populi a domino ascipuli ab opinione magistri,qua prius sequebatur, praesertim ad alterius uel imperis,uel sententii se transfrrentes.
As seuerare est inter ipsa argum eta,probationessadmiscere uim animi,motinq;:quod declarat Quintil. Lib. s.cqua inquit, Altera ex assevcratione probatio est:ego hoc
448쪽
ηο L AVRENTII VALLA Esici, tu hoc mihi dixisti. σ,o Acinus indignum. Et alibi: Quum praesertim quorundam probatio sola sit in asscueratione, er perseuerantia.
Exhibeo,Facio uel Facesso negotiii. CAP. LXXXVIII.
EX hibere illi negotiu, Facere,vel Facessere negotiu, si alteru molestia,ac labore adicere,frequeter quide per accusationerutcic.Osti. i I i. criintrabatur etia quod
Titustis,qui postea Torquatus est appellatus,ab hoibus releg jet, cr ruri habitare iugisset. Quod quu audisset
adolestes,negotiu uidelicet exhiberi patri, hoc est,patre accusari,uel moleslis,labores Vici. Nam Negotiu saepe Tusc. quaest. pro labore apud huc praesertim legimus:ut, Quid negotij libro i, est,im poetaru, ex pictoru porteta couincere quomodos Lib.1. quid operiss Quae exepla pusim reperiatur. Ide de natura deoru: Quod beatu,et immortale est,id nec habet, nee Cap.ra. exhibet cuiqua negotiu. Quint.lib.v. Vt uulneratus,aut filio orbatws,no fuerit aliuaccusatum qua nocente,qua-dosi negotiu innoceti ficit,liberet eum noxa, qui admise- Epist. 1o lib. rit. id est i innocente reum facit.Cicer.ad Appia: um3.epist iam. 6ὶ ad uos allatu de temericite eorum, qui tibi negotiu β-ce gerent.id est,accusaret,infe laretur,ud poena uocaret.
DE turbare,est deorsum cum uiolentia de cere. Vergil. - Puppi deturbat ab alta. Exturbare, eloco eunde in modum dejcere. Disturbare,dis udo, diruendos disjcere. Quintil. Non enim discussos alicuis Philipp.r, operis angulos,aut disturbatos purietes objcimus.Cicer. Vt dicere in hoc ordine auderet e publicis operis distur- . - buturum publice ex Senatusfientelia aedificarim domum.
De Admoueo,& Amoueo: Aduerto,& Auerto: Aduersus,& Auersus. C A P. X C.
449쪽
ADmoueo manum, appono manu . Amoveo manam, remoueo manu . Aduerto oculos,mentem verat uboculos,mentem ue collerto. Averto oculos,aut mente:aIDcunde coverto oculos,aut mente. Adversus,oppositus,opposito pectore, atque obiecto. Auersus, terga ostendens. Vnde illud Tullianu aliquanto obscoenius ed ad rem de- Lib. 1.declaranda pertines:E t aduersus, er aversus impudicus es. Ox x
Consternerein Consternari. CAP. XCr.
Consternere est corporis: Constereari autem animi, qvu mens turbata est,cr destitu mota, σquasi humistrata. Ideos saepe coniungianimum videmus, ut conste natus animo. Sallustius tame primo Historiarum inquit:
E qui sine rectoribus exterriti, aut saucij consternantur. quo in sit usititiivi constereuntur.
Non placeo,Displiceoo Placeo mihi. CAP. XCII.
Non placeo mihi, er Dilliceo mihi, ab illo, Placeo mihi diuersae significationis sunt praeter negatione. Na ea prima aperti intellectussunt,ut de Oratore cicer. Li&1 Nunqua mihi minus,q besterno die placui. Et in Philipp. Philipp.r.C-s de via languere,et mhmet dist sicere. Tertia estide quod superbio dote aliqua,bonove, qd' mihi adfit, e gIorior, Cr mihi eo nomine cosido, plerus cu inferiorum conleptu. Osistit. Placeas licet tibi,opum tuaru fiducia diues,si mihi ideirauidere no expedit, res sumus. P me in hue sensim accipitur, M irari β.Nῶ id efficere i alteru, laudabile esst. Unde apud eunde de Socrate dicitur: Nam ideo dictus est seeων, id est agens inperitu, er admirator alioru rinqua sapientu. De seipso crebrius in uirium est. Idem: Quod e silentio parricida miraretur. Martialis: Lib. u. IOIne ego quam dixi,quid dentem dente iuvabit a Roderes carne opus est,si satur esse uelis.c 3 Ne.
450쪽
ηos LAURENTII VALLAE Ne perdas operam qui se mirantur,im illos V irus habe,nos haec novimus esse nihil. se tardu-tur dixit,quoictibi placent, uel de se magnifice sentiunt.
Moror te,& Maneo te. C A P. X C III.
Moror te, Cr Maneo te, a quibusdam exponuntur, pro expecto. Sed mea minesentetla,magis poetice, Aeneid Io, quam oratorie. Verg. Et tua progenies mortalia demoror arma. Terentius: Quem bὶc munes Oratores potius accipiunt, Moror te, pro retineo te, Cr in mora teneo. Ideos haec duo verba sepe iunguntur, ut apud Quintil. Quid me adhuc pater detiness quid moraris abeuntem Naneo pro eo,quod est, uturum est,ut ine accipio, apud Aeneid.c. ipsos interdum etiam poetas. Verg. Te quos magna ma- Philipp-2. nent regnis penetralia nostris. Id est,tibi futura sunt. Cicero:cuius quidem testam,sicut C. Curionem manet.hoc
est,cuius satin tibi futurum est,sicut fuit curioni.
Conflaui aes alienum, cr Contraxi es alienum, idem est,quod Actus sum debitor alienae pecuniae.Dissoluo aes alienam,id est,quod cotraxeram aeris alieni, restituo, ac pluribus sollioruel quasi catena qua ligabur,me, soluenda pecunia,di Oluo. Quintil. Non ego aes alienum luxuria coηtraxi.Cic.patri persuasi, ut aes alienum filij dlobueret. Quibus exemplis plenas mi omnia.