장음표시 사용
201쪽
modum aliquem a parte rei diuersum ab extremis Vel denique, singulae uniones in particula aliqua diuisibili ut puta, in minimo naturali, ut vocant per se tui collocanda viretes selaxesuve minimum aliquod naturala incipit, idcircon oneseiusmodsine multiplicare oportu dicetin quali inxnmutatari minima Maralia condistincta certo numero sint comprehensa. Denique quidquid siit,incertissima hac de nuperrimae inuentionis, de puris istis unionum modis, doctrina, sat vinum habere, qui ad sententiam Aristotelis, to firmissimis rationum, experimentorum fulcris nixam & stantem,euertendam.
Miraculis demque udusitim pueros o naturae imperitos ab
Aristotele auertunt, muros in mirabilium De in naturaecon ciri non possunt.
Vm machinae omnes ad elidendam veritatem rustra suerunt , risu tandem, admiratione volunt eludere. Narrat Lib.-, enim Plutarchus olim, Θρυλλό sis e ritic εὐτε citae A ramλαωσκελο α γελωσο , celebratum ι schol. Epicureorum eras secesilai cum risu Disse, qui forte dixerat,crus in mare proiectum& putrefactum, eousque posse inrellari, aquae marinae permisceri, me nonsolum in eo elapsis Antigoni posseroauigare, sed etiam miti ducenta naues Xerxis, σtrecenta Graecorum trirem ma lepraesiam
Imo Chrysippus assirmare veritus non est cyathum, aut etiam guttam vini, qua mare Aegaeum incidisset posse hactent extenvisi, et totum meditreraneum et que ad oceanum, nec)antium secundum s
per iem , sed etiam totam quaquauersu profund tuem posset pe
Nempe quia ex infinitudine partium proportionalium continui consequens existimabat, ut quaelibet particula posset in infinitum rarescere. Si enim quantitas unius palmi, sitne antecedenti partium penetratione, sine interiecto inter pari vacuo audiuine ulla partium reolicatione, locum duplo maiorem potest occupare, quod ante etiam ostendimus; eadem ratio ad locum triplo quadruplo,& deinceps sine fine maiorem , si non virtute naturali, saltem diauina, poterit ampliare
202쪽
DE COM Fo m YoNE ONTI VI LIBEAE. Is r Errauit tamen Arcesilaus, errauit Chrysippus, si cruris, aut γω tre vini quantitatem, crediderint per tam vasti maris amplitudinem naturaliter potuisse dissondio Verissime enim Theologiae An .gelus subd dicunt', re os corporis in in ram, propter D.Thom
' naturale manetis tale . rmam suam retinens in infim 'tum diuidituricredit enim dari, etiam in inanimatis homogeniis, minimum ahqriod naturale πιι rare , sed inque ad cerrum ter minum. Quin tamen diuina ulrrute ultra hunc terminum extendi ire sine fine, raresectio possit, non dubitauit. Nam, ex hac par, thim infinitudine irigenii humanici, mi Augustinus colligi
seper illud sublime calum inuo liquidum ella existi mathposse Lib. te et equas,perrigas minutias, per ou etiam super Messat miseris' ' M
infinite omnia diuidi quia omnupamorporis corme se pus habeat necesse et dimidium quantitatis suae a periboei, si potesta a sent vide-n iis antris guttarum minutias peruenire ,σμ- peristum aerem vaporali terseratus, quinatνia eam est aquis: cum non veri dyuiis eriam minutioribus guttu levioribu
En ut aquam ultra nubium tenuitatem, in infinitum properrio dum rarefiei posse raersuasum habuit, ut sit a liquidum etiam reti credidi , altinimii in firmamentum vapor propria leuitate
ista tendatur, ultra toensuram dispoilaionis necessaria ad tittinetiadam formam aquae in materi tandem peruerner, aquam rumpet Deus ramen materiam illam sine forma aut cum ipsa contra ha ann zonsem in potest sine fine ture iacere. Quod etiam es inpit, tarditatis in motu possumus declarateis tarditas enire, lasset cestinis est quaedam partium laxisas, simillimabracitatim'-manentibus. narditas autem motus sine fine reis in infinitum potest etiamti conimue immeatur . ouod sic ponamus deminumve. M .: G i
caeIiserii mobilis e tenc Emfima pariesus, uti nunc totam tabulam&numeros omnes horologii pererrabit patio Ση horarum,iummil ero pars immatiem illum casi circuitumpemurret eodem
203쪽
OBE avx o, O M ora tempore. Fac iam primum mobile a Deo in distantiam a terra duplo maiorem sursum attolli, indicem horologiseo etiam usque protendi ita tamen , ut primum mobile non celerius moue tur, quam cum esset in spatio quo iam in duplo videlice: er-- rae viciniori absiauet igitur iam cireuitum suum duplo maiorem hori. 8 dc index horologi eodem tempore, id est, duplo tardius quam nunc, tabulam horariam circuibit. Fac deinde adhuc
duplo altius primum mobile a Deo eleuati, nec tamen Velociusquam nunc moueri: ecce iterum index eousque extensus 96 sOlum horis circuitum eumdem perficiet de ita porro si aditus de altius sine fine primum mobile euehatur , permanente semper eadem velocitate motus, index in infinitum tardius tardiusque per superficiem tabula horariae continuo incedet. Cur enim ullo Vmquam tempore quiescat, cum supremam eius cuspidem primum mobile tam rapido motu circumducat Sed nimisquam mirabilissima sunt ista,inquiunt, quis tam fatuus,aut simplex, ut credata Talia sunt pleraque opera Dei, nec millesimam eorum pro funditatis partem acie penetramus, ubi nos maxime lynceosci putamus. Credibilia sunt tamen a mentibus eruditis, bene compositis, quae cogitant infinitudinem potentiaeac sapientiae opincis. Et prosecto nemo umquam veteris, aut nostrae memoriae M thematicorum rem istam in incerto posuit: M ecce Princeps e rum Archimedes , qui inuenta machina Charistio pancratico, Regi Hieroni exclamauit, yλ ιοι ποῦ ποι πλυνάταν γαν, da mihi ubi confisam, o terram mouebo, quot annorum putatis, continuo motu, ad altitudine unius pedis centro se pondus istud emoturum sperauit Elminus noster nuper demonstrauit,constituendo totum terrae pondus esse a 4oo ooolooo ooo ooo Iooolooolocio. librarum, ab homine qui singulis horis quater millies manubrium Charisti reuolueret, iugi decem continuorum armorum motu, terram ' ' unius pedis sua sede emotum
cipitur, qua multis annorum secatis continuata motum oculis quoque norabilem produceret.
Si igitur mobile multis saeculis per spatium unius, aut dimidis pedis
204쪽
pedis continuo moueri possit quis neget partes in spatio tam angusto infinitas esse, & motum quo mobile per eas incedis, sine fine languescere ac retardari posse Si enim finitis punctis spatium illud
peciale stratum esset, totidem temporis momentis continuato motu, id est,breuissimo tempore, necessario absolueretur. Motus vero continuitas nesari non potest, quia manus continuo manubrium machinae versat,nec est caussa,cur uno tempore potius moueat,&alio cesset. Veluti autem ex tarditate motus infinita rarefactionem posse sine fine procedere ostenditur ita ex velocitate motus,quae etiam in infinitum increscere potest cur enim Deus caelestes sphaeras ampliores & ampliores sine fine creare nequeat,quae omnes L .ho rarum spatio reuoluanturi hosteudere possumus,condensationem,
si ad uirtutem diuinamcomparemus, nullum habere finem. Nec aduersus ista uti neque contra diuitionem unius grani milii, aut arenulae in infinitum , id genus cetera vllum validum argumenti genus ostendere,sed nudare solum risu dentem possunt,aut iacere in nos,vice teli, suam admirationem in qua paria cum ipsis facimus, ad haec, aliaque plura diuini Opificis opera fronitem cum silentio, sine risu, asseueramus,stamusque etiam nos maxima defixi admiratione.
ΙTaque licet tenebrae reliquae hIc sint,nec in fundum usque posissimus desipicere cogitate, o Philosophi, cum aliis multis id isti rei esse commune Cuncta res dis iles, non potes eas homo explica Eeelai. re sermone. Et momodo ignora quasit vias ritus, e qua ratione Ibid. i. compingamu ossa in venire praegnantis sic nescis opera Dei, quis
Huasor est omatum. Dum oculos, inquam,per naturam circumserimus, quid, qua se, est quod non per caliginem adspicimus Magneticas virtutes,&occultas medicamentorum vires minfinita alia nil attinetr censere ecce lumen, colores, apsa ista quae nobilissimo, maxi-mὰ penetrabili oculorum sensu haurire dicimur , quam parum comprehendimus Vbi altissimc acies nostra penetrat, in summa
tamen cute haeret. Quaenam enim colorum, aut ipsius lucis funditusnatura sit, reuera ignoramus.
Iamin uobis ipsis, quam admiranda naturae arcana Deus occu-
205쪽
luit Quis volubilium nostrarum cogitationum,quos ipsi facimus nobis, enarrabit flexus quis officinae cerebri, & tot ibi fabricat,
Tum imaginationum veram anatomiam dabit quis animae nostraedicet, quid ipsa in sensuum externorum ludat organis Vere quia dam dixit, humanam animam fabro aerario simillimam esse, qui clausa undique S tenebrosa ossicina incudem suam tundens, nec satis gnarus quid agat, exerto e senestella fuliginoso capite, a praetereuntibus ciscitatur, in quanam regione vertetur,&'nid ibi agi tet. Nam reuera misella anima,su suarumque functionum ignara, ab analogia quadam, male expressa similitudine rerum quas foἀIis circumspicit, tenuem de nebulosam tantum aliquam sui cognitionem emendicat. Cur igitur qui alibi tam noctuae, hic aquiliselle, tam acutum in re obscur ima cernere postimus Sufficie alibi nobis, ex eflectu caussam concississe, etsi hanc in se minima inspicere valeamus sic Deum,tam abditum Minuisibilem,excreaturarum conditione, regimine colligimus sic marini aestus caussim in luna esse coniectamus, licet qualis ac quaenam sit illa, nesciare omnes fateamur. Sit igitur etiam nobis satis,admirabilem illam ex pastibus sine fine diuisibilibus continui compositionem, tot e perimentis, indici; quae toto hoc libello sparsimus, deprehemiam esse, etsi comprehendere non valeamus. Quid mirum omnium intellectuum angustissimus humanus est,ri infinitudine illa partium obrui potest, capere eam non potest. Et de compositionis istius fide quid tricatur,i delicias facie Epicurus Dicat, si potest, quomodo poma concrescant in arborubus, quomodo caseus in fiscellis, hutyrum in alveolisci qualibus Lib. ad mercibus omnes librossos repleuit, ut ait D. Hieronymus. Num--xi Quin quam nobis, inquam, satis edicet qua ratione concretiones istae fiant qua via calet, opera chyli animalium,ad coagulum illud veniant,quoinodo butyruis agitatione & calore lactas concrescat, tamen agnis minimo amitu mox colliquescat. Ecce, quibus in robus infestum de penetrabile illud eius retundatur acumen. Nuper etiam vir eruditus& prudens mihi suggerebat, Deum in hac compositione continui voluisse aliquod innnitatis suae vestiagium esse, quo mundi sapientes in sui respectum attraheret, ad Kς e. i. in ira onem. Et revera, inquit D. Augustinus, hac es illitas ac Leonu tul toram operam Dei, ne propterea vilescant, ne comprehens mira esse
destinan3. Et tam musta eiusmodi in tota natura rerum , operaeuecentet,vi Iuliano animose rescribaL: Nisi sermonu ungitudine non um
206쪽
nc eo MPos ITIONE CONTINUI LIBER Isstim fatigare Lectorem, iam te mille rerum generibus, clararum incomprehensibilis est ratio, contra sitata natura πια quastper desina
Per tenebras etiam istas naturae praeparat Deus mentes septem tuna huius saeculi qui contumacissime ad Christum,D. Hierony Itiubaemo teste, attrahi lent ut obedientius Fidei caliginem intrent. 3. qui per eam , inter humanas etiam disciplinas ambulata meminerunt. Vere enim de disciplinis istis M.Tullius: Omnis cognitio ma Uita
ires obstructa di cultatibuι eati esses in ipsis rebus obscuritas es 4 Lin iudici Ἀ-ris infirmitas, τι non sine cauis es docti imi antiquissimi inuenire se,.sse, quod cuperent, infra sint. Hinc liquet,
quanti, in hac rerum omnium obscuritate antecedentium vestruna auctoritatem oporteat aestimare certe in nocte securius amiabulat, qui irpublica, in turba peritorum graditur, quam qui solus semitas, aut inter paucos luscitiosos quaerit. Quanti porro auctores Plato,Aristoteles,Zeno,id est,trium principum Graeciae scholarum Principes, nil attinet diccre, Graecia tota, imo terrarum Olbis iam Molim perstrepit eorum laudibus. Graecos,ut fauoris nimios, aut suspcctos omittamus:de Aristotele, quid ais Plini Arictoteles vir ut inquit, immense subtilitiais Et Lib 3. Auermus Aristoteles es humani ingenij is Albius tamen etiam 'i' Graecus iste Philoponus est evexit Arsoteles humanum ingemum excessit. Et sane in veteribus Scholasticis nostris legere memini, assumi oportere hanc a nobis mensuram, ubi periclicari volumus, an propositio aliqua diuinae Fidei iuperet verticem humani intellectus: Aristoteles istud Fidei dogma non intestexit igitur cedit naturale Iumen humana mentis Adduntque, ingenium illud in antecelsum a Deo Ecclesiae Catholicae praeparatum, ac veluti faculam accensam, quae paullisper tenebras molliret, ut nox nostra promptius MDeilius diuinum Fidei lumen exciperet. Hic tamen humani ingeni apex, sententiae suae, communis tam securus fuit, ut alicubi dicat: ου γλ-- ανιλει τας btur
puncta, quae alis partes linearum faciebant, appellat. Et alibi ait,
Democriticos istos υεμακn ιν fles Marius πικων, res maximas a Lib. . s
quibus quodfuerit inuentum atque coUecium, non nisi impuriniem tan
207쪽
habeat dubitationem, quantum homini talia vestigare peramus- α&sophis Si verum etiam istud diuini Platonis Τὸ -ογω - βε
maiorem vim auctoritatems habere, quam quod a deteriori is quis dubitet, ab Academicis, Peripateticta, Stoicis, vinci Epicurum, Grammasices doctorem, dissolui imam mortalium, ut olim in eum cecinit Timon quis dubitet, tot SS. Patrum , Scholasticorum auctoritate opprimi Ioannem V Viclestum, Ioannem Hussum,&Hieronymum Pragonsem Denique tantorum ingeniorum in re dissicillima omnibus quibus nunc telis aut phitibus olim oppugnata, consensus tantam veri similitudinem S argumentum habet,ut possiim hac, quod in se re dissimili S. Bernardus diuomodo potuit hoc persuaseri generii ἡ. . ' mano, iuerso orbi terrarum'Et tamen tam faciis aminenterperis suasum eis,mi mihi credibile faciat credentium mutiis o In hac etiam multitudine alui maiores nostri Lovanienses, quos censere uniuersos nihil opus pro omnibus eruditus, nobilis Philosophus
Ub. 3.e a Ioannes Beuerus potest linqua.Certissimum in inquit,magnitudinem
adlibet in infinitum diuidi posse quι omnis magnitua Ut continua. Ecce, ut non simplici, sed maxima id alfirmet certitudine de prosecto tantam facere videntur uniuersim argumenta, quibus satis, nisi fallor,disiecimus Epicuri atomos Ἀπανατερ auis. Nisi enim magnitudo in infinitum diuidi possit , oculis paene piis cerno,
nullum motum localem futurum, nisi inconditum, deformem, inanitatibus deinde penetrationibus, replicationibus corporum, ceterisque a quibus tantopero natura abhorret, perturbandam, confundendam uniuersi harmoniam.
Vnde persectionis diuini huius operis interfuit, talem ab Opiliace continui compolitionem eligi, qua hisce incommodis iretur obuiam , id est, ex partibus sine fine diuisibilibus, modo tamen
nullam implicet contradictionem quam nemo hactenus oste dit,i licet vates non sim hausim asserere, olim Ostendet nemo. 'Itaque redite in maiorum vestrorum disciplinam, Philos phiam, si Lovanienses neque infinitudo illa partium vos obstupe- faciat. cogitare enim opificem magis infinitum,&inter tot natu- .rae mirabilia,miserrimum argumenti genus esse, Admirationem.
208쪽
CAP. 1. Leucippus auctor partium indivisibilium contatinui celebrauit deinde era multis Ibris editis Dis
C A P. II. Diba Plato, Zeno Citieus, falso Epicureis in compositione continu ex atomis, adiuncti. Macrobius etiam, Uetas iis abstracti te Plutarcho res dubia. 2.C A P. III. Subitares, inter eos qui continuum ex atomis
struxerunt,exm tu potito quammitis composuisse Epicurumtamen or Empedoclem simia maluisse. s.
CAP. IV. Sententiam ριcur iam obsoletam instaurauit Ioannes Vmclessus Damnata erroris in Philosophia dconcibo Constantiensi Auctoritassessionis II in quam censura ilia mcidit, adstructa. II.
CAP. V. No ab tantum,sed imperitissime D Augustinum a mulis io infamis Epicurisententiam trabi.D.Basilium etiam, 'US. Patres palsim in Matbematicorum sur Aristoteli ense uisse. 9.C A P. I. Admirabilis maximorum omnium totius humani generis ingeniorum consensus in infinitudine partium conti
CAP. v I s. uale ingenium Epicuri ereorum qui πανατερ
μαν atomorum repererunt. F. C A P. VIII. Argumentum primum Geometricum, quo de
monstratur, magnitudinem non componi ultimo exstispunctis finitisci Non a quouispuncto circumferentiae recta duci
poterit ad centrum. 29. CAP. IX. Argumentum secundum Geometricum idem Z monstrans: Tot erunt imitametropuncta, quot in toto se mIcirculo. 36.
209쪽
INDEX CAPITUM. C A P. X. Argumentum tertium Geometricum idem demoniafrans. 37. C A P. XI. Arrumentum quartum Geometricum, quo Amsoteles idem amonstrat. ' O. a P. XVI Arσumentum iden aliter, ac magis dilucide pro-
nudium expunctis Epicuri Pr posse. 6. CAP. XI v. Aretumentum sextum Geometricum Luna in tetrum undique terrae globum,soLmhil omnino cius Eumtanasit, si agitur 'murus. O. C AP XV. Argumentum septimum Geometricum Solem a nobis tantum videndum certis quibusdam interuultas, non in omni punctis circiat. 4.
CAP. XVI. Argumentum primum bl cum Equin Adra si, si Epicuro credimus, numquam cur1 testudinem MD-
C A P. XVII 'Ofuga eorum, qui mobili Meeleratione motatus censent replicarι. 8-C A P. XVIII. Fuga aliorum occlusa, qvi in motu quolibet. tardiore moras. . au Minterseminant. αC A P. XIX. Argumentum secundum Physicum Puer erreos rota radios immo m .incurvabit. 67.
CAP. XX. Argumentum tertium hysicum Trochus acriflagello in orbem actus longissimo tamen tempore quiescet '. C A P. XXI. Argumentum quarem Physicum Vmbrag mons horologiisolaris non proiicietur in partem plani ἀ- recte auersam a sole. 7OC A P. XXII. Argumentum quintum Physicum Ocu tus rem pupilla sua maiorem simul distincte non de
210쪽
aut omnia aedisicia corruerent. 74. C A P. X v. Argumentum octauum P0sicum Continuum contexi ex indivisibilibus sine macuo interiecto non potest FG C A P. XX v I Argumentum no m P0sicum Sme vel partium penetratione , aut replicatione propriam condensationem corporum expedire non possunt pi
C A P. XXVII. Frustra euadere tentant, ne ndo quid quam nisi vulgari condensatione, posse naturaliter condensari. l. CAP. XXVIII. At cum Veteribus per ramitaressi si is fugam motiuntur: quam tamen non e i in cile obstruere. a P. XXIX. Sed neque perpenetratωuci partium qua titatis effugere possunt. 88. C A P. X X X. Nec condensatio explicar potes per H nutionem replicationis, quάsingula puncta replicata esse aiunt
a P. XXXI. Frustra quidam conati inter Aristotelim Epicurum medii incedere,n cndo,sias esse in continuo partes, aut asserendo Umtas, sed inaeuisibiles. I. C, P. X X XII. Verius, nuta in continustreperis positiva indivisibilia praeter partes in Umtum diuiduas. D. CAP. XXXIII. Argumenta quibus indivisibilia , tam
GA P. X X XI . Ex globi, Plindri planorum contactu, punora, meas superficies positiva corpore quantitat per peram sui. III.