장음표시 사용
2쪽
4쪽
auctoritate edita cum seleelissimis Litteralibus Commentariis
PETRI LANas xxii, co I BENIGNI Bos sollet.
Romanae Correctiones, ac Lectionum Varietates a FRANCIsgo Loe A BRUGENII, observatae, & Notationes in loca variantia ab eodem concinnatae , in sua singulae ea. pita tributae r nec non selecta variorum Protegomena, nunc primum in unum collectar indices denique plures aecuratissimi.
6쪽
ΗAM Epistola scripta est Corinthi, anno ur videtur III. --
que inter Pauli Episeolas , si rario temporis habeatur , prima es. Thessalonica urbs erat Macedoniae primaria: nunc Salonica apellatur. Paulus Philippis eiectus Thessalonicam venit, ubi complures assem Christi conυertire sed Judaeorum persecutioni cedere coactus , inbenas profectus est, inde Corinthum , ubi Thebsalonicae sidetis ab idololatris, eum alia multa . tum bonorum direptionem passos accepit. Eo ni illis Timotheum, qui illos consolaretur . Hic constantiam eorum in fide, re patientiam Apostilo renuntiaυit, qui hane ad eos scripsi Disolam eonsolatoriam, praeciaris adhortationibus plenam , repraeceptis, quae ad mores pertinenνώ
7쪽
4 EPIST. B. PAULI AD THESSALONICENSES I.
Tbessaleukenses commendat, actis Deo gratiis, quod suscept.rm semel fidem servaserint, Pauli, immo ipsius Domini imitatores effeti, ae forisma reliquis credentibus, palam ostendentes, quem apud ipsos fructum , Pauli praedicatio habuerit. AULus, & Silvanus, & Timotheus, Ecclesiae Thes)lonicensium, in Deo Patre, & Domino Iesu Christo . 2. ' Gratia vobis, & pax. Gratias agimus Deo semis per pro omnibus vobis, memoriam vestri facientes iuorationibus nostris sine intermissione , 3. memores operis fidei vestrae, & laboris , & caritatis , & sustinentiae spei Domini nostri Iesu Christi, ante Deum & patrem nostrum: 4. scientes fratres, dilecti a Deo , electionem vestram .' s. quia Evangelium nostrum non fuit ad vos in sermone tantum,' sed& in virtute, & in Spiritu sancto, & in plenitudine multa , scut scitis quales fuerimus in vobis propter vos. 5. Et vos imitatores nostri facti estis, &Domini, excipientes verbum in tribulatione multa , cum gaudio Spiritus sancti: 7. ita ut facti sitis sorma omnibus credentibus in Macedonia, &in Achaia. 8. A vobis enim diffamatus est sermo Domini, non solum in Macedonia, & in Achaia, sed & rn omni loco fides vestra , qRae est ad Deum, prosecta est, ita ut non si nobis necesse quidquam loqui. q. Ipsi enim de nobis annuntiant qualem introitum habuerimus ad vos : & quomodo eonversi estis ad Deum a simulacris , servire Deo Vivo, & vero, Io. &expectare Filium eius de caelis quem suscitavit ex mortuisὶ Iesum, qui eripuit nos ab irae ventura
ROMANAE COR RE ET PONES.rres 2. Gratia vobis o pax. Non addas , Deo patre nostro G Domino Iesa Gνi'. ire f. s. GAE . tu virtute . Non omittas me dium G , sicut nee ubi sequitur versis aend o tu omni loco ia
Ur addunt , a Deo patre nostro G Domino Lis Chriso.
1 Graeca scholia exponunt opus fides , con. l stantiam in fide, quae est eιregium fidei opus , quia niliit , inquiunt , declinare vos a fide fecit ; hoc est enim fidei o.
pus et secundo modo exponunt opus fidei, quia no a verbis modo, sed operibua fidem suam
8쪽
suam ostenderint: gratias ergo agimus memores operis fidei vestrae, id est operosae de actuosae fidei vestrae, quae non modo Ter bis sese, sed operibus promit, & memores LABOR I AT CAR TATis, vel ut Graeci habent , Liboris earitatis vestra; quasi dicat , Memores constantiae vestrae in fide 3e labori , quando pro evangelio caritas vestra laboravit. ET susTINENTIAE spEI DOMt Ni NosTar IEsu CHRisTI. Graece , t πομονῆς, id est patientiae vel perseverantiae , quam
ob spem Domini nostri Iesu Christi hacte.
nus servastis. ANTE DEUM , Icc. Graece, εμπωθεν νύ , id est in eonspectu Dei. Graeci hine partieulam reserunt Tarte .' primo modo ad rὸ mernares, ut si sensus , gratias agimus memores ante Deum & in conspectu eius, operosae fidei vestrae: secundo ad νύ operis Mai vestra, ut sit sensus, memores operis fidei vestrae, de laboris,&sustinentiae quae sunt ante Deum; quasi dicat: Quaeeumque agitis videt omnia Deus, nee eum qui/quam latet eorum quae agitis , tertio referri potest ad τὸ gratias agimus , scilicet gratias agimini ante Deum , dcc. V. q. s. o. bc 7. SciENTEI FRATREs Di LECTi : νo sic tes resertur ad id quod praecessit , gratias agimus pro vobis scientes fratres di-le Eli, dic. Graeci autem ad sequentia asserunt posse iungi multipliciter, gratias agimus scientes ELECTIONEM uEsTRAM , ideli vos a Deo electos esse; & scientes quia , vel quod evangelium nostrum NON FUIT
AD vos 3N IERMONE TANTUM , SED IN
vi RTUTE, id est ut Graeei explicant, quia evangelium nostrum non tantum verbo praedicatum est vobis, sed etiam in virtute , id est virtute Sc miraeulis ae sanis confirmatum , ET H s Pi l Tu fANc To , id estrae icatum est non in eeremoniis carnalius, sed in spiritu sancto , & in virtute ipsius, vel in spiritu sanito, id est in lar. gitione de infusione spiritus sancti , quem
apostoli in primitiva ecclesia credentibus largiebantur , ET IN PLENiTUDINE . Graece εν πληροφορια, cum plena & certa Evangelii cornitione Se intelligentia . Gratias ergo agimus seientes vel iram esectionem , & certi qualiter vobis evangelium praedicavimus in virtute & spiritu lancto, & certitudine
indubitata, sic UT ICITIS QUALES FUER Mus IN vonis PROPTER vos; id est, quemadmodum intelligitis qua iter nos apud vos velisa gratia gessimus e luc omnia igi-
tur scientes gratias agimus . Mihi etiam vis detur τε scientes reserti palla ad Thessal nicenses, & ita ordinanda lectio : eratia agimus, Et e. usque ante Deum At patrem nolitum, ut ibi fia is sit seatentiae , deinde nova sententia incipiat, seirarus , de e. id est
Quum enim eompertum habetetis de electione vestra, ex eo quod evan*elium nostrum non tantum verbo a vobis exceptum& acceptum et , sed etiam cum virtute 5
spiritu sancto, & plenitudine multa, id eliquia una cum evangelio virtutem de constantiam in persecutionibus ει Spiritum saactum , id est illius gratiam ae diψersa duincia aceepistis, o plenitud/nem , Graece τλη , id est certit furiam Dei evangeliique cognitionem: vos ergo ex Spiritus sancti donis de effectis , certi electionis v e. strae, sic ut scitis, id ei sicut compertum habetis quales suerimus in vobis, id est inter vos, hoc est quam fideles & qnam eonitantes , & Uos ei iam noliti Be Domini Discti estis imitatores . Excipi ENTES , Graece I, ξαμελοι, id est dum excepistis verbum evangelii eum multa tribulatione 5c gaudio Spiritus sancti, tTA UT FACTI sil Is FORMA; id est, adeo ut exemplum praestiteritis fle oceasionem omnibus fides inus in Macedonia de Achaia credendi , dc pro evangelio patiendi. V. 8. DIFFAMAT Us EsT sERMO . Graece, ε, ηνα , id eli personuit de divulgatus est, id est ex vestra tolerantia evangelium , non solum in reliqua Macedonia de Achaia publicatum est, sed fides vestra in Deum per omnem circumquaque regionem pr fecta est δι pervenit, ita ut ad imitalionem Festri conversis pene omnibus , Iam
non sit mihi necesse loqui quicquam , ideii non sit nobis opus in vicinis regionibus praedicare, vel ut non sit nobis opus fidem vestram Sc eonstantiam aliis praediis care Si commendare. V. 9. Ips I ENIM; id est , nam recitare ipsi norunt, qualis fuerit ad vos aeeessus noster, id est quam efficax, quoque pacto me omnibus odiosum etiam cum vitae v strae periculo suscepistis , δι quam celeritera smul aeris ad Deum conversi estis . ita ut confestim illis relictis Deum vivum colere ineeperitis , de redemptorem nostram
eius filium Iesum quem ille suscitavit
9쪽
s EPIT. B. PAULI AD THESSALONICENSES I.
AD THEssALovicENfEs . Macedones sunt . Commendat illorum fidem , hortatur ad perseverantiam . more, instituit, tractat & quaedam de resurrectione , dieque iudicii. V. I. Si LvANus et legendum Silax : Hie.
1Gn. ep. Cxiali. IN DEO, inlice L congre satae I vel, Deum colenti V. 2. MEMORlAM , id est mentionem ;quasi dicat, Memores vestri , vel commendantes vos Deo. V. 3. SusTINENTIAE ; pro e tolerantis , seu perseverantis DoΜi Ni; pro , in Dominum. ANTE DEuM, id eli coram Deo. V. . SciENTEs . Syr. siquidem MDιmus
V. 3. Eu ANGEL tuu , id est praeditatio Evangelii. Ut TuTE, id est miraculis. SPlR TU sANCTO,. id est Spiritu L sancti gratiis. PLENI Tunt NE, scilicet certitudinis enam Graec. πληροφορια . IN vonis ,. id est inter, seu apud vos.
V. r. FORMA , id est exemplum. V. 8. DippAMAT us, id est divulgatus. P pεCTA EsT, id est pervenit, scilicet sama, seu rumore.
V. q. Ipsi, scilicet qui audieruntia SER- vista, id est ad serviendii m.
V. IO. ERIPUιT. Graec. eripit,. seu eti-pientem .
nrs r. T ' T SitvANus De hoc fit men-Ita, tio II. ad Corinth. a. I9. Aquibusdam creditur esse Silas ,. de quo in Actis Aposti iurum saepe . ECCLEsIAETHERA Lo sic Eustuu . Thessalonica Maeedoniae urbs primaria , hoc etiam tempore frequens & nobilis com nercio Lethnicra vocatur. V. 2. GRATIA v BIS, ET PAx . Graece
additur, a Deo Patre nostro Domino Ies, Christo , sed superfluit. Syr. non est ,& Uelesus obelo ia notat. Grasias agimus
Deo, memores V. I. OPERI s Flu Et vEsTRAE ,. id est consantiae in fide. Aut fidei, quae in opus prodit, alioqui inanis est . Rut potius Ner/s osdei, ut coniunctio suppleatur, ut mox . LABOR is ET Qxat TATis . Graece deest coniunctio oe , set suppleatur, sic enim planior lententia manet ia Sicut prox:mis verbis. ET susTINENTi AE sPEi . Gotth. ET
sustinentia o Jei. Quae lectio placet, ne opus sit exquirere, quae sit sustinentia , seu
tolerantia Dei. Do Mi Ni NosTRI ; pro , spei in Domino nostro. AΝTE DEUM, seu eo-ram Deo. Quod iungatur aut cum memo. res , scilicet sum ut eoram Deo , aut cum fidei vestrae, aut cum Patias nimias. V. q. SCIENTEs , scilicet nos gratias agi mus. Dii EcΤι, A DEO ELECTIONEM u sTRAM: sic distingue. Nempe signa erant, quae monstrarent, a Deci illos esse electos.' I. SED ET IN vlRTUTE fuit nostra praedicatio, id est miraculis. ET IN PLE.
Mi Tu DINE 2 εν πληγγρια , certitudine . Plena cognitione praedicatio suit. V 6. IMITLTOR Es NosTRI FACTI ESTIS. I a quo in tolerantia persecutionum pro pter Evangelium. IN TRIBUL TIONE MULTA , id eli perlecutione , quae Propterea e X eitata est..
fidei & constantiae. UT NON SIT NOBIS NE-c Essa eam illix nuntiare iaV. 9. Da Noctis κNNUNTIANT ,. scilicet quam essicax suerit noster adventus ad vov , scilicet ex vestro de nobis tessimonio, vestraque fama ia
V. I. r.. AUL Us., ET Si LvANUS ,. ErL Tt Moetugus .. Vide dicta a LPhilip p. r. r. Si LvxNus: est idem cum Sila, qui post discessum Barnabae assumptus a Paulo est socius. Evangelicae praedieati
m s. ECcLEsi AE THESsAL Nic ENsi UM : subaudi, scribunt, aut epistolam hanc mitistunt L IN DEO PATRE, &c. quae in. Deo
Patre, & Iesu Christo collecta est , ad distinctionem Iudaicarum Synagogarum. Vel intellige , salutem dicunt, & gratiam precantur a Deo Patre, & Domino nostro I su Christo,. ut neruntur haec verba eum sequentibus, Gratia vobis o pax. GRATtRvoBIs ET PAN. Primo gratiam dieit , deinde pacem nominui, quia sine gratia ad pacem reconciliatIonis perυenire non possumus , immo nιhia pacificum fine gratia eius habere possumus, inquit Anielmus. V. a. GRATl As AG Mus' DEO SEM ERPRO OMNl Us vo ls; id est, pro beneficiis in vos collatis, qualia nimirum postea enu merat, Gem, cur taἰem, sui: inuatiam. V. 3
10쪽
V. g. OpERIs nnΕI vgsTRAE: fidei vestrae non inertis, sed honorum operum effectricis. ET LABORIs, ET CARITATIS. In Graeco est, Iaseris, caritatis, id est laborum,& molestiarum, quas suscepist is, & passi estis amore Christi, & studio retinendae fidei. SU.
T NENTI A EspEI. Sustinentia spei e sit omnium aerumnarum iu perseeutione toleranda, ob spem salutis aetemae. Do Mi NI NosTRl IEsU
RIsTI: qui genitivi a genitivis fidei , spei,& caritatis qui praecesserunt reguntur. UO-
eat ergo fidem, spem, & caritatem Iesu Christi, sive quia hae virtutes dantur a Christo, & per Christi merita, sive quia seruntur in Christum, qua Deus est, &homo, uasi in obiectum suum , & labor earumuscipitur propter Christum, & Christi amo. re, spe, ae desiderio. ANTE DEUM , ET
PATREM Nos Ru Me vel refertur ad Memores , vel ad , Diei, spei, & caritatis ; quas
dicat, Memor sum vestrae patientiae, & laboris, quem sustinetis pro fide, spe, ει caritate Christi, non ficte. & simulate, sedanae Deum , id est sine fuco, vere, fince.
uasi dicat: Ex signis, & eon telluris , exde, constantia, & patientia vestra proha-hiliter colli eo vestram eletilionem, id est vos electos esse ad gratiam, & amicitiam Dei, di si in ea perseveretis ad gloriam. . V. I. SEDET IN VIRTUTE , id est , potentia ,& essicaela miraculorum confirmatum fuit. ET IN spIRITU sANCTO . In oritia sanctitatis, in vertit Syrus,' Sanctitas enim Evangelietantis doctrinam plurimum tommendat , & eredibilem facit . Uel sensus est , in largitione Spiritus sancti, ti donorum eius, quae Apostoli in primitiva Ecelesia etiam si si bili ter largiebantur, facientes ut 'credentes loquerentur peregrinis linguis, prophetarent . &c. ET IN PLENiTUDINE MUL. TA scilicet certitudinis, nam in Graeeo est πληροφορια. QUALEs FUERIM Us et M voBis; id est, quomodo inter vos suerimus con Ueris sati. PROPTER vos : ut vobis nonnullam utilitatem asserre possemus. F. 6. ET vos MITATOR Es, &e. quasi i-cat, Nee est quod laboris nos eniteat , nam fructus operi nostro respondit. IMi TR TOREI No TRI FACTr EsTIs, ET DOMINI. Laudat
Thessalonieenses quod patientiam .& animi agnitudinem Apostolorum & Christi D, mini imitati sint .Excipi ENTEs VERBUM IN
TRIBULATIONE MULTA ,&e. In eo se Theclatonicenses Apostolorum, & Christi imita tores ostenderunt, quod eum Christi fidem
percepissent, continuo magna alacritate. vexationes, & molestias eius causa susceperunt. V. 7. ITA UT FACTI si TIs FORMA: typi , di exemplaria.' 8. A voars ENlMr a vestra fide &patientia, constantia, & relo. Di FFAMAT Us: divulgatus. SERMO DOMI Ni : fama praedicationis Evangelicae , di Christianismi . yiu Es v EsTRA e fama fidei , ac sanctitatis vestrae. AD DEUM, id est In Deum , erga
Deum . PROFECI A EsT: sparsa est. ITA UT NON SIT VOBIs NECESSE QUIDQUAM LoQuia ad celebrandam fidem, & constantiam vestram , cum iam satis nota sit. V. 9.. IPSI ENIM ἡ scalicet qui pudierunt. QUALEM INTROITUM HABUERl Mus an vos o quomodo apud vos coeperimus Evan-zelium praedicate, & quomodo dum isti: te
tuimus, simus conversati. V. t O. ET Ex PECTARE FILIUM EIUS DE
sum, quem a morte luscitavit, spe certa expectaretis de caelo venturum, scilicet fidei vestrae remunerat Orcm; qui vos etiam ad eamdem secum gio am assumet. QUI FR PUIT Nos AB iRA vENTURA; id est , qui eripit, qui nos liberat a poena damnationis aeternae, quae superventura est impiis ,&ia.
Uess r. CILvANus. Latinum nomen est eius qui hebra ce vocabatur 1 Io, socius & comes peregrinationis Pauli post discessum Barnabaea. De sanatico Manichaeo post 6 . annos Silvani huius personam induente , sed a discipulo suo laxis occiso in Armenia , vide ex Theophane Ba.
nempe, fiet non inertis , non otiosae. , sed emeaeis & studiosae, & plurimorum bonorum operum esse tricis: ET susTINENT AE SPEI ἐid est patientiae & generosae adversitatum tolerantiae, ex spe, seu propter spem praemii caelestis: ita S. Anielmus Ex quibos tamquam probabilibus lignis, & moraliter certis coniecturis colligimus, &
NEM, id est vos a Deo electos esse ad gratiam & amicitiam, ipsius, & , si in ea