장음표시 사용
21쪽
THESSALONICENSES I. Σ3 EPIST. B. PAULI AD
M. 3. NEMO MovEATUR: conturbetur, aut inllabilis fiat . IN TRIBULAT: ONI Us IsTis r persecutionibus stilicet Iudaeorum ,& Gentium. IN NOC pos ITI SUM Us. Syrus, ad Ile destinxti famur , nimirum ad sustinendas passiones, & tribulationes. V. q. ET CITIs et partim experientia , partim fama , & relatu alicrum . V. 3. AMPLI Us NON susTINENς; scilicet desiderium agnoscendi fidem , Sc res vestras. Misi : Timotheum. Is QUI TENTAT; scilicet diabolus. LAROR Nos TER :quem in vobis instituendis insum psa. r. 6. UENIENTE Ti Mo TuEo, &e. id est ad nos redeunte. MEMORIAM BONAM: iugem , perpetuam, &cum affectu, & caritate coniunctam. V. 7. CONSOLATI sUMUI IN vos Is, &c. tam laria de vobis audientes , ac praesertim constantiam in fide , mir: fice in tri. bulationibus quas sustinuimus recreati su
' 8. QUONIAM NUNC vIPIMUS , si vos sa Aris lN DOMi No; quasi dicato Licet ad ino: tem usque a siligamur , tamendum aucturnus vestram comi antiam, &fidem quam habetis in Domino , quasi reviviscimus ., & a mortuis excitamur. V. 9. QUAM ENIM CR TiARUM ACTIONEM, &e. quas dicat: Nullas satis disnas, se tanto beneficio pares gratias Deo reddere possumus . PRO voais : qui in fide perstitistis. IN OMNI GAUDIO dic. Pro eo praesertim gaudio, quo persuli furnus, dum ea de vobis auribus perciperemus , quae mente, & animo concepta, assidue vobis
a Deo precabamur. V. IO ABUNDANTER: ὐπερ ἐκ περισσοῦ, ad verbum, super ex abundan/i, eximie ,& supra modum . ET COMPLEAM Us EA QUAE DEsUNT FiDEI v EsIRAE: ut scilicet vos plenius instruamus in fide. V. II. DE Us ET PATER Nos TER: Deus, qui pater noller est. DistiGAT VIAM NOSTRAM AD vos: nobis tribuat ut prospere ad vos venire possimus. V. I 2. MULTiΡLICET: augendo fidelium numerum . QUEMADMODUM ET Nos IN VOBIs: quernacmodum ego caritate abundo erga vos omnes, ut qui etiam paratus sum mori pro velira salute. V. I 3. AD CONFIRMANDA CORDA vΕ-sTRA,' quasi dicat: Deus abundare iaciatearitatem in vobis ad hoe, ut confirmet corda vel ra . Si NE QUERELA IN SANCTtis TATE , ut scilicet ita in sanctitate confimmata snt, ut uemo habeat quod in vobi obiiciat, aut de quo conqueratur. ANTE DEUM, ET PATREM NosTRUM e & tales .ere sitis in Dei conspectu, quem nihil potest latere . IN ADTENTU DOMINI Noris TRI, &e. quamdiu expellamus adventum Domini nostri Iesu Chrilli, cum omnibus sanctitas non ad breve tempus duret, sed usque ad extremum spiritum. AMEN: ita
I 'l carere diutius certis nosnun. tiis de statu vestro , vos autem delii tui praesenti auxilio spirituali, H a. Misi Mus TiMOTHEuM Athenis a
di: ita Theobhy acius. . I. IN HOC , id est ad assi ctiones iatribulationes exhauriendas postri ae destinati su Mus a Deo: ita Hieronymus. Sed lieet ad mortem usque aseligamur, abunde
tamen V. 8. UIvIM Us , si vos sTATrs IN D
MINO; id est, si vos earissimi nobis filii
in suscepta fide ac virtute coadanter perleveratis Et vero V. 9.& QUAM GRATIARUM ACTI IMNEM sat dignam , ac tanto heneficio parem Possu MUs DEO reduere PRo vo Bis
qui tam gemmis in bene coeptis hucusque persistitis ρ ac praesertim pro OMNI GAU-i,io , QUO perfusi sumus occasione Vestri , comperto, quod quae optabamus, & assidue vobis a Deo deposcebamus u T adventu no- ltro ad vos complerentur EA QUAE deerant pinvi & in liructioni v EsTRAE , per Tl-motheum iam in vobis pcrfecte sint completa . V. ta. Nos IN vonis, id est erga vos, earatare abaenuamus , simili modo optamus,
CARII ATEM VEsTRAM erga vos INvICEM ABUNDARE,
P. IS. AD CONFIRMANDA, seu ut hac confirmentur, roborentur, stabiliamur ma-gs ac magis, coRDA vfisTRA IN omni vir lute ac SANCTITATE , si NE QUERELA ,' id
22쪽
est , ut nemo habeat quot de vobis queri spossit, non solum coram hominibus, sed & ANTE DE M , seu in conspectu Dei quem nihil potest latere. Sanctιtate , in
quam, non brevi, non momentanea, non
eaduea; sed solida, stabili, firma , quaeque
duret ineoncussa usque ad extremum spiritum , seu usque ad CH RisTI adventum CUM OMNIA Us SANCTis Elus ad extremum iu
Vers. I. AT Arrat eausam solistituti ad hanc legationem Timothei, ne scilicet audita in Paulum perlecutione minus serventes redderentur in fide. Quando. inquit quod praedixi vobis) in hoe positi sumus ad sustinendax tithul tiones ,rdeo amplius non distuli vers. 3.) deside-Tium cogncscendi aliquid de vestra in fide
constantia . Haee de misso Atheni et Timotheo, reditu cius Corinthum ad Paulum, Se de hae mox scripta epistola, inciderunt fere in annum Chri .li 3 r. R. 7. 9. & Io. Narrat quam abundantem acceperit consolationem , audiens dei Thessalonicensium fide, adeo ut ex vi tri-lbulationum pene mortuus; ex hoc gaudio, linquit , reviviscam . Ad haec addit vers. Io. desiderium iterum eos videndi, ut perficiat quae fidei illorum desunt; hoc est, ut magis eos perficiat, ' plenius doceat. Noa ergo fide carebant, sed initructione pleniore circa materialia fidei obiecta , ut Ioquuntur Theologi. U. II. &c. Concludens precatur a De suum ad Thessalonicen es teditum p ut augeat numerum fidelium p ut abundent inearitate, & firmentur sic eorum Oorda triunctitate, sine que tela eoram Deo, di in adventu Christi secundo. Sic paucis memorat, quae bene percepta magnam habentcim exhortatiouis au sanctitatem.
23쪽
eto EPIST. B. PAULI AD THESSALONICENSES I. CAPUT IV.
Hortatur ut trassita sibi praeepta obse ent, abstinentes a fornicatione, ae se mutuo diligentes, manibusque operantes, quo nullius quidquam desderara coganture docet modum nostrae resurretiionis, ne inordinata tristitia se erucleur propter eos qui moriuntur.
E cetero ergo fratres, rogamus vos, & obsecramus in Domino Iesu , ut quemadmodum accepistis a nobis , quomodo oporteat vos ambulare, & placere Deo , sic & ambuletis, ut abundetis magis. 2. Scitis enim quae praecepta dederim vobis per Dominum Iesum. 3. a) Haec est enim voluntas Dei: sanctificatio vestra: ut abstineatis vos a fornicatione , 4. ut sciat unusquisisque vestrum vas suum possidere in sanctificatione . & honore , s. non in passione desiderii, sicut & Gentes, quae ignorant Deum: 6. & nequis. superagrediatur, neque circumveniat in negotio fratrem suum: quoniam vindex est Dominus de his omnibus, sicut praediximus vobis, & testificati sumus :γ. non enim vocavit nos Deus in immunditiam, sed in sanctificationem. 8. ' Itaque qui haec spernit, non hominem spernit, sed Deum: qui etiam dedit Spiritum suum sanctum in nobis. 9. De caritate autem fraternitatis non necesse habemus scribere vobis: bὰ ipsi enim vos a Deo didicistis ut diligatis invicem. io. Etenim illud facitis in omnes fratres in universa Macedonia. Rogamus autem vos fratres ut abundetis magis, II. Jc operam detis ut quieti sitis, & ut vestrum negotium agatis, & operemini manibus vestris, sicut praecepimus vobis : & ut honeste ambuletis ad eos qui seris sunt: & nullius aliquid desideretis. I 2. Nolumus autem vos i 4norare fratres de dormientibus, ut non contristemini, sicut & ceteri, qui spem non habent. 13. Si enim eredimus quod Iesus mortuus est, & resurrexi te ita& Deus eos, qui dormierunt per Iesum, adducet cum eo .. 24. Hoc enim
vobis dicimus in verbo Domini, se9 quia nos, qui vivimus, ' qui residui
sumus in adventum Domini, non praeveniemus eos, qui dormierunt. Is,
Quoniam ipse Dominus in iussu, & in voce Arcangeli, & in tuba Dei d scendet de caelo: & mortui, qui in Christo sunt, resurgent primi' I5. De. inde nos, qui Vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Christo in aera, & sic semper cum Domino erimus. I . Ita ue consolamini invicem in verbis istis.
24쪽
ROMANAE CORRECTIONE . Veg. r. Sis oe ambalotia. Alii scribunt Huic ambularis. Vers. g. Itaque sat hae Parnis. Non est omittendum pronomen hae . Vers et . Gui rosi i sumus i. a.υent:ιm Do. misi. Non est mutandus accusativuε ia ab. lativum adve utu .
quemadmodum aerapistis a nisis, euomodo oporteaι vos ambulare , est' placere
Deo, sic ambo ans , ut ν p. bis. Iabundetis magis. Multi e iees m Er amb- Iesia legunt eum Aut ore Glossae , Carens, Thoma , δέ Gortan . alii atque inter eo praestantiores fur m ambulatis cum Η ymo
ne , Ac grunone Carthusiano a quamquam Me pacto superfluat id quod priori l
co Graeee non est, tiι alterum quomodo &Graeeum Parisiensium exemplar, di, seribit r indiciae πεμπανω ra. Atqui partieula ista iaplerasque omnibus Graeeis exemplarihus, GPa eis Interpretibus , Syriique si isti agat tibias omnino non invenitur . Quamobrem expli- eandae sententiae gratia quidam olim adlactam putant.
aὲ Lombardus, & Anselmus utramque explieant lectionem.
ltius tropice interpretatur angelicas virtutes Vers. S. IN PAss ONE Drsing Rrr , id inferiores , quarum ministerio usurus est L est affectionibus eoncupiscen- in resurrectione Christus , etsi per se iltiarem . potest. V. 6. NE Quis supER REDIATUR. Gr. MORTU Qui N CHRIsra su ΝT i id μη, ὐπερβάνων , id est ne suppeditet, vi ae est, qui olim in Christo mortui sunt, pri Violentia opprimat , NEQUE ci ac uia νε- mi resurgent, non tempore, sed dignitate NL T.' Graec. νιη πλaminon , id est fraudel& merito, respediu damnatorum. Deinde aliquid ab illo extorqueat. nos qui vivimus in persona eorum loqui. U. 1 . AD EOS QUI Fostis suΝτ, id estitur qui tunc viven ) una eum olim iam inter fideles . NULLius Ahi in oες ins- mortuis rapiemur in nubibus obviam Du-RETI s. Gratei habent, μαδὸν μηIDὸ: χμίανlmino, & lie semper eum Domino erimuς. ολψι; id est , facite ut rei nullius indi-lContentio hoc loco est inter doctores sati, statis , nee stipem petere necesse habea-lctos, quibusdam dicentibus quod sine mortis . te trantibunt ad gloriam e aliis, quod in VII. DE DORMIENTinus, id est moralipta raptu subitanea morte moriemur , a tuis; nam & dormio, Se κοφασμαι Graeelqua sine ulla eorporis corruptione transi- Iro mori semuntur, unde κοιμηνέμεν ad verisibunt ad gloriam, eui etiam opinioni Graeum dormitorium , locus Ita quo eorporalei quidam accedunt , ut videbis L ad Cois mortuorum sepulta sunt , Latini in suamlrinth. xv. alia prope iam illam asciverunt , coemelerium
pellantesia i S A. V. 14. IN vERBO DOMI Ni; quasi dice-lyel: Non nostra hare est quam dicturi nune Ress r. Bsic AMus. Verti poterat . fumus, sed Dei sententia. NON pn AEus hortamur . IN DOMINO, iam ΕMus Eos scilicet translatione ad glo- est Domini nomine. i. m : quoniam &qui antea mortui luntl V. I. Pao Do Misu M . id est loco Dd& si qui tune vivi reperientur, una ob-lmini.
Christo prodibilat glorianei. V. 4. Uas, id est corpua: August. III.
25쪽
dia EPIST. B. PAULI AD THESSALONICENSES I.
eom. 2. ep. Pelag. uxorem intelligit. Ho-NORE , id est honestate . V. I. PAss ONE DEsIDERIt, id est concupistentia libidinosa . V. 6. SupERGREDiATUR, id est opprimat, vel laedat. NEGO Tio, scilicet aliquo, vel eo de quo proxime; quasi dicat, Ut eius thorum violet. V. 8. IM Noctis; pro, nobis. V. 9 FRATERNITA Tis, id est fraterna. HABEMUs. Graec. habetis. ScRIBERE, id est ut scribamus ἀV. II. UMTRUM , Sce. id est res proprias curetis. Follis, id est extra Melesiam. NULLrus, scilicet infidelium . DE. SIDERETIs . Graece, opus habeatis; quasi dicat, Providete vobis. sic ne illorum subsidio egeatis V. IM DORMtENTIaus, id est morienti. bus. CETER l. Augustinus: Non prohibει eontristari, sed more ι Ietiti m contristarι.
V. II. PER IEsu M , id est in fide Iola, & caritate. ADDuc ET, scilicet susti
V. 14. IN WERBO, id est per verbum; quasi dicat, Ex parte, seu nomine Domini. Utvi MUsῶ pro, vivemus, scilicet tunc. SUMUS; pro , erimus. PRAEvENiEM Us ,
se ilicet prius assumpti ad gloriam. V. 13. IN IUςxu , id est eum imperio . In Custis To, id est fideles
V. 46. RApi EMUR , scilicet sinet morte facti immortales,. seeundum Hieron. epist. CxLvit . I uilin. q. CIx. & Aug. ut videturq ID. ad Dulcit. Idem tamen XX. Civit.
cap. 'it 1n Rere morituros. Res plane
iussicilis intellectu. Vide etiam. II. ad Timoth. IUα
Persi L IC ET AMBULETis , ut a no-O bis aecepistis. Lovan. & Hai. mo , sicut ambulatis. Neutrum est Graece nee Syr. hoe solum L placere Deo , ut abundetis. magis a se Ex positores, Graeci . Scitis quae praecepta dederim R. a. PER DOMINO M IEsu M, id est ex eius. auctoritate . syr. & Gotth. habent rqua praeopta dederim vobis per Uom, num nostrum. Iesum. Christum . Voluntas
ut stic saneli Ze mundi. Bernardus Serm. XXII. in Cant. quod sanet ratio hie significat temperantiam. Ut quisque habeat V. 4. Vas suu M, id est corpus suum , ne polluatur. V. S. NON IN PASsIONE, id est concu piscentiam ne sequatur V. 6. ET NE QUIs sUPERGREDIATUR , id est vi opprimat, υπερβαι . NEQUE cIRCUMvENIAT , seu fraude extorqueat aliquid , πλεο Λητων , contra Deum , qui dedit V. 1. SpIR Tu M suu M SANCTUM IMNonis . Gotth. in vobis. Syri in vos. N stra magis lectio cohaeret. V. Io. UT ARUNDET1ς MAciis , id est proficiatis amplius in caritate.
TRIs , propter Otium, & ne aliis oneri sitia ob inopiam & confisi aliorum caritate . AD EOS QUI FORIs susT, id est infideles, eum iis caute agite. ET NULLIU ALi ID DEI IDERETis . Graec. ut rei nutilius indigeatis , ne scilicet oneri stis. Desia derare hic pro egere , quod Latine solet sis gnificare. Vide Graec. V. ia DE DORMIENTIBUS . Κει Eaco CrἀS: dormio pro mori sumuntur . Inde ησε. - ριεν , id est dormitorium . V. 13. QUI DORMIERUNT PER IEsUM,
id est in Iesu , illi fide &. caritate iuncti. Hoc dico,
V. I 4. QUI vivi Mus. Loquitur in persona eorum qui tune vivent. NON PRAE-vENIEM Us Eos, quo ad acceptionem gloriae .
V. II. ET IM Tua A . Vox ipsa Angelisie vocatur: descendet Dominus. REsu GENT PRIMt, non tempore, sed dignita/e, mortui in Christo V. i5. QUI v IvIMus , . RELINQU MUR. Graec qui υivi , qui reliqui, scilicet erimus. An illi morientur, I. ad Corinth. xv. I i. di istum est Porrci reprobi
etiam resurgent; verum eorum non meis
minit , quoniam ex iis Thessaloniem sex consolari non poterat, quod erat proposi
26쪽
μυ. r. TN Do Miuo Igtu , id est per 1 Dominum Iesum . UT QUEMADMODUM , &e. id est, ut praescriptam
a nobis tum credendi, tum vivendi sor- am retin extis, ut placere Deo possitis . UT ABUNDETis arx cis r ut in eo quod dixi magis, magisque proficiatit. V. 2. PER DOM NuM IEsu M et Domini nostri Iesu Christi auctoritate. V. 3. SANCTipica Tro WEsTRA . ut scilieet sanctitati studeatis. V. q. V As suu M , id est torpus suum. Possi DERE : conservare , & custodire . IN ANCT FICA TroNE, id est in puritate', &casti late. ET HONORE: ut scilicet non dehonestctis illud turpitudine luxuriae. V. I. NON IN PAssIONE DE si PERII , id est non in affectu libidinis. V. 6. NE Quis SUPERGREDIATUR . &e. Non agit Apostolus de avaritia . iniustitia a pecuniis, negotiis, & contractibus , sed de adulterio , quod I pergressionem appellat , & eireumυentionem , id est oppressio-Nem , & praevaricationem , quas quis su. perscandendo thorum proximi sui faeit i l. si iniuriam' Ci RcυMvENIAT . In Graeco
est πλεννικτε , , quod verbum etiam alibi usurpat Apostolus pro immodica venere inrum cupiditate, ut ad Ephes. cap. I P. I P. IN NEGorior scilicet de quo proxime -ctum est, ut nimirum uxorem alienam vitiet. TEsTiFIcATi sutius: vide dicta M.
V. 7. IN IMMUNDi IAM r ut libidini
Ire SANCTI pi CATIONEM: ut puri , sancti,& eassi essemus V. M SED DEUM : qui horum praeceptorum auctor est . Qui ETIAM DEDIT SPIRITUM sANcTUM rN' No Bis p id est , qui per Spiritum sanctum , quem nobis impertivit, secit nos verbi sui ministros, ac potestatem dedit , ut haec praecipere
V. 9. DE CARITATE PRATERNITA Tisrde earitate fraterna. A DEO DIDICIsTIs :Deo inspirante , & per legem Evangeli- eam didicistis . U. o. ETENiM ILLUD ; scilicet dilixere, & amoris fraterni signa exhibere. IN
MNEs erga omnes. UT An UNDETIs MA Gis r ut in hae fraterna caritate proficetestudeatis. V.2'. VEsTRUM NEGOTIUM AGATIs:
ut selliere unusquisque suae vocationi , &operi intendat, alienis rebus se non ingerendo, nee cuiquam molestiam exhibendo. HONE TE AMBULETIS AD Eos QUI FORIS suNTr ita decenter, eomposite , & prudenter vos geratis, ut moribus vestris Gentiles non offendantur , nee a Christiana religione suscipienda alienentur, tamquam ab hominibus inertibus, otiosis, & rerum suarum negligentibus, ge alienarum eoncupi stentibus, aut raptoribus. ET NULLI Us R-Li QUID DE sIDERET Is s χ ρεψαντες quasi dicat: Ne inopia, qu .e ex otio sequi solet, cogamini aliena desiderare , aut surripere . ADD ET CUM EO: hos Deus e sepulcris evocatos ad vitam novam , &gloriosam adducet, in qua regnabunt cum Christo.
verbum; quasi dicat, Ex parte, seu nomine Domitii. Nos Qui vivi Mus, idi est quicumque ex nobis , aut posteris nostri et vivet tunc. QUI REst DuI su Mus . id est qui veniente Domino ad iudicium superstites erimus . NON PRAEuENIEMUs Eos I DORMIERUNT: sed utique tam recei ter, quam longe prius tempore mortui , resurgent.
V. 3 3. IpsE Do Misus , id est Christua iudex. IN Iussu, id est eum imperio. ET
ctangeli, qui clamor erit tuba Dei. Qui IN CHRisTo sUNT.' qui in fide,& gratia Christi mortui sunt. REs URGENT PRIMI.πρῶτον, id est primum, nimirum antequam rapiantur obviam Christo in aera. Si MUL RAPIEMUR, &c. rapiemur tum ab Angelis, tum a virtute Christi in aera, ut ibi in nube, quasi throno confidenter Christo iudiei assistamus . ET IIC slMPER O videlicet, tam in iudicio, quam in caelo , ad
quod mox ascendemus. V. II. CONSOLAMINI IN vrcvM IN vER-Brs sMI: tD mirum eorum mutua commeo
moratione, radem, & spem vestram excitando.
27쪽
Vers. r. TτT ABuNDETis Macis, maineisque excellatis io virtute de sanctitate, secundam vers. 2. PRAEcEva A & instructiones , Qua E vo Is a me
data sunt ν Ea Do Ma MuM IEsUM , id est auctoritate Iesu Christi, cuius locum te
b . I. HAEC EsT ENIM voLUNIAs DEI, eiusque extremum votum, desiderium , immo praeceptum , & summa omnium prae-eeptorum, nempe sANCMFICATIO TESTRA,
qua studeatis persectae eorporis & animi puritati . ab omni inquinatione liberae &incontaminatae, ut loquitur S. Dionys. V. 4. & 3. UT QuisquE sci AT & studiose euret vas suu M , id est proprium corpus ut Chrysost eum suis , Ambrosius , Theodor. & reliqui Patres exponunt, uno dempto Augustino, qui per vas vult uxorem intelliri . possIDERE IN sANCTIFlca Tlo NE ET HONORE, id est sancte, honorifice, & ut decet uti: NON IN PAS-sto NE DEslDERII, seu ex mero affectu libidinis: Anselmus . Nempe, laeditate luxuriae dehonestatur eorpus a. R. 6. NE Quis supERCREDiama , id si ene opprimat vel vim uetat proximo, supra ipsum standendo , vel supra torum eius: Theodor. Theophylactus. V. 8. Deus DEDIT tN Nonis non immundum spiritum mundi vel domonis, sed
ctita iis & castitatis sontem & auctorem . V. II. iETI & pacifici si1 is , ET
NEGOTIUM non alienum , sed vEsTRUM proprium a GaTIs, nemo alterius negotio, nisi rogatus aut coactus sese immisceat . HONEsTE AMBULETis an Eos UI FORIS
susT, id est cum Gentilibus ita decenter.
circumspecte ac prudenter vos geratis , ut non offendantur, sed potius ad vos imitandos alliciantur. ET NULLI Us ALIQUID DE IIDERET s , Craece, μηδενὸς χι αν ε - , id est nullitis nitis habeatis . Cavete ne per otium, inertiam . segnitiem inopes facti cogamini aliena expetere vel emendicare:
V. ra. Dormientes vocat mortuos, ob
certam spem resurrectionis, qua insallibili. ter & celerrime evigilabunt , & e sepul.
eris suis quasi e stratis exeitctuntur . Qui SPEM NON HAs Nn bestiae resurrectionis , sunt Gentiles & athei & multi politici.
V. II. Eos QUI DORMIERONT PER I suM . id est . qui extremum vitae spiritum emittunt in fide & caritate Iesu , hos DE Us a sepulcris evocatos ADDUCET ad novam & gloriosam vitam, in qua aeteris num cuM Christo regnabunt. V. I 4. IN vERBO, seu nomine , & ea parte DOMINI certo vobis denuntiamus ,
quod Nos Qvi v I v IMus , id est quotquoeeirea diem iudieii vivemus, NON PRAEFR. Ni EMus , id est non prius immortalitate vel gloria eorporis donabimur, quam alii qui pridem mortui computruerunt: ita S. Augustinus b Thophyl. & alii Patres. V. II. DOMIN us Ips E Christus iude.
relicto CAELO e, eum omnibus angelis d& Sanctis suis DEscENDET versus vallem Iosaphat e, IN russu , id est eum impe.rio ; graece, εν ηελιι σι τι , id est eum loristamine & eommuni conclamatione , quale
solet esse nautarum , ut uno veluti conis centu, & conatu remos adducant . Hina
Theodor. Theophyl. & Anselmus putant
eum voCE ET Tu RBA, id est clamore tu-b1li f, sonoro & valido ARc HAMOELi Mi. ehaelis vult S. Thomas praesidis totius Ecclesiae g, vel iut quidam alii Gabrielis, qui ut primum Christi adventum
praenuntiavit h sorte etiam secundum praeis nuntiabit e conclamaturos quoque alios angelos suis singulos vocibus tubalibus, ut omnes ubique mortui simul resurgant, iuxta illud Matth. xx lv. 3t. Mittet angelos suos eum tuba. Vocatur haec tuba Dei , id est maxima, maximeque sonora, ut tia to mundo rebo et se vocantur cedri Dei,
montes Dei, id est maximi , altissimi l .
S. Anselmus k docet veras, reales & materiales suturas tubas, ex argento vel aere. inquit Franciscus Suarez ι . Inclamabunt autem, Surgita mortui, venite ad iudicium, inquit Chrysost. Theophyl. .& Sol O m . Simulatque vox prima insonabit , eodem momento omnes simul resurgent i ita ut auribus resumpti corporis sui t teste eodem Suareet adhue audituri sint etiam illam ipsam primam vocem qui audierint vivent , ut est apud S. Ioannem
no seut initium vocis , seu imperii quo, ut iussi erant , revixerunt audie
28쪽
rant fiuribus animi. Erunt enim hae voces tui m nebunt', dici poterunt non moris, instrumentum saltem morale re turrectionis , i sed vivi per quod Christus mortuos in vitam reduiseet o sicut verba consecrationis o sunt in. si tumentum transubstantiationis. Erunt eaedem voces quasi praecones, nomine & ius. su Chrilli unde etiam vocantar ρ vox filii D/i citantes omnes ad iudicium tele ctis etiam erunt instar classici militaris , excitantis eos ad bellum ultimum contra
reprobos perficiendum , & gloriosissimum de devictis omnibus hostibus triumphum peragendum, inquit S. Anselmus . ET MOR-Tut QUI IN CHars To suNT , id est qui fide Sc gratia iustificante insiti Christo evivis sive olim, sive tunc recens excesse rimi, RESURGENT PRIMi id est prιmam ut est in Graeco nempe antequam vel illi, vel alii rapiantur obviam Christo in aera: ita Anselmus & S. Thomas. Quotquot enim sunt, fuerunt, aut futuri sunt mortales , sita ut unico momento reviviscent. V. I 6. DEiNDE peracta resurrectione , tam Nos Qui sub illud tempus vivemus,
quam alii Sancti olim mortui , sed iam
una nobiscum redivivi, si MUL, seu iun-elim, RAHEMUR OB v IAM CHRIsTO.
Petes, An qui sub illud tempus vivent, sine morte fient immortales Sensit ita tu. 1linus & aliquando S. August. ρ & Caiet. Sed Augustinus id postea r retractavit. Unde Res p. negative: nam ante ra-Ptum Omnes omnino morientur, sive igne
conflagrationis, in eorum sententia, qui ignem hunc putant immittendum ante tu. dictum ς sive subtracto concursu Dei, in Frane isti Suareet & quorumdam aliorum sententia, sive alio modo , dissoluta ad breve tempus coniunctione corporis eum anima. Quia tamen sub idem illud tempus vivi reperientur , & brevissimo tempore mortui manebunt, sorte nullo mortalium advertente vel sentiente illorum mortem: nam mox cum Omnibus aliis redivivi comparebunt f: hine merito vocantur viventer : & sie Christus dieitur iudicaturus vivos o mortuos , inquit Ambros. Oecumenius , S. Thomas & alii passim . Si enim filiam e Iaira, etsi vere mortuam , Obhoe solum quod brevi resuscitanda esset , Christus dicebat, non esse mortuam , sed dormire. Si Laetarum ti , &e. quanto po
tiori iure hi qui longe breviori spatio mor-BU Sac. m. XX VIL
Ubi ergo Oaenes Sancti simul re vixerint. rapientur obviam, Graee. in occursum , Orisu in aera , ut ibi in praeparatis cuique thronis suo singuli ordine, gradu & loco conlideant sorma amphitheatri a dextris iudieis, reprobis humi ad sinistram relictis . Rapientur autem tum angelorum ministerio, tum propria agilitatis virtute, seu dote, qua ut & reliquis gloriosis dotibus, ipso resurre tinnis instanti donabuntur . Quae omnia iusius pertractata vide Uud
Vers. I. a. E CETERO. Traditani illis credendi & vivendisormam commendat , ut eam sequantur , ut se proficiant, & magis & magis Deo placeant ; quod est studere sanctitati, quae nempe opponitur peccato, & trahit secum completionem virtutum. Hi ne infert vers. 3 & q. ut abstineant a peccatis, quae maxime repugnare videntur sanctitati ; qualia sunt sornicatio & omnis bestialis immunditia. Et cur abstinere se debeant , dat specialem rationem versu 7. petitam vOcatione ad Christianismum , quae est a V
eatio a Gentilium impuritate laeda ad statum puritatis quasi Angelieum , Ee ut sit Chri istianus templum Spiritus sancti. Quaesitum est a plerisque , quid vers. q. per vas intelligat Paulus. Sane viri sancti sunt templum Spiritus sancti , & vasa in quibus conservari debet gratia Spiritus sancti r sunt enim hominum eorpora velut de- D signa-
29쪽
s gnata vasa , quibus retinetur liquor divinae gratiae. Sic Chrysostomus per vas corpus intelligit. Sic etiam Ambrosius , Anselmus ti Theodoretus: vel corpus vas est& instrumentum . Sic Plato corpus vas animae voeat; & Paulus dictus est vas &instrumentum electionis. Sic iubet Paulus vat in honore coram Deo pol fidere. P. 6. ET NE Quis . Quidam hic avari. tiam proprie dictam intelligunt: vel iniustitiam in contractibus & negotiis : a quo sensu non abest Vasquer , & favet nollerinterpres, dum vertit is πλεονεκτοῖν tamen ut Het connexio in versibus , plures
intelligunt hic non quidem avaritiam , sed πλε εζίαν per adulterium, ubi quidem est iniustitia, & ardor habendi. Et Paulus E
phes. IV. i9. utitur voce hae πλεονέκτειν,
eodem sensu. Et hine recte inseri vers. 7. Non enim in immunditiam vocati sumus. Duos sensus litterales si stat solidum sun-
V. S. ITAQUE Qui . Qui haee spernit pracepra, in Deum peccat, qui horum au. Hor eli e & qui Spiritum sanctum nobis dedit, faeiens nos verbi sui ministros, deditque potestatem , ut haec praeciperemus. Obligant sane praecepta Ecclesiae ; & Spiritu Dei aguntur, dum praecipiunt quae δε-ciunt ad bonum Ee lesiae . Non est hie spiritus Novatorum , qui sine legitima mis.
sone vastant ex privato spiritu omnia. V. P. IO. II. Hortatio est ad caritatem fraternami, quam docet lex Evangesica .
Item versu lo. ut quisque sibi attenἐat , suisque rebus, atque operi suo , non exhibendo aliis molestiam. Immo honeste &cum bono exemplo eum his qui soris sunt& gentibus. NULLlus ALIQUID DESIDE RETIs, vers. II. Ex Graeco , ita facile , ut non sit necesse aliena appetere. V. 12. NOLUM Us. Hie & versu I4. de mysterio resurrectionis. Mortuos vocat dor mientes ob spem resurrectionis, quando re surgent mortui Dei virtute, velut ex lecto evocati post somnum. Lege caput xv. Eis
pist. l. ad Corinthios, ubi prolixe de. hoer surrectionis mysterio. Sic vero in praesentia Paulus; si, inquit , t vers. a 3. 3e redimus Christum resurrexisse , idem et iisam credere dehemus de fidelibus sanctis suseitandis in vitam aeternam quos adducet Christus . Docet quidem Paulus Epist. ad Corinthios, fore ut Omnes resurgant i hic vero lubi consolari vult Thessalonicenses, applicat sermonem ad resurrectionem iusto tum. Et ex his , inquit , resingent tum qui prius & ante nos mortui sunt , tum qui uunc vivunt. Nec prius hi resurgent vers. i 4. J quam illi qui antea mortui sunt. Verum quia in textu 16. & i . sunt voces primum, & deinde, aliqui ibi intelligunt antecessionem temporis ; alii ordinem saltem dignitatis notari putant. Veis rius tamen est neutrum esse, nec aliud hic desgnari, nisi ordinem narrationis , dum
30쪽
Diem iudie i die 1 insperatum ad futurum, qui tamen laos Pron potes ineautos opprimere, cum semper ad illum se pr.eparent , ad quod illos etiam hortatur: monet quoque de obedientia erga suos praesellas', quomodo erga Puυἰeem oe erga Deum se habete debeante orat pro ipsis, utque pro se
E temporibus autem, & momentis, fratres non indigetis ut scribamus vobis. a. sa) Ipsi enim diligenter scitis, quia dies Domini, sicut fur in nocte , ita veniet: 3.
cum enim dixerint pax, & securitas tunc repentinus eis superveniet interitus, sicut dolor in utero habenti, di non effugient. 4. Vos autem fratres non estis in tenebris, ut vos dies illa tamquam fur comprehendat s. omnes enim vos filii lucis estis, & filii die id non sumus noctis, neque tenebrarum. 6.
Igitur non dormiamus sicut & ceteri, sed vigilemus, & sobrii simus. q. Qui enim dormiunt, nocte dormiunt: & qui ebrii sunt , nocte ebrii sunt. 8. Nos autem, qui diei sumus, sobrii simus, s b) induti loricam fidei &caritatis , & galeam spem salutis: o. quoniam non posuit nos Deus in iram, sed in acquisitionem salutis per Dominum nostrum: Ieium Christum. IO. qui mortuus est pro nobis: ut sive vigilemus, sive dormiamus , simul eum illo vivamus. II. Propter quod contolamini invicem, & aedificate alterutrum . sicut &facitis. I 2. Rogamus autem vos fratres , ut noveritis
eos, qui laboranti inter vos, & praesunt vobis in Domino, & monent vos, 13. ut habeatis illos abundantius in caritate propter opus illorum : pacem habete cum eis. I . Rogamus autem vos fratres, corripite inquietos, consolamini pusilanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . I s. e) Videte ne quis malum pro malo alicui reddat: ' sed semper quod bonum est sectamini in invicem, Sc in omnes. I 6. Semper gaudete . I7. CSine intermissione orate. I 8. In omnibus gratias agite: haec est enim voluntas Dei in Christo Iesu, in omnibus vobis. I9. Spiritum nolite extinguere . 2 O. Pr phetias nolite spernere. 2I. Omnia autem probate: quod bonum est tenete. 22. Ab omni specie mala abstinete vos. 23. Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia: ut integer spiritus vester, & anima , & corpus sine querela in adventu Domini nostri Iesu Christi servetur. 2 o Fidelis est, qui vocavit vos. qui etiam faciet. 23. Fratres orate pro nobis. 25. Salutate fratres Omnes in osculo sancto. 27. Adiuro vos per Dominum, ut legatur epiliola haec omnibus sanctis fratribus. 28. Gratia Domini nostri Iesu Christi vobiscum. Amen