Antiquitates Hebraicae vindicatae ...

271쪽

r 6 ANTONII BYNAEI conchae. Tum illud quoque observandum est , in summa fame, & siti, Deum, & famem, & sitim

non sedasse, nullo cibo, nulloque potu, ves cibo, quem mittebat de coelo, & potui, quem praebebat petra, eam indidisse virtutem, ut in posterum neque esurirent, neque sitirent, quale propemodum mira-ε Ret. Culum in Elia deprehenditur, qui virtute cibi, &m y tus, ter per quadrasinta dies consecit, sed panem singulis diebus misisse, & aquam ex petra ipQs jussisse sequi. Quis ergo credet vim incorruptam fuisse calceis inditam aut crescendi facultatem, ut iisdem calceamentis, quibus induti fuerant in Aegypto, per

quadraginta annos errarent in Arabiae desertis, cum Deus, ne quidem hac in re, naturam rerum mutaverit, ut sine cibo, & potu, vitam ducerent, aut

virtute cibi per aliquot dies saltem vagarentur, quod Eliae contigit 8 Qu ire de vulgata hac opinione dubitavi, semper, & aliter sacram historiam censui interpretandam.

VII. Memini me, cum haec animo volverem, sermonem aliquando habuisse cum magno doctore meo

Iohanne Georgio Graevio, qui assirmabat, sibi vid ri virum doctum verum vidisse, qui hoc beneficium, quod Moses commemorat, situm fuisse putat in admirabili illa Dei providentia, qua Israelitas, quadraginta annos, per deserta inculta, & horrida, & omnium egena, duxit, ut nunquam tamen ipsis, aut Vestes, aut calcei defecerint, aut materia defuerit, qua vestiri potuerunt & calceari. Ut haec verba nequaquam indicent, vim incorruptam calceis inditam, aut una cum infantum & puerorum pedibus crevisse, sed nunquam dcfuisse, vel calceoS, vsit materiam, unde

272쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM. LIB. IL CAP. IX. 2 7 a unde consuerentur. Placebat mihi eo tempore haeci opinio, & quidem eo masis, cum viderem virum optimum, subactique judicii, meum in sacris litteris

doctorem, Franciscum Burmannum, illam suo Cal- avem. ad culo probare. Nunc vero, ubi omnia perpendi pau-

lo diligentius, pi ine in ea acquiesco, cum evidenter demonstrari possit, verba Mosis nihil aliud indicare,& ollcndi, qua ratione de novis calceis Hebraeis prospexerit supremum Numen. VIII. Uerba Mosis non esse intelligenda, quasi easdem semper vestes gestassent Iudaei, eosdemque calceos, qui vestutate non consumpti forent per quadraginta annos, sed nihil, ne in vestibus quidem, di calceis, per quadraginta annos, ipsis defuisse, quia non sivit Deus, ut indigerent vestimento , & calceatu, quod substituerent vetustate detrito, ostendere potest hic apud Iesi iam Jocus. Uerba Prophetae sunt: i. img Et non sitierunt, cum ipsos xxviii. per desertum duceret. Sitiisse Iudaeos cum in deserto errarent, quis nescit 8 Massa, & Meriba, & alia i ca, testimonium sunt evidentissimn m. Uel ad ipsas gentes hujus rei memoria manavit. Notissima fabula est Judaeos asinum coluisse, quam torodiderunt

scriptorcs veteres, quorum testimonia collegit vir summus Samuel Bochartus. Hujus vero cultus, tam alieni, nullam aliam causam adferunt, quam quod L Iti . asinus monstraverit aquae fontem Ita expresse Ta- r. uiri

citus. Nihil aeque Iudaeos in desertob quam inopia iis v. aquae fatigabat. Iamque haud ρrocul exitio, totis ' in

camiis procubuerant: cum grex asinorum agrestium, e pastu in rupem nemore opacam concesit. Secutus

Moses, conjeιIura herbida soli, largas aquarum venas

273쪽

2 8 ANTONII BYNAE Inas aperit. Et paulo post: E iem animalit, quo

monsirante errorem sitimque depulerant, penetrali δε- craυere. Quare sitiverint necesse est in deserto Iudaei. Et tamen non sitiisse, cum Deus ter optimus ipBs duceret per desertum, affirmat Propheta. Quod profecto non alia ratione intelligendum est, quam quia Deus abunde suppeditabat, unde sitim potucrint explere. Potuisse Deus, cui nihil οὐ ν, id praestare, ut non sitirent Iudaei. Hoc vero nunquam fecit, sed illis, vel ex ipsa petra, suppeditavit aquae venas, ad sedandam sitim. Quare Prophetae vcrba non alio sensu possunt intelligi, quam quod Deus minime passus sit, ut ipsis aqua deficeret insui. Quomodo mox subjungit. Ppa' ud D arn Irn Aquam e petra fuere fecit eis: Oscidit petram, se suxerunt aquae. Eodem sensu, quo Iesaias dixit, non sitivisse Iudaeos in deserto, Mosen dixisse arbitror, non attrita fuisse vestimenta, aut calceos Disse .sutate consumptos Calcei attriti

fuerunt, & vetustato consumpti, uti in deserto sitiverunt Iudaei. Attritos non fuisse narrat Moses, uti Propheta rcfert non sitiise Iudaeos. Ρotuit scilicet alteri vesti nium , & calceamentum, sed non deficere vetusto adeo ut, & caiccis, & vestibus, indigerent Iudaci. Pariter uti sitire potuerunt Iudaei, non extingui siti. Potuit quidem Deus etiam id praestare, ut non attererentur, & vestes, & calcei uti praestare potuit, ut non sitirent Iudaei. Sed uti non

sitirent Iudaei, scd aquam ipsis suppeditavit in siti,

ita non praestitit ut non atterentur, & vestes Ac calcei, utque iisdem vestibus & Calceis, Per annos quadraginta, incederent in deserto: sed admirabili sua pro videntia id cffecit, ut ncque materia vcstium de sic

274쪽

DE CALCEIS HEBRREORUM. LIB. II. CAP. IX. ret, neque sine Calceis cogerentur incedere, cum abunde suppeditaret, quae ad vestes, & Calceos, m. quirerentur. Non sitiisse Iudaeos utique credi posset non difficulter, si nuspiam extaret Deum aquas ipsis praebuisse in siti. Non attrita fuisse vestimenta, i&calceos Hebraeorum, per quadraginta annos, sed Deum vim incorruptam, & vestibus, & calceis, indidisse, & cum parvulis, & pueris, & infantibus,

crevisse, uti Cum cochleis conchae, etiam credi posset admodum facile, nisi aliunde constaret, qua ratione Deus defcctum, &vestium, & calceorum, eXpleverit, ut alias vestes, & alia calceamenta, sibi comparare potuerint, ubi veteres defecissent.

IX. Singularis haec Dei erga populum illum cura& providentia fuit, ut, antequam Aegypto discederent, Aegyptiorum opibus, & vestimentis, locupletaret. Praeceptum Dei in Exodo legitur, quo jussit, ut jam jam Aegypti finibus egressuri, aurea, & aris gentea vasa ab Λegyptiis peterent, promittitque se gratiam Aegyptiorum, ut nihil denegarens ipsis, conciliaturum. Id ipsum factum ab Hebraeis est, qui ab AegUtiis perierunt argentea, ct aurea vasa, v simenta, cam Deus daret sis gratiam in oculis Aera riorum , adeo uisoliarent Aegyptios. Hilli constat, etiam vestibus, praeter illas quas induerant, onustos fuisse, cum ex Aegypto discederent, Hebraeos. Hoc in animo habuisse Aben Ezra videtur, qui Iudaeos

multas vestes, multosque calceos, ex Aegypto secumtulisse censet. Sane hinc tot habuerunt ornamenta, di tam amplam vestium materiam, quam conferre ad

Tabernaculi structuram, & Sacerdotum vestitum, potuerunt. Hinc, ad aliquot tempus, vestiri potue-Ii runt

275쪽

rsa ANTONII BYNAErrunt iis. vestibus, & calceis, quos ex Aegypto secum sumpserant Iudaei. Non multo post, quam egressiaris. eX Aegypto sunt, Rex Amalekitarum, cum exercitu ν ipsis occurrit, de quo magnam vectoriam, & spolia ampla, reportarunt. Provida haec deinde fuit Dei Cura, ut eos aliquando duceret per regiones amoenas, '& fertiles, in quibus cibum, & potum, Pecunia emere, & de vestibus sibi prospicere potuerunt, quales fuerunt fines Moabitarum, & Ammonitarum , quod misi. ii. in Deuteronomio legimus. Quarum rerum usu cum xy. interdiceret Sihon Rex Hesbon, stercuserunt eum cum 31.1 3, fili ejus, o omni populo, ct occuparunt omnes urbes ejus, is devoυerunt omnes urbes, viros, ctbe- minas, ct pueros, ct neminem seroarunt vivum, ct pecudes solas sibi spoliarunt, se spolia urbium, quas oc-mul. I s.cuparunt. Eadem ratione Ogum regem Basanis de--7' leverunt, ct occuparunt sexaginta urbes , ct ρecudes,

ct earum urbium spolia sibi sumpserunt. Quis dubi

tabit inter spolia, quae ex tot urbibus retulerunt, . fuisse vestes, & calceos, & magnam materiam, unde&vestes, & calceos, conficere potuerunt 8 Praesertim cum cogitet ipsos simul pecudum gregibus locu- Pictatos, e quarum lana vcs es, & ex pellibus calceos, sibi parare potuerunt. Omnino ergo hoc referendum ad singularem illam Dei providentiam est, qua Iudaeis, & de calceis prospexit, non vero fingendum tam magnum miraculum, ac si eorum vestes, & calcei, per quadraginta annos durarint, aut cum infantibus, Ac pueris, creverint, uti cum cochleis conia chae, cum verba Mosis nihil aliud indicent, quam . per quadraginta annos ipsis, neque vestes, neque calceos defuiste, cum detritis veteribus, & vellibus, di calceis, vel alios haberent, quos induerent, vel

276쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM. LIB. II. CAP. X. a novos. Quod nos Belgae diceremus eleganter: Θανt in Ueertigh Iaar, noch Ut E- oederen, nochi uine Ichoenen geraa t.

: CAPUT DECIMUM.

I. Miraculum ingulare Dan. m. II. 27 quo Sem, i in ardenti jornace, Meses trium virorum servaυiti aetas. II. Voces r Ino,rtara, ct rendi , multi inrerpretes ita exponunt, ut nultam mentro nem faciant calceorum, alis vero calceos agnoscunt, sed ni in multiplici diserentia circa vocem, quae calceos notaret. III. Nostra sententia. I V. r ames vesis exterior , fluxa, ct talaris, qualis sola matronarum, non femoralia, vel fibiali.i. U. calceus es, bracca. UI. ut Graecum Κυρβασψα. ornamentum capitis, . insur. crisae eat . VII. una: vestimenta interiora. VIII. Operis conclusio.

SIngularem Dei curam, atque providentiam, qua Hebraeis, cum in Arabiae desertis obambularent, Per annoS quadraginta, variis modis de calceis prospexit, ita ut nunquam ipsis defuerint, licet minime calceis, quibus incluti fuerant, cum ex Aegypto discederent, virtutem indiderit incorruptam, aut crescendi facultatem, ut cum puerorum, & adolescentum pedibus crescerent, sicuti cum cochleiS conchae,mperiori capite exposui, & futilem explosi errorem. Nunc verum miraculum illustrandum est, quod Sa- dracho, Meiacho, & Αbednegoni contigit, qui, Cum captivi Babylonem abducti essent, & imaginem Ii a auis

277쪽

asi ANTONII BYNAEI auream, quam Neb adneZar coli praeceperat, adorare nollent, in fornacem ardentem cum vestimentis misco ecti sunt: sed Deus ita serv.ivis illaesos, ut tutas ipsas etiam vestes a vi ignis praestiterit. Ita refert historia, quae, ex Babyloniorum archivis Chaldaice ς μ' relata, inter Danielis vaticinia legitur. ira

i di u pnR NU Tane υiν. hi ligari sunt cum sarabaris suos, calceis suis, tiaris suis, is vestibus suis, ct conjecti sunt in mediam fornacis ignis ardentis. Et paulo post: - nsa mad

priam, Et congregati sunt satrapae, magiseratus, duces , ct consiliarii regis, intuentes viros istos, quoniam non dominatas Λεrat ignis in corporibus eorum, is capidus eapitum eorum non erat adustus, ct sarabara eorum non mutata, O. odor ignis non transierat

in eos.

II. Nonnulli interpreter haec quatior Vocabula,

lina , r os, r,am, de quorum distincta

notione vix quicquam Certi noverunt, ita reddunt, ut nulla fiat calceorum mentio. Inter hos sunt Belgae nostri, qui verterunt: Noe wierin die mannengebonden in hare manteo, Bare broe en, en de hareMeden, enis hare andre Hederen: hoc est, turie viri,

hi ligasi sunt eum sta iis suis , ct braccis suis, o pileis , O aliis vestibus suis. Consentit vireximius Io. h.innes Coccesus, in ea versione, quam in Observationibus suis ad Danielem dedit. Sic enim habet: ne viri hi ligata Iant eum chlamib- Iais, femoratum Dis, piois suis, O vestibus suis. Etiam vir. ill

278쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM Ll D. II. CAP. X. illustris Hugo Grotius nullam harum vocum de Cala Grat. ceis explicavit. Magnus Buxtorsius quoque nulli h . . rum vocabulorum significationem dedit Calceorum: Dis. liband enim dicit esse, chlam des, palisa, π)Os δε- m. bligaculum, femorale. ara paludamentum, regu mentum, in indumentum, vestimentum. Ubi illud omnino mirandum est, quod vir magnus, quit 'I chlam=des, patria, notare cliκit, vult

cine piaudamentum Id enim si verum foret, hi viri vestiti fuissent clamνdibus, femoratibus , ct paludamentis. Sed alii interpretes etiam de calceis cogita. runt. Hi vero sunt in varia atque multiplici differen-ria, quodnam vocabulum calceos notet. l quibusdam significant tam xa, calceos, ut observat Sa dias: Rabbinos pedum tegumenta velle notatum etiam

ab Elia Levita est. Sic enim ille: mar an visaris 'Im l)' 'Ian' an a rima, Rabbini nostri beatae memoriae dicunt , P veses Disse, . mquibuου vestiti fuerunt eorum pedes. Tradit Hieronymus Symmachum vertisse Ea voco Th me .saurus linguae Graec re multis auctoribus prob it bra eas, & femoratia, fgnificari, quomodo, & apud Suidam, M Hesychium, synonyma sunt

Calceos tamen etiam designat. Sic enim diserte Hesychius : 'Aνα lGς. Φη-αλια. εearam Hefimbura

i jemoralia, braccae bar Ficae, vestimeni tum Pedum, calcei. mi , aut regii. Scilicet . quae femoralia, & braccae sunt, calceamenta quo . que facit, & quidem λαλιε, caetra, ut a soleis, quae, plantis pedum suppositae, distingu it. Pollux quo

279쪽

is ANTONII BYNAE Itra autem , Decies sunt calcei, sicut aut odia, quae

idem sunt quod anaxurides, quas ocreaae nonnulΛ -- eant. Lutherus rπtas, Ichahen, calceos vertit. Eum secutus est, in sua Expositione vocum Chaldaicarum, vir summus Iohannes Cocc us, licet femoralia redadiderit in ea versione, quam in Observationibus ad Danielem dedit. Theodotion vero, cujus est Danimiis Graeca interpretatio, i Para exponit - ,& Uulgatus, calceamenta. Ea diversitas dubium om nino reddit, & incertum, quodnam ex his vocabulis calceos significet. III. Ego, 3c illos errare arbitror, qui nulli horum vocabulorum significationem calcei tribuerunt s& plcrosque eorum , qui, ut in re incerta, conjemn tes, vel hoc, vel illud, ea notione sumpserunt, hastque voces non alia ratione distinguendas, quam uxsint Sarabara, calceus, Ilara ob υestis interior. Sic reddidisset Theodotion, ἀν

-των, si vera est viri longe eruditissimi Iohannis Dru

si conjictura, qui legi mavult, ordine inverso, ο

magnum Lutherum secutus. Igitur non dubito, inquis, quin notet togas, aut patria: l' ara ti-araae e re 'UB-, ct rora' interiores vesses. quibus corpus texerant. Habebimus vestem corporis exteriorem, is interiorem, tegmen capitis, ct pedum. Luth. In thren mantelen, schuben, Buten, und amderen huideren. Sed quia a nemine aliquid certi de his vocabulis est traditum, operae pretium est hoc a

curatius adstruere.

280쪽

DE CALCEIs HEBRAEORUM. LIB.II. CAP. X. 23sIU. l- d notare vestem exteriorem, quae statim in oculos incurrit, ex eo certissimum videtur, quod cum Sadrach, Meiach, & Abed nego, ex fornace ardenti educuntur , t o Sarabala ipsorum 'non mutata dicantur. Sarabala enim nihil aliud fuisse quam vestimentum exterius, quod statim conspicitur, vel ex eo manifestum est, quia omnium loco nominatur, ut constet nihil in eorum vestibus mutatum. Quid enim aliud proclivius est intelligere, quam vestimentum aliquod extetnum, cujus sipiendor, cum non fuerit muratus, omnia incorrupta, Scillaesa cognostantur ρ Sane aptissimum est dicere δε- rabala non esse mutata , hoc est , vestimentum exterius, ut significetur nihil in vestibus igne consumptum , quia hoc, cum non arserit, miraculum reddidit evidentius. Animadvertisse hoc illi videntur, quil o, vel togam , vel pallium , volunt. Ita Jachiades, qui Danielem Paraphrasi illustravit, vestem intelligiteXteriorem, quae corpus operit, quale pallium, vel ii. - Ο Μ.

h. e. cum vestimentis, quae totum obtegunt corpus, ubι

quis e domo sua prodit in publicum , sive forum ac plateas , ct barbare Mantilo, aut quid simile ei. R Nathan Justus, in Lexico juris Hebraici, laudat doctores liabylonios, qui a firmant fuisse vestem quandam superiorem, quam Talith nuncupant, id est, togam, aut patrium. Aben Ezra quoque vestem significare superiorem stribit, ab obtegendo dictam, quae nulla alia quam toga, vel pallium est. Hanc sentcntiam sequuntur recentiores Iudaei, apud quos Sarabara,