장음표시 사용
251쪽
126 ANTONII B Y N A E Iceum suum, O dixit senioribuae. Nunc cum ea verisba, extraxit calceum suum, cum str-mone conjungantur, quem ad Boozum vindex habuit, colligere proclivius est ad vindicem pertinere calcei extractionem. Ita comma octavum refert, quid Boozo dixerit vindex, quid item secerit: comisma vero nonum, quid factum sit a Boom, qui, cum extractum calceum accepisset, seniores testes vocavit. se cuncta redimere quae Elimelechi fuerunt. Hunc sensum expresserunt LXX. Interpretes, qui, evitandae ambiguitatis cauia , quae in codice Hebraeo est, ea supplerunt, quae omnem tollunt dubitationem. Sic
. -λω- et, αὐτε, 6-- τε hoc jus antea in brael, super redemptrone, O super permutatione , ad firmandum omne verbum. Et sisebat vir ealceum suum, O dabat proximo suo redimenti redemptionem ejuae. Et hoc testimonium in Israel. Et dixit redemptor Boono. Acquire tibi redemptio. nem meam. Et solvit calceum suum, O dedit ei. CApur OCTAVUM. I. De loco Ff Lx. Io. O CULM. I . variae in teryretum sententiae. II. Mosieri, o Iunii exispositis. IIL Ab ea recessum. I U. Hatabit, Bal. ini, O aliorum explicatio. U. Omnium error.
VI. Alia Bal ini expositio. VII. Auae pariter non proba r. VIII. Buceri . O Arnoldi Botii
252쪽
DE CALCEIs HEBRAEORUM. LIBII. CAP. VIII. 11 sententia. IX. Confutata. X. Hugonis Gratii, Johannis Coccese, Thomae Gaιa eri opinio. AI. Nosra sententia.
CUm victoriam, quam de Syris, atque Edomeis,
reportaverat, quos cum vicinis gentibus redege-Tat in potestatem, celebraret David, & subjectos clutioni suae populos, ac quam late paterent imperii fines recenscret, de Edomo dixit, ripa mi R ef
super Edom projiciam calceum meum. Ea verba eru- cmilia ditos interpretes torserunt vehementer. EX ritu prisco cruendum esse eorum sensium agnoscunt omnes,
videntque clarissime, sed in eo assignando in varia sunt atque multiplici dinurentia. Quare praecipuas primum, & magis probabiles, exponam sententias, iisque diligenter excussis, subjecturus sum nostram. II. Calceos in aliquem projicere, sunt qui putantidem esse quod contumeliose tractare, alludi ad morem veterum, quo contemptus, atque ludibrii, &contumeliae res habebatur, vel calcese caedere, vel soleam alicui impingere. Ut, Hya tarmoper Edom projiciam calceamentum meum, sit, Ed maeos habiturus sium contumeliose, calceum in os eo 'rum, vel caput, impingendo. Ita Henricus Molle. μοι νώ rus, qui superiori seculo accuratum dedit in Psalmos Commentarium, existimat. Mus verba haec sunt: Idumaeos non subjiciam tantum, sed etiam cum conis tumelia quadam inorum miserias aliis ostentabo, ut cum quis alicui superbe insultans, calceum inter feriem dum in eam projicit: significans se hune non tantum contemnere, sed etiam ludibrio habere. Non mulis
253쪽
ANTONII BYNAEI tum abit Franciscus Iunius, qui inter optimos stripturae interpretes suo merito est censendus, dum, Da projiciam calceam meam , idem esse vult, quod audaciter conculcabo. III. Illud quidem certissimum est, Blea, sive calceo, aliquem caedere, olim contemptus, atque Co tumeliae rem fulsi. ha tam , quod varia scriptorum veterum loca ostendunt, quae eruditi homines jam Collegerunt. Uideri possunt, quae observavit Λnglus doctissimus Thomas Galamus. Pariter certum est, . longe sutile contumeliosius, si inter caedendum quis alicui suum calceum in faciem projiceret. Quod docere potest puelIae cujusdam pauperculae facinus, quae Parva adhue, 3c parentibus orba, cum annonam a Rege suo in fame petiistet, ille vero eam objurgasset calceo, de in faciem projecisset, probrum ferre non potuit, stu sui suspendio voluit expiare, uti ex Plutarcho retulit doctissimus Gaiaherus. Ad hunc morem tamen alludi a Davide, aut de contumelia, dccontemptui, quo Idumaeos affecturus erat, ejus verisba capienda haudquaquam sunt. Populos enim diruoni suae subjectos recensier. ad xpπ - p IN
Tis,ibuam Schem, is valgem Meroth moti s Me Gileaduis, meus UManasse, ct Araim arx eaput mea. yadab legisator mens. G-- polubrum m mm, super Mamrum proquinin calceum meum: super me, δ Palaesina, is ita . Quasi dicat; locus Israel me Regem agnoscit, Ac mihi pares: Moabitae quoque, dc Edomaei, bello subacti, serviunt miri iacuc populas subjugaris quidem triumphat, illosque
254쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM LIRII. CAP. VIII. Qitissimum sibi praestare mimstentinae praedicat, de conis tumelia vero, & Iudibrio, quo habiturus erat gemes devictas, dicit omnino nihil. IV. Francistus Uatablus, vir Hebraice doctissimus, Hya Irmae, projiciam calceamentum meum, putat esse Phrasin Hebraucam , pro , immittere pedem ρ α calcabo Edom, tanquam mahι Iuleel . Consentit vir elegant usimus Benedictus BalduinuS, qui, his cum notasset calceamenso dominium, sive jus aliquod in rem aliquam , denotari, inde dictum putat: In E- ρ g. t a.
dom extendam calceamentum meum, h. e. eam mihi
subjiciam. Johannes Drusius, eo in loco , in quo in n. ., .
Ruthae historia verbum exuit rejerendum censet ata Booz, ita pergit. Porro ad veterem iliam morem capiandum videtur Daviris altad, Ad Edom projiciis, i ,. 'am calceum meum, Hal. IOI. Io. Viat dicere , o clam Edom mea juxu , redigam in meam potesagem. Eum sequuntur nostri. Belgae inrerpretes a quorum mi .... haec est nota. I saye ondererengen , besilien , eruen, Pri κ.xo. en ais snder ma=m voeten oggeu, verget. Rugh. 4. opvers 7 h. c. Iu KMo, po Ddebo, haereditario jure acquiram, o quasi pedi/ψ IMjiciam, confer Ruth. 4. 7. Idem sere volunt doctissimi Rabbini David a A. Κ chi, & Aben Ezra, qui in Edom projiciam caι- α
freniorum Idumaeorum projiciam calceu . In e-dem mentem Brentius, qui ' Pa ατ N P vertit, super Edom proferam calceamentuo meum: Suo
finianu, inquit, es descriptis e profana enim ς
255쪽
23o ANTONII BYNAE Iceamentum es proferre imperium, O subjicere sibi
terram, quam pedibuF tuis calcaveris. V. Haec virorum doctissimorum opinio absurda haudquaquam est. Pedibus calcare aliquam regionem, aut terram, signum usitatum possessionis, & dominii fuisse, hostiumque cervices, in subjectionis signum, olim
calcatas, superius observavi prolixe. Multa tamen sunt, quae me acquiescere in eorum sententia non sinunt. Projicere calceum, pro, immittere pedem, phrasi Hebraica dici notat quidem Franciscus Uatablus. Id vero non puto eum cuiquam facile persuasiarum. Nam nimis dura foret haec loquendi ratio, pro immittere pedem in terram aliquam, vel regionem, dicere, calceum projicere in aliquam terram, ut denotetur, calcabo eam terram tanquam mihi subjectam. In Edom extendam calceamentum meum, h. e. subjiciam , exponit quidem Benedictus Balduinus, qu modo & Brentius, proferre ciaceamentum, voluit esse,
proferre imperium , ct subjicere sibi terram, quam W-dibuae calcaυeris. Sed verbum MN extendere, vel proferre, notat nusquam. Habent quidem interpretes Graeci: εώ τἰν--ανει τὲ-με; & eos secutus Uulgatus, in Idumaeam extendam calceame tum meum. Sed Hebraeum vocisulum mittere, proficere, non extendere, significat Undercche udem Graeci interpretes reddiderunt altero in loco. Mirn--- -nνῶ τὲ-μου, In Idumaeam injiciam calceamentum. Dein, extendere, vel, proferre calcem mentum, quid sit, omnino non capio. Qui enim ter ram aliquam calcat, & cum calceis incedit, viam quidem conficit, sed hinc extendere, vel, pro me caiaceamentum , in signum subjectionis, & extendendi fi-
256쪽
DE CALCEIs HEBRAEORUM. LIB. IL CAP. VIII. 13 Ines imperii, dici potest haudquaquam. Etiam calisceum projicere, non subjugare est, veι pedibus subjicere, O haereditario jure posidere, uti, post Johannem Drusium, Belsae interpretes notarunt. Neque id probat locus , qui in historia Ruthae legitur. Nam,
cum ipsi observaverint, extrahere calceum signum fuisse cessionis de jure, omnino contrarius hine elicienisdus esset sensus in Davidis dicto. Neque enim David indicaret, subiugabo, ct haereditario iure posidebo Edomum, O pedibus meis subjiciam, sed cedam omni jure, & dominio, quod in Edomaeos habeo, uti is,
qui extrahebat calceum, & proximo dabat, eo ipso ostendebat, se cedere omni jure, sive dominio, calcandi fundum, & possessionem, atque in alium conferre, quae verissima sententia est de antiquissima cerimonia . quae in Ruthae historia legitur, uti superi ri capite ostendi prolixe. Rabbini celebres, David Κimchi & Aben Ezra, mihi quoque non placent. Nam in Edom projiciam calceum meam, aliud quid est, quam Edomum conculcabit pes meuF, uti cervices hostium devictorum calcantur, quod Chaldaeus innuit. Ad tam figuratam loquendi rationem enim confugere
VI. Doctissimus Balduinus etiam alium refert Ve- avi. ἀδterum morem, ex quo sensum hujus dicti exponit. Postquam observasset, apud Arabes, calceum sibi δε-rrae rum in alium jacere, servatae, servandaeque fidei signum, o aequi pignus esse certismum, atque ea reis mandae adduxisset exemplum, quod, referenre cla- ώ iacissimo Liasio, Lusitanicae narrant hisoriae, de R ho quodam Benxamulis, viro inter Arabam duces in- Agni, qui cum in Marochiens agro eqstra, ct demo' s. a
257쪽
23x ANTONII BYNAE Ire familiam haberet, irruemibus Lusitanorum emptio, eum se imparem viderer, deseus maesusque primum
uxorem patiebatur abduci, mox vero ι cum ab ea indignabanda lita ignavia O perfidia exprobaresur, acrioribus incitarus stimulis, flarem, M is more Benistis erat, calemm bi detractam tu ,stam fecit, fi-mut effulter, quos ad se tuaginta rvom M. Trevir, --' ro pretatuν,--μη, νn L sit uos: inruit, ut hi tandem, α re, in 'raque acie, δε ε plerique aut capti fuerint, vero Exorem rec perit, addit: Et certe, non Mepta ἄκνris Maec tendae propositi, per calceum m eam Omeuum, significario cum, ut observaυit Rabri Imma aeri in Psalmos, uriosista arbem ab quam obfide aut, in eam projicere chrrothecam Disrem, str-m, se ruisse ob imnem nyn Risere, Gns uris ρα entur. Nam quod his per chir rheca factum ais, sit per calae amentum
malunt, eoque misinam vecta se . or , ubi retia
nit. In Idumaeam extendum Calaeamentum meum.
Aes diear, in I maeam besii Amina murriam, cui proposito, π in eam in potesaIem meam redemero. Gi .nterpretationi favet ea versio, quae ubi communis subjungit: Mihi alienigenae amici facti sunt, habet, subditi sunt. Unde etiam de subjiciendu alienigenis Me Deo agi, doctiores hisorici sensus interpreto aer Arremur. VII. Vernm & illa, quae observant Eegantistimus Balduinus, se mihi non probant. An mos iste
obtinuerit apud Hebraecis veteres, ut Regra, Cum urbem aliquam obsiderem, erimum in cam projicerem, in signum pertinacis propositi non 'o undae siditanis, priusqirum urbs frt Tedacta m pinestamin,
258쪽
DE CALCEIs HEBRAEORuM. LIMI. CAP. VIII. 133 omnino non liquer. De chirocheca quoque non m mini me quicquam legisse. Tum si veι maxime olim viguisIet haec consuetudo, non tamen ex ea eX ponen chim videretur hoe Davidis dimim. Etenim de propolito sibi sit iciendi universam Idumaeam haudquaquam loquitur, sed de Idumaea jam devicta triumphat. VIII. Doctissimus Gaiaherus, postquam recitasset Gasis. Martini Bucera opinionem, qui sic παροφραωr Edom --. erit ut locus, in quem aby1cram calceamentum meum, etiam refert viri cruditissimi Arnoldi Botii sententiam, quam de hoc loco, per epist,am sciscitant, sibi amruit: tauia steris lotura homines, calceos coeno, aut palvere rWerius, non in medio pavimento desi- tuere, sed in obseuriorem ab quem, ac sordidiorem angulu , conjicere solent, ideo Edomitas iijdem sibi fretos, cum loco ejusmodi vili comparavit, sicuti contra Ie f. 22. a . vir honoratus, atque amplae dignitatis, saxisto fixo in loco Pleotiore, a que e quo stretiosa quaeque suspenduntur, confertur. Αcl confirmandam hanc sententiam notavit Gaiaherus, calceos,puIvere conspersos, vel luro contaminatos, & veteres quam maxime jam attritos, in locum sordidissimum quemvis temere abiici, juxta illud Luciani:
que Iunt aliqua, at ubi saepius calcati lutoque dejormati Derint, sub lectum alicubi projiciantur. IX. Sed nec haec mihi arridet sententia. Etenim David hic loqui v1detur de vilibus ministcriis, quae ipsi praestare Moabitae, & Idumaei, bullo devicti, Gg tenen
259쪽
tenentur. Nam, cum Moabum dicit esse suum poLlabrum, non id dicit, se non pluris aestim.ire Moa- 'hum, quam in domo opulenta aestimari solet podo-nipiron, uti putavit eruditissimus Botius, sed Moabum, vel pollubri vicem sibi praestare. Pariter, cum de Edomo dicit, se in eum calceum ρrojecturum, non id dicit, se Edomum habere tanquam vilem aliquem locum, in quem calcei sordidi, & veteres, conjiciuntur, sed Edomum se habere tanquam servum, cujus opera est in curandis calceis Occupata. sis ad X. Uir illustris Hugo Grotius, David, inquit, Idumaeo ait se objecturum sole, , nimirum ut exutas ιι. auferat. Hoc es enim quod Mςἀ- o- bina Matthaeus dixit. Vuod idem mimsterium denotat ἀλ--.
,L r licet servis vilissimis mandari solitum. Paria nota-αο. vit vir illustris ad verba Davidis: Idumaeo extendam calceum meum, nempe ut cum mihi detrahat, ut υλles Iersuti solent. Ex eodem more haec verba expo- occari fuit doctissimus interpres Iohannes Coccejus: In Edomum conjicio calceos meos. h. e. Sic mihi serviunt ,. ut mediasini, in quos conjicio calceos, ut eos excia.
iant is auferant. Sic Iobannes Baptisa fatetur se
indignum, qui calceos domini a ortet,. h. e. mediis
assini officium isti exhibeat. Eam sententiam & alii
, ..d. Probarunt, & vir eruditissimus Iohannes Braunius. Mess. - Sed Thomas Gaiaherus mavult ulterius, abjectiusque quiddam, ea formula insinuari, nimirum, quem id- modum infimae prorsus sortis servi calceo, pulvere conspersos, sive luto consipurcatOS, emundabant, Ac. extergebant, Davidem dicere,. st ad hoc, caeteroquin
260쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM. LIB.II. CAP. VIII. 13squin omnium vilissimum abjectissimumque ministe rium, Idumaeorum opera abuturum, ut eos quasi pro peniculo habeat, quo calcei sui extergeantur.
XI. Ego ad servilem aliquem morem Davidem al- ausisse dubito nullus. Cecinit enim hunc Psalmum, ut inscriptio docet, cum JoabuS, imperator eXercitus, Edumaeorum octodecim millia cecidisset, post quam pugnam plane sunt domiti , &in Davidis potestatem, strvitutemque redacti, uti narrat mitoria, quae in libris Samuelis legitur. α)IIa NI - α π UR 'asa D: Et locavit ρυρ- H Sam. sia in Edom, in rota Edomaea praesidia locasit, ' PO omnes Edumaei faeti sunt Daviis fervi. Servos olim hoc ministerio functos, non apud Hebraeostanis tum, verum Graecos etiam, & Romanos, ut dominorum gestarent sancilia, res notissima est, certissimaque. Hinc Plautus servos appellavit sandaligerulos, si vera est Jani Dougae, viri nobilissimi, qui .H ML tamen plus ingenio quam natalibus debet, emendario, qua pro salutigerulospueros, legit Iandaligerulos, hoc est, servos qui sandalia gestant, sicuti ancillas vocavit Plautus sandaligerulus, quae sandalia domi' ρ -- narum servabant, & gerebant. EX veterum more videri possunt viri eruditissimi optime explicasse haecA. 1.
Davidis verba ta IN Iuper Edom proji
ciam calceum meum, quasi dicat, tanquam vilibus servis, calceos projiciam Edomaeis, ut eos gestent, quod ministerium servorum est. Prout eX hac Consuetudine exposuerunt Johannis Baptistae dictum, qui, dum se Christo comparat, dicit: u ακ εἰά ἱ- - - ιλ - ί-- β-sinu CVus non Ium digno at calceosstor- rem. Nam, ut recte observarunt, idem est quod