장음표시 사용
471쪽
tem esse volantatem primam causam deficienditem , absurdum non est, sed plane necessarium ,
prima causa deIerminans actionern nam, ne igo antec. prima eium determinatio bonae actio. iiis est a divina voluntate illam extrinsech, at. que aeternaliter intendente. ω-Instabis determinabilitas inpotentialitas, di imperfecito. ergo non potest competere deis creto divino actualissimo , Sepetit chillin. o. er- Igo voluntas non potest illud detetminare, sed luebei ab t ilo determinari. Dist. ant. determinabilitas orta ex debilitaret;
et impotentia agentis, concedor orta ex liberin itate agentis sponte sua volentis arbitrium creatum ser vare liberum, nego antecedenS.
. Instabis . debet Deotribui primitas in omni linea perfinionis, sed determinate actum est perisAio. ergo in tali determinatione Deus debet esse primus , adeoque debet esse primum
Ut videas ,quanta sit in argumento vh,tu jori duae subiunge hane minorem : sed vivere est perfectu, ergo in linea vitae Deus debet es.se primus, adeoque debet esse primum vivens etiam per nostros actus. Directe dieinmaiorem esse vetam de linea persectionis simpliciter simplicis rat determinare actam creati arbitrii est pellectio mixta, quia est determinatio suppo mens essentiali ter vim se determinandi ab alio axceptam, & dependentem . . Rursus ad hane ipsam determinationem Deus se habet ut primum determinans physice, non actum , sed potentiam se determinandi. Est ergo primum ιibetum, ut est primu vivens, quia omnis liber. has ,et vita eius libertatem, de vitam essentiai . ter supponit, ac participat. Adde, quod. - cessitas delet minandi notitum actum immedicte tantum abest, ut in Deo sit perfectio, ut sit potius impersectio manifesta 3 clim enim
472쪽
creatam libertatem p vertar, statuit tonseque γ' ter libertatem divin m a cr*tuiri impartisip
EX altero capite sic arguunt. Quod est io dis
sens ad utrumlibet, non agit, nisi prius terminetur ab alio. Sed arbitrium est ita indu ferens. ergo non agit, nisi prilis determinetur,1 Deo : Maior patet; quia a causa indifferente qua tali exire non potest effectus determinatus, nemo enim d*re potest, quod non habet. Hoc idem asseritur a D. hqm. I. K qu. I9. rt.3. ad s. ubi, Causa, inquit, quaesax se eontinens oportet, quia iletirminetur ab aliquo exter ora ad
Hoc argume. atum primo delituit libertatem diuinam ἱ probat enim similiter , divinum. decrethpa non posse supponere Deum in priori indiniemem ά illud enim principium , nemo
dat, quod non habet, est yetum in tota tua univet salitate . secundo destruit libertatem creatam. actus enim liber etiam creatus est determinatio orta a principio libero qua tali. at liberum principium est principium indifferens : indifferen ria enim etiam juxta adversatios pertinet ad ellantiam libertatis . eisoactus libet est determinatis otta ab indifferenti qua tali: N per consequens qui hoc tollit, libert tem tollit.. Di retina autem, & communis Nostrorum responso ad hoc argumentum distingit duplicem iudi sterentiam, alteram passi am pers o de.
473쪽
aeiectum , alteram activam . di per euestum is prior reperitur in materia, qua quia nihil per se habet ,& omnia potest,haberἐ, indiget,ut accis
piat, causa dante, posterior reperitur in cauisia liberii, quae quia utrumque praecontinet inpotentia estectiva proxima, dc expedita , PO.test utrum Iibet tinnere sine extrinseco deteri iis nante. Utrumlibet vero ponat, dat, quod habet, quia utrumque actum ,& per Conlequens utramque determinationem partim in se, pa tirn incomprincipiis, quae habet in sua potestate , Praeeontinet. quie coctrinae non opponitur loeo eitato in Thomas, qui, ut notat Caietanus, ibi brevis.ssime, sedisse idem tractat. I. coni. Gem Ea ubi respon fionem nostram aperie tradit in Tesp. ad i. Eius verba haec sunt e Invenitur aliqua virius 'ad istrumlabet esse, quande per
fecta operatio minutis a nentro dependet , sed ιamen utrumque υμ potest e scut aliqMis qua diuersis infrumentis uti potest aqualiter a idem opus perficiendum. hoe autem ad impe se Vionam virtutis non pertinet. sed magis ad
eius eminentiam, in quantum utrumliser opopstorum exradit, oh ob hoc determinatur ad neutrum . Addenda hi ς verba Ferrariensis
ibidem 6. 4. Ad primum horum : Si aιiquid
sit induterminarum par modum materia , porantia passiva, oe si ad utrumlirit ex part virtutis, oportet, ut tala sit in potentia, o ab Atiquo extrinsero aganeo determinetur, Si autem fit 1ndeterminatum per mo m agensis ιiberi, edi ad utrumlibet se habentis ex paνre eius, a quod dieitur, non oportet rata es in potentia ψnae ab aliquo extri res deteνminari , sed φεμm Io rationa sua liboratis determinare ρ Quamvis autem ibi loquatut de causae Primae Iibertate, eadem tamen quoad hoc est ratio delibertate causae secundae , quia contra
474쪽
titiam lue militat idem argumentum, ut dr, et umest.
Est quidem inter primam , & secundam dii.
eximen , quod prima sit solum movens, secunida sit movens, 5c mota. hinc tamen solum fit,ptimam non indigere alia,aqua vim semove di 3 accipiat: qua tamen indiget secunda, ubi vero hane vim accepit, adeoque consti tuta estpex necessaria comprincipia in utrumque potens , di parata, alio ulterius non indiget ssed se ipsa, similiter ut prima , ex arbitrio in I 'atrumvis is mittit, ocis, dc comprineipia determinando ; quod plene potest ex accepta jam potestate. Arguit praeterea ad idem Goudinus ratione, quam vocat omnino steacam - Impossibila est, ut creatura agat, ni eDnstituatur prius in ratione pxincipii in actu fecundo operativi. atqui ita constituitur per solam physicam praemotio nem. ergo sine hae impossibile est, ut agat. maiorem probat 3 quia creatura de se non ea activa, nisi habitualiter,& in potentia otiosa: quod ipsum ostendit ex distinctione virtutis creataei sua actione , quam distinctionem late probat. Ut ergo ab otio ad negotium, a pote tia adactum transseratur, indiget alio conserente illi vim activam in actu secundo.' Minorem probat; quia ad hoc munus satis
non est concursus simultaneus. ergo requiritur concursus praevius . antee. Prob. a. quia eoneutius simultaneus non recipitur in potentia. ergo relinquit potentiam in sua intrinse ea incompletione ex desectu ultimae activitatis intrinsecae. 2. concursus simultaneus est indit. serens. ergo non reddit creaturam operantem Potius, quam non operantem.'quod consti- luit ereaturam principium in actuseeundo, est praevium ad eius Nerationem . at concursus simultaneas non eu praeViu . ergo. q. concur
475쪽
betur operatio creaturae. ergo non comiti- ' uitur erratura operans per concursum simul
. Solutionem argumenti tam etficacis dabit la explicatio terminorum. Virtus in acta iecundo operati va potest appellare virtutem ' omnino completam. 3c expetitam ad opera dum, quae dc dicitur a Philos potentia secunda. : potest appellare virtutem actu operan e lem. infecundo sensa maior est evidenter isI, μι quia nihil est agens anteactionem, ut ni hi leualbum ante albedinem . in primo sensa maior est vera . sed minor salsa. ad prob. dico antecedens esse aequivocum s cum enim con cursus simultaneas ex dictis stet pro actu pri. mo, di pro actu secundo, seu pxo decreto coli serente libertatem, εc pro ariuali causalitate actus liberi ; certum est, quod eonc Ursiis simul. taneus stans pro actu primo constituat principium actu operativum in primo sensus stanx pro actu secundo. constituat principium opera. tivum in secunda sensu. Haec sunt intelligen ii terminos tam apertari ut non videam, quid sibi velit Goudinus argumento i sto suo omnino scaei. Iisdem distinctionibus eorruunt probati
nes antecedent is . ad s.concursus simultaneus s*ns pro astu secundo recipitur in voluntate, , eamque eomplet , perficit , ac determinat . stans oro actu primo non recipitur, & samen Complet extrinseces ut juxta omnes complet .mnipotentia in eausis secundis irrecepta ad
totum est verum de concursu simultaneo stante pro actu primo; totum falsum de eodem stan te pro actu secundo. ad s. quod constitvit po-xemiam operativam in actu secundo . h. e. ope cantem . non debet praeire operationem , eum
sit ipsissima operatio . quod constitu it ean
476쪽
ILI. C. De Hra 4 isdem proxime expeditam ad actum feeunisum , praeit: ει hoc pacto est praevius concursus multaneus stans pro acta primo. Et per haee patet ad 4.
ARguunt ex .eapite. Deusdebet es ait thor cui aliumque actus boni, &nullius actus mali. sed per concursum simultaneum, di decretum indifletens hoc lassicienter non habet . aergo requiritust motio determinans . Min prob. Deus non aliter esset causa, & au thor actua boni, nisi dando principium, & concurrendo ad actum delerminatus a voluntate . atqui eodem prorsus modo se habet ad actum malum. ergo vel utriusque, vel neutrius e stcausa a & author ex vi concursus simul ia-
Cons. quia licet detur, Deum esse actus bo ni , non mali aut rem , vitari iamen nos ps test , quod in hoc ipso voluntas humana excedat divinam . illi enim magis tribuitur a ct , quod concurrit ut determinans s illi minuς, quod concurrit ut determinatum , aetiva enim , non passiva determinatio est ratio imputabilitatis . at voluntas creata eoncurrit ut determinans , divina ut determinata . euo magi, creatae , quam divinae e voluntati in putari
dus est bonus actus : quod sanh absurdissimum est.' Resp. ad summam Dei bonitatem perii nere , ut libertatem voluntati non conserat, nisi ex rintentione, &-imo, ut mutatur ad recte', ει virtuosε operandum . Itaque ut supra it rum notavi i decretum libertatis collativum dicti ut indifferens. quatenus non ςst Utete .
477쪽
denter determinans , non quatenus non est antecedenter effectivh detera inatum , amat enim unice actum virrutis non simplicitet, sed efficaciter quantum est ex parte sua, &ex tali amore dat potentiam. Jam vero quod ea sam physicam facit etiam morallam, seu authorem, amor est, & intentio s illo enim authore eum Δαeimus, illo volente dicimus, ut ait Augustinus i. qq.8 q. 3. Cum ergo solus actu&bonus si t eae. Dei intentione malus de praeter, di contral Dei intentionem , consequens est , ut boni ,
non mxli sit author Deus. Explicatur hoc totum exemplo D. Thomae de motu obliquo proveniente a virtute motiva , de tibiae curvitate. obliquitas enim virtuti mo'tivae nu llatenus imputatur, quia concurrit se in disterenter, & ex intentione motus reai, quem unum petit natura. dum ergo contin t
'liquus, contingit praeter intentionem Vicis. Hiis ; sic propterea imputatur uni tibiae curvitati', quae virtutem modificat . alia etiam exempla ex moralibus affert Haunoldus I. r. tract. conix. DIllud est celebre, re aptissimum ad rem nostram. Si Rex det militi stipendium . de arma ex intentione, ut pa triam tueatur, ει hostes profliget; sanh quae. eumque miles juxta intentionem istam opera' tur fortiter in praelio , Regi tribuitur, quod multo magis est verum , si Rex sortitudinem etiam tribuat . at si iisdem abutatur ad occidendum Civem , nqn Regi, sed militi ita
Ex his ad eonfirmationem patet, Deo incomo parabiliter magis, quam ereaturae actum bo num tribui. quod enim attinet ad sufficientiam essendi, quam effectus accipit, haec qui dem tota ultimate est a Deo, ut a prima causa,.quatenas non solum a Deo est effectus seeuu-Mm partem iIlam concursus immediate a Deo
478쪽
profluentem , sed etiam secundum p tem pro fluentem immediate a voluntate , taec enim, cum non det, nisi in quantum actu a Deo accipit. hoc ipsum eius dare a Deo est. In hoc tamen actus bonus , Ec malus aequiparantur, sed quia bonus est a Deo intentus, adeoq,est a Deo imputabiliter , secus vero malus ι malus ut-tcumque sit physice magis a Deo, non tamen ullatenus moraliter bonus, & physice, dimo-xaliter erit a Deo incomparabiliter magis. quia Deus longh magis amat actum virtutis uasai voluntas ά adeoque causalitas moralis maior est. in Deo, quam in voluntate.
Ad Bimam argumenti distin. maν illi magis
tribuitur actus, quod concurrit ut determanans,
tantum physice, nego maiorem sive physice
sive moraliter, concedo maiorem. dist. min. voluntas creata concurrit ut determinans phy-sco.moraliter , divina ut determinata physi ;ce , εc detet minans moraliter actum bonum: unich a se intentum deierminatione ponent imputabilitatem in acta bono relate as Deum. ipuim, & per consequens influxum maiorem Deo ut authori tribuendum , concedo, secus, nego minorem , &consequentiam . . . Arguit ultimo Goudinus. Sententia asserenx physicam praemolionem est maximi remota ab haereticis. ergo est , ut verior amplectenda . Irobat antec. conserendo Heresim Calvini , α'elagii, quorum prior libertatem , alter gra tiam evertebat. Uterque fundabatur in nociprincipio , quod P0sica pramotio tolleret tibeν-tatem. Ex hocsibsumebat Calvinus: Sed datur pQ sica promotio M erro non datur li/arpas. Sub. sumebat e contratio Pelagius: Sed datur liber tas , ergo non datur με ea pramotis. Ab his duobus scopulis remotissimi sunt Thomistae . qui negant incoinpossibilitatem physicae pra motionis eum libertate ε adeoque radicit
utrumque errorem evertunt. Non
479쪽
' Non seri per , quae magis utcunquerem sunt haeresi, sunt magis vera, sed quae recedunt contraditiosth. Imo ex illo recessu, &elon 'gatione saepe haereas aliae natae sunt. Sic Eutyches ut recedem ma xi-a Nestorio asserente in Christ uaspermnax, asseruit in eo unam nMuram. Quod autem a it hic author, principium haereticis commune fuisse illud , quod
otis duritiem , do privilegium audactet fingere.
di, lo Nendique pro libito . Dod demum
attinet ad duplicem tuam consequentiam , --teor, utramque esse legitimam: sed prinium consequens a Calvino illatum ess, haereticum .
adeoque negandam esse alterutram e praemissis. Maiorem nePri no n. posse, satis. constat ex hactenu ostensis. neganda igitur est minor. Alterum consequens est ipsissima sententia nostra hactenus late propugnata. Quod vero hic
author eam appellat errorem Pelagii, contu'melia est, cui nos ulterius respondere nihil est opus. si is enim est ab Innocentio X. res mlam in deeretoedito pridie Kalend. Iun. anno Os 3. quinque ibi prius propositiones ex sense'nio refert, inter quas ea est quarta. Semipua stasi admittebant pravenientis Gratia intem is nec usitatem ad gulos actus , etiam ad initium Fidei . . in hoe erant haretiei, quod vellent eam gratiam triem esse , eui posset humana voluntas νε fare, μι obtemperare. Hanc deinde propositionem 'Faliam, inquit Pontifex, σharathcam dociaramus. in Mei talem damnamust. Neque est, qdod reponat annocentium XI. qui a no iops. die 23. Nov. damnavit novi 3-tis, de temeritatis propositionem illam, mus Dbitris nobis suam omnipotentiam. In hoc au'tem videtur damnata nostra sententia , quae dum omn,potentiam vult a nostra voluntate determinabilem , eam vult voluntati subiectam s
480쪽
mma quia omne deteriri inabile subiicitur modeterminativo. Et quidem non aliua de tae . videtulintendisse Ponti sex, dum damiatiab. ionem . nisi determinabilitatem potentiae divinae a voluntate creata iaSed am ex dietis satis constat, non omnem detexminabilitatem esse subiectionem, sed eam dumtaxat. Quae naturalia est. Devaautem p Miritam non nabet determinabitan in arbitrio, nisi quia liber aliter donat, di servat libertatem . quare determinabilitas ista non est subja.ctionis, sed dignationis et nec pendet a volun. iste creata sed a decretodivino. Quid autem de re damnet in ea pro fitione Potitilax, -- αι ex antecedenti propositione nem damnata, serebatur , quost Dem donat nobis ramintumi-n suam , ----r, sicut alivissim alter, v/llana, veι ιἀπ- . innevebat, ut homo acquireret verum, im omnipotentiam, adeo' e ut esset tui, omnipotentia subis ecta. Nos tale tua acqviri a voluntate n sa arus, sed volumus esse plenE ire arbittio cliyiano, ut concurrat, Vel non concurrat eum crea
to: in quo. Ita plane subiectio omnipotentiae relate ad arbitrium
isamnium in volamtatem libaram qu talem.
H Anς quaestionem lath, di promerito, vi
ribuiquo tractaturo Theologia autem vellit, &admonuit; nimis longe a Philosω phleia finibus per ista digrediendum. Itaque csatis erit paucis innuere, quae Nostri hine inde in rem praesentem disputant, exactiore de iis tractatione ad Theologos remissa. 3