장음표시 사용
461쪽
oci 1stapha Libre III. vens argumentum ex aut horitate Damasceni, dicentis: Omnia quidem pracognostis Deus, hanon omnia praviterminat: Respondet , quoa Damascenus nominae pra terminationem ιm. positionem necessitatis , sicut in rebus naturati. us, quasunt praviterminata ad unum. Sentit ergo , decretum praedeterminans voluntatemper modum non naturae, sed libet talisesse omnino admittendum s alitet frustra sic respondisset. Ex hoc insultat Gonetus Doctoribus nostris, quasi patum vexistis indoctrina Div. Thom. dum asserunu nomen praedeterminatio. nis esse novum, & a Bacine excogitatum. Alter locus ab eodem allatus est ex qu. depor. art.y. ad y. ubi docet, aliquid a Deo fieri an re naturali, quo actuali ter agat , idque habere esse quoddam incompletum per modum, quo colores sunt in aere, de virtus artis in in aurumento artificis. tum assert is author plures ex Nostris, praesertim Bellarinum, testanistes hane ipsam ibi esse sententiam Div. Thomae phyncam praedeterminationem astrue
Iuxta D. Thom. Deus physich movet cim
nes causas secundas et ergo physice eas prae determinat . ant. habetur tum I. P.qu.los. as. solum t.2qu.L . art. . tum I conLGent.C. γ . umqv. 3. de pol.art. . concProb. ex eodem D.
Thoma I. coni. Gent. C. 49. ubi, Morio, in quit, moventispraeerit morum mobilis ratione i. causa . quae est etiam doctrina Philos. 4.. 'int. c. 23. dicentis s Movens natura prius essanoto. Motio igitur a Div. Thoma asserta est
. D. Thomas admittit motionem ad unum ab intrinseco evicacem. ergo admittat physi
cam Praemotionem . antec. Prob. ex I. I. qu. Io.
N. 4. ad ubi , Ss Deus , inquit, movet vo' '
462쪽
Ad . resp. ex vano sibi, suisque gratulari Gonetum, quod nomen praedeterminationis 'invenetit in S. Thoma. Nostri. enim. non hoebaregant f sed negant reperiri in Angelieo , aliove ex antiquioribus Thomistis nomen. Pro. a terminationis physica, ut stat pro realitata .in voluntate Producta, transeunte, ac detex. . minante ineluctabiIiter ad unum. Non est am rem hie sensus in eo quodlib. ubi non est sex .rno, nisi de ordine Providentiae constituto per iactus divinos, dc extrinsech denominante res . . creatas. itaque praedeterminatio idem ibi se . nat, ac praedefinitio et di nomen est deereti diu vini, non qualitatis essentialiter alligantis M. Iuntatem ad unum. Locus ex I. p. Ex eadem
ratione nihil habet pro Ooneto. Loqui tue. enim de praedeterminatione, seu decreto die vinae voluntatis, quod quidem aliud est imporsitivum necessitatis, aliud compossibile eum. Iibertate. Primum est, quale habetur relatE. ad res naturales naturam accipientes ad unum determinatam et eui comparatur decretum Banu .nesianum 3 proindeenim est, sive praedetermia natio sit permanens, sive sit transiens. al. . telum est, quod transmittit rationalem creα-:turam in finem supernaturalem modo congruo naturae libertatis, adeoque permittendo illi,suam determinationem, non vero eam ineluctabiliter determinando.
Ada .hic ille est locus, quem maxime jactan
Praedeterminatores , quemque dicunt , Notaxorum etiam Doctorum sententia, apertissi mum esse . Mirum tamen est, quod citent Belin Iaxminum, qui l. . de Gr. & Lib. Arb. c. I . expxesse reiicit praedeterminationem . tum Cap. 36. amplectitur doctrinam illam D. Tho- ros,ut conciliet libertatem nostram cum motis
463쪽
. ox Mataph. Liber II1. me diurna . evidens ergo est , quod illam do. ctrinam distinxerit a doctrina praedeterminationis. Noluit porro sibi S. Thomas, aliquid reale , oc physicum imprimi a Deo auum nata. ratibus , sed solam exuin m denominati nem pactim a si inultaneo eis r. xecepto vel in effectu, vel in vasso, im iurab arte dω-ini intellectim, & decreto dminae oluritatisvinrita in fines statutos dirigente. Nic. lenius aruitutis iis verbis : mia a Deo sis in re m. ναι--ιiter agat ,-ut intorio sota radeoque estutiquaeson reale, sed intentio--, ' de , non intrinsecum, ised extrinsecum: . turbin iis,mo kνess inris era et ' -rrus artu' --nto art-is : istωaurem solum extri Mesunt. Videatur Ruia de M. Dei disp t. s. 4--. Deinde quamvis detur, imprim alis' -id physicum , --istpropterea causae 11.
betae erermi lativum ψud 'unumi de hoe -- te neminimum quidem verbum habet ,Αngeli.
viis, sexpotilis oppositum in resp. ad -Αd α. quid sibi velit S. Doctor, dum docet
4ausas omnes a Deo moveri, di prae noveri a, Mon Miunde melius possumus cognoux ,quam, CAb ipso ' se elatissinie ex plicante. Multipliciter ergo dinitur Deas causas secundas PraemDVere tadux a D. Thom. Primo, quia da illis , &C--
servat continenter esse, ac vim operativam ἀ at habet r.etoni. Gen . cap. 6γ. num. 3. Uc qu. 3. de .p t. art. . o. ubi , inquit , n umnum
erans virtutem tri buxi gravi, ou 1am πει m non conservat, i leui continuὲ tenensa, e . specialiter vero dicitur' movere , Hu' .praemovere missam libetam, quia .rni dedidimul cum esse determinationem ad bonum in commlini, vi cuius h1 et voluntas , iit p- τ' ' is deleamin euadaturum. in particamur, aurem
464쪽
autem determinatio vel est natura ipsa arbitrii, vel est amor se boni ut sie necessarius , de indeliberatus piaecedens amorem omnem liberum Particularium bonorum , & in eo inclusiis aiata habetur I. a. quaest.9. artic.6..ia ubi sarius , inquit, movet uotiuatatem hominis tauisquamuniis Vatia moto Ad uni Vati obiectum molantamin quod est bonum, e sine haeasnimetris si aerimone homo amporas Mu-d vatia . Sed mopo rationem determinat se ad volendum hoc ., mal sua . . ,γώ--is bonum k vel apparem
.. Ilovet deindE Deus musas secundas, ut piat. mum movens ,quia est ultimus omnium finis sadeoque quidquid fit, ultimaih est a motione bonitatis divinae,cuius sunt participationes h
dicit, quod omnis motus voluntatis, quo avsi eantur aliqua virtutes ad areniam, reducitur imMeum siem in primum appetibile. :Postremo dicitur Deus voluntatem speciali. ter movere per gratiam is pedillusitationes sci-1ieet, ec inspirationes , , quas producit in nobis inenobis. de hac motione loquitur 1. L. quaest s. artic.o. ad Interdum specialiur Deus movet aliquos ad aliquid daterminais intendum , quod est bonum ; scut in s , quos movet per
Ex his constat, εoncursum simultaneum . quem nos ponimus non solum esse mot:onem, sed etiam praemotionem divinam, non quam Thom istae, sed quam D. Thomas statuit. conis cursus simul aneus notent id, quaeis, adversarii, qui nolunt ista distingue te stat quandoque pro actu secundo causalitatis, qua Deus simul cum csusa secunda efficit actum s atque ita est motio comitans, non antecedens. & stat Pro actui pr,mo involvente decretum collati.
Vum totius actua primi liberi indigetentis ad
465쪽
- ω4 Metaph. Liber ΠI. . utrumlibet; a que ita est motio omnino praevia i quae nisi stipponatur, Voluntas agere nihili potest, atque haec est ipsissima praemotio primo. loeis a Divo Thoma asseris. Inanis ergo est M.
. versariorum labor, dum authoritate , ωrati . ne probare contendunt, necessariam esse tu
itionem Dei praeviam . Nos quidem hanc non negamus - 1ed eam , quae determinet ax , trium ad unam piatem, unice, dc mordicus α-' .ficiamur . 4 Ad a. nego meci cuius' vana est obitio snam istud dictum D. Τhomae est verum in n stra etiam sententia, utconstat eam, vel a limrine consideranti,
Insis in ex dictis, Dei dominium in ereatinam. Viberam qua talem per phsicam prauererm ' nation- nullum essa: tum solvuntur
res Thomistae , ostensa hactenus est libella. is humanae inimica. Itaque Deus dominari quidem arbitrio potest per eiusmodi praemotio .nem, sed non aliter , ac vitae domina ur per' mortem ἱ quatenus ut quia Dominus eri s. Potest eam tollere inducendo mortem , Hem, ia Dominus est libertatis , potest eam inducendo praemotionem . At non hoc est do- 'minium, dequo in praesenti est controverba , doquimur enim dedomini' in causam liberam qua talem, h. e. de dominio, Quod Deus In voluntatem exercet, servando ilIi jura livr M. . Mius autemdominii instruiuentum eue prae
466쪽
motio non potest , quae tot argumentis ostenti est hactenus libertatis eversiva. Superest ut solvam praecipua adversariorum'. argumenta, duodecim ex his assert Goudinus cum ea prie atione, quod-causa aquis semper rationibus abundat. Quae,& qualis sit hujus author is tama copia, iudicet Lector , qureum numerum ortum deprehendet ex tautolo. gia , qua idem argumentum procedere in sce. nam saeph cogitat alio verborum habitu, & 'γώ paratu . Equidem ne longum laciam fine pretio longitudinis , adverto praecipua adversario rum fundamenta ad tria capita reduci. Primum est perfectio divini dominii supra voluntatem. Secundum est impersectio voluntatis creatae' indisterentis, adeoque indigentis aliena de μ' terminatione. Τertium est natura essectus, &actus exigentis, si bonus est , authorem Deum, . si Malus, authotem dumtaxat hominem .
ὀοlvitur primum argumentum , oe ostenditur . praciis pramotione , sa vari divinam in Primitatem. EX primo capite. sic arguunt. Deus expersectione sui dominii habet, ut sit primum liberum, prima causa, primum movens , Pri mum determinans, primum applicans volunta- m ad operandum ; unde fit , ut voluntas dia' satur agere in virtute Dei, re ut Dei instrumentulo. Atqui haee omnia nos salvantur per concursum multaneunt. ergo requiritur cy Rursus Praevius, ac praedeterminativus . Min. P ob. Concursus simultaneus est concursus, ia
467쪽
w6 --taph. Liber III. quo magis Deus subordinatur creaturae, quam creatura Deo. ergo non est satis,ut Deum in sua primitate constituat. am. Jprob. ι .quia voluntas creata non potest actum suum liberum elicere sine concursu. Dei , subordinatur Deo, at nem. mus potest actum liberum causare sine concuT- sacreaturae . ergo subordinatur creaturae . n. omnis causa g terminans subordinat sibi caasam determinatam. sed in concursu simultaneo vo Iunias est. causa detraminans , Deus cau sadeterminata. euo. Deus subordinatur cream
Resp. omnia illa praedicata diei de Deo in nostra sententia perrectissimh. Et primo Deux est primum liberum ,&quod perinde est , prumum deternunanx rised primum , non unicum. Praedetes minantes in v revera seciunt non 'primum, red unicum liberum , creatam libertatem fundi rus evertentes. Dicitur ergo Deu
primum isserum, qui a exercitium divinae lis Mifatig essentialiter praeit quodlibet exerci. tium libertatis creatae aquamvis nisi Deus. de. creto suo libeth conseret et voluntati actum primu indifferentem curn potestate sedeterminandi pro libito , non postri voluntas libere operari, quare ut juxta D. Ttam e sup relarum dicitur Deus prima causa, quiaquidquid agit secunda , in virtute ipsius agit; fgii enim in quantum est actu: de est actu pet Dei efficien etiam: ita dieitur primum liberam, quia quid quid vult voluntas, in virtute Dei vult liberε illi dantis, ut possit velle s vult enim libere, inquantum est actu potentia libera ς & est talis actu a Dei decreto conserente illi liberam facultatem.
Qi id sit Deum esse primam causam, α ,ri.
mum movens, satisen dictam ex D. Τ m. e. sum importat scilicet ut actio,& motio ipsius necessario praecedat omnem actionem, di m
468쪽
tu,nem erraturae; ita ut repugnantia sit , crea-luxam agere, di movere , quin praeintelligatum a Deo acta , di mota. Dicitur etiam PIim cau-sa , de primum movens primit id tum univer, salitatis , tum persectioni . . Dicitur deinde Deus omnem causam secun ldam applicare, ut dicitur omnem causam secundam movere sest enim ut motionis omnis, ita Ec omnis applicationis uis. Sed applicatio stat dupliciter. a. pro omni eo, quod requiritur in actu primo, ut causa sit ad agendum expediista, sive ea sit virtus, sive conditio s atque uitius applicationis Deusest immediata causa per ima
mediatam suae voluntatis libertatem. a. pro ip iis actione, quae voluntatem diciturapplicate , de coniungere essectui libeto s atque huius .est, Deus immediata causa, sed non cauisim media. te determinans spugnat; enim talis determina tio cum libertate actus, qui unius tantam cau.
sae potest esse liberum exercitium. Rulsos hic ipse inus potet esse de malus, εc bonus morianiter . primus nono Deo libet neque in rationα exercit,i, neque in ratione, obiehi voliti. .sed,sbllim in ratumst obiecti permissi . alter nota est liben immediate in ratione exercitii, sin in. ratione obiecti immediast voliti intexplicatur.
Dicitur demum eatura omnis agere uti strumentum Dei, quia non agit, nisi pοovit tu item abia acceptam a Deo. hinc omnis eluvactio reducitur in Deum ultimate. Sed non est cxeatura Dei i nstrumentum , ut serra ar-' tificis s haec enim quia insitam vim sussi. cientem, pen se non habet, indiget motione artiscis transeunte . at creatura pφr hs . quod accipiat actu naturam, & vim n iura-iei' sendi, satis constituitur potens , facit
enim in ea natura ut actu a Deo accepta . quin in serra motio acta ab artifice impressa. --
469쪽
I'ost haec ad argumentum conc. mai.dist minnon salvantur per concursum simul laneum , si hic stet solum pro actu secundo, h. e. pro actua Ii causalitate, concedo minorem, habitus enim talem concursum habet in actiones liberas, nec Proinde concurrit ut prima causa, ut primum movens, &c. si concursus simultaneus stet oro ariu primo importante decretum libere collativum totius actus primi indiffetentis , ne eo
minorem s quam esse salsam constόt ex mo. do clictis. Ad minoris prob. dico, certum esse, quodli concursus simultaneus stet pro actu primo explicato. per illum Deus evidenter non laboradinatur creaturae , sed eam sibi subordinat. Ut ergo probationes habeant speciem, laqui deis hent de concursu in actu secundo, seu de actuan causalitate , ad quam Deus. concurrit non ut aeterminans, sed ut determinatus. De hoc igi- ur Ic mendo , nego antec. ad i. prob. dico eam. Elielolvendam ab adversario ; nam certe Deus non potest meum actum liberum qua talem po-n re, nihil agente voluntate . neganda est igi. lux causalis maioris 3 pro qua ea est subrogan-
falsius cili t concursus voluntatis supponit a Deo sibi collatam virtutem concurrendi. ad a. nego umVersaliter maiorem , quod enim escideterminem Nactum,& Deum, non habeo , niti a Deo id ipsum liberaliter concedente. cum ergo determinatio mea supponat essentialiter determinatio non subordinans , Ied subordinata, cum sit determinatio sib de.
Exemplum est in obligatione morali , quae quidem universim quaedam subiectio est:& ta. men poteri Deus ex sua fidelitate obligari creae. tutae et quae obligatio subiectionem simplicite e enim portar, quia pendet ultimate a libera Dei permissione , quamvis immediate pendeat
470쪽
aliquatenus a creatura. Item dicimus , quod licet detetminatum labordinetur determinanti: non tamen, ubi , quod su perior detersui netur ab inseriori, pendet radicaliter a se, di non ab alio determinante. Instabis t. Deus nostrae voluntatis determi
nationem,& electionem producit non minus, 'imo magis, quam nostra ipsa voluntas. ergo. multo magis, quam voluntas, determinat, M.
eligit. Nulla est consequentia ; similitet enim habi-.tus deberet eligere, quia concurrit ad electio. nem : deberet Deus discurrere, quia concurrit ad discursum, comedere , quia concurrit ad Umestionem, &c. Et qaidem denominatio eIi-. gentis non competit causae propter merum physicum concursum , ut patet , propter imme diatam primitatem in concurrendo , itaui nomsolum sit id, ii ne quo non est actus, sed etiam sit causa, cur fit actus, & se , & comprincipia ad agendum determinando. Quod si Deus, quia est primum liberum, deberet immedi tam li-
bertatem exercere in omnes nostras operati
nes s quia est primum vivens, deberet immindiati vivere per easdem, &c.
Instabis x ex nostra sententia sit,ut voluntas, sit prima causa determinans liberam actionem ἀergo fit, ut sit prima causa, adeoq; Deus relate ad eius actum non est prima,sed secunda causa .
Resp. I. neg. cons. arguit enim . a termis
no restricto ad ampliatum . prima causa simpliciter est, quae aliam causam non supponite prima causa determinans est, quae non iure nil aliam determinantem. J1m voluntas ij. citi non supponat aliam eausam, quae determinet actum, supponit aliam , quae determinet potentiam habitam praeeish vi decreti praesum. positi . Resp. a. dist. anteced. prima causa de terminans actionem malam, concedo sic a