Stephani Compstoff florentini philosophiae, ac medicinae doctoris De crisibus et diebus criticis dissertatio

31쪽

qui capitis morbos solvi animadvertit humoris varii fluxu ex variis capitis ipsius cavitatibus inquiens I eapite laborant ,

circumcirca dolenti pus , aut aquari aut sangui efflueην per nare , aut per o , aut per aure , solvit morbum . Et quamvis pnotismi uisce veritas rationi nullatenus Consentire videatur , ut egregiis medicina Hippocraticae interpetrationibus notat Or-terus , inconcusse amen pro ippocrateis

stat observatio . Si enim quod ab haemora agi derivari potest ephalici morbi leva me excipias , intelligi dissicillime potest

qua nam conditione fiat , ut per aures , OS , nares , caput expurgetur . Ultro Concedimus foramina cranii omnia dura men inge tecta ab Anatominis exhiberi . Quis autem mortalibus adhuc indutus exuviis, naturae vias omnes , recessusque secretiores agnovisse se temere , atque impune lactaverit ρ Praesertim vero cum dubiam incertamque rei veritatem obluctante licet Philosophica face , Clinica praxis ostendat. Sed Walio in morbis chronicis crisium argumento nos occupat Divinus Hippocrates

rhoides si AH. a. Iea. I.

32쪽

rhoides supervenientes bonum esse notat Q. Quo loco animadvertendum nephritidis voce calculos renum intelligendos non es.se , sed dolores lumborum quoscumque quos veteres nephritidis nomine appellaverunt. Neque sat arduae indaginis negocium

est , si sti scitemur , curis nephritidis , melancholiae crisis sat frequentissime per

haemo rhoidas, cum destituta valvulis vena

porta , liber sit effluxus lento sanguini per

haemorhoidas decurrenti, quae portae eiusdem extremae sunt veluti partitiones . Quid enim dicam de hydropis , ana Iarcae maXime , diuturni licet, pertinacisque , solutiones Atqui frequenti constitit observatione patefactis intestinatis fistulae tubulis , aucta que glandularum actione , lympham per 'munctoria illa diu is copiose excretam , longioris morbi, periculosi crisin effecisse. Neque enim admirationem ulli pariet , si auctae urinarii systematis vires , secretionei que , id ipsum facit praestiterint . Add quod liberali quoque narium haemorragiae cessit aliquando morbus huiusmodi , insperato nimirum pro morbi qualitate cri fisgeneri . ab ostremo tandem potus quoquo

si Aph. XI. Sect. I. 1 Hild Cent. a. observ. L.

33쪽

copiosssimi gravitate is violentia factum est . constanti ut morbo , conclamatoque cris adfuerit 6 , tantis opportunam viis sese praestat beneficae naturae munificen. tia IV. Si ergo recte , sapienterque tum

veterum , tum recentiorum autoritate conspirante assertum est Medicum naturae ministrum esse , quanto id ministerii sese esse. ret , ac veluti triumphabit in Crisium negoci , quae naturae medicae opus certem a Ximum componunt , omniumque utilissimum medici itaque naturam observantis, illique diligenter servientis , perpetuum erat , sanctumque munus cris es investigare. Id autem non sine summo aegrorum inco- modo accidit frequentissime, ut impediatur potius, sufferaturque crisis vel inopportuna quaedam , ne dixerim perniciosa experiundo , vel opportuna quaedam is a.

lutaria praetermittendo. Quae duo in monbis omnibus summopere animadvertenda accurato nun examini demandanda sunt

Dolendum itaque primo est invalescente iam is progrediente morbo , quinis dubio instantis cris eos appulsi, summae activitatis

-- - . .

a Baynard tract. de balneis calidis, orididis.

34쪽

vitatis medicamenta in medium frequenter adduci , quibus aegri res in deterius delabantur . Quis enim id facile ferat , tran- qui lusve audiat , ut inconsulto , neglectoque morbi statu, conditione vehementioribus sudoriferis, purgantibus , volatilibus , irritantibus , acribus vel , sedativis narcoturis defatigetur aeger quae aptiores salubri Lm excretionum fortasse meditabatur uias , alibi materies noxia distraha tu es Qua quidem vel revulsione , vel derivatione facta , de integra deinceps aucupanda crisi actum facile est . At nimio saepe impetu ad artis suae gloriam contendunt Medici de morbi victori , atque

expugnatione , citius quam par erat , solliciti, bono quidem animo, malum tamen aegris praestant ossicium surdam crisim inopportuna velocitate advocantes, quin

ferme suis , multisque lacessentes obligatam veluti remediis, illamque hac ipsa de caussa longius abducentes. Egregi itaque praeclareque Medicos monet praxeos magister

Georgius a glivius prope dies criticos ab

usu optatorum abstinere , ne naturam tum temporis multo operi intenta , multa agere consuetam , iniuncta humoribus tarditate opprimant , crisimque tollant: qui notat, solemne id esse apud rusticanos, per a festio

35쪽

fectiores ut sortiantur rises , quod nullis utantur medicamentis . Frequenter adeo a. cti. medici vituperium id est, ut agendo insudandoque , omnia perturbet tantumque nocet in morbis pluribas nimis fuisse negociosum . Quod ii praestant lubentissime qui definitam medicae artis autoritatem producto limite distrahentes , compositis pharmacis ventres onerant, Win uno sto maco medica plurimorum gentium dona conpingunt . Quod si vel aegrorum , vel familiarium male aegro consulentium importunitas medicamenta extorqueat, palliativa, ut aiunt , Medicina praeito sit, lenissimum commoda fraude medicamentum . Si ergo ulli bi , hic , maxime res tota cunctando restituitur : hic triumphet necesse et quieta illa , lenta Gedeonis ars curandi moibos per expectationem oci hic exultet elegans Hispani scriptoris Medica consultatio υ , in qua plures ad unum aegium confluentes Medici , unusquisque

pro diverti pharmaci usu praestantia dispu

si Notus Gedeonis Harve Liber, cui titulus de arte euis νandi per κ' ciationem . In ipso libri limine elegansiabula homilieta exhibet, eui magna manu pagina tota hoc duntaxat verbo inscribitur. Expecta

ι N0ium Hispani Medici opus , coassiliationis Medieae titulo inscriptum.

36쪽

disputant , donec adveniente Hippocrate tranquilla fiant omnia: qui paucissimis tot pugnas verbis dirimit , quietem untaxat aegro praescribens sudorem quippe futura die adventurum, quo nullis advocatapharmacis, salus tamen integra restituatur Quamobrem facilem sibi nullo negoci , remediisque suis comparare gloriam poterit quicumque instante Crisi nullius etiam nominis , meriti ve remedia propinari iubeat Quod quidem illustrem Verulae illius famam unicuique revocat in memoriam , quae to tam , quantacumque illa esset , Aesculapii gloriam absorbuisse insipientum oculis visa est , quod conclamato iam aegro , properante crisi , subitae salutis miraculum b. tulerit , quam Galenus iure optimo beatam nuncupavit . Tanti fuit animam nullatenus Hippocraticam fortunato crisis appulsu

vel ignobile pharmacon praescripsisses Vbi

vero beata estis Vetula , quae venit tem pore cris , ita infaustus medicus , aut aeger potius, qui quas praevidere nesciit crises inopportuno perturbat pharmaco. In eo itaque totus sit Medicus necesse est , pilore ut morbi tempore facilem naturae sternat viam, quo integram eius labore Windustria , promptamque crisim moliatur. Quod quidem iuxta morborum diver. et statem

37쪽

statem, caussarumque maxime morbos illos advehentium , diversa conditione obtineri potest vel enim dissolvendum est quod densius est, tenaciorique cohaesione praeditum, vel spissius reddendum quod nimia fluiditate nocuerat, vel temperanda quaecumque validaea credinis vi corpus offenderant, vel relaXanda , molliendaque quae inflexibilitate , spasmo vehementiore rigidiora fuerant, vel constringenda corroboranda quae mor. bosam tibi ierant toniam vel aperiendi obstructorum canalium obices , impedimenta . Nosse autem necesse est quaecumque , vel excitandis in diverso morbi spatio crisbus inserviant vel promovendis Qua in re plura monuit sapienter Hippocrates , qui prim impedimenta rises prohibentia de medio tollenda esse animadverti : Secundo notat quo potissimum tempo' re vel exhibenda quaepiam sint, vel ab iis conquiescendum. Ineipientibus morbis si quid

movendum iideatur , moveri vigentibus mers

quiescere satias es ih. Quo movendi con

silio intelligendum non est vehementiore motu procurando opus esse quae gravissimorum interpretum quorumdam sem

εὶ Aph XXIX. Sect. II ii In id vero adducti sunt a verbo graeco πο κινειν quod proprie movere est.

38쪽

tentia est , sed de purgationibus quibuscumque , aut evacuationibus instituendi scini enim in ipso morbi exordio importuno humorum onere grave corpus leves , aut

inutilia fluida perniciosa diminuas vel inaequalem habes fluidae , solidaeque partis actionem reationemque, vel omnino adversam . Quod si alteri adhuc morbi tempori ea omnia committis , rem inopportune moliris vel noxiam saepe , vel saltem inutilem . Quae in acutis praecipue morbis summo studio perpendenda sunt, in quibus tamen dolendum est perniciosos quosdam vigere usus promovendis risibus, X- citandisve infensssimos . Quis enim caloris assidui vehementiam , artis etiam pe Conductam , crisi facilius Itinendae conferre posse arbitretur Quis humidum , sordidis aegrorum vaporibus refertum aere ν& rarius, aut numquam immutatum mula foetentia linteorum , lectique in eorum quo Iumcumque , quae aegros ambiunt effiuvia ab Quorum omnium incuriam , errorem que etsi medici ferme omnes ultro fateantur , mirum tamen est, quod invaluerit adeo consuetudo conclus acuto morbo laborantes, calidisque detinens cubiculis squal- loris.li videatur Platnerus de mortis ab immunditia

39쪽

lorisque perpetui improvida voluptas ,

inopportuna tenebrarum laudatio. Alibi autem , dum cristos indicia perspiciuntur, vel Cris ipsa fit medicum lia. de Hippocrates quietum si spectatorem nam quae indieantur indieaia sunt perfecte, neque πo vere oportet, neque innovar

spve purgantibus , et aliis medicamentis sed sinere v. Admirare porro quam austera sint divini Senis documenta , ubicumque naturam agentem reprehesente , austerissima vero ubi de Crisibus sermo si . n. ne ergo si per alvum , exempli gratia , Cri-sm natura moliatur , movenda alvus O est , neque naturae ipsus opera sollicitaturus , ut purgantia exhibet Medicus mon. ne aequissimo ippocratis ipsius praecepto, quo natura mergit eo ducere oporteat minime vero se aliqua dissicultas adst, aut persecte cognita necessitas urgeat , vel Gnaturae ipsius infirmitate, vitioque suspiceris aliter enim naturam, iuvandi loco fortasse perturbas: Nam quae tibi est tam certa secura cognitio , ne purgante exhibito humores quoque utiles vi facta ad intestina divergantur quae morbum fecit superstes adhuc materia agitato corpori pertina si Aph. XX. Lib. II.

40쪽

tinacius adhaereas Tanti est crisibus praeeia se vel agentis Medici, vel Qocios spectatoris munere perfungaris . Neque hisce un- taxat finibus contineri Medici cura censenda est . Nam parata iam eius studio, vigilantia ad crisim natura , insurgens adhuc risis ipsa legibus quibusdam promouenda saepe est, velis moderanda is ad suum usque terminum perducenda . Ex quibus omnibus inserendum est in Crisium negocio Medicum nunquam satis esse curiosum

V. Sedis alia in administrandis Crisbus sunt, quae incredibilem Medico labo rem facessant . Cum enim id ex ipsa rei

necessitate consequatur , omnes ut serme crise , interior is insueta quaedam agitatio corporis antecedat , proh intelligunt omnes quanto id errori conferat Medicorum , illorumque metui , potiusquam per suscitandae conspiret. Nam , ut supra monuimus , excipia rei necessitate quaedatria veluti incrementa morbi luculenter insurgunt , dum auctis machinae potentiis , i

ritatisque determinatis partibus quibusdam, materiae morbificae, vel dissolutio , vel excretio praesto est quae corpori nuper implicata quodammodo siluerat , vinculis aut expedita , aut expediri tentans suis li-heram