장음표시 사용
141쪽
xeris te Iegare iungum Tiburtinum estur, ita nec debetur modale, modo adhuc legatum subsistit. Quod tamen dicas non procedere, si error sit in nomine appellativo , seu communi, ut quia volen legare EJuum, legaveris Bovem tunc enimispositio vitiaturci vide text. inu. . fis legatis, o Miscommissis nimis. Si autem falsa suerit demonstratio legato apposita , ut quia testator dixerit τ .ego equum Titio, quem emi a Ca-D , quamvis Equus illatiterit testato. ri donatus, adhuc si de relegata, de testatoris voluntate constet, legatum subsistit ad text. ii huic proxima
8 Et sta pariter ialsa causa adjecta legato,legatum non vitiat ut si dixerim: Lego Titio rio. vi. Huspatrocisio evasi ἡcarceribus t licet hoc verum non sit adhuc legatum Titio debetur longe magis Institui.titulosupradicto. 2 Limitatur tamen utraque Conclusio, si causa, vel demonstratio adjecta tuerit per modum conditionis , ut si dixerim i ego ratio equum albκm, fil-tian id Crio, vesseis patrocinio vi e cevax tunc enim si conditiones appositae erat non sint, legatum vitiatur adtext in demonstratio quod ι f. de coniumsitis, o demonstrat. 8a sicut aurem non purificata conditione legatum conditionale non debe- non adimpleto Conditio exprimitur per particulam fici gr. ιevetitior omsi navis ex Asa venerit Modus exprimitur per particulam v et x.gr. lego
exprimitur per verbum qum, vel quoniam, ut racio Seio Ioo quia ejus patrocinio e carceribus masci log in inve . modus αde his, quaesub modo legata, in fideicommio relinquuntur. Advertendum tamen , quod ut te 83gatum modale vitietur ex eo , quod modus non impleatur, necelle sit ouod per legatarium steterit, n&m dus impleretur juxta texi in dicta l. r.
Hinc in casu posito , si Cria decen rit , priusquam ipsi Titius nuberemiaset, legatum conlistit, transmittitur ad haeredes , nam dies legati modalis cedit illico a morte testatoris licet peti nequeat, nisi saltem legatarius caveat de modo implendo I 4ibi legarum f. de legatis tertri et per quod differt legatum modale a conditionali, cujus dies non cedit nisi post purificatam conditionem; I. I sti conditio-Postremo scias pro coronide presen 8 tis tituli, quod legata in qualibet testamenti parte relinqui possint,istimante, quam post haeredis institutionem; ad text.in .ante boedis Instis. legatis.
LEgata aliquando adimuntur, aliquando transferuntur,& aliquando minuuntur , ideo praesentem Titulum inscribimus. Translatio autem,
de qua primo loco agemus, quadrupliciter potest contingere. Primo de persona legatarii in aliam, veluti , si undum legatum itio legaverim Selo. Secundo de re ad rem , ut si profundo jam Titio legato, relinquam
Tertio de modo admodum , ut si testator, quod legaverat pure, velit deberi Dj9itiae , Corale
142쪽
deberi tantum in eventum alicujus conditionis.
Quarto de persona , quae iussa
est dare , ut altera det, ut si onus legati solvendi uni impositum sit deinde impositum alteri ad texti inci. Tramlatio β.de adimendis, vel transferendi Iegatis. 6 ranslationem jam cognitam Ademptio sequitur, quae nihil aliud est quam revocatio Iegatorum facta perta sanctum is adimitur legatum, vel expresse vel tacite. Expresse adimitur, aut verbis,aut sa-χω Verbis ut si testator dicat fundum legatum Titio , do Seio vel isto
Facto autem, quando testator lacerat, aut delet sormulam illam, in qua legatum in testamento relinquitur dummodo tamen id tecerit consulto nam si inconsulto secerit , adhuc legatum debetur; LI s.sed consalio stilis, quae in testamento debentur oee. In hoc autem casu, legatarius adhue pervicax in petendo legato, pr bare debet illuus inconsulto a testatore cancellatum , vel laceratum fuisse cum actoris onus sit probare intenti nem suam. I.Qui accusare edendo. ro evocatur autem tacita legatum, quando testator rem legatam alteri donat, etiamsi donatio valida non sit; adtexi in Lrem legatam, oeci et . .pater fis adimendis , vel transferendis legatis svel quando rem legatam quomodolibet alienat, ita ut legatum sic extinctum non reconvalescat, licet testatorrem illam redemerit; s.ftit. mox
ii Secundo revoeatu tacite legatum, capitales inimicitiae supervenerint inter testatorem .legatarium
g n. Dissuprad ubi in . disponitur, quod si fuerit inter ipsos amicitia reparata, legatum quoque reconvalescat.
I Adverte tamen,quod litat inimicitiae capitales inter haeredem,&aestatorem Pstitui ricis. Tom. L
supervenerint, adhuc tacite per hoc Testatoris voluntas non censeatur revocata, ita ut prohibeatur haereshatre
ditatem adire sitaxparte Dodem tit. Tertio, si legatum fuerit Titio no II men debitoris , illudque Testator ubvens exegerit, per hujusmodi exactionem censetur ademptum legatum, nisi aliud constet de mente Testatoris; penultima g. nati s de adimendis , vel transferendis legatis. Superest jam,ut de legatorum Dimi Isnutione dicamus, circa quam est in=flituit.de lege Falcidia inscriptus. Adverte igitur, legata adimi , vel Istransterri tantum posse ab eo, qui legavit transferri quidem expressa statoris voluntate; adimi autem expressa, vel etiam tacitari cum aliis dimianuantur tantum ex Iuris dispositione. His positis scias, quod olim ex I. I 1. Istabularum poterat Testator integrum suum patrimonium in legata erogare, sed quia multoties accidebat Testat rem etiam cum Testamento valido decedentem, decedere ab intestato, eo quia haeres nihil sibi ex haereditate provenire videns, haereditatem repudiabat, ideo ex Iuris dispositione inumductum est, ne stator ultra Dodrantem , seu novem haereditatis ne stegare posset, , si contra Ius fecisset, id quod dodrantem excedebat poterat ab haerede resecari, in prinpriam utilitatem converti per quamdam legem, quae dicta suit lex Fulcidia, vel a Falcidio Consule, ut plerisque DD. placet , vel ut alii autumant a falce, qua scenum resecat , cum vigore huius Legis resecandi aliquid ex legatis sit haeredi tributa lacu,
Sed omissis quaestionibus hujusmo I
di de lana caprina, dico, quod quar ta pars haereditatis , seu tres unciae illius haeredi debeantur , ita ut si suerit erogatum totum delancti patriminnium in legat , ex illis hanc quar
143쪽
tam liceat haeredi detrahere, si illi relictum sit aliquid, quod dictam qua
tam non expleat, possit haeres agere
pro quarta hurus implemento, id quod illi deest de legatis resecando. i Et praedicta procedunt, vel unus, vel plures lis edes fuerint instituti cita ut
si Iocio essent haeredes, adhuc unica tantum quarta detrahenda esset inter
ipsos aequaliter dividenda; ad text. in .
γλο in Mansit delige Falaidia. tu Quod tamen limitatur in casu, quov.gr. aliquis duos instituisset haeredes, unique ex illis tres uncias reliquisset
nullo legatorum onere gra vatas, alterum autem instituisset in dodrante, sed tot illi legata solvenda adjunxisset, ut illis solutis, nihil, aut parum penes haeredem remaneret, tunc enim hic posset ex suis novem unciis aliam quartam detrahere , quia quilibet haeres integram quartam suam debet habere totiest in si in eum quaestum distituticio
Sed qua res , quid haeres debeat in hanc Quartam imputare
Respondeo : solum id quod illi est relictum titulo institutionis mine si ipsi aliquod singulare speciale a
statore suisset relictum, quod prae- legatum in Iure vocatur, id non deberet in quartam computare is per hoc differtim quarta Falcidia aquarta rebellianica , quae detrahitur ex fideicommissis universalibus, in illam enim computatur totum id, quod haeres quovis titulo a defuncto obtinuerit, ut videbimus cum in Quarta Parte de Substitutionibus is praecipue de substitutione fideicommissaria ermo erit . Videtextiinci. In quartam fad legem falcidiam. 22 Quaeres ulterium quo tempore erit attendendus valor patrimonii deiuncti,
capiat Faliscidia Respondeo , quod attendendus sit 13
valor patrimonii tempore mortis Testatoris, Wiuxta illud Falcidia regulanda textae in I.quantitas Distitis de lege Finidia. Adverte tamen , quod antequam a falcidia detrahatur, prius debeat creditoribus defuncti satisfieri, secundo solvi impensat funeris, juxta desunthi qualitatem , ut tusius patebit cum interpretabimur s.fuerat Instit de acti nilurima lari text. ins nati Institis I
Detrahitur, autem haec quarta non usolum ex legatis, sed etiam ex donationibus causa mortis si mortis C. ad legem fastidiam: necnon ex donationibus illis inter vivos , quas diximus morte confirmari I. donationitas C.
Cessat autem aliquando falcidia , 26
Cessat primo,si eam Testator expres et Ise prohibuerit tb. sed cum Testator zadlegem alcidiam. Secundo cessat falcidia in ea re , 28 quam estator alteri reliquerit cum
hac conditione, ne alienetur,vel diminuatur Authfex in ea C.dicto tit.
similiter fastidia cessat in iis , quae ad 29pias causas relicta sunt sunt verba texti in auth militer C. eodem risulo.
Quarto , si haeres Testatori, vel le 3ogatariis promiserit se integra legata
soluturum, Mali Qeodem. Et ultimo, si haeres adiverit haeredi 3rtatem non consecto ejus inventario, sicut enim tunc creditoribus etiam ultra vires haereditarias tenem , ita quoque integra legata sine detractione falcidiae solvere cogitur; ad text. in
144쪽
Quibus alienare licet, vel non.
T Trultimus hujus partis titulus pri- mo ejusdem correspondeat,hunc titulum ponimus, quia cum in primo titulo dixerimus praecipuum esse dominii effectum, quod de re sua Dominus ad libitum disponere, ideoque dominium, quod habet, in alium transse re possit, nunc huic regulae limitationem adducimus per huius tituli inscriptionem , quae idem est , ac dicere quibus non liceat dominium , quod habent, in alium transferre. Habeas
iditur pro regula, quod quilibet possit alienare res, quarum est Dominus , imitatur autem primo Conclusio in marito, qui licet constante matrimonio sit dominus rei dotalis, ut proebatur per texti in Idoce ancillam C.de rei vindicatione, tamen fundum dotalem, ut domum, agrum , di id simile alienare nequit etiam volente muliere r idque, ne sexus muliebris fragilitas in pernisiem substantia earum convertatur, ex verbis texi in s. r. Instit. hoc
Sed quid de his plura, cum abuni dantior de hoc alibi sermo sit reditu-l Pupillus etiam sine Tutoris, iuno P . annis sine Curatoris Authori tate, res suas alienare prohibentur slicet earum Domini sint, juxta ea a
quae diximus in pinna parte sub tit de
Prodigus etiam, cui bonis interdi iactum sit, alienare prohibetur, Liscui bonis . de verb obligamnibus4 sicuti etiam filius bona, in quibus Pater habeat usumfructum , alienare nequit , ad tex. in I. n. g. sum autem vers. filiis
autem C.de bonis quae liberis sic pu lchram non minus quam veram assertionis suae rationem per haec verba textias ducit quia, melius est coarctare fuUeniles calores , ne cupidini dediti tristem
exitum sentiant, qui res post di persum
Vauallus etiam , licet habeat seudi dominium utile, id tamen vendere, vel alienare prohibetur sub poena amissionis ejusdem, si sorte illud alienet absque consensu Domini directi; ad text. inciunico g. r. deprohibitastudi alienatione per Hericum, in usibus studorum. Quaedam alia ad hunc itulum per tinerent, sed ea opportunioribus in lo
Et interim in secunda hac Parte Attigimus portam, quo mihi cursus erat.I PARS Dissiliae by Ooste
145쪽
ostremae hujus Partis ob solvenda , ut dignoscatur , obligaiectum Actio est , sed quia mater Actionis est obligatio , ideo de matre ponimus, priusquam
ad tiliam descendamus. Definitur ab Imperatore obligatio: Furis vincullam , quo necessitate adstrin- Mur alicuius rei solvendae fecundum nostrae civitatis Iura.
Dicitur autem primo obligatio vinculam, quod stat loco generisci omnis enim obligatio est vinculum , non omne vinculum est obligatio, funes Namque, hujusmodi res materiales, quibus homines , aut bestiae vinciuntur, vincula sunt, non autem obligationes iantur etiam vincula Amicitiae, Sanguinis, Conjugii, quae tamen Obligationes dici non meren
. Recte igitur ad has dubietate io, lendas additur in Definitione oblii gationis, quod ea fit vincurum Iuris quod cum sequentibus verbis obtinet Iocum differentiae: Obligatio enim est vinculam Iuris , cilicet Ius incorporale intellectuale unum alteri vinciens, ligans ob hoc ipsum merito inter res incorporales Ubligatio adnumeratur , licet enim res , quae in obligationem deduecta fuerit si res materialis , puta O-mus, Equus, his similia, Iustamen , quod ex illis oritur, Qquod obligationem vocamus , est omnino
Adduntur definitioni alia verba quo necessiate adstringimur alisHus rei misi rei ΝΙ-ndasecundumIvs Naturale. Oritur
tum ad solvendum, in cujuscumque rei praestatione talis solutio eon sistat , non posse altera parte invita ab inita conventione resilire, sede gendum fore ad rei promissa sol
Duplici autem modo quis obligari potest , vel promittendo aliquid dare
alteri, cujus dominium in eum transferatur, t ubi temet s. n. g. de υπ-bor. Obligatio ae promittendo aliquid facere: quod domini translationem non importat , sed tantum non adimplens, quod facere Promisit, tenetur ad interesse text.in I.sqvis sinos de re iudicarao ossin dkia t. Ubi autem Luit in versaeeris. Postremo apponuntur illa verba in obligationis definitione secvndum nostrae Civitatis raci quae important f lutionem faciendam esse ab obligato
secundum dispositionem Iuris Cir
lis, naturam actionis ab ipso introducitat , non enim solvi potest unum pro alio, vel in alio loco, quam
in convento, sed prorsus conventioni , Iuris Civilis dispositioni est
Primaria praecipua obligatio Snis divisio est , in naturalem tantum, in civilem tantum , minis turalam , .civilem simul, seu mix
Naturalis tantum, quae in Iure im spropria dicitur, non quia talis vere sit, sed quia actionem efficacem non Parit,est, vinculum, quo adstringimur alia
146쪽
otitur haee obligatio ab ipso consensu, conventione partium, quomodolibet enim unus alteri obligetur ex inita conventione, consensu prodit obligatio naturalis , ratione allata in I. I ff.de pactaquia nihil tam congruit fde humana, quam , qua inter eos contrahentes scilicet placuerunt
Civilis vero est , vinculam Iuris quo ad ingimur alicuius rei solvenda
secundum Ius Civile, non autem secundumIus naturale. Dixi r non autem secundumJus naturale, ne putares medeseripsisse oblisationem mixtam. Loquimur igitur hic de obligatio, ne civili, quae consistit absque naturali, mintroducta fuit a Iure Civili suam illi largiente authoritatem. Mixta tandem obligatio, quam propriam Du dicuntain de uanos locuturi sumus, est, quam definit hic Imperator et Iurisscilicet hiculam, quo necessitate adiringimis alicujus rei solvenda, secundum nostra civitatis Iu
I 2s ecessitate, inquam, Uringimur ad solvendum enim , quod obligatione naturali tantum, aut civili debemus, nulla nos adstringit necessitas, cum dictae obligationes sint pror-Sus inedicaces, ut patebit cum de ill rum effectibus sermo erit. r Effectus ergo primus naturalis obligationis est, quod pariat exceptionem, actionem vero non pariat. Exemplo clarior fiat assertio . Creditor iniit cum debitore pactum nudum de non petendo amplius debitum , certum est, quod ex pacto nudo non oritur actio oritur tamen exceptio 3 creditori enim pro solutione debiti urgenti potest opponi exceptio pacti
de non petendo M. furistentium β. sed cum nulla . de pact. Ratio autem cur non pariat actionem ea est quia actio est de Iure Civili , per gloss. in reb. Ius Institur. de Actio i in 1 litur. Iur cis Tom L prine ideoque obligationi naturali tantum, auxilio Iuris Civilis destituti adhaetere non potest . Parit tamen exceptionem propensiores enim emper sumus naturali ratione ad liberandum reum ope exceptionis quam ad eum obligandum text. expressus in LArrianus II. de action. Obligation. Secundus effectus est, quod pro na Isturali obligatione possit constitui fi-dnutar omnibus Institui de Me .linor. Whujusmodi dejuta obligatur naturaliter civiliter , ita ut non liberetur ope exceptionis uti principalis obligatus, ι.Marcellus f. de mdeiussor ubi ponit casum in eo , qui fideiussit pro pupillo: certum enim est pupillum sine tutoris authoritate civiliter non obligari, .s .g. pillussct authorit. utor. tamen si pro eo
quis dejusserit, obligatur dejutar
hujusmodi naturaliter , civiliter nec valet excipere, ut potest pupil
Tertius effectus est , quod pro na in aliter tantum debito pignus constitui possit, ι quaesitum in ne Τdepi
Quartus effectus est, quod natura II liter tantum debitum possit compe sari cum debito efficaci I etiam J. de compensationibus.
Ultimus demum effectus est, quod gnaturalis Obligatio novari possit in
aliam, vel naturalem, vel civilem, vel mixtam text. in I. sI.stae novati
Pro cujus postremae notitia assertio Isnis obiter adverte , Noationem dicia nova obligatione, Messe, transfusionem prioris debiti in aliud seu aliam obtrigationem ad dictam . . . de novation in princip. omnino videndam
147쪽
civilis producat quidem actionem sed inefricacem, quae per exceptionem elidi possit, ita ut impediatur exactio debiti civiliter tantum tex. in praeterea Inst.de excepti ut ecce Metu cogente promisi Titio Ioo Titius habet in me actionem civilem, sed i emcacem quidem tueri enim me possum exceptione, quae dicitur, quod
metus causa, ratione metus, qui caulam dedit contractui hanc excepti nem opponendo actionem Titii prorsus elidos vide g. r. Instit de exceptio
a Secundus est in per hoc primo di sere civilis a naturali obligatione'
quod si res, mpecunia civiliter tantum debita solvatur, repeti possit, . si non Lindebitum is ab st de cond. Indebit. et a Tertius est, quod obligationi civili, non secus ac naturali pignus, fideiussis accedere possint ρ. in omnibus Insiit de desus r. argumento tex.
in I.fex cautione C. de non numerat pe-23 Quartus enectus discriminans pari, ter obligationem civilem a naturali est, quod civiliter debitum, cum alio
' debito compensari nequeat tex expressus in I. quacumque ibique log Τde compensat. a Ex huc usque dictis in legitimam venit sequelam flestus obligationis mixtae, quod nempe hujusmodi Obligatio actionem pariat, quidem
dis Conser nunc flectus obligationis mixta cum effectibus naturalis , civilis tantum is oculariter inspicies, mixtam solummodo, quae prinyria vere dicitur,in de qua nos acturi lumus, Imperatorem in nostro titulo definivisse. 26 Iam autem obligationum notitia habita ad Contractus accedamus ex ovibus seeouentiores Oblizationes solent oriri, tae quibus in hac Te tia Parte abundans sermo est futu
In definitione Contractus inter Iuri a
stas atque ac Theologos pauci conveniunt. Nos minutis Dialecticae scrupulis posthabitis, eius notitiam tradituri ita definiemus cum Onnare de contractibus tom. I. tr. I. di p. I. Dct. 3. n. actContractus est Pactum obligans ex Justitia commutativa. Pactum , ut genus apponitu est agenim, ut ait in anus LI. β. de Pactis, duorum, aut plurium in idem placitum,
consenseus , ideoque pro qualibet
conventione, consent a quibuslibet in quacumque re praestito, in prorposito nostro generice accipitur Certum autem est, Contractum non posse fieri nisi plures, vel duo ad minimum in idem consentiant, cum certo editius sit, sui ad se ipsum contractum esse non posse. Reliqua verba m definitione appo 29sita disterentia obtinent locum tunc enim solummodo contractus celebratur, cum contrahens se ita obligare intendit ut intendat se posse in Iudicio compelli ad contractus Ohlervantiam, lariter in soro conscientiae fidem liberare promittat subicena culpae lethalis, si materia sit capax, sin autem ad restitutionem, quod idem est, ac se obligare ex iustitia commutativa Dividuntur primo contractus in no 3ominatos is innominatos . Nomiis nati ii sunt, qui speciale nomen, elegans a Iure sortiti fuerunt, ut mutuum , depositum c. Innominati
vero, quibus speciale nomen a Iure Civili impositum non fuit , sed ad
quatuor haec veluti genera communiter reducuntur . D ut des D ut
facias facis , t faciasa facio ut des; ad ex in L naturalis . de praescriptis
Haec autem praecipua inter eos dis 3I
148쪽
serentia intercedit, quod scilicet in inino similis imo si ultra id aliud, tuararius praestare velit, idem, utpo-
nominat S, etiam re integra, non sit
locus poenitentia in contractu, I. cvtc. de N. Obligat. In in nominatis vero , re integra , poenitentia lociis detur . Res autem integra dicitur quando traditio secuta non fuit, per consequens ex neutra parte impletus contractus. Quinimo in contractibus innominatis, si una tantum pars, non altera contractum impleverit, potest pars, quae implevit ab inita conventione resilire solum in aliquo casu alteri parti non adimplenti tenebitur ad interesse, I. si pecuniam F. de conditione causa data non secuti ut ecce Scutario tibi dedi, ut pro me Tusculium ires, priusquam tu Tusculum eas possum ego poenitere, Wacontractu recςdere , interene tamen soluto ; nam si tu in rebus pro itinere faciendo comparandis aliquid
insumpseris , eo quod insumpsisti
idemue interesse tibi soluto , IO. scuta condicere abs te repetere possum Secunda celebris ontractuum divi fio est in eos, qui bona fidei, Meos qui stricii Iuris dicuntur . Bonae fidei contractus non ita appellantur , quatenus in iis, qui tricti Iuris sunt, mala fides intervenire queat, cum bona fides in omnibus requiratur, sed quia in illis bona fides veluti exuberat, ita, ut ex aequo is bono iudicandum circa eos veniat, taliqui etiam prae- te usura labe insectum , a mutuante accipi prohibetur juxta illud pollo-li . Mulvum dantes niti inde speran
Secus autem seres habet in bonae bdei contractibus, puta in locatione; si enim tibi domum meam locaverim, quae ostia diruta, vel senestras habeat, aut moenia ruinae proxima, quamvis de hoc nihil in locationis instrumento inter nos dispositum fuerit, adhuc parietum resecti, ianuae, vel sene-ltra init auratio a me Oeat Ore praestari debet s ad ex ins Conductor autem I βιr.de Locat. 9 Conduti quia scilicet hic secundus Contractus bona fidei est. primus vero, nempe mutuum, stricti Iuris. Ultima Contractuum divisio , seu εverius, divisio contractuum nomin torum tantum est illa ab Imperatore relata in g. mali restit de Oblirat in eos nempe, qui contrahuntur re verbis literis, consensu.
Contractus autem nomii at undecim ab Imperatore recensentur, mutuum nempe, redebitum commodatum, depositum, pignus, stipulatio contractus literarum, emptio, scaιις societas, σmandatum Antequam vero singularum natu 3sram exponamus, aliqua ad contractuum clari rem notitiam omnino ne
eessaria praemittenda sunt primo standum sit ultra id , de quo in ipsa uidem, quaedam in contractibus, O conventione expresse Rit actum ii cari substantialia naturalia quaedam, autem solum is omnes contractus quaedam solemnia, quaedam acciden- bonae fidei sunt qui numerantur in talia si Actionum rassit de Actio omnino Substantialia contractus ea sunt, que Lyconsulendum 3 reliquos omnes dicas ira eius essentiam constituunt, ut sine esse stricti Iuris in quibus scilicet nil illis cotractus nequeat subsistere;que m. aliud praestandum venit is iam id de admodum sunt in emptione pretium quo in conuentione intra expresse a-hum fuit, ut mntuum, ex quo nihil aliud debetur , quam restitutio pra cisa rei mutuatae, vel alterius illion, res & consensus; uno enim exul is requii is deficiente, poterit alius Histia eius, non tamen emptio vocari rex in . pa-dia conventa ibit, I .fis contrahem empti
149쪽
38 Quod adeo verum est, ut contrahentes aliter convenire nequeant , nec propria voluntate facere possint, talis contractus existat sine suis substantialibus requisitici ad texi in I. cum precario β. deprecario. 39 Naturalia vero contractus illa dicuntur, quae contractu tacite insunt etiamu expressa in conventione non fuerint , sed contrahentium voluntate mutari possint, vel tolli. Ita naturale contractus emptionis est, ut ei aptori venditor de evictione teneatur, reddendo scilicet indemnem est resilli vendita alterius esse evincatur ι .ex empto g. I. ct z. . de Action. empti. Unde sicut etiamsi hoc in emptione non exprimatur, adhuc, utpote illi naturale, pro expressis habetur,ita etiam cum naturale tantum , non substantiale emptionis sit , potest expressa contrahentium dispositione tolli , variari. 4 Solemnia autem contractias nihil aliud sunt, quam solemnitates a Iure requisita ad contractus validitatem Casus ponitur in pupillo, aut min re sine tutoris, vel curatoris authoritate, Iudicisque decreto rem immo. bilem alienante Contractus enim ah
sque dictis solemnitatibus factus in Iure non subsistit, L si minor Cod. depradiis, ct aliis rebus morum. Pro nullo tamen habetur, non quia ex illo naturalis Obligatio non oriatur cinterveniente enim partium consensu naturalis Obligatio nequit non oriri sed quia civilis obligatio, quae alias
naturali iuncta , ipsa ex contractu prodire deberet, Iure ita disponente, ne minores suis contractibus laedantur, impeditur, ne oriri possit Postremo aliqua contractu exa
dis, expressa conventione contrahentiui accedunt praeter ipsius contractus naturam haec contractus accidentalia nuncupantur ut si venditor ineat pactum cum emptore, ut
domum venditam ad determinatum tempus ipsi locare debeat s ex hoc ortum titit legale illud adagium exl. contractus f. de regulis iuris quod pacta dent legem,vel irmam contractui.
Secundo , quod singulari pariter anota dignum censeo, animadvertendum est, in Iure saepe saepius sermonem redire de dolo , culpa casu fortuito in contractibus interveniem
Dolus autem, prout malitiam is 3 fraudem in contrahente denotat, est calliditas, seu machinatio ad circumveniendum , raecipiendum alterum adhibita, cum scilicet aliud agitur aliud agi simulatur , adtexta in I. I.s . 3 in fine sis dolo maIo Culpa vero prout a dolo distingui Α tur, in Iure sumitur pro imprudentia, seu negligentia, qua homines circa res alienas, vel omittunt, quod fieri debet, vel faciunt, quod debet omitti. Et per hoc dissere culpa a dolo prima enim fit a deside, negligentera Secundus vero a sciente , Qquidem data opera cum fraude operante. In rebus autem propriis culpa proprie cadere non dicitur, vel, si cadit puniri non solet, . etiamflios=.primos oluto
Dividitur communiter culpa , quae si in contractibus reperiri solet,in latam, in levem, in levissimam Lata est, quando quis eam in rebus Ialienis diligentiam non adhibet; quam homo quilidet sani intellectus, Wra tione praeditus in suis adhiberet ut, si commodatarius rem commodatam in publica via noctis tempore relinqueret latronum libidini expositam putans neminem eam ablaturum fore; texi in I latae fide verb. Inificatione haec culpa ob crassam prorsus supinam, quam continet, negligentiam, dolo, fraudi aequiparatur 3 cap. a. mprincipio extra de deposto, o Lmagnassis
150쪽
8 Levis culpa tunc evenire dicitur cum quis eam in rebus alienis diligentiam non adhibet , quam diligens Paterfamilias in suis adhiberet L quod saepe si si res vendita F. de contrahenda emptione: ut, si quis annulum sibi
commodatum non recondat in arca,
sed in medio domus cuilibet relinquat
η Levissima tandem est, cum quis in rebus alienis eam non adhibet diligentiam , quam diligentissimus Paterfarmitas in suis adhiberet ut si quis
gemmam sibi commodatam in arca incluterit, sed non ita caute recondiderit, qui fur arte ' calliditate magistra eam valuerit surripere sci cum duobus si damnas pro δε-
so Culpae, dolo casus fortuitus o ponitur, qui nihil aliud est , quam
inopinatus eventus , quem nulla humana diligentia is cura praevidere potest , nec illi praeviso valet resistere s ex mu quae fortuitis , C. de Pignorat ut si fulmen a nubibus jaculatum , vel a pravis hominibus per amica noctis lentia excitatum incendium domum meam absumat, ubi res mihi a te commodata deti
I Ut autem, his praemissis, quid in
contractibus praestandum sit appareat 3 sciendum est , quod vel contractus fit grati antum is in utilitatem solius d itis, ut esset depositum tunc tenetur depositarius vel alius quicumque contrahens de d lo tantum, lata culpari vel fit contractus gratia accipientis tantum, ut es et commodatum praestari debet a commodatario, vel alio contrahente dolus, lata, levis, & levissima culpa r vel gratia utriusque , ut emptio, uocatio is dolus, lata , levis tantum culpa praestanda sunt. Quod quidem iustissima aequitatis r tione nititur, cum certum sit, incommodum adcommodi aequalitatem esse mensurandum rideoque , qui majus commodum a contractu experitur majus onus sentire debet qui minorem vero utilitatem sentit, minori pariter incommodo gravandus est. Regulariter autem in nullo con satractu teneri solent contrahentes ad castim sortuitum, cum humana pro videntia ad futuros eventus fortuitos non se extendata ex in I. contractus f. de regulis iuris. Haec autem regula in aliquo contractu exceptiOnem patitur; quis itaque hic contrain
eius fit, in sequenti videbimus. Sit igitur
Quibus modis Re contrahitur Obligatio
Ro assequenda hujus Rubricae conis a tinuatione scienda est alia contractuum divisiorecensita ab Imper. mg.finali Institur de Obligat quod nempe ex contractibus alii contrahanturre , alii verbis , literis alii, Walii consensu, quem ordinem, nos sequentes agemus primo de illis, qui Re contrahuntur, acturi postea de re
Contractus hi dicuntur Re contra ahi, quia requiritur alicujus rei interventus, ut celebrari possint. Et hi
quinque ab Imperatore numerantur, tuum, nempe, indebitum , commo