장음표시 사용
151쪽
Utuum est Contractus, no res1V1, lini, quae pondere, numero, ct mensura constat , alteri datur gratis odaliquod tempus ut idem genvs nobis reddatur .
is m, cum res mea per mutuum, tua
evadat, si m mutui Τ de rebus eve- ditis, postea quando illam restituis de tua, mea denuo fieri debeat idemque cum debeat inter nos intercedere translatio dominii reciproca, quae mutua latine vocatur, Mutuum dicitur hujusmodi contractus. Ex quo rei mutuandae dominium in mutuatarium transferri debeat, qui ur, quod res mutuanda debeat e L se in dominio mutuanti, ex vulgata
juris regula in I. nemo plus' de regulis finis, quod nemo plus juris in alium transferre possit, quam ipse habeat. Unde in legitimam venit sequelam,
eo , qui non habent liberam rerum suarum administrationem , earum dominium in alios transferre non posse, nec eas mutuo dares quare furiosus, prodigus, cui uerit bonorum a Iudice interdicta administratio, pupillus, minor as annis, si ille tutorem , hic cirratorem habear, ne
queunt res proprias per se ipsos tantum mutuare.
7 Res autem mutuandae, ut ait Impe- rator in M. r. Institui. Metis debent esse fungibiles,qu usu scilicet consummantur, rin numero, mensura, ac pondere consistant , ut pecunia, quae numeratur, aurum, vel aes , quae ponderantur , triticum, vel oleum, quae mensurari solent
3 Debet mutuum vero mutilanti reddere mutuatarius, non mus e spe lini, sed ejusdem generis, qualitatis,
wbonitatis . Non ejusdem speciei, uia si eaedem res essent in specie re
endar eonfunderetur mutuum cum aliis contractibus, verb. gr. cum deposito , aut commodato , in quibi sexdem in individuo res restit nendae sunt. Debent autem hae reddi eiusdem generis , alias enim esset contractus in nominatus , si res diversa materiae restitui posscnt. Tantundem autem, quantum a stur, praecise restitu debet; si enim aliquid ultra sortem in mutuo ex pacto exigatur , usura committitur iuxta illud Apostolici mutuum dantes , nihil inde sperantes. Limitatur tamen haec Conclusio, si e quis aliquid aliud praeter sortem sponte sibi a mutuatario oblatum ex gratitudine, non ex pacto, vi mutui accipi ac vel si aliquid exigat ratione lucri cessantis, aut damni emergentis, cum hae usura compensatoria a Doctoribus vocentur, ideoque licitae r multa enim licite accipitantur, quae nonnisi illicite peti possunt. Ita pariter usura exigi queunt,quan Illdo infliguntur a lege, vel a superiore propter moram debitoris debitum non solventis tunc enim clim petantur pro compensando eo, quod creditori in- te est rem debitam non filisse solutam, juste exigi possunt ut patet in promi terit dotem in pecunia numerata, eammae staturo tempore non solventer ex quo enim solvere debuit, ciuit in mora intuendi, maritus non solum d tem, sed eius etiam usuras petere potestar rex. m I. cum post divortiam si mdomum st de svre dotium. Pone nunc , mutuararium statuto I tempore elapso mutuum non reddere, habet mutuans actionem ad repetendum illud, quae vocatur condictio certi ex mutuo, sive eonditiis eaerti specia
Condictio est genericum n men , squod i conixadicendo in Iudicio der Diqitia ' Corale
152쪽
actioni vatur, personali, qua petimus rem nobis dari, ideo autem vocatur condictio ex mutuo condictiocerti, quia petimus reddi nobis rem certam, rem cilicet, ejusdem qualitatis, honitatis, cujus erat ea, quam mutuavimus. Dieitur etiam haec condictio certi specialis, quia oritur ex speciali aliquo contractu,
Pro conclusione praesentis , adverte, quod cum mutuum gratia mutuatarii tantum factum sit, nec ulla inde utilitas mutuanti emergat, teneatur mutuatarius de dolis, ata, levi, levissima culpa quinimo etiam de casu fortuitos A. itemisverso isqvriem Instit. Me ut mutuatarius enim, ut dictum est, fit Dominus rei mutuatae, certo autem certius est, rem, etiamsi pereat casu fortuito, damno Domini lud semper perire tex. ma. quae fortu, ris C. de Pignoratilia actione.
ΜUtuum in ordine subsequituralius contractus, qui pariter recelebratur, cladebitum dicitur nam
si per errorem alicui solvo , quod ei non debebam, ille cui solvo mihi re obligatur in ab ipso indebite solutum repetere possum, non alias, ac si id, quod indebite solvi, eidem mutuas-lem; tex. ms is quoque Instit hoc tit &ratio est evidens, quia nemo cum alterius detrimento debet fieri locupletior ad textum expressum in Iaiam hoc naturis de condict. indebiti. Contractus bic Distractus potius nomen meretur; qui enim solvit, obligationem distrahere, & extinguere,
non contrahere,, producere intendit, ut ait Imperator infine dicti . isqucque Unde ab eodem, Indebitumis Instit. de Obligat quaqua ex
contractu nascuntur, inter quasi contractus etiam recensetur sed quia ille, cui per errorem solvi, re mihi obligatur nisi enim res ipsi soluta intervenisset , indebitum ab eo repetere non ovem ideo jure merito in
ter contractus etiam, qui re contra
huntur, hunc quoque adnumerat I stinianus.
Limitatur autem primo conclusio II quod indebite solutum repeti possit: si non ignoranter, sed cienter indebitum solvatur, tunc enim donasse videtur, qui ita indebitum solvit, secundum regulam in . cujus si de regulis iurisci ibi euius per errarem dati repetitio, eius infulis daι don
iis est Ita pariter in haec est secunda li ismitation si alicui solvi id, quod lucet ipsi naturaliter .civiliter non deberem , debebam tamen naturaliter tantum, ab eo repetere non possum , Iulianus in principiis de con- diei indebiti. Limitatur tertio, quod indebitum sscilicet, licet solutum repeti nequeat in casibus , in quidus inficiando lis
Procujus limitationis clariori inte, roligentia sciendum est, dari plures c sus in iure, in quibus si aliquis pro aliquo delicto, vel debito in iudicio conventus, debitum, vel delictum fateatur , ad simplum tantum a Iudice damnandus sit, scilicet ad solationem praecisi debiti, vel solam damni illati resectionem ; si vero inficietur , neget se reum delicti, vel debiti esse, contra propriam negationem mendacii reus convincatur, ad duplum, seu geminatam, & duplicem solutionem condemnari debeat. Duo ponit hujus limitationis exem II pia limitationem ipsam adducens Iustinianus in .mali distis de Oblig.quae quasi ex contractim. Primum in te minis legis Acmilia ab Λcuilio Trib
153쪽
no plebis introductae, juxta quam , si
ego tibi damnum intuleram, V. g. Vestes tuas lacerando, vel quadrupedem tuam occidendo,, de hoc accusatus libenti animo delicium fatebar , ad simplum , sin autem negans de reatu convincebar, ad duplum tibi eram obligatus in poenam mendacii a a Moendum exemplum ponit Imperator in legatis a Testatore Ecclesiae, seu causa piae relictis; detrectante enim haerede legatum solvere, illudque negant , de mendacio convicto, favore Religionis, causae piae, adduplum solvendum damnabatur. M is praemissispatet limitatio. Pone enim me ad refectionem damni tibi illati in casu supra relata legis Aquiliat, vel ad solutionem legati causa piae relim, ut haeredem in Iudicio conveniri Ego licet putem , vel dubitem medicium damnum tibi non intulisse, vel addicti Legati solutionem non teneri, adhuc tamen metuens , ne si
negaverim in Iudicio de mendacio convinci possim ad duplum sol vendum damnari , legatum iudicio meo indebitum solvi, damnum, quod non intulisse censeo, tibi refeci; ait Imperator, quod etiamsi tractu temporis appareat , me nec dictum damnum tibi intulisse, nec dicti Legati umquam extitisse debitorem, adhuc tamen hujusmodi indebitum ita
solutum repetere non valeam e quia cum indebitum solverim metuens alias me conveniri posse, ad duplum, seu
geminatam solutionem damnari, non praesumor per errorem omnino solvisse, sed per fictionem juris censeor tacite transegisse, & concorditer convenisse cum creditore meo , quod nempe, licet litis eventus dubius L
set, & sorsan ego ad duplum illi solvendum potuissem damnari, tamen
contentus esset simplici illa solutione, a me quavis obligatione liberaret;
cum autem praesumatur me ex tacita
transactione is concordia solvisse indebitum non solvi, cum ipsa trans era sit emcax causa debendi. Videmnetium super ρ.finalem distit de Oblig. quae ex quasi contractu lib. 3. Commentariorum in Illas.
Limitatur demum nostri textus as a sertio in pupillo, cui si sine tutoris authoritate indebitum solvatur, ab eo dem repeti nequit Ratio est, quia in
s. isqvoriue distis iactis aequiparat Imperator Obligationem , quae ex indebito oritur ei, quae nascitur ex mutuo disponens, quod accipiens iti- debitum atque ad ejus restitutionem obligetur, ac si res indebite soluta ipsi fuisset mutuataci quare sic in nostro
casu a contrario valet arguere: qui ex mutuo non obligatur, actione indebiti non tenetur, sed pupillus sine tutoris auctoritate ex mutuo non obligatur, ex. in si nunc admonendidistis. qui. bus alienare licet, uri non ergo neque ex indebito accepto tenetur; Ita tex inlaudato is quoque vers. unde pupillus Instit hoc tit. Quod tamen limitatur, si sorte ex asindebito accepto pupillus factus fuerit locupletior hoc enim casu repeti potest indebitum, cum iniquum sit,quod cum alterius lactura pupillus ditior
Scias nunc , nomine indebiti non rovenire tantum id, quod alicui, nullatenuS, nec naturaliter, nec civiliter
debetur, sed etiam id, quod licetn turaliter, civiliter debeatur, tamen ob perpetuam exceptionem peti
non valet , ut ecce . Mulier abique
proximorum praesentia , massensu Iudicis decreto, aliisque statutariis solemnitatibus non servatis, pro altero fidejussit, obligatur quidem effi caciter, sed si debitum solvat, ut indebitum repetere valet, cum ei competat exceptio perpetua Senatusconsulti Velleiani, qua creditorum acti. ne omnino elidit nihil enim interest Digitia i Coos
154쪽
terest ipso iure quis actionem non habeat, an per exceptionem actio infir- nihiι intervis de regulis ju
Adverte tamen, quod ut ope exceptionis indebitum repetatur , debeat exceptio esse perpetua, nec lassiciat rem p ratis. Ex. gr. solvisti mihi per errorem scuta Ioo hoc anno, quae in futuro solvere tenebaris, non ideo pintes, ut indebite soluta, centum a me repetere , cum haec exceptio non sit Perpetua, sed temporalis, Guentis anni brevi circulo circumscribatur'; Secundum enim regulam Iurisis ea doles, de retulis Inris mi dolo quodammodo facere censetur, qui ab autem petit id, quod paulo post est restituturus eidem.
Qua igitur actione indebitum repetes Resp. Actiones, quae condictiomdebiti, vel condictitia actio vocatur. Quod si ulterius quaeras, ad quid indebitum accipiens teneaturi facilis occurrit responsio, quod nempe cum
inlaudatos isqvsque Insiis. Me tit dicat Imperator, eodem praecise modo teneri accipientem indebitum ad restitutionem rei indebite solatae, ac teneatur mutuatarius ad restitutinem rei mutuatae, ad idem, & eodem modo tenebitur unus, ac alter . Unde eum mutuatarius teneatur de dolo, lata, levi, nevissima culpa, de his et iam tenebitur ille, qui indebitum accepit
Ideoque non aliter, ac mutuatarius, de casu etiam Brtuito tenebitur accipiens indebitum , cum non minus mutuans in mutuatarium dominium transferat rei mutuatae, ae indebitum
solvens, quod per errorem se debere putabat, dominium indebite soluti; nnde nil mirum si aequὰ damno primi, ac secundi casu etiam festuito res pereat, cum damno pereat Domini sui: adtex. in qua fortuisis C. de pignorat thoc Contra, oriatur Facile restia actione pondeo duplicem oriri, unam , quae
SEquitur alius contractus, qui Conm 3.modarum vocatur ab eius fine v luti commodo utentis datum tunc autem res nostra alteri commodatur, cum Iraiis alicui conceditur ad certum tempus, ct usum, ea lege, ut eadem nobis tu speei reddatur. In hoc, quod Commodatum sit 3 et ipsum contractus gratuitus, cum Mutuo convenit, quamvis in pluribus ab illo disterat. Et primo quidem, quod commo. 32 dans non transser dominium rei commodata in commodatarium, sed ulne penes se vult remanere; ideoque eadem res commodata in specie, vel individuo, non autem in genere reddi debet, cum genus reddatur in mutuo, unde si commodavi tibi equunt meum per hebdomadam , ut Tusculum ires, debes equum meum tibi commodatum post ejusdem usum restituere, nec liberaris alium reddendo, licet ejusdem sit bonitatis. Differt ulterius commodatum a s mutuo, quod nequeant commodari res , quae mutuo dari possunt , rea nempe ungibiles is quae usu consummantur, sed res usu non consumptibiles commodati materia sint. Et ratio ex dictis patet ad sensum . cum enim res commodata in specie eadem restituenda sit, non posset eadem reustitui, si res fungibilis esset, ut teres illa, cujus nullus est usus, nisi per abusum, consumptionem ejusdem. Brevibus igitur. Res super qui Scadit mutuum, nequit cadere comm
155쪽
contraria dicitur Commodati directa datur commodanti adversus commodatarium , vel ut rem commodatam transacto ejus usu restituat, velut integram is incorruptam reddat, si sorte penes ipsum fuerit deteriorata ', si s redditis comm
Actio vero Commodati contraria datur commodatario adversus commodantem, si illi rem commodatam ante finem conventi temporis auferatus ejus adhuc non finito vel si resa eo commodata comodatario damnum intulerit, puta, si commodans dolose,is scienter vasa vitiosa commodatario concesserit, in quibus vinum iniectum , vel corruptum suerit, vel effusum. Nemo ex vobis, ex hactenus dictis, inficias iverit, quin contractus hic, utpota gratuitus , utilitatem solius commodatarii respiciat igitur ex regula a nobis superius allata tenebitur commodatarius de dolo, lata, levi,&levissima culpa ; ex ing. item is lanit.
hoc tit. De casu tamen breuito non tenetur commodatarius , eo modo quo mutuatarius tenetur cum enim rei commodatae dominium in commodatarium non transseratur, ut rei mutuatae in mutuatarium transfertur non militat ratio circa mutuatarium
adducta, quod res debeat domino suo perire, etiamsi pereat casu sortuito,
cum rei commodatae, commodani, non commodatarius, dominus sit. Limitatur autem haec conclusio, nisi culpa precesserit, vel ordinata fuerit ad casum tunc enim de fortuito
etiam eventu commodatarius tenetur et verb. gr. commodavi tibi equum meum , ut eum insidens , Romam di ejus pomaeria inambulares, tu mea abusus gratia, peregre cum equo meo
proficisceris , Tibur petens, stium , vel praedonum incursu equus
meus, vel subripitur, vel iugulatur, quamvis hujusmodi inopinatus incumsus inter casus brtuitos adnumeretur in . item is dissitur hoc tit tamen cum culpatui limites contractus excedentis casus hic evenerit, etiam de casu hoc festuito mihi teneris causam enim damni dans, damnum ipsum dedisse videtur; .3. I. penult. g. adlegem Ruse
Quod dictum est de eo, qui re sibi scommodata abutitur, dicendum pariter est in commodatario moroso, qui transacto cmpore ad utendum recommodata concessis, in mora est rei restituendae, si enim stante hac mora, etiam casu fortuito res commodata pereat, perit damno commodatarii ipsius mora enim sua cuilibet est nociva ex regula, seu cap. mora, de regulis iurisinis. Pone casum nunc dari commoda qotum aliquod, quod respiciat commodantis,is commodatari utilitatem, puta si commodaverim tibi equum meum, ut eo ductus peragas negotia nostra communia, cum gratia utriusque contractus fiat, tenebitur commodatarius de dolo, lata, &levitantum culpa.
Quod si gratia fiat commodantis δε- Ilius, v. g. si commodasti mihi libros
tuos, ut tibi carmen, vel orationem conficerem, ad dolum, & latam culpam solummodo ero obligatus. Sed quia plerumque contractus hic a
commodatarii utilitatem, non commodantis respicit, conclude quod diximus, regulariter commodatarium, dolum, latam, levem, &levissimam culpam praestare debere, commoda tem vero teneri commodatario pro re
156쪽
De Deposito. 43 mmodatum sequitur Depositum, O a ponendo ita dictum, quate Saliqua res penes alium ponitur. Hoc autem multipliciter fieri potest. 6 Et primo quidem, si res litigiosa alitigatoribus, vel a Iudice pene tertiam personam deponatur , in fine causa victori adjudicanda, in quo casu depositarius equester dicitur rex. mu Sequester L de verborum Agnifica
qs Secundo Depositum aliquando v eatur oblatio, Depositio, quando scilicet debitor inere pecuniam debitam creditori suo, ipsoque eam recipere negant , ad impediendum cursum usurarum, interesse, apud Iudicem, vel locum publicum deponitu ad tex in I acceptam C. de usu
46 De geminis his Depositi speciebus
noster non est futurus sermo sermo enim noster habendus est de illa Depositi specie , quae Depositum prinprium, & commune dicitur is de qua loquitur lex in si praeterea distit. boeuit.
- Est igitur Depositum proprium
contractus bona fidei, quo res gratis custodienda alicui traditur, ut eadem illa in specie, quandocumque deponenti Iouerit, restituatur.
68 Non apposuimus in definitione Depositi, quod res nostra deponi debeat, cum rem etiam alienam deponer Possimus, adeo utetiam furi rei surriva Depositio permittatur , . ApraeAI Depositi. Dicitur ulterius in definitione, quod gratis attrei custodienda tradi debeat res deposita finis enim Depositi proprii ei prircisa rei depositae custodia, quam crura depositarii fidei deponens committat, gratis ei tradere debet cum nulla ex hoc contractu resultet utilitas depositarim, remanente do minio rei depositae penes deponentem, qui ideo eam tradere dicitur , scilicerde manu ad manum dare, non autem
dare, ita ut dominium in alterum
Unde potest deponens, utpot rei sodepositae Dominus, eam a depositario repetere, quoties ipsi libuerit, illique
eamdem in specie tenetur reddere deis positarius. Insere hoc quod res deposita ea Irdem in specie restitui debeat, non esse verum Depositum id, quod tamen in dies fit, cum scilicet res penes vi terum deponitur data facultate depositari eam consumendi , cum oblia gatione ut aliam in ejus locum , elui dem qualitatis, & bonitatis restitue re teneatur, ut evenit quotidie de pecuniis in Sacro Monte Pietatis Urbis depositic hoc enim non est depositum, sed mutuum, cum non detur res
praecise ad custodiam, sed ejus dominium in depositarium, seu potius mutuatarium transferatur,in in terminis his ita concludit tex. nil. Lucrvi Titiusta primas Depositi.
Duas tamen Depositi conditiones si habet hoc irregulare, seu improprium Depositum: irimam quidem,nuod dominium rei ita depositae non transferatur in depositarium, quoad usque
eam consumat, vel alienet. Secundam autem, quod semper in deponentis facultate sit rem depositam repetere, ad ejus nutum depositarius eam reddere teneatur, ita Baldus confusa num. a. lib. 3.
Secus autem se res habet, quando Ires, puta pecunia , sigillo, vel cera obsignata, c crumena inclusa deponitur, tunc enim proprie deponi dicitur, cum ad praecisam custodiam alteri tradatur asservanda. Depositum igitur semper, quan
157쪽
doeumque a deponente repeti potest cimo etiamsi deponens cum depositario pactus fuerit, quod nonnisi
post certum tempus ei reddatur, ad- nuc incontinenti repetere valebit, i.
I. si est autem β. Depositi cum hoc sit de essentia Depositi ipsius , utpote quod regulariter fit gratia deponentis
Dixi depositum contrahi regulariter gratia deponentis tantum tu conclude secundum regulam a nobis relatam, depositarium teneri deponenti de dolo tantum lata culpa ita enim disponit textus nosterm si praeterea , verse. sed is distis Me 6 Pone nunc, depositarium morosum esse ad rem depositam restituendam,
quae actio competet deponentia Depositi directa, qua repetet rem depositam si extet, sin autem lata culpa,
aut dolo depositari perierit, ejus aesti
s Unde si Depositarius impensas in
re deposita inlumpserit, vel res deposita puta indomitus, .seceni impatiens sonipes , damnum ei intulerit , actione deposti contraria contra deponentem apere poterit, ne offi- cium illi suum hi damnosum.
D Pignore.s T TLtimus contractus, qui re con- trahitur, mirus dicitur , qui inventus est, ut facilius alteri pecunis credi possint Graudulentis enim hisce temporibus nulli minor praestanda fides venit, quam hominum promissionibus, si in praecisa verborum vi consistant, non insuper re aliqua in pignus data confirmentur id plane, quod cuidam Thelesino admiranti similis perquam lepide de more scripsit Martialis rcum rogo te nummos me pignore haseo inquis: Bem si pro me spondet agellus, babes. Quod mihi non eredis veteri Heleme
credis eo ulis, arboribusque mers.
Pignus igitur, de quo loquitur text. 19m, Creditoris. Metit. est contractus,
quo deliror ereditori rem suam tradi ob debiti soloeia securitatem. Adverte tamen nos hic loqui de sopignore conventionali, quod nempe amicabiliter a debitore creditori tradituri non autem de judiciali, quod constituitur in bonis debitoris in ex cutionem sententiae a Iudice lata rissi bimembrem ignoris divisionem habes , in iudiciale scilicet, conventionale, de quo ultimo nos cum tinperatore dicemus.
Res igitur oppignoranda, nostrauresse debet cum res aliena , nisi d mino volente, consentiente, alteri nequeat obligari. ideo, lue nequeunt oppignorari res, a me in noltro dominio non sunt, ut rese, sanciae, religiosae, homines imberi, aliaque, de quibus diximus in
Ulterius, pignus tradi dehet actua. 63liter creditori, ut scilicet distingu tur ab hypotheca, quae per nudum, &solum consensum fit, quo rem meam creditori me obligo nulla interveniente traditione. Finis huius contractus est crediticis 6 securatio , cum melius sit creditoris rei, quam persona incumberes tataque
fias reis de furtis. Quod si debitor integrum debitum screditori solverit, pignus ei a credit re reddendum est soluto enim debito, pro 'uo pignus constitutum svit.& sic Huldem causa cessantes, debet &pignus cessare. Dixi consulto , si integrum debitum 6 solverit; si enim solvat partem debiti, adhuc pro me ratione residui pignus saDiyitia ' Coos
158쪽
7. TIpignus a creditore retineri valet nihil enim actum censetur, quando aliquid agendum superest: ait rex. - cum Syllasianum in ne c. de his, innuistindignis c. Quod adeo verum est, ut si debitorsit ex alio debito creditori adstrictus,cuim ex eo, pro quo pignus ei tradidit, possit a creditore pignus retineri, donec ipsi de alio etiam debito satisfaciat tex.m I. I. C. etiam obcbisographum pecuniam c.
Debet autem a creditore res pignori tradita reddi eadem in specie, cum illius dominium non habeat ipse, sed debitor suus is pro assecuratione praecisa crediti proprii illam reti
Contractus hic gratia creditoris est initus , ut creditum suum assecuretur,& gratia etiam debitorii, ut scilicet facilius ei pecunia credatur . Ergo gratia utriusque Dic igitur, utrumque contrahentem teneri de dolo, lata ,&levi culpa. Periculum vero casus fortuiti ad debitorem solummodo spectat, cum in se sit pignoris dominus, & centies obitum sit, damno domini sui tale periculum cederes, rex. M. Penus C. de Pignoribus.
Quod autem creditor non sit Dominus rei oppignorata luce meridiana clarius est, eoque clarius fit, quod si creditor ex pignore fiuctus colligat debeat illos in sortem computare , si summae crediti sui fruetus atquipol-
leant, pignus liberetur Pignus enim non datur creditori ad lucrum, sed ad praecisam assecurationem tex. in cap. cum nostra, extra de pignoribus.1 ructus tamen colligere ex pignore 7 non ita facile erit, cum communiter pignus, utpote quod creditori tradendum est, nonnisi in rebus mobilibus soleat constitui, quae raro ex sui natura clisera sunt; tradere enim est de manu ad manum dare, hoc autem super immobilibus cadere nequit, ideoque super his dicitur hypotheca proprie constitui. Solvit jam debitor creditori debi Tatum suum, vult ab illo pignus repet
re vel agere ad reficiendum damnum, si aliquid creditoris culpa, aut dolo circa pignus eveneri r qua actione
utetur pRespondeo Actione pignoratisia di 73 recta, creditor pro repetendis sumptibus forsitan in pignore factis, veli sarciendo damno, quod illi ex pignore provenit, utetur pignoratisia conis
Tu interim pro corollario hujus L stuli adverte, quod actiones ex mutuo, indebito commodato, depositi,
pignore descendentes competant contrahentium etiam haeredibus: cum enim haeres , defunctiis una, in dem persona censeantur, actiones, licet personales, ad haeredes active, passive transeunt ad tex in I ex contra-
τ' prima contractuum specie , is eorum scilicet, qui re contrahuntur, actum est in praecedenti titulo, nunc de illis, qui verbis fiunt,
institui.Iur. civ. Tom.Lsuperest ut agamus
Contractus hic , qui Hectorum Obli agatio dicitur , alio frequentioriis mine Stipularis vocatur , cujuβ
159쪽
men emanavit a verbo stipula , vel a stipit firmissima arboris parte, ad ostendendam contractus hujus firmi
Definitur autem Stipulatio in Stipulatio β. tis nostro contractus Iuris Civilis nommatus, qui constat quadam conceptione verbomm , quibus ille , quismerrogatur, respondet sedaturum, vel Deltarum id , de quo inιerrdiatu . Substantialia requisita hujus contractus sunt primo partium consensus, si enim dissentiant contrahentes , Stipulatio vitiatur ad tex. in si praeterea restit de inutilibus Ripulat. Pro cuius postremae assertionis exactiori notitia sciendum est, tripliciter posse dissentire contrahentes , vel scilicet circa quantitatem promissam, vel circa qualitatem modum se
obligandi, vel circa speciem stipu
In primo casu, si verb. gr. ego tibi dixerim i vis mihi dare decem , tu respondeas , volo dare quinque , non in totum vitiatur Stipulatio, sed va- Iet quoad illa quinque, quia in summa majori continetur minor is ita pariter si ego dixerim i vis inibi dare quinque tu respondeas , volo .rre decem , quinque tantum debebis
solvere, ρ.s stipulantis. Me ti
Si autem dissensus sit circa qualita rem, modum se obligandi , ut si interrogatus pure verb. gr. promittis dare centum p respondeas sub conditione, puta , promitto dare , s Impe-vator urcas vicerit , vel o contra ,
Stipulatio non alet, quia nullatenus responsio congruit interrogationi adtex. in laudata LI. g. s quis simplicia
Adverte tamen, quod si quis in te rogetur sub conditione , vel in diem, respondeat pure is simpliciter promitto, Stipulatio valeat, quia censetur respondentem promitae omne
id, de quo fuit interrogatus L 3 si idem respondit , i primo , ibique Doctores 1. eodem titulo Et Ultimo si dissensus sit circa spe sciem, ut si petenti bovem , promit, tam equum , Stipulatio non valet, glosi in si Praeterea in verb. non respondeat Instit de inutilibus stipulat. Cum Stipulatio Verborum obliga rotio dicatur, debet per consequens L. sentialiter in verbis consistere, ita ut unus contrahens alium loquentem audiat hinc cum mutus loqui nequeat, nec possit surdus alium audires, contractum hunc celebrare non possunt sy. mutum Instit. de inutilibus stipulationi. bais quod ad prodigium etiam, cui bonis interdierum fuerit, utpote intellectus vitio laborantem, Doctores extendunt.
Et cum iuriosi, infantis nullus trsit intellectus, ter consequens nullus consensus, ipsis etiam non solum stipulari prohibetur, ut muto, surdo, sed etiam alium quemlibet inire contractum ad tex. ins.furiosus, ct . pupillus Insiit tit didio. Verba autem , quae olim require Iabantur ad stipulandum, exactam adeo sui exigebant observantiam, ut si ab illorum apice contrahentes deficerent,
Sed rigidus hic vetustatis scrupulus 13jure merito sublatus fuit, ita ut si per
quaevis verba quis stipuletur vel graeca interim, vel latina, vel alia quavis lingua concepta, dummodo contrahentes sese mutuo audiant, mintelligant, vel interim intelligant per se, vel per interpetrem, Stipulatio subsistat ita sentit Ulpia sol. I. g.M. β. hoc tit. Ex eo autem, quod vocum sonus de Issbeat a contrahentibus exaudiri, sequitur, quod nulli ter celebretur hic contractus, si inter absentes per nuncium, vel per epistolam celebretur L item verborum Dilit. de inutilibus stipulat. Verba Digilige by Orale
160쪽
r Verba autem Stipulationem inducentia hunc ordinem habere debent, ut praecedat interrogatio , .sequatur responsio, quae sequi debet incontinenti, non ex intervallo , nisi hoc modicum sit; ex. in Li. si qui pr ens f. hoe tit. 16 Aliud substantiale Stipulationi re. qui situm est , ut promittatur aliqua res, vel factum, a. Τ. hoc tit. t Promittitur res, cum promittitur dare aliouod alteri, cuius dominium in accipientem transferatur, ut si promittam tibi dare io ι ubi autem y.M. f. hoc tit. 12 Promittitur aliquid faceres, cum promittitur at uod, quod in alium dominii translationem non importet,
ut si promittam tibi scribere librum, L qui si fin. g. de resudicata i Hispositur si res per Stipulationem promittatur, debet esse talis, quae sit m nostro commercio minc res sacra, sancta, religiosa promitti nequit; g. idem ruris Institui de inutilitas stipulat. I Res etiam, qua sit impossibilis, ita
ut nec illam tulerit, nec terat, nec sit ulla latura diei, ut Hypocentaurus,
in Stipulationem nulliter deducitur; Qucd idem dicendum ei de re, quae olim uerit, sed non sit tempore Stipulationis, ut si spondeam tibi Buc phalum ines enim , quae licet non sint, tamen futurae sperantur, ut fructus nascituros in fundo meo, utique promittere possum et ad terum I. I. In-
sit. de inutilibus stipulati 2I Item requiritur, quod res promissa sit honestet non turpiter acquisita, hinc nulla est stipulatio facta de praeda dividenda inter flares, . quod turpi Instit tit.
a Et demum requiritur , quod res promissa non sit ipsius stipulantis ouia dare, quod cadit in res , importat translationem dominii, quod autem meum est , amplius meum
fieri quomodo potest et . 81. . butitulo
Quod secus est, si promittatur ali 23 quod factum, hoc enim debet esse proprium promittentis promissio enim facti alieni non valet , idem quis alium Instit de inutilibus Ilipulat. Fallit autem primo haec conclusi, a
si quis promittat alienuin factum adsecta poena, ut si dixerim. Promittoniatium tibi domum aedificaturum, ullas mesco soluturum, tunc enim ratione petnae ego obligor tex in si versa vice, Instit. tit. suprad. Fallit secundo in promittente factum assur haeredis, quia cum haeres, &defun- stiis una, eadem persona censeantur, censetur etiam illum in dicto casu Promisisse factum suu in I. Stipulatio istas. sed i quis β. titula nostro. Falli tertio, quando quis super a ascto alieno resert verba ad suam propriam personam , ut si promittat se
iacturum, vel curaturum, ut alter det
vel faciat ad tex. insi. si quis Insiit de inutilibus Stipulationibus, quo casu tamen promissbr liberatur eo ipso, quod secerit omne posse ut contractus iii le
Sicut autem stipulari nequit factum 17 alienum, ita etiam vitiatur Stipui tio, qua quis alteri stipulatur, idest alteri aliquid stipulando acquirat, ut si dicam tibi di Promittisne dare omniis is rationem reddit tex. in L Stipulatio ista g. alteri f. hoc tit his verbis r invenis emis sunt huiusmodi ob-Iuatium , ad Me ut unusquisque sibi
acquirat, quod sua interest, caterum ut alii detur , nihil interest mea. Dicas autem primo Conclusionem agno procedere, si filius Patri, vel se vus Domino stipuletur, quia ut ait Imperator in . ei vero Instit. de intitilibus Stipulationibus , eaedem personae censentur,in vox filii vox Patris esse prς-lumitur.