장음표시 사용
461쪽
IN ORBE GESTA RVM. st torem monachum reij pat: si non habeat idoneos concionatores,se curaturos ut habeat. Ille contra
manet in proposito,velle se reso mare ait dioecesin suam. Cum illi e diuerso obij cerent,si quid tale vel-
te non debere id ipsis inconsultis ex canonia prae . scripto facere,nec ea in re uti opera voti ira orum monachorum: Bucerus in sui dos cnsionem 1criptuedit librum, qui est mox ab Vniuersitate & Clero Coloniensi contrario scripto egregie consulatus. Vcrum Episcopus, qnibusdam cum instigantibus, etiam Melanclathoncm a Saxone petit, nec ille sota Melaotholus veni sed praeter eum ctiam Pistorius,Sarcerius, cum& eius farinae plures.Ab his liber quidam de Re ς'it admatione instituenda coscitur,praecipuo architecto Dycvum. Bucero .Hunc librum Episcopus mittit Clero sum
mar aedis Colonicia,ut si possint, vera ratione cosit tent: sin minus, nouerint eum proximo ordinum Dioecesis suae conuentu,qui tum imminebat, libru publicaturum, & eam Reformationem executioni daturum.Scriptu est igitur intra tres hebdomadas Antididagma contra hanc pestilentcm reformationem,& primarij Cleri nomine missum est Episcopo acum demissis admodum precibus, quandoquidem se Buceri librum nulla ratione admittendum perlegis, i , set,etiam Antidi dagma suum uti ne legere grauare
tur.Porro legitimam Reformationem non modo Anon recusare, sed cumprimis etiam cupere se scripsserunt.Ad extremum orant, ut minime probatos
illos concionatores a se dimittat. Historiam hanc sitii labi Sleidanus longe aliter narrat,quam deceat bonum isti M. virum.Itan possunt isti suum Euangelium pro pagare in orbem, nisi impudenter identidem mcn tiantur' Debebat meminisse insiduq ille historiciiqu
462쪽
ia tamen ca in re, quae & libris palam editis & multorum etiamnum superstitum testimonijs esset co- Pertisim mala fide narranda, non nisi turpissime ct impudentissime eum mentiri potuisse. Ecquis voro illi ita arcanis reserendis fidem commodet,quem in manifestis non pudet esse vanum ' Hic dicta sine propter eos,qui tantum tribuunt Meidano. Quod vero Episcopus Hermannus tanti fecit Buceru, nominima ex parte eius institit tribuendum est, qui nota satis calleret,quantopere sacri Canones, vel stissima: Concilia,& sanctissimi Patres, sanctarum Vtique scripturarum authoritate subnixi,qua iubet vota reddi,damnent Apostatas monachos, prqse tim si illi etiam incestis nuptijs se contaminent. Bu-
Creus vero non unis contentus nuptijs,etiam tertijsse polluit,licet monachus & presbyter esset,contra data Deo fidem,contra Canones δέ Concilia oritia, contra morem gentium omnium c religione Chri stianarum. Et tamen hunc virum non dubitant quis dam vocare pacis & pietatis studiosum.Vor qui dici.
Phidynis Inter a Carolus C sar ex Hispanijς nauigaturuet declaratur in Italiam, ilippum filium,sextumdecimum statis
Hispania agentem annum, Hispaniae regem pronunciat, eiq; rem totius regni ciuitates per legatos sacramentum dicunt. Conseruntur Clsari in bellu ituro supra quadraginta myriades aureorum numum: rex quoqua Lusitaniae Iohanes grandi pecunia pium principem iuuat.Jam non immerito inmmus Orietis belli ni tus Europam inuaserat,ne eius occasione Solym nus Turca totum Occidetem sibi subiugaret: quod
quidem facile illi fuisset, nisὶ Deus clemens & piuς
eum a nostris ceruicibus auertisset. Et certe locustae
463쪽
NM quae ab Oriente per Illyricum stupendis
agminibus in Italiam conuolarant, maxima ue , passim in agris, segetibuskpratis, arboribus, solijς
omnibus o cyssime deuoratis damna dederant, Turcarum aduentum portendere vita sunt: ncque
id prorsus temere,ut ex ijs quae paulo post dicem', apparebit. Cqsare in Italiam aduentante, Paulus Pontifex Paulin ter
multa iam aetate grauis,se dat itineri,spe compone- tius it ad
det pacis cum Cisare collocuturus.C sar Genuae in Caesare Aurianis idibus splendidissimo ornatu excipitur,&visus est paulo asperior, propterea quod Pontifex nulla ei in Gallum subsidia dedisset, vixque impetrari potui ut in colimulum veniret.Sed Pontusex,qui se parentis sustinere personam non ignora
re ita segesiit medium, ut neutrius partes fouere viderentur. Porro Cqsar nimium lacessitus tot ditionum suarum rapinis,inccndijs,cuastationibus audireptionibus,de pace nihil audire sustinuit,nec voluit colloquijs nihil tame effecturis tempus terere, ut mature bellu susceptum contra Cliuensem principem conficere posset.Passus est tamen se in collo- Colloquioquium nedum Pontificis,sed etiam amplissimi Car- Pontificis eis Ginalium Senatus trahi apud Buxetum urbem, ubi Caesare. sane Pontifex id vel maxime conatus cst a Caesare impetrare,vet pace cu Gallo coposita,inTurca arma Couerteret. Idem conati sunt Cardinales,sed C saxi multis de causis inexorabilis,ab ea belli cogitatione deduci nonso tuit. Nihil enim eorum latebat prudentissimum principem, quae non uno loco hostes in eum machinati essent,idq; eo tempore, quo Lo tra acerrimos Christianae religionis hostes pugna turus, maximam bellici apparatus in mari iacturam
464쪽
clasiis a vir Dum haec geriatur, Hariadenus Barbarusia iussu.
Solymanni Turcarii Principis, cum centu & decem triremib', biremib' quadraginta,ad Messanae fretu peruenit,Rhegium occupat,abductis inde in miseri seruitutem septuaginta circiter Hispanis, militi iis,& multo pluribus Rhcginis ciuibus. Postea Ostiam venit usqueadeo Romanis trepidantibus, ut urbent plane deserturi viderentur.Triduo illic haesit Bariabarussi propter aquationem lon3u optimam,po ea Massiliam recta contendit.Inde classem ad Nicea Prouinciae admouet, urbem grauiter oppugnat Sc pi eamq; milites Turcae diripiunt, & incendijs, deformant,multamq; inde atque ex Italia Christianorum hominum utriusq; sexus p r dam abducunt:
in tetram captiuitatem .Fertitur fuisse circiter sΣoo.& in ijs eleganti forma virgines Deo sacratae 2 Oo. Reliqua pr da pene sexcentis ducatorum millibus, aestimata dicitur. Barbarussa Turcae gratificaturus,S homines &reliqua omnia quatuor magnis nauibus imposita,adiuncta alia naui praesidiaria,Solymanno transmittit. Interea Garsias viceregis Ncapolitanislius, classe sua Iohanniticae sociata, Turcicas oras, depopulatur,non mediocri relata praeda. Dum aute Siciliam versus nauigat, obuias habet Barbarussae, quas diximus,naues cum praeda hominum S aliarurerum.Senties vero hostiles csse,irruit in eas, & oest Tμ' Messanam perducit,no sine maximo Dei beneficio, rsu o 2 s euiitim ,runt barbarorum manibus miseros illos extorsit, quos non dubium est incredibile ani mi moerorem ab insperato in summum gaudiu co-
Ne quid vero ad summam calamitatem Christias nis deesset, dum Barbarussa mare infestum habet, Solymannus cum ingentibus copijs Pannoniam va
465쪽
rN ORBE CEsTARvΜ. Asta Valponium primo,mox Socios capit.Apud So, Hungariam cienses in praesidio erant ducenti,& eo amplius no- populamur biles Hungari,qui cum diu fortissim d restitissent, Turcae. tandem compulsi sunt se victoris arbitrio permitte. re.Itaque deditione fa cta,porta urbis excedentes,ad unum omnes interficiuntur. Inde Strigonium,trina strigonium licet irruptione infeliciter tentata, nostris sortiter occupant. resistentibus,tandem deditione occupat,opera psertim transfugae cuiusdam senis Calabri, qui quo lo xo urbs oppugna ta esci,sceleratissime detexit. Ca- ptam eam urbem Solymanus mox admirabili stru- esitra & opere ita communiuit, ut Christianis ciM recuperandae spes omnes prorsus praecidisse videatur. Mox Tatiam oppidulum,prstidiarijs sese dede- , tibiis,in potestatem redactu funditus euertit. Othos manni cnim,veteri instituto,raris,sed validis,praesi dijs partas bello prouincias tueri solent. Post cum .
toto exercitu Albam petit, quae propterea Regalis dicitur,quod illic perantiquo gentis ritu reges co ''μ
ronentur,ac eodem in templo priscorum rogum s pulcra visantur. Totius autem Pannoniae facile no- . id
bilissimae urbes sunt Buda,Strigonium & Alba,que paribus sere interuallis inter se distantes, trianguli
figuram cssciunt. Est Alba cum primὶs munita, nec deerant urbi tuendae strenui milites: consilium rcb' administrandis idoneum defuisse videtur. Solyma rius urbem late complexus, spectantes nostros ad mirabili atque stupenda castrorum specie contor rui adeo ut quingenti Harones equites ex urbe drscesi erint,magno nostrorum incommodo. Vbi ad oppugnationem ventum est,breui eo Albani cita adducti sunt,ut mature dedendam urbem deli
berarint.Itaq; eo quoque insigni oppido immanis Barbarus potitus est,totique demum Pannoniae Ma-hometem
466쪽
4 6 COMMENTARIVs B REVIs RERUM hometem Iahaoglem cum imperio praeesse voluit: qui locis illis,quet etiamnum a Ferdinando rege t nebantur, crebris excursionibus, magnas saepe es des attulit. Porro cum haec in Pannonia geruntur,Cqsar Caii rolus ex Italia in Germania abit. Ante eius aduen tum Hinsbergo impositi a Brabantis milites, sum i ma annonae penuria laborare coeperunt.Rem igitur per literas Brabantis indicant.Illi cum ingenti exeracitu & omni fere nobilitate Mosam transmittunt,& 11. Calend.Aprilis maximam commeatus copiam& reliqua bello gerendo necessaria in oppidum inti, portant. Ubi id principis Cliuensis copiae resciscui, ad eos contendunt,oblataq; mirabili opportunitate,quod Brabantis venti, pluvie & grandines eximia prouiso sic obi j cerent,no dubitant pauci cum multis confligere. Fit atrox pugna diu ancipiti Marici donec caeso & in fugam verso Brabantorum pedi
tatu,victoria ad Clitiensis Principis militem inclitanaret.Lauta illic &supra quam dici queat, magni procij prqda capta est, multa tormenta egregia &pleraq; alia. Hac victoria elati Cliuenses, ditionem Limbu gensem populabundi inuadut,pr das strenue a gut,
pagum heri adeunt,eius coemeterium egregie munitum, quo incolae confugerant, obsident:sed inc lis impigre dimicantibus,re insecta, non sine dano abscedere coguntur, ut ctiam alias non semel ab eodem loco. Appetete mese,qu6d milites ex Hinsbergo bra eruptione vicinis pagis essent infestissimi,a Clitiensibus obsidetur oppidum,& admotis tormentis muri validis ictibus sternuntur. At qui rixus erant. nihil Praeda muti
467쪽
nihil exterriti,aggeres instituut,& se hostibus se
liter opponut.Octaua obsidionis hebdomade Britabanti instaurato exercitu rursus Mosam traijcium iemsimque hostibus propinquantcs, nunc accede do,nunc cededo ab oppido hostem in campum etiaciunt: dumque viriq; ex advorse consistunt & leui bus pretiijs crebro se lacesiun diuerso itinere curo Brabantici,annona & alijs rebus necessarijs onusti, Hinsbergum ingrediuntur. Iam iusta omnino P gna instare videbatur,dum ecce Clivuses prssect rum iusti sensim retrocedunt, moxque in kedam
dilapsi fugam, Brabantis insequendi & fusicntium
terga cεclandi occasionem osterunt. Ex ea fuga nori. dubio pudore perfusi milites, cum in ducta culpam Wij cerent, Martinum Rosemium ducem primariusbi dari petunt. Annuente Gulielmo Principe, si semius aliquot Traiectensis dioecesis oppidula infosa Amssordiam insigne & munitum Oppidum,ς hii
Husis miro astu prssidiarijς, qui predatum ex urbe '
processerant, deditῖone occupat, ciues graui aere mulctat,quo militi aliquot mensium stipendiu per- soluit. Princeps Aurantius subsidio venit Anas G ' , .dianis,sed sero. Rosemius porro pergit in Busco- ducensium fines,Hel mundam & Endouiam capit &diripit Sub idem quoque tepus Limburgensis ager, ianuper intactus, cum tota Dalςuia & ditione Falche burgens,opimis abactis spolijs,vastatur. Interea Caesar Spiram venit. Ibi Protestantes per Caesar via legatos quaedam ei proponunt, quibus responsum me re podes
est,satis ipsis de pace cautum esse, Camerq iudices Protesia,Lindicta causa remoueri nefas esse, & qu dam alia. Noguntiae donique,quo eum Legati illi sequebani rusidictum est illis,hisi Henricus Brunsvice is resti
468쪽
Caesar lassa dat Colonι enses. Coloniae multum in
stituat. Apparet hinc mirabilis animi sortitudo in illo principe,qui id teporis tot potentissimoru hostium armis petebatur, nec tamen uspiam sese per ignauiam abijcit. Apud Spiram Archiepiscopus Coloniensis Crisarem pro Clivensi Principe deprecatur, sed Caesar nullam pacis mentionem udire voluit,nisi ille prius Geld refisi principatu decederet. Rogauit quo que pro eo Saxonic' legatus iussu sui principis,sed nihil potuit obtineri. Moguntia Cesar dati iteras ad Senatum Coloni,cnsem, quibus eorum laudat in fide Catholica contastantiam,quod non cesserint quibusdam concion toribus,qui cos aCatholica religione auertere modis omnibus attentarint: hortatur, ut perseuerent,
de populum in officio contineant. Idem sere scribit ad illos etiam Pontis ex Paulus R. Senatus itaque co- uocato populo mada ut his edicti pareat.Dici vix queat, qt dolis, ut cuniculis qi modo occultis, in do apertis machinationibus malus detino p suos ataministros hac urbςm multis nominibus longe cel berrimam,conatus est ab una, vera, Catholica fide in istos deterrimos & pugnantissimos noui Euan gelij errores abducere, quibus iam tota fere Ger mania misere peri jt: sed quae Dei est singularis benignitas,nihil hactenus cfficere potui Senatu pri dentissimo & grauissimo diligenter inuigilante, ne homines pestilentes voto suo potiri queant. Multae sunt artes caco daemonis,& habet ille suos satellites, qui ubi videntiaihil aperto Marte se poste cosequi, vertuntur ad insidias, transferunt se in angelos tu
cis,nihil nisi pacem de pietatem pret se serunt,doiam: Iac perniciosisima simulatione apud incautos prP
469쪽
rN ORBR GESTARUM. Q qqselari cuiusdam existimationis, magnae pietatis,non dubis integritatis famam sibi concilient:Tum vero sensim virus effundunt suum, & sub pietatis preti
. xtu, etiam illos non raro a Catholitae Ecclesiae pace& vpitate avellunt,quos neque Luterus, neque alijomnos ex professio Ecclesiae hostes, euertere potuerunt. Uigilqndum est igitur omnibus, quibus sempio , terna animarum suarum salus cordi est, ne circuit niantur a satana. Habet, semperq; quandiu hic sta- Cabὰ
bit Orbis, habebit suas laudes eximias inclyta &p- ὸbri 'clara Colonia Agrippina,quod tam multis in Germania qb auita eademq; sancitissima religione deficientibus, ipsa constantissima permansit, nec eam fi dem & religionem puerili leuitate sibi deserendam putauit, quam longe ante mille annos accepisset, Scin hunc usquc diem,a sanctisMaioribus suis integra fide Melut per manus sibi traditam, religiose cose uasset,licet scpe incredibilibus astutissimorum sata- .nae fatellitum fraudibus & technis, armis & machi
nis Oppi gnata. Orandus autem est Deus,ut candem etiam deinceps,uti bene speramus, constantiam serue presertim cum nu'quam cesset satanas nouos texere dolos,& nouas meditari artes, quibus vel ta, dem ctiam constantistimos expugnet. Hoc tempore Caluinus librum edidit contra re- άν
liqui ,dignum plene tali patella operculum. Esto, iuorit quorundam tanta inscitia, ut nonnunquam ρ' non satis recte usi fuerint sacris reliquijs, num prota V 'Pxerea tam impie in reliquias ludendum esti Valde cuti 'nt isti s cioli,ut vel minima qusq; in Catho licis videant:ipsi suas absurdissimas impietates,horiendos errores,infanda scelera non vident.
Cffar ubi Bonnam veni ab Episcopo liquot C ser veri, Gebus lautiiugic accipitur: spiscopum vero Caesar duum .
470쪽
qso COMMENTARIVs BREVIs RERUM i norat,vi Bucerum a se dimittat. Nam Melanchthon' iam discesserat, Aderat Bucero socius Caspar H dio .uterque non multo post ab ijt Argentinam. Si intHispanos milites incidissent, haud dubie martyres
euasissent. Verum illis tum longe tutius erat latita re. Habet enim & diabolus martyres suos. Bonnae Caesar lustrato cxercitu suo, 2I. Augusta Duram iter intendit: quo cum peruenit, Heraldum Dura ovis, mittit, qui urbis deditionem petat.Ea non impetra- atur er ta, paulo post summo mane horribili tormentoriam capitur. tonitru quassantur moenia, donec tandem quinto incursu urbs capta est. Magna tum oppidanorum Scaliorum intra urbem caedes facta est, ut solet ijs in locis, quae hostis vi occupat: vastatae aedes, bona di repta, non pauci capti, qui vitam magno aere redi Infamaturi merς coacti sunt. Altero die, incerto aut hore, urbς incenditur,& quod miles rapax tollere non potuit, famina vorax absumpsit. Misit vero pius Imperator milites, qui incendium restinguerent, sed nonnisa
paucae aedes cum Franciscanorum coenobio seruari potuerunt. Ita intra unius anni spatium urbs cala
mitosa ter obsessa,nunc demum misere perij t. Gras sanie incendio, qui superstites manserant, in castra
educti sutat: ubi freminae & pueri sub Coaris papi
lione, viri Ecclesiastici in Episcoporum telorijs seruati sunt incolumes,atque luce proxima ita Vrbem. Porro caput Diuar Annae matris beatissimae Mariae virginis, quod illic seruatur auro inclusum, & quotannis multo cofluentium hominum studio ' deuotione visitabatur, religiosus Imperator cum magna celebritate ab Hispanis curauit inferri in te Reliquiam plum Franciscanorum, ne incendio vastaretur.Eius, meneratio, modi s ctarum reliquiarum piam venerationem,