장음표시 사용
91쪽
γα eo ΜΜENTARIVO RERUM H expugnatis,& Uencto imperio adiectis: at vero Caesarea affectus iniuria, cum Pontifice & Galliae rege Ludovico aduei sus Venetos Cameraci coniuravit,idque tanto silentio,ut cum foedus illud, quod Itali supremam propemodum cladem attulit, ob scuris iudicijs in publicum emanaret, Veneti vix ta dem ictum credere potuerint. Maximiliantis quo que apud Constantiam habuerat comitia,ubi multa de Venetis questus fuit, quod cum Gallo aduersus ipsum conspirassent.Itaque tum eius belli suscepta sunt consilia & initia,quod in annum usque isI7.p- durauit, maximo Venetae Reipublice detrimento. Veneti enim immoderata affecti cupiditate, ex maximorum Principum cladibus ditiones suas multis callis,M. 0ςςup xi Vrbibus, summa cum inuidia protul in v. uti M. GRaR nto omnes cum amplissimo exercitu in Italiam transgrcditur, & vaticia quoque manu Venetorum duce Liviano ipsi occurrente, ad pu- gnam ventum est,in qua permulti ex Venetis ceci derunt,capto Liviano. Secundum eam victoriam intra paucissimos dies sind vulnere Bergomum,
Cremonam, Cremam & Brixiam Galliae rex rece pit, Veronam, Vincentiam atque Patauium Caesar cepi Iulius Pontifex Ariminum, Fauentiam, Cer uiam &Rauennam recuperauit. Porro Hispano re /gi Senatri Venetus Apuliae urbes,Sipontum, Tranium, Monopolim, Brundusium & Hydruntum sponte restituit.in hac Venetae Reipublicae pene su prema calamitate Turcicus Imperator non modo fidem seruauit,sed etiam copias auxiliares Venetis venet; no- studiose obtulit. At illi,quod certε pr claram in eis tantiliau, meretur laudem, gratias quidem egerunt Turcae, ilio Tur- quod fide egregie coleret,sed tame eius auxilijs sibi cum minime utendum putarunt, putridetestati barbari V regis
92쪽
regis In Christianam religionem odium inexpῖablale icet Christianos quoidam subinde non pudue rit cum illis impijs Christi DEI hostibus,contrae Christianos foedus percutere, & ad Christianorum
inuadendas ditiones eos prouocare atque extimulare: quasi vero nescirent, ciusmodi sere occasione
Graecorum imperium ab illis spurcisiimis suibus se. v periori seculo occupatum. Hoc anno magna damna Vinetis & frugibus in- charig, tulit Suissima strandinis tempestas,pr sertim in di-Duis uia. tione hirtembergica. Otenburgi ad Neccarum fluuium tanta fuit grandinis rabius, ut & senestras&tecta aedium comminuerit. Tertio quoque Calend. lalij,intempestie noctis silentio turbo vehemens tantam excitauit tempestatem, ut & arbores radicitus euulsae atquo procul disiectis, & aedificio rum tecta ac tepulae abreptet, domus & horrea concussae,plurimaque arboribus damna data sint. Eodem anno Carolus Geldriae Dux rupto sce- Geurus dere,quoἡ illi erat cum Μaximilliano, Gallico auia vexat Braro& milite fretus, Brabantos vehementer afflixit, tantos.& praedas ex illis erit egregie. Anno sequete idem a populatoribus illis actitatum est, sed non pari r rum successu.Nam dum onusti praeda ad suos se recipere volunt,a Namurcensibus caesi atque prostr ti sunt. ιAnno Iso8. aestas perpetuis fuit pluuijs madida, quae res locis no paucis porcos S boues tabida quadam lue & peste interculanea amixit & perdidit. .... Hoc anno r. Calend.Martii obiit Philippus Pal
γ,ῖ. alend.Mariij obijt Unilippus tinus princeps post diuturnos podagrae,cniraFr ξcalculi toleratos acerbos cruciatus. Hi morbi inter φρ acutos numerantur a medicis, qui mirabiliter assii-gunt & excruciat eorpus humanum,ita ut nonnun
93쪽
74 eo MMnNTARI Us 2 Rrv Ir Rx Ruri quam surore & amentia corripiatur, qui ijs immo. dice laborant. Reliquit is Princeps septem filios &tres filias,quarum postremo genita,Diui Benedicti complexa institutum,sancte & pie vixit: multo seli
cior, contempto mundo, quam aliae sorores, quae
principibus viris matrimonioe iunctae fuere. O ij eubistis DO pHst etiam Albertus Bauariae dux, relictiς minis tribus nlijs,Guilhelmo, qui ei in principatu succecia Hic si Ludovico & Ernesto. itemque filiabus quatuor. Coniugem habuit sororem Maximiliani Caesaris,
quae ab cius obitu facultatibus omnibus nuncium remittens,M CHRISTO immortali sponso tota se liberius tradere posset,Μonaci,quod est pulcher' rimum Bauariae oppidum, monasticum est vivendi complexa genus,egregium de se praebens eximij in Deum amoris & virilis costantiae exemplum, rarum
in principibus foeminis, ut posthabitis pompis &vanitatibus seculi, cupiant uni vacare DEO: sed quanto rarius, eo praestantius. Omnia enim praecla-- . ra rara,laudabilia & pulchra, ut recte in Ethicis ait Aristoteles. Fecit olim idem Constantia Constantini Magni filia,quando,ut testis est D. Ambrosius, ad sepulcrum beatistimae Agnctis orans, a lepra mirabiliter curata est: quam etiam multae aliae silustres virgines imitatae sunt. Fecerunt id e multet alit regii&principum filiae, aliaeque nobilissimae matrono deditissimo erga Deum animo cantantes,Regnum mundi & omnem ornatum seculi cotempsi propter
amorem Domini mei Iesu Christi. At longe secus affecti sunt,qui habent spiritum huius mundi, quibus huiusmodi vitet instituta aut horrori sunt, aut r.CM.1. contemptui, de quibus dicit Apostolus: Animalis homo non percipit ea qui sunt spiritus Dei. Fuerunt hoc anno magui per Germaniam & Ira-
94쪽
Iiam tei emo is, aerisque inlcmperies rbores &arbusculas,ne frondere possent,diu retardavit, donec quas abinsperato Dei benignitate commodus aer eam tarditatem compensavit. Propter id genus . verni teporis clades & pericula auertenda,iam olim
institutae sunt hodieque apud Catholicos sunt Litaniae & publicae supplicationcs ad Deum & sanctos eius,sed ee hodie apud Euangelicos prorsdsiacent, apud Catholicos plerosq; admodum incuriose &
frigide seruantur, & id co tam propicio nunc uti- mur Deo, tantaque est rerum vitet degendet necessariarum atque annone copia & vilitas.
Obijt huius anni mense Septembri Iacobus de Lician in Archiepiscopus Moguntinus, non tota Iacam δε
tos quatuor annos eo functus pontificatu. In cius
ocum suffectus est Uriel de Ceniingeli,summet aedi
Non diu post secutus est eum mense Octobri Hermannus Halliae Lanigrauius & Archiepiscopus Herma coloniensis,cum illi Sedi praefuisset annis 18. Eius Η Α- Ans Principis praeter alias virtutes,insignis fuit benignita chiepiseotas ct liberalitas in pauperes, adeo ut nullum men. pM Cρω-dicum a se vacuum discedere pateretur. Ea virtus m maxime decet principes, praeter tim Ecclesiasticos, ritμri ut suis,immo Ecclesiae facultatibus, quarum suntispensatores, non ad luxum, sed ad benignitatem uti debent,quemadmodum multi olim sancti Pon tisces fecerunt, & nostra quoque aetate nonnulli faciunt. Hermanno Pontifici lucccssit Philippus comes Oberstentus, qui sua prudentia & industria plurimum contulit Ecclesiae Coloniensi. Hoc etiam anno sub mensis Augusti initium im- Tempestis manissima extitit apud Stutgardiam imbrium tem imbrium
pinas,q muros, domos, horrea landitus abriperet, horrenda.
95쪽
homines Sciumenta demergeret, vinetis, erasa deabsportata humo,maxima detrimenta adferret. Est
autem Stutgardia haud procul a Necoro sita inditione Vuirtembergens, ubi duces Uuirtember gici habent elegans S regium castrum. Ager eius urbis, innumeris consitus vineis, vini egregij tam est ferax,ut dici vix possit, quantam in singulos an
nos vini copiam proserat. Anno Iso9.magnus fuit tumultus Erphordiae obexactiones insolitas, quas populus nimium graues querebatur, priesertim quod quotannys uerent. Res tandem eo perducta, ut populus non dubita rit Senatum omnem mouere loco, & alium subro gare, qui excussis libris accepti & expensi, codici busque rationarijs siue, rege is, inueneriint oppidum grauissimo pressum aere alieno, ad summam
usque sexcentorum millium aureorum, unde quotannis reditum triginta millium aureorum pendere cogebantur.Porro compertum est,aliquot millibus excedere eam summam, quam in annos singulos reciperent,hunc quem diximus reditum. Ea res ingentes conciuit turbas, adeo ut populus omnes e Senatu motos in ςarcerem coniecturus fuerit, ni
illi fuga sibi mature consuluissent. Quosdam tamen
carceri manciparvnr, Scexijs unum iam aetate grauem, in crucem agere non dubitarunt. Tumultus
huius occasione inter Moguntinum Pontificem de Fridericum Saxoniae principem lis orta est, &propemodum ad arma ventum esset, ni se sequestrum interposuis et Herbipotensis Episcopus Laurentius Biberanus, vir magnae dexteritatis, cuius industria effectum est,ut partes,armis positis, Caesaris sententiam expectaret: Erphordienses interim ciues consilium capiunt in annos singulos noui creandi S
96쪽
i N O RRE GRsTARVN. 7 natus, a quo dati & accepti rationem reposcant. Hoc anno in Britannijs avita discessit Henricus Henrieis eius nominis septimus Angliae rex, undecimo Ca- VII. Aselialenda; Miij in sua Richemondia villa, ubi Franci- rex mor scanorum Obseruantum coenobium condiderat. tur. Regnauit annos tres &viginti,vixit s2. Suscepit ex Elizabeth uxore filios octo, mares quatuor, & totidem foeminas: reliquit superstites tres, Henricum
principem Uualliae, qui illi in regno successit, Ma garitam & Mariam. Corpore fuit gracili, sed bene
nrmo ac valido. statura quae parum iustam exced re forma eximia,ingenio persticaci, animo excellenti & forti in summis quoque periculis. Placidum& humanum se praestabat,superbiam vero & arro- . .gantiam adeo detestabatur,ut quos illis viiij s laborare comperisset,ijs asperum se praeberet. Regnum multis opibus auctum post se reliquit: qua in re solebat quadam uti industria singulari, mercatoribus non raro pecunia ad tempus data gratuito, ut me catura in ipsius 'regno esset frequentior & copiosior. Atque hac ratione effectum est, ut quotannis .
a mercatoribus vltro citroq; commeantibus maxi- ' , ma auri & argenti vis in regnum importaretur. Res
ligionem alacriter obseruauit & coluit,libenterque V ei ε rebus diuinis interfuit, nec facile ullo vel negocio m priης vel tempore ab eis excludi se passus est. Attente au- ρεμ diebat quotidie bina ternave Missae sacra, &saepe conciones sacras:pauperibus assidue eleemosynam praestabat per suum eleemosynarium. Sacerdotio honorona habebat, illudque pie colebat, libens iuuabat,large augebat. Orabat multum, & festis prora sertim diebus preces dicebat horarias, quas vulgo horas Canonicas vocant.Ne tamen solis suis precia
97쪽
ου COMMENTARIVS BRRV Rn Rura ligiosis sacerdotibus largitiones facere, ut pro iis, orarent,atq; etiam post obitum toto regno certiς in templis pro se preces &sacrificia fieri voluit. F cit testamentum,& primum omnium iussit restitui,
si qua in fiscum regi hi iniuste illata essen domumq; hospitalem, qua inopes reciperentur, in suburbij x Londines bus ab se inchoatam perfici. Sub eiusmodi principibus solet florere regna. Nam certum est, quo principes in D E V Μ religiosiorc sunt, eo quoque illis omnia felicius succedere,IDE O On
Max. illos mirabiliter protegente & amplificante. Hisce temporibus cum in Italia bellicis.tumultibus omia arderent, politiores literae tum Graecae, tum Latinae in Germaniam, Galliam, Angliam, Sco tiam sese diffuderunt, ita ut illae nationes, quas Itali barbaras dicere consucsserri, iam. multos tales viros certatim proferrent, qui Italis non modo non cedere, sed etiam illos aut aequare,aut etiam superare viderentur. Olim scriptores exteri, Iulius Caesar, Cornelius Tacitus, Seneca, Liuius &alij de Germania sic scripserunt,ut eam plane contempsisse vi deantur. Fuit Germaniae terra, ait Cornelius Taci tus, ab initio in uniuersum aut sylvis horrida, aut paludibus in ecunda spera cael ,tristis cultu comspectuq;, humidior qua Gallias,ventosior qua Noricum ac Pannoniam adspicit, frugiferarum arborum & omnis culturae impatiens, pecorum foecunda,sed plerunque improcera. Ne armentis quidem suus honos aut gloria frontis. Numero gaudent, eaeque solae&gratisimae sunt opes. Argentum &aurum propitij an irati dij negauerint, dubito.Nec
tamen assirmauerim nullam Germaniae venam, argentum aurumve gignere. quis enim scrutatus est
seneca quoque libro de gubernatione mundi, Gera mani,
98쪽
mam,inquit,errant incertis sedibus: sunt apud eos perpetus hyemes, tum in ecundu ,nulle aedes:v nationibus vivunt.ubicunque nox fessos laboribus depraehedi cubant sub frondibus, aut in speluncis foveisve. Non habet domos, sed casas foliis & culamis cotectas. Incolet circumagutur chorirantiu more in cogelato mari,inctitates carne serina,gens nuda & pellibus solum feraru vestita, Sc propterea via, lis despectaq; ab omnibus. Sic nimirum cie Germania nostra sensere prisci illi scriptores: quae tamen si cum presenti reru Germani' statu coserantur, lo ge falsistima coperientur. Itidem ergo etiam in lit raru cognitione accidit,quq hac tepestate paulatim in Germania,Anglia &c.ixa florere coeperu ut iam Itali citra rubore transalpinas natio es barbaras appellare no possint. His em teporibus praecellEtes viari S scemin illustres ubique genti si coeperiit Pino uere bonam artist studia, &apud Anglos quido vede reliquis interim tacea Margarita Henrici regis mater sanctissima,hortatu IOHANNIs FasCH Ros .sivi i Roffensis Episcopi,viri summa doctrina,summa gratia,summa integritate, qui postea sub Henrico VIII.cum illius secundas nuptias, priori uiuete co- iuge,approbare nollet,capite plexus est) Cantabrigiet bina extruxit studiosoru collegia, quibus etiam ad victu necessaria liberaliter impartita est. Itemque
aliquot Anglis insignes Episcopi diuersis locis cotilegia exaedificarii ubi bonis literis studiosi imbus
rentur. Et certe gratulandum est hisce regionibus, et quas barbaras Itali voca quod ad solas terras rele- .gata barbarie,in literis humaniorib' miris celaesec rint:verum id tame moderate, quadoquide videm' O literaru excultiori peritia tot paulo post
inuectos,ut nemo id P dignitate deplorare
99쪽
solent horum temporum noui Euangelici,qui plerunque sola linguarum peritia imperitae multitudi-. ni sese venditant, acerbissime in Catholicae Eccle-Hηrque si eibusus inuehi, ita ut propter abusus etiam res res bet' psa, ὀ medio tolli velint,immo & e medio locis no P v qr pauci sustulerint. Sed cur illi non eodem zelo e tota Europa literas politiores & lin uarum cogni- ρἰην tionem proscribunt' An vero obscurum est, permultoς hodie literarum peritia petulantissime abutii Cum ergo propter literarum & artium abusum eas damnari nolint, quid ita impotenter Ecclesiae usus una cum rebus ipsis tolledos vociferanturi Multi' hodie insigniter eruditi, turpissime errant, nec erroris alia fere causa esse videtur, quam ipsa eruditio: quanquam non est in causa eruditio, sed eruditio is abusus. Cum enim qui vere cruditi sunt, tanto debeant esse summissiores & modestistres, quanto sunt insigniori eruditione praediti,isti contra sua eruditione efferuntur:& cum linguas utcunaque calleant,putant se iam etiam in rebus Theologicis plus videre, quam vel tota videat schola Parisiensis,immo Ecclesia uniuersa:& fit in illis verum c., et quod Apostolus ait, scientia inflat: eam vero insta tionem sequitur iusto DEI iudicio illa terribiliupoena,quam alibi his verbis comemorat idem Apota .L Holus,Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, &obscuratum est insipiens cor eorum. An non vero
hoc in permultis hodie videmus, non vulgari alioqui doctrina praeditis' Quos non illi prorsus ab Lirdos & abominandos errores pro illustri vcritate α ipsissima Euangelij luce miserrimae plebeculae obtrudunti Nun hoc eruditioni & literis imputandum est Non est id quidem, sed illorum deera- tutis di elatis ingenijs, qui rebus bonis pessime
100쪽
ybutuntur. Sicut ergo propter eiusmodi corrupto rum hominum abusum non sunt tollendae neque damnandae bonae literae, ita etiam propter abusus
quosdam nulla ratio e reiici cnda & damnanda sunt Catholicae Ecclesi e instituta, ritus & remoniae, quod men nemo fere hodie P pensius facit, quam illi ipsi, qui bonis literis in suam & aliorum periaiciem sceleratissime abutuntur.Verum hoc fortassis
extra cancellos,non tam e sne ratione comm em - , . ratum volui.
. Hoc tempore Henricus eius nominis VI II.Angliae rex, postquam patri desuncto iusta persoluit, in matrimoniu duxit Catharinam Arthuri iam an- 'te defuncti fratris sui contusem, qui admodum te-S nera aetate cam duxerat, se1 per aetatis imbecillita talem nullas ex ea proles susceperat, immo & virginem eam reliquerat, queadmodum non solum ipsa sancte affirmabat,sed etiam cum ea testabantur m tronae probatissimae. Vt autem nullus relinqueretur conscientiae scrupulus, voluit Henricus rex a thoritate summi Pontificis eas sibi nuptias permitti. Agebat Henricus annum aetatis xviij.Porro Margarita auia eius mulier prudentissima, cum videret illi pcr aetatem necdum licere suum praestare osses uni,consultissime id effecit, ut optimorum S sayientissimorum proceru consilijs dirigeretur, in quibus erant Guilhelmus Varanus Cantuariae Arcni piscopus regni Cancellarius, &plerique alij egr gij viri: qui cum non ignorarent tantam illi in nurna crato & rebus mobibb' haereditate venisse, qua tam nulli ante ipsum Angliae regi,ne La rerum opulentia animii eius corrumperet, coeperunt eu nego