장음표시 사용
401쪽
Lectos lucubratorios non triclinares, non discubitorios attendas, studiose lector. Ne te pluribus morer,lege Calaubonum comment tiis in Suet.
Non deerant iis temporibus hordines lauti ac locupletes qui in nulla alia, quam carmina sua Vt recitarent,assidua coenarum praebitione auditorum studia corrogarent, interdum lacernarum etiam vel similium rerum largitionibus gratiam eorundem ac fauentiam aucupantes,Ligurinus apud Martialem. Hae tibi non alia est ad caenam causa vocandi;
versiculos recites ut, Iugurine, tuos. Idem epigr.27. lib. 2. Laudantem Selium camae cum retia tendit. - Accipe siue legusiue patran- quis integrauiter,cito,nauiter,eug beate. Hoc volui, secta est iam tibi carea, tace.
Nolim praeterire illa Horatij in epist.
Non ego ventose plebis μ' agia vener Impensis carnarum er tritae munere vestis. S v M EN.
Sumen suis quod optimum,& , quo nomen illud primum impositum fuerit,narrat Plin. cap. 11. lib. 8. Delitias, cupedias,& ganeam Esuibus peti solitas scribit Plautus in Cap.idem in Menec.
Qui scribebantiquamuis muneribus,coenis,&sportulis laudatores conaucerent ac redimerent, tamen assentationes odiisse simulabant.& vetitatem quidem amare, Mart.epigr. 7s.lib. s. Dic erum mihi,Marce ic amabo: Nil est quod mus audiam libenter: Oras me, rogasique semper. Durum est me tibi,quod petis,negare. vero verius ergo quid sit audiet , MVerum, sarce, non libenter audis.
In rebus virtutis ac eruditionis gratia dominatur, & per gratiam imperiti liquando praeferuntur petitis;mali laudantur versus, Horatius Quid Romae faciam,mentiri nescio, librum .,: malin est,nequeo lautare. Ad quod facetissimum dictum Philoxeni apud Dionysium, cum ab eo carminis parum limati commendationem ipse ex spectaret,deduc
402쪽
Nugacia sunt tua carmina, praesertim cum sis hebes, & stolidus, siue stultus. Ingenui est hominis ingenue sentire, nec laudare ea,quae merentur culpari. De nomine calui leg. Turn. commentariis in iocos Cic. Magnum est de poemate iudicare r. pulchrum est alioqui totius carminis inspicere oeconomiam , & ordinem, struisturam uniuersi operis & analogiam considerare : at singulas vel minimas particulas intueri , verba , iunctiaras , clausulas , & vitia detegere , si quid redundans tanquam stolones exsundere, ut pulchrum, ita la
Vinciae, authore Festo, dicebantur counentes,quod tales gracilioris & tenuioris sint abdominis,quam incontinentes,quibus prope det aqualiculus. Venter obesus figuratEaqualiculus,Diuus Hieroesmus . in morem cochliae futurae dapi aq liculum parat. A qualiculus proprie aquae manalis, siue aquimanale, urceolus lauandis manibus Varroni dicitur: in glossario Gρεπιν. aquimanile. Athenaeus lepidus ac festiuus in reconsendis nonnullis,qua obesis& pinguibus, qua gracilibus. Anaximenem conueniens Diogenes pingui aqualiculo ventrem; impertire, inquit, & nobi pauperibus ventrem, quippe &ipse ab onere leuaberis, & nobis emolumento etis. I A N E.
Id est,qui ut Ianus in occipite oculos non habetis, date operam ne derideamini postica sanna: etsi vos tam prudentes esse debebatis, ut vel in occipitio oculos habere crederemini, si quid saperetis; sed quosdam vestri ordinis fas est minus oculatos esse,ininsisque prudentes, clim stultitiam patiantur opes,Turn.cap. 27 aib. 28.
Patricius senatorij seminis homo, cui in senatu sententiam dicere licebat,etsi non senator,Tribonianus inl.vlcide senat.
Tres modo irridendi notat Persius, manu piissentem ciconiam ex- Limeta, opposto temporibus pollice auricylas avninas etiangere, dcinguam exertare instar sitientis carus. uic triplici generi irrisionum Suet in Caesaribus addit oscuundam manum offerre formatam,com-
403쪽
motamque in obscoenum modum;in quo,Vt in aliis, eruditum se probat Casaubonus lib.9. animad. in eundem Suet.
Samia dicitur cum gestu aliquo mimico exprimitur id quod volumus obiicere ei quem ridemus. Plura Turn. in iocos Cic. PgR LAEVE. C armen insertum venustξ,iunctum seuere,ut impacto digitus un- metiaberetur, Sidonius epist.7.lib. 9. Structura fortis σ sirma,con-onumque perlucetarum nexa caesiuris insolubilibus ,sed nec hinc minis lubrica σ leus, ac modis omnibuι erotundata: quae lectoris linguam inoffensam decenter expediat, ne salebrosita passa iuncturas , per cameram palati volutata balbutiat. Tota denique liquida prorsu ,σ duetiis eluti cum Oxullinus crustas, aut oviaintinas non impacto diluus Ῥngue perlabitur; quippe si nihil eum rimosis obicibus exceptum tenax fractura remoretur. N emo nescit dicendi genus figuratum esse,&peti a fabris qui explorant ungue num commissurae coaluerint, Seneca controuersia r. lib. 1. In hos ergo exitus varius isse sereatur lapis, ut tenui fronte parietem tegat: at quam iunctus semere '
I s facit versus laeves, di aequales sine asperitate & inae qualitate, in quibus nil sit curuum, nil tortuosum,nil eminens, sed omnia aequalitate directa, & perpolita.
E c CE. Nonnulli carmen heroicum agrediuntur, cum tamen descirptiones tantum amoenas fluuiorum poeticae initia de progymnaimata possint scribere,quas idcirco non tuo loco adhibent, & poemata su-cant, & adulterant intempestiuis ornamentis.Tale illud Horatianum in poetica. Incoeptis grauiter plerumque m mvna professis, dcc. Nec etiam cuius datur heroica scribere, Horazo d. s.lib.I.
Quis martem tunicis te tum adamantina
Sidonius epist s. lib.8. Aut si te tantum Cincinnati Miatoris vita des Elat,duc Erciliam,quae boues iungat.Pacatus in paneg. Theodosi. sic agrestes Curii,sic veteres Coruncani, se nomina reuerenda Fabri', Cincinnati, cum inducie bella sustendebant nter aratra vivebant, ne virtuι quiete languesceret, depositis in tremio Capitolini lauis laureis inriumphales viri rusticabantur. Sata manibus honestis laetius proueniebant. inquit Plin.maior; dcxger Romanus fertilis erat,quum gauderet vomere laureato & aratore triumphante. Conclamatum est a Cincinno cincinnatos capillos dici, &ab eodem Cincinno Quintios veteres Romanos cogno -
404쪽
minari. Crinis autem hoc est capillus in familia Cincinnatornm erat pro insignibus; hunc ademit Caligula cuidam Cincinnato ex vetiista semilia. Suet. in illius vita cap. 1s. Nera familiarum insignia nobi-hfimo cuique ademit; Torquato torquem , Cincinnato crinem , Cn. Pompeio stirpis antiquae Magni cognomen.
Cum capitis capillos alij calamistro intorquerent, alij in gradus ouosdam formarent,nonnulli pone ceruicem submitterent, ut distinctae similiae singulis propria & distincta ratio ac cura formandi capit. litii. quod conii ceretur ex verbis Suet an Claudio, pisso pone occipi
tium submisitore,ut ceruicem etiam obtegeret, quod gentilem illo videbatur. EsT N V N C.
satyricus erumpit in nimios antiquitatis admiratores. Sexcenti loci huic indignationi allucent.
Puluino solemus nos fulcire cum sedemus;& ceruicali caput cum cubamus.At verb Antiopa, cuius cor tot aerumnae obsessum cingebant, fultum habere his cor dicitur, velut nixum & incumbens iis; Metaphora non audaci tantum, sed prope temeraria & ablurda. sed de industria affectata ad Accij similitudinem ac exemplum qui irridetur, Haec Turn. in aduers quem lubens nomino cum aliis Europae luminibus, quando quid sum ab eo mutuatus, ne videar praetericis nominibus suffurari eruditionem alienam,&ut nostram commendare ac aestimare. Cave, quod olim de Chrysippo dictum est,mihi utibuas & occentes;= quu tollat de Chosippi libris quae aliena sunt, vacua illa claria relinquetur,Diog.in Chrysippo.
Vt patina piscium dicitur, aut alterius obsonij, sic satyrica trans tione&audaciori imitatione sartago loquendi, velut quaedam miscella nouae,& usitatae,& veteris obloletaeque locutionis, ceu eduliorum in sartagine frixorum hic dicitur.
Qui Trossuli unt,explicat Lipscap.r. lib. a. elect.
Reprehendit poeta oratores,qui si pro reo dicere agrediantur,non obiecta crimina diluunt, nec in defensionem rei aliquid emata dunt, arbitrati fore satis si animum iudicis demulserint quibusdam mellitis verborum globulis. Est boni oratoris praecipuum caust cardinem vel disceptationis caput intueri us Pilum satim videat Mncpremat ari. IRPosthumum episer'. lib. c.
Non de vi,neque caede, neque Veneno;
sed lis Est mihi de tribin capessis. vicini queror bas abesse Iuno: -
405쪽
Fur, aliis iisdemque grauioribus verbis, latio, inuolator, suppil tur, leuator. effiactor,apertularius, praemiator, Vasiser, Vargus, superuentor. Quae singula lumen habebunt suum in duodecim tabulis, quas breuitore in manibus studiosorum cum Deo speramus.
Non probantur tolutiin loquentes, lingulacae, locuteleij, quorum rationes myricis humiliores, nive Gallica frigidiores, qui gloriolis de eloquentiae solius libidinosi,qui belli aut urbani volunt videri,qui
liberε qui extra oleas dicunt, id est, qui effutiunt ea quae parum rei subiectae conueniant. Festiuus actor comediar, cum videret nescio quem magnifico Meandrico fluxu delicatam vestem humi protrahentem sestiue exclamauit, Qualem iste demen ς chla dem disterest non minus, simulatque auditor oratorem digredi obseruat, etsi splendida & venusta digressio, solet exclamare, Qualem iste demens oratio-
LIBRATAIN ANTHI TETIS. Oratorum laudatur oportunitas in exemplis , virtus in argumentis, pondus in sensibus, flumen in verbis, fulmen in clausulis , urbanitas in figuris, proprietas in epithetis. S ueton. in D omitiano causidicorum figuras meminit. Sextus Victor figuras vocat obliqua dicta.
Plorabit verum, idem sonat, quod plorat vere, ut enallage sepa sis. Scitum estilud Demosthenis apud Plutarchum, M. α προς. πνος s η χα κριας ὰπ λεγναν. Plurimum ad fidem momenti habet vocutenor, em ipse dicentu actio; Horati in arte poetica., Vt ridentibus arrident, ιta sentibus adpunt Humani vultuι , si vis me flere , dolendum en
Obijcit quidam Persio, poetas, quos reprehendit, leuem versum suauitate iuncturae, & structurae coagmentatione aequabili perpolire, ut eo etiam aspera crudaque leniatur. Mox Persius subhcit exemplum non leuis tantum sed fractae,& mollis compositionis, enerva tarque atque elumbis.
406쪽
Grauis & virilis Maronis compositio videtur horrida de scabra sinulisque cortici ramalium annosorum. Arma virum , sonat AEneidem Virgilij, ac si principium operis denotet totum opus. Ausonius
epigr. Hya Arma utrumque docens, aratra virumque peruus Non duxi uxorem ,sed magis arma domum.
Sic docta argutia Martialis AEneidem Virgil. a prinus primorum
versuum vocabulis nominat lib. 8. epigr. 9 I. . Protinus Italiam concepit, G arma virumque Qui modo vix culicem si erat ore rudi.
Sic lib. 3 . Apoph. Accipe facundi Culicem Ddisse Maronis;
Ne nugis positis arma virumque legas. uid. a. Tristium. Et tamen ille tuae felta Anti ias author
Contulit in larios arma virumque toros.
Marcus Tullius ab initio libri Dialogum de senectute notat ad Αγticum libri, epist. 3. Quod vero scribis te magis delectari, o Tite si quid ego, si quid agis, addis mihi scribendi alacritatem.
Verborum spuma, Diuus Hieronymus Damasio epist. I 21. Laudent ut volunt , G instatu buccis spumantia verba trutinent, mihi sufficit sic L- qui ut intestuar. Claudianus Mamercus lib. a. cap. a. de statu animae, dumque imperituS aures puerilium verborum spuma constuunt. RAMALE. Ouidius; ramaliaque arida te L: Mattianus Capella, densis obumbrata ramatibuς. , T EN ERV M. Dixit, tenerum legendum , pro tenerE legendum ut sit enallage partis.TenerE autem legere, unico verbo . Minurire, id est exili voce cinere. Minutatio ad exilitate ac remissionem vocis pertinet; quemadmodum paean est cantiuncula, quae clara, & exultanti voce pronuntiatur. BOMBIS.
Bombus apum sonus propriE: & Festus bombilationem apum strepitum esse testatur: auctor Philomelae. Bombilat ore legens munera messu apes. Adi &vide Casii onum animaduerL in Sueton.
Id est,haec liquida de tenera voce in recitando pronuntiantur: qui iautem viriliter pronuntiat, non primore lingua, de litas verba ene i
407쪽
sceminat, sed medio ore firmam concipit dc robustam vocem.
Doctorum nisus in versibus edendis: nam docti poetae sepe caput scabunt,& crudos in procudendis carminibus uni ues arrodunt. Pl tei sunt librorum repositoria& pulpita ex tabulis sectilibus. Isidori glossae pluteum, arma Gessile grammatici et armarium. Item, si liis, gremium, arma, pluteum.
Veritas acerba est, Cic. de amicit. & Attico epist. rs. lib. s. Socrates histor. Eccles in proemio lib. s. Terent. in And. Sc. i. Tertul. in Apolo. Diuus Hieronymus Bona . Cassio d. de alnicit. c. 29.
Id est, caue acerbitate verborum minus ameris, ardorem amicitiae extinguas, in amicitia cuiuspiam frigeas. Ita Suet. in Claud. cap. 9 i. Cum primum frequenti auditorio commisisset, aegre perlegit, refrigeratur a
semetipso ; id est frigore dc fastidio sepe affectus a sese.Teporem illum gratiae, siue amicitiae vocabant frigus. Plin. lib. s. episti I'. Senec. epist. 123.
SONAT. Etsi canes non baubentur, tamen ringitant. Hirrire ringere est. Nonius irritare tractum a canibus, qui cum prouocantur, iniunt. Glollae veteres. -ά. ιλ. λει-οῦν, hirrita PER ME OMNIA ALBA.
Pythagoras apud Diogenem Laeatium in vita illius iebat quod est candidum ad boni naturam pertinere, atrum vero ad mali. Albae se tentiae,clara quadam luce suffusae, Asinius Pollio aptad Senecam.
Magna debetur sanctis de factis reuerentia. Qui sacra de praeterirent adorandi gratia manum labris admouebant: scelus olim in sanctitate locorum aliquid urinae reddere, iuuenes. Sat.
Maura impudicitiae veterem quum praeterit arum: Noctibur h7c ponunt lecticas , auriunt his.
Appingebantur Genij in formam serpentum, Tumeb.in Aduessi
ADv Nco NASO. Catullus, Digna tuis nariἴ- cachinno.
Legitur in quibusdam membranis, aurib- , sed male, quae castig tio est Soligeri in Catullum.
Quis non habet auriculas iam, id est quis non est stolidus. Asin
408쪽
nae auriculae cedunt adagio pro patulis & praegrandibus. Sunt in Pomponio Mela populi immani auricularum patularum prolixitate, quae totum corpus tegunt, nomine Salmali; de quibus ut suspicor, prodigiosa illa fabula ficta est, quia toto corpore pelliti erant. ut cum hinc inde penderent pellium praegrandes alae , aures vide
Id est pallorem studendi in Eupolidis libris palles, vel pallorem studio de assiduitate legendi Eupolidis comoedias contractum palles.
INDE VAPORATA. Lector ferueat meorum poematum studio; inde vaporata, & -- lefacta, amataque aure, qu bd & audierit, & peruolutarit veteres comicos, Turn. cap. 26. lib. 28. L v s C o.
Luscus non qui strabis ac distortis oculis sit, sed qui altero captus est oculo. Eluscare, eluci ficare est luce priuare. Laberius.
Volo elucificare exitum aetatis mea.
Mal E Nonius elucificare explicat lucidare; quidam enim auarus apud Laberium dolet asotiam filij, aitque velle se luminibus oculorum priuare, ne videat filium nequitia & luxu patrimonium disiupantem; Beroaldus in suis in Apul. commentari j s. Lepidum epigr. Mart. lib. 6. epigr. 78. in Luscum.
plerique habitu & vestitu corporis iactantiam philosophi praese rebant, qua de re infra. H E MINAS. De mensuris cognoscebant aediles, Iuvenal. Sat. Io. Et de messura ius dicere, vasa minora Frangere pannosiu vacuis aedilis Vlubris. Vlpian. l. is. T locati. Valebant etiam plutimum in improbis mercibus, & iniquis pretiis cohibendis, Diuus Hieronymus, Ab aedilibuν vendentium coercebatur rabies: Plautus in Rudente; quamuis fastidi tu aditu est,si qαα -- probae punt merces , iactat omnes. NEC Qv I A B A C T. Mos olim Mathematicorum cum aliquid describere vellent, in abaco puluere consperso suas lineas, circulos, numeros, notas virgula ducere, hunc eruditum puluerem Cic. lib. a. denat. Deorum vocat. seneci epist. 88. Mart. Capella lib. s. NON ARIA. Nonaria meretrix est quia apud veteres, a nona hora prostabant,
409쪽
ne mane omissa exercitatione, inb irent adolescentes, vetus intespres Persj.
Dissoluti meridianis horis meretricem quaeritabant, inde meria diari, persinu voluptatibus apud bonos authores.
AE c satyra sumpta eli ex Platone in Alcibiade, cuius contextu Persius in vota, precesque impias δe sceleratas insurgit, quibus homines perditissimi deos fatigabant. O iditur a die natali Ploti j Mactioi,cui dictum
oema est Satyricum. Dies non modo nataliiij, sed & caeteri, qui illucerent hilares & beati, notabantur albis calculis: in cuius rei maiorem fidem nolim aliena, ut mea, subtexere, more haud probo nonnullorum,quos aiebat seuerus Cassius videri simillimos furibus alienis poculis ansas muta tibus : multi sunt qui detracto verbo, aut mutato, aut adiecto putant se alienas rerum veterum memorias lucrisecisse. FuNDE GENIO. De Genijs Varia veteres, nec eadem scriptis prodiderunt. Genius& generalis, omnium praesuli & specialis singulis mortalibus admouetur. Genius omnium cunctatis oponitur familiari apud Ma tianum Capellam.
Taciti vota concipiebant, Martialis. si quis erit recti custos, imitator honesti, Et nihil arcano qui roget ore Deos. k m uTibullus lib. 2. eleg. I. a
vos celebrem cantate Deum, pecorique vocate
Voce: palam pecori, clam sibi quisique vocet. Aut etiam sibi quisique palam.
Stoici virtutem, bonam mentem, rationem persectam diuinitus dari negabant, sibique ea unumquemque suis viribus comparare dicebant. Hac insanienti sapientia tinctus Horaz cecinit, Haec satis est orare Iouem, qui donat G aufert, Det vitam, det opes: aequum mi animum ipse parabo.
Etiam Seneca epist. yI. Facis rem optimam γ' tibi salutarem,sin xscribis, per si eru
410쪽
perseueras ire ad bonam mentem, quam stultum est optare, cumposila te imp trare. non sunt ad caelum elevanda mnus , nec exorandus aedituur ut nor ad
aures simulachri , quo magis exaudiriposiimus, admittat.
Fallere da; senectum justumque videri. Seneca in epistolis. turpi ma, inquit, volaviis homines insusurrant, si aurem admoueris; ac si velint hominem, quae Deo narram , non scire :*vi-ue cum hominibus, tanquam Dera rideat, cr loquere tum Dro tanquam homines audiant. O si E BV T.
Hic dicitur absolutξ ebullire funus, quod, ut aqua ebulliens extra lebetem redundat de effunditur, sic domo foras effertur, ita T ur. nebus in Aduersiarijs. O s I sv B RASTRO. Horatius fat. 6. lib. 2. o si xmam argenti fors mihi monoret. i. C sim quid inuentum erat a pluribus dicere solebant, in commune, seneca epist. Izo. quoties aliquid inuem, non expecto donec dic incommune,
Atque utinam pupillus, cui haeres proximus sum Abstitutus in secunda caera, moriatur praesertim valetudinarius & scabie obsitus, debile suffusus. Dicebatur olim popus, pupus, pupillus : Gloissarium,
Haeredis appellatio per multas successiones accipitur, nec tantum ad proximum haeredem, sed de adulteriores refertur, itaut haeredis haeres,& deinceps ea appellatione contineatur, L6s. l. 17 o. ff. deverb. signific. l. a. is de lib. leg. exceptis paucis speciebus , in quibus haeredis appellatio proximum tantum continet : ut in substitutione impuberi his verbis facta, quisquis Urbi haeres erit, de in I. AElia S entia.& in Edicti Praetorij his verbis , tum quem ei haeredem esse oportet. l. 7o.& l. a17. T de verb. significat. I r. E. unde legit. Quinimo dc ita in secundis tabulis facta substitutione, qui quis mihi haeres erit, idem filio meo haeres esto; scriptos tantum haeredes, de qui ex testamento haeredes existerent contineri placuit.
Aut si hoc ipsum abs te, o bone Iupiter, licet non exorare; saltem eo genere felicitatis patiare me fortunati, quo Nerius beatus est: Nerius iam tertiam uxorem ad sepulchrum effert. N equs verb pro-