장음표시 사용
411쪽
bata legibus monogamia , sed ad matrimonium compulsi iterum Via: dui aut disparati: quin etiam indultum viris olim pluries, qn in foeminis coniugium repetrae. Spatium tamen contu j repetendi definitum est lege; adeo utim probaretur coniugium septuaben iij, qui sobolis generationi mi nime aptus videretur: et si constatin quibusdam longe aliter suisse olim.ut de Mafinissa, aliisque legimus. In Gallia iuuentus, si quem aetate ad nimiam senectutem praecipitata dantem coniugio operam auditione habuerit, incedit per urbis plateas personata, fuligine oblita, domum senis delirantis init, eumque inconditis dicterijs insequitur, vernacule. fici vn cariuari; vox cariueri, detorta est E Graeco fonte.
Vt vota, precesque audiantur, perditissimi illi purgat se aquis. Ad
putificationem veteres non quavis aqua contenti, sed viva,& perenni, de limpida; non stagnanti, non turbida. Praecaturi Deos superos abluebant se,at Dijs inseris operaturi tantum aspergebant utentes aspergilio ex oleae vel lauri ramusculo.
Cuperent rustrari si qua tarentur Sulphura, cum μῶς, ω' si foret humida laurus. Abluebat aliquando non solum pedes, Vel manus, vel caput, sed totum corpus ;& qui ita purgaretur, denominari solebat ααλ.: lautus vel purus, Arnobius lib. 7. quorum templa cum adire disponitu , ab omni labe puros, lautos, castissimosique praestatis. Visebant templa sub primam lucem; Seneca de salutatione Deorum matutina, vitemus, inquit, homines salutationibuό matutins fungi, σforibus Videre templorum ; humana ambitio istis os is non capitur.
Horum vetborum haec est sententia ; arbitratis Deos eiusmodi votis non offendi, cum & Staius ipse nequam & perditus posset non offendi si ea audiati
Si non statim fulmine tactus es, putas impunE te quaevis facturum. Dij lento gradu ad vindictam procedunt, sed tarditatem grauitate suplicij compensant. Dij laneos pedes habent. Iupiter serb d theram inspicit. Iuuen. sati 13. Ut sit magna, tamen certe lenta ira Deorum est. Quia fulmen I ouis est vitio impietatis, factum est, ut Graeci damn tos visi ii dicerent.Artemidorus.lib. 2. cap. 3. Καιδερ ἰς-zδε-- πιαν. Iuvenalis Graecam phrasim sequutuatit. 8. cecinit iusto fulmine ruere, pro damnati.
412쪽
Theodoricus apud Cassiodorum lib. 6. initio sormulae de reserendi, in senatu magistris scrini, ait, dictiolimum esse auiditatis genus, parentum vota satiare. FRONTEM.A1fascinum arcendum inualuit sputum, Interpres Iuvenalis ad illum Sat. 7. versum. Constuiturque sinus. pro re fascinum, inquit, verborum ter ibi in sinum sipuunt, σ videntur fastinum arcere. In medicina quoque solebant despuere, Plinius lib. ao. cap. s. veniam a Delasipei alicuius audacioris petimus in simum spuendo. Etiam eadem ratione terna despuere deprecatione in omni medicina mos est. Quod & apud Petronium Arbitrum anus illa obseruat, mox turbatum sputo puluerem medio si talit digito , frontemque repugnantis signauit. hoe peracto carmine ter me iusiit expuere. Haec Scaliger in Cirim. Etiam ad fascinum arcendum verba solemnia imitauerunt:auertendi fastini gratia, haec praesari mos erat, ne quis saeuus er inuidus concomdiam nosisam esesicinet. Symmaestus epist. 78. lib. c. nu e quoque nuntio si dictum nullas fortunae liuor efficinet, in concordiam mecum sanitatem reAre. I dem epist. 9 i. ne quis fascinet de tinatam quietem.
Coniunctim Licinius & Crassus; ut apud Senecam epist. ris. Ad summam, quem voles mihi ex his , quorum nomina cum Crasso Licinioque --
Licinius libertus Claudij imperatoris praedilectus, primum di peniator factus, postea regimini Galliarum praepositus. Vetus interpres Iuuen. satyra L Seneca in ludo Claudit; hune ero tibi recipio Luditani natum, ubi Licinius multos annos regnauit, Calliasique tributis exhausit.
Imo potius; rapiat adultus puella . Rapere in nuptijs, quia raptus Sabinarum bene cesseest Romanis.
Legendus Lipsius cap. 33. lib. I. Electi
Corpus solidum succique plenum in aetate senili poscis, eum interea luxu dissuas, intemperanter uiuas: dc sacrificijs assiduis vis rem tuam familiarem augere, cum te planὸ exhaurias. Clamabat Cynicus hominum vitam facile Dijs dari,veram occultari illam quaerentibus mullum, unguenta, &his similia . Diogenes Laertius in vita illius. GRANDES P AT I N al. Suspitiosi ministri, pallentes propter congeriem liuentis argenti, quam humeris , aut capite portabant, Sidonius, geruli caput phrantes
anatintico me tacto . REM STRUERE.
Antiquὰ ductum, rem struere; ut apud Horat. lib. 2. Od. 3.
413쪽
rt GD uctis in altum. Diuitiis potietur haeres.
Mercurius Deus Lucrinus, de quo plura in sextam Satyram.
Da, verbum sollemne in precibus, vise Brissonium in formulis. Augendae rei familiaris gratia inuiores S maiores hostias offerunt, gregem &Nictimam; victimam de magnis , gregem de minoribus dici putant qui pure loquuntur: Plautus in Pseudolψ ex verbi lenonis, noto ure as: minimis extis placarι me Mo. Vbi minima exta oppo- '
Quicquid Deo spargis tibi colligis, Sidonius epist. 1. lib. s.
Sacra facientes arcae vel crumenae fundum exhauriunt. landum& profundum dixerunt veteres crumenam; Macrobius, Demissa in. funia. sic habent teste Culacio libri veteres lavere manu paucos denarios protulit; vide Cuiactu Io. Obseruat. cap. 26. Ventrale videtur sa
culi genus suisse, pecuniae ad usum quotidianum necessariae gestandae accommodam , dc ut plerique Volunt, sub ventrem appensum. Vlpianus i. c. de bon damnat. zonam a ventrali sic distinguit ; noe si 'Onam circa se habuerit,protinus aliquis sibi vindicare debebit: sed vestem quau fuerit indutus. aut nummulos in ventralem quos victus flui caussa in promptu habuerit. Et ita ib Adriano Imperatore l. diuus, Cod. de bon.
damnati pro crum ena Ventrale accipitur. Nummulas, inquat, in rer lem, legendum ventralem. sI TIBI.
Si aurea munera delectent homines ; non inde colligendum Deos etiam delectari aureis. Dona incula auro, id est dona in auro cuia & fabricata, vel vasa aurea solidae materiae, non gracilis bi
Prioribus reipublicae Romanae temporibus dij fictiles fuerunt, . posterioribus aurei. Priscorum inopiam, & posteriorum luxuriem scitE Varro destribit lib. I. de vita pop. Rom. Haec aedis quae nunc est, mutitis annis post fuit; quia omnis revis temporibus delubra facta seunt, ut in caetero cultu qua sunt constentanea, quod sim paupertina sine elegantia atque castimonia. Quid inter hos Ioues intersit, qui ex marmore, ebore, auro nunc sunt, potes animo aduertere σ horum temporum diuitias, c illarum paupertates.
Dij fictiles magis propith fuerunt,quam cum aurei: Cato in suasione legis O ppiae apud Titum Liuium lib. 39. In festa, mihi credite , sitra H Dracusis uratasunt huic urbiciam nimis multos audisCorinthi σ Atherarum
414쪽
ornamenta laudantes, mirantesque, antefixa fictilia Deorum Romanorum ridentes: ego hos malo propitios Deos , CP ita spero futuros, si in suis manere pediἴtis patiemur. S eneca in epistolis, eon e O te dinum fue Deo 'Ies autem non auro, nec argento, non potest enim in hac materia Dei imago exprimi : quin cogita illas fuisse fictiles cum propitii fuerunt. Dijs aureis de argenteis custodes addebatur; ligneis aut Capideis minime, quod ridet i ustinus martyr epist ad Diognetum. holum & custodum meminit Tertul
Ausonius aemulatus Virgilium ita cecinit in Ephemeride, Diumum perhibent ratem Iub frondibus ulmi Vana ignavorum simulachra locasse soporum,
Et gemmas numero portas, quae fornice eburno
semper fallaces glomerat puper aera formas,
Altera qua Ῥeros emittit cornea visuό.
Quod si de dubiis concessitur optio nobis z. . De se fidem laetis melius, quam vana timeri. Ecce ego iam malim falli: nam dummodo semper Tristia vanescant potius caruispe fruendis Quam trepidare malis. satis est bene si metus absit. Pythagoras philosophatus est aera plenum esse animis, eosque & dae. mones de heroas existimari, atque ab ijs immitti somnia, ut est author Diogenes in vita illius. Superstitiosi veteres, qui attendebant plurimum ad sua somnia de aliena de se,Suet in Augusto. cap. 1. Qui vero de publicare aliquid somniassent, id non praeteribant, sed notum omnibus faciebant, vel praeconis voce, vel proposito pittacio, quo id contineretur, Casau- Donus in Augustum Suetoni j. Graeci narrabant somnia Apollini, ut apud Sophoclem Clytemnestra, plerumque Soli. Sed cur Solis quia, quemadmodum sua luce tenebras sugat, mundumque illustrat, ita noctis species ac tenebras discutere, somniaque irrita reddere putabatur. At Romani saepenumero Dus domesticis,ac Vestae commemorabant somnia, Prope tius lib. a. Eleg. o. Ibat γ' hinc castae narratum somnia Vestae, Neu sibi, neue nihi quae nocitura forent.
Suspicatur Turnebus cap. i6. lib. I. Adueis eo ipso significati summorum Deorum, ut Iouis ac Neptuni,insignia, & ornamenta: v t p ri honore, qui vera miselint somnia, heroes de semidei assiciantur, ac supremus Iupiter. Suetonius id videtur indicare, sic scribens inc ligula, cap. 1a. plerumque aurea barba fulmen tenens, aut fuscinam oti
415쪽
caduceum. Deorum insignia. Fratres aeni, quibus sit aurea barba, expli, cantur a nonnullis statuae quin quaginta filiorum AEgypti, quae Romae in quadam porticu somnia felicia imittere credebantur.
Mox nupturae pilas cum pupis dc strophiolis suspendebant veneri Varro S esquiulisse; si pendit Veneri marinas pilas,reticula, acstrophia.
Horatius lib.3. Od. 23. Immunis aram si tetigit manus :Non sumptuosa blandior hostia, Mossibit auersos penates Farre pio G sabente mica.
N parentum liberis educandis, & liberorum circa bonas disciplinas negligentiam, qui adolescentum animos nul- lis rebus honestis excolunt, cum percipiendis studijs m
xime conueniant, totum poema Satyricum est. NEMPE HOC AsSIDUE .
Vita haec adolescentuli distatuti, ut ab eo dies per somnum, nox oblectamentis de voluptatibus transigeretur. Pletique tamen Romae propter ossicia familiaria nocturna erant Antipodes, qui noctu visitarent, interdiu sterterent; non cum famae dispendio. Osticiorum familiarium pleraque noctu, vel prima luce celebrabantur; ossicium togae virilis circa mediam noctem; ossicium sponsalium circa primam vel secundam diei horam; Festus,prima aut secunda diei hora duata Aponsalibis. Iuvenalis. -- oficium cras mimo sole mihi paretendum in valle Quirini: Quae causa officii ' quia quaeris ' nubit amictu Hoc amplius, consectis negotiis maioris momenti circa meridi Eprandebant, sed leuiter; deinde meridianum sotianum capiebant, postmodb ad negotia se conferebant, sed quae leuioris serξ operae ei sent. Quia lecti veterum, ut obseruauit Casai onus in Augustum Suetonij, non erant vulgb ut nostri pannis obpansis clausi, ideb mo ris fuit ditioribus,ut cum meridiarentur,ac paulisper conquiescerentiastans aliquis ventulum faceret; simul refrigerandi caussa, & muscarum ac cuilicum abigendorum.
416쪽
Antiqnorum alij diem inter otium & curas diuidebant, ut Seneca loquitur de tranquillitate vitae lib. i. Hi sex septem horas negotijs
tribuebant, reliquas otio de curae corporis, Plutarchus in quaestionibus Romanis.
Mane iam clarum reserat fenestras.
Idem Ausonius. Ad quintam flemtur umbra notam. Veteres usi sunt lineis certa proportione distinctis, quibus praelongus ex aere vel ligno baculus soli oppositus superemineoat, cuius umbra in lineas incidens horas indicabat. Quae horarum obseruadarum ratio Romae in usu esse coepit bello is punicis . cum prius Ortus & Occasus, postmodo Meridiei ratio haberetur: audiendus Plin. cap. 6 o. lib. 7. hiarium horologium R. omae sterius contigit. Duodecim
tabula ortus' Occasius nominantur: postaliquot annos adientu est O' Meridies. accensio consitum id pronuntiante cum a Curia inter Ro ira Graecostasim pro pexit et solem. Quia tamen nubilo coelo non latis sibi constaret horologium solarium, clepsi drarum usus in urbem illatus est Nasica Scipione, quod & hydrologium seu aquaticum horologium ; Phiala, E qua turtim aqua flueret; de ubi reliquisset inanem
phialam, tempus exactum esse designabat, quae in alterum spatium rursus per ministrum replebatur. Solarium vel nomine alio Sciotheri cum festiuὸ comici versus illi attingunt. Vt istum Dis perdant, primus qui in horas repperit, Quique adeo primus statuit his solarium.
Qui mihi comminuit misero articulatim diem, Nam me puero venter erat solarium, Multo omnium istorum optimum σ verissimum,
Vbi iste monebat esse, nisi cum nihil erat, Nunc etiam quod est, non estur, nisi Soli lubet. Itaque adeo iam oppletum est oppidum potariis. Maior pars populi aridi reptant fame. Antiquit is rebus agendis legem solatia, vel clepsidrae dicebant, itaui ad horas viverent, & ad certum dimensumque tempus; quod Plautini parasiti iocus Plautini ssimus, in Boetia Coincedia,qubd horologia ventri suo famem indixerint, non tantum docet apud Gelliulib. 3. cap. 3. sed etiam locus senecae de breuitate vitae, cap. I2. nec illos quidem inter otiosos numeraueris, qui sella see σ lectica huc O illuc ferunt , σ ad gestationum fluarum, quasi deserere ictas non liceat, horas occuse
417쪽
runt, quos quando lauaeri ἀeseant, quando natare, quando carnare alius a ο-ner, que eo nimio delicati animi la μου, soluantur , t per se scire non po into furiant. Quod vivendi genus ad solarium laudat Theodo-rieus apud Cassiodorum I. epist. vlt. Serius veri, in usu fuerunt horologia solida nostratibus similia. quae ex gressis de solidis sphaeris,orbibusque automatis.& ponderum iusta grauitate sese mouentibus, ad numerum circumdarent indicem diametrum , per orbem planum, in viginti quatuor interualla distinctiim, qui repraesentaret nobis circulum illum AEquinoctialem; de ubi attingeret interualla illa index, tum horae indicatae numerus notae impulsu lignificaretur. Quanquam& aetate Ciceronis sphaeras automatos habuerunt, quibus expressa erat orbium celestium descriptio. dc etiam planetarum, similemque ex argento solidam Possidonium habuiste testatur Cicero 2. de nat. Deor. haec sunt Francisci Polleti Catuaci in historia fori Romani.
Calescit sol hora diei quarta, in Ephemeride Ausonius.
inartam iam totus in horam sol calet, de c. Ita etiam in l. 2s. f. Lucius Titius de liberis de posthumis calescente coelo. Mane sol albescit, Prudentius in hymno matutino. Lux intrat, albescit polus. Et Mattius. Iam iam albica't Phoebus σ recentatur. Verum fallere clementissimo recessu lut verbis utar Sidoni j Apollinaris epist. 2. lib. r. inclementiam canicularem olim voluptati fuit. Romae sacrum anniuersarium Canarium fiebat per publicos sacerdotes, Iunius Philargyrius Georg. s. oriente Canicula maximi calores σα histraues morbi, ideoque Romh quotannu sacrum Canarium fit. Festus rutilae canes, id est non procul a rubro colore immolantur, ut ait Ateius Capito, Canario sacrificio pro nugibus deprecandae Levitiae sideris Caniculae. Fiebat id prope portam Cartulariarn, ut est apud eundem festiam.
Qui sint comites,qui serui cubicularii docet lex Ios. de verb. signific. Glossae veteres, vi mino cubicularius.
Sat. s Intumuit masicula bilis.
Vitrea bilis, quae se clarissim E prodit: Dissici limum est iram, si
quam in animo couceptam habeamus, continere ne erumpat. IAM LIBER.
418쪽
Media pene nocte scholam aperire incipiebant, iuuen. sit. 7., Dum modo non pereat messiaequ)d noctis ab horas aesti: qua nemo faber, qua nemo sedebat. ia . . mi docet obliquo lanam deducere ferro: o Dum modo non pereat totidem olfecisse lucernas, . . i , Quot stabant pueri, cum totus decolor esset t. Marcus, Cr haereret nigro fuligo Maroni. Vide Mart. epig. lxx. lib. IX. 9 M. Hic ordo veteris institutionis, ut primum poeticam auspicarentur, a poetica ad rhetoricam, a rhetorica adhistoriam gradus esset. Mutarehabenas dicuntur adolescentes apud Petronium Arbitrum , quuE curriculo poetarum in oratorium transcendunt; matare habenas
Vernacule ebauer de classem de retrat. Sed proh dolor, liberalium scholarum conuentum quaerunt, dc mox ut isto potuerint esse digni, statim incipiunt agresti habitatione nesciri ; proficiunt ut dediscant; erudiuntur ut negligant, Cassio d. epist. 3ι. lib.8. Erat in schola, qui non docendas tam pueris, quam eorum moribus praefectus erat, ut scilicet concinnὶ ad magistrum accederent, ut togam componerent, ut omni gestu, incessu, vestitu compositi es.sent. Nam ante scholae auditorium erat locus proscholij nomine ab auditorio ipse velo differtus. Ibi pueri conueniebant eius loci praefectum, quem pro scholum vocabant, ut admonerentur officij sui antE, quam ad magistrum reducto velo accederent. Id institutum probat Scaliger in Ausonium ex veteribus pueroru colloquijs utraque lingua scriptis.
Schaae cessabant mense Iulio ad Octobrem, Martialis epig. 61. lib. Ios
Ludi magister parce simplici turbae:
. Sic te frequentes audiant capillati. D delicatae Hligat chorus musae. Albae leone flammeo carent luces, Tostamque feruens Iulius eoqrit messem. Da re auis au lsraticaque L is horridis Iothae per L. m: . I, Ferulaequetristes sceptra paedagogomm, Cessent, cr Idus dormiant in octauerer,
A ate pueri si valent, satis discunt.
Decursu anni plures scholarum intermissiones: saturnalibus sese uentibus non habebantur lectiopes, exactis aperiebantur scholae, Plin. epist. 7. lib. s. neque ut maristro magister . neque ut impulo disicipulus.s sic erum scribs y sed ut dscipulo magister έ nam /u magister . Maeontra . atque adeo tu in scholam reuocas , eto adhuc saturnalia extenda j librum misisti. Scholis seriae suae . Tertullianus cap. Io. lib. de
419쪽
idolatria; Mn dubitasti sim est malistros cum disicipulis affines Upe mltimodae idolatriae: primum quiἷus necesse est Deos rictionum praedicare, nomina, g ne alui fabulas, ornamenta honori a quaeque eorum enunciare, tum solemnia Iesaque eorundem obseruare t quibin sua ve galiasiu petant. Quis&dimagister, si non Tabularia idolo u, Qtumruatria tamen frequentabit serrima nota Esipuli stipe Maneruae Er nomini er honori consecrati flores holae coronandae : hchola feriis honoratntur, seriae ex hisce verbis Tertulliani coni j ciuntur , Tabularia, Minerualia. Tabularia suspidatur Pam lius nisse sestum assiquem diem quo tabulas litterarias I doli, de a bant. Misterus intelligit primam stipem, quam magistris nimi dissicipuli tabam hinc illud Varronis lib. 3. de re rustica, Axitu, Merulami, inquit,reri e mi quissediscipulum: illi , simul a premi sim mineruat, iis cipiam.
Honorarium mense Martio dabatur magistris,quod appositione lo. cotum probabitur nostris notulis in Statijsstinas. .
Adolestens, in cuius manu membrana polita, filis expurgarastis inulta findi ae comminiscitur, quibus scribendi laborem iubter su-fit: conqueriturenini quod areamentum crassum fit,&calamo4n- aereat,aut nimis tenue propter infusam aquam ,& quod interseribendum perfluat, adeout non rard guttae plures pro una in papyrum
Liber nudatus palis, morsu purinici, aridi expolitus M amali, libet pumicata fronte eidem epig. 67 lib. 2.&politae pumice frontes Ouidio el. I.lib. r. Tristium.
Membrana triplex, candida, lutea, purpurea; Dimas Hieronymus lib. de custodia virginitatis, Isidorus cap.ro. lib. 6. Iulea Tibullo
eleg. r. lib.3. 'QT Lutea sed niueum inuoluat membruna libellum. Purpurea Martiali lib. n. epig. 1. I . - Etiam purpureis Litertia nomina fastis. Diuus Hieronymus prologo in Iob, habeant qui volunt, veteres libro pes in membranis purpureis auro argentove descriptosi verit m eo loci, bicolor membrana,ex commentariis Veteribus, quod para crocea , pars glutinata apud antiquos. rimi ι cito uisci. Ursis: at Inail D cs .i axe A, . i- Calamus in charta & membranis scribitallustia cera,lhquit in Hieronimus in e Ypositione psalmorum. Stili cuspis , qua aequor illud cereum inarabatur, acumen cluebat, unde Marcus Tullius , Mi mensi lisbiaret necesseest: Altera mutusa erat, qua inducebam e .
420쪽
debantque, si quae minus ex animi sententi viderentur, ipsam que cetam illam denub complanabant ad notiam scriptiuam supponen dam. Stilum ergo vellere est interpoliarei atque emendare quod scripseris, nee partem stili acutam , sed obtusam adhibere ad delen dum. Petronius Arbiter precipit frequentes inscribendo litura, is clandas, vetbaque quamuis inuita recedant,acri stilo esse effodienda, id est erebro inuertendum graphium, nec stilo aut cerae parcendum,
si quis digna posteritatis auribus velit scribere, haec post Turnebum
in Adueri. interpres Petronii. .v . .. .
Quia graph s plerique abuterentur ad caedem inferendam, cautum aliquando Romae nait, ne ferrea graphia quisquam haberet, sed ossea, ut Isidorus refert. Euagrius lib. s. scribit Stephanum Antio chiae Episcopum 1 pueris interemptum Traphi j s. Cassianus martyr apud Prudentium puerorum stilis coiisossus Christo animam red-4idit.
Magi re liuerarum sederat, ar: lia I . l. i verba notu breuitareomprendere cunaa peritas,'i' a -2 O . Raptimque punctiς dacta praepetibus sequi. . . . Fias notare verba signis imbuens, dcc. Minie r. IO MISER.
Solitudo est in scholis prosetarum, inquit Seneca in epistolis: AEquam frequentes culinae sunt, quanto circo, siue circulo nepotum cos iuuentus premie. Nunc pueri malunt in spheristeriis quam in scholis versari; iuuenes ridentur in foro, dc quod utroque turpius est, quod quisque perperam discit in senectute confiteri non vulta
Ac si diceret Persius; ubi ea inertia coeperit adolescentem, ut in conciliando sibi eruditionis habitu nil laboris velit transmittere, cur ad infantiam non redit, cur se alterum columbum, quem natura mollem & lasciuientem procreauit, non ausit fateri cur iterum pappare , cur non iratus mammae vel nutrici recuset istare. Lallus naenia nutricum, qua infantibus inducunt somnos, subinde hoc repetendo talia alia. Vnde lallare insantes dicuntur , cum hac cantiuncula somno declinant oculos: plura Scaliget in Ausonisi, Turnebiis in Aduersi cap. 3'. lib. I9.
Tibi se is tibi metis, quod cessit adagio, vide Erasmum.
Fidelix rimosa vel male cocta, ubi digito percussa fuerit, male tinnit, ipsoque sono vitium emptoti indicat: non minus adolescens, cuius animus non legitime excultus, tum orationcsua, tum actionibus prodit semetipsum.