장음표시 사용
321쪽
368 PARS II. PRA . II. LIB. II. CAP. II. I. IV
ne, vi ; neque seriem earum omnium libertarum, quispiam in vulguς edidit, quo possis ear m naturam discutere, ac genuinam a fall, 1e- eernere: i mino nec Omnes in unam eandemque, ut par erat, de ejusmodi libertatum natura definitionem consentiunt .ai' Ex quibus mirum non est, ipsos Galliae Antistites haud semel novisse ac declarasse, materiem de hisee libertatibus mille obscuritatum scopulis implexam atque involutam esse ; quod & ipsi cons isi sunt in Codice Regi oblato poti generalia regni comitia sub an. i5ls. uit Author est Covilunator Gurverii proxime laudatus J Unde plane haud temere apud alias gentes sit boriri potest suspicio , anne quidquid
Iubeat , arque arbitrariae faveat libertati, sit Gallis ad reptum , ae specioso Gallicanae Ecclesiae libertatum nomina cohonestatum. 2I9 Η ec autem omnia , pluraque id genus Gallis opponi solita , eo pioso iidem eruditionis adparatu ut quumque solvere ac ProPuli re pro tuitione luarum legum connituntur .
adici QUAESTIO I. Num Potestas ferendi Ieges ei vi Ies pers
veret in Ecclesia , possitque Per eas christianos in coicientia obligare ARDp1Ruo cum vulgatissima nostratum opinione contra aliquos etiam ex nostris: 8c id quidem apud nonnullos est saltem fidei proximum. Patet autem' ex l. Reg. 3. μου. 8. I. 15. Luc. ao. 25. Rom. I 3. a. & 5. R I. Retri a. 3 3. Ac etiam ratione; quia finis legum civilium per se bonus est , S christianis necessarius ; non posset enim sine illis ipiritalis ordo, Scregimen protegi, & conservari. Deinde haec Potestas naturalis est, gratia vero naturam perficit, non destruit. Eam laudem Christus non evertit, sed adprobavit ab . Nullus tamen est, eui insit potestas civilis super universam Ecclesiam bθ; quia minime constat de ea potestate.
Iar Obj. primo . Hujusmodi potestas ficro Textui adversatur Nam I .' ex Matth. I7. ergo tiberi sui sui , id est christiani a 1bi .endo tributa principi seculari. a.' ex r. Cor. 7. pretio emti eritis, nolite feri ferii hominum: ergo christiani sub nulla sunt lege 3.' ex Matth. agis
doceutes fruare omnia quaecumque mandavi vobis : non ergo mandata hominum is
tia a N. AV Quia ex Mutib. aa. reddite ergo quae sevi Caesari Caesari: id est illi tributa solvite, uti commentatur Pasitu69 8c ex Matth. I .. jussit Christus pro se , ' Petro tributum exactoribus solvi. Item ex Tu. 3. admoue illos Priveipibus , ω ntemtιbus subditos esse. Ad I. probr
a Cons. Suar. l. 3. c. s. ar. 24. Fec. l. s. c. c. 7. 8.tr. 3 c. 6. q. a. l. 3. se Apol. a. pro christim b Reculeadus pro mulus unus Suar. a
322쪽
ibi loquitur Christus potissimum de se ipsis , nullatenns de christianis in sensu objectionis, qui in nullo Patre fundari potest. Ad a. ibi est
sermo de servitute spiritali non de corporali , ut liquet ex contextu . Ad a. ibi Christus non excepit alia' praecepta, dum illa commemora. it, quae jam tum erant stabilita .ra; Obj. feeuudo . Nequit lex civilis obligare subditos in eonscientia , . seu sub onere peccati. Nam I ' forum conscientiae eli forum poli , seu Dei ; at nequit homo ligare in foro Dei, quum nequeat in. ferior ligare in foro Superioris r ergo nec in foro conicientiae. a.' a potestate temporali , unde est lex civilis, nequit procedere spiritalo vinculum , quale est obligatio in conscientia. 3.' lex civilis solum oris di natur ad externam politiam: ergo satis est, quod ea liget in foro ex- teriori. A.' nemo potest ligare ad poenam , quam infligere nequites quidem nequit Judex secularis praecipere sub poena excommunicationis s at legislator civilis non potest obligare iub poena inferni , aut purgat otii, quia illam nequit infligere: ergo nec in conicientia, quod Perinde est. 5.' nequit quis ligare in eo foro, in quo nequit solvere; n. in haec duo sunt qua si correlata , ex Cap. Quod atite v d) ; at homo secularis neqmi solvere, aut remittere Dei offensam in foro conis scientiae: ergo nec 1ub i psa ligare. 6.' ex Aug. e) peccatum est factum contra legem Dei, non vero contra legem hominis r ergo lex ista qua talis non premit sub poena peccati. 7.' ex Matth. I s. ad obti. nenciam beatitatem satis est si serventur divina mandata et ergo non opus eli humana seruare. Igitur Rc.
aa θr. N. Ais quia ex Rom. Ir. φνi Rιestui res rit, Dei ordius. iiovi resistit ; qui autem resistunt , Mi ipsis da mirationem adquiruvl . . . . Dei enim IV uister eis. Qui autem resistit Ministro Dei qua tali, plane
Deo resiliit : unde ex I. Reg. 8. nou ιe abieceruat, sed me. Ad prob. N. Mi. quia tune Eonao agit ut Minister D i , a quo excepit illam obli. gandi porellarem , jnxta illud, qui rspernit. me speruit. Ad a. D. A. nequit procedere spiritale vinculum , id est nequit illa potestas po. nere Vinculum in materia per se 1 piritali , C. id est nequit obligare ad honestatem , repertam i ii materia temporali, N. Quid p Quod illa Potestas , quatenus e it divinae potestatis participatio, potest includere vim quamdam, quae spiritum , & rationem obstringat. aas Ad g. lex civilis intendit etiam honestatem morum in sua materia , & in ordine ad suum finem e sub qua ratione potest obliga. re hominem, quatenus hic dirigitur proxime per conscientiam in suis actionibus . R d q. D. Ma. nemo potest ligare proxime , & directe ad poenam &e. I sc etenim solum ligar Deus prout graviter offenditur transgressione humanae legis e remote, indirecte , & ex consequenti, N.
quia ad ejusmodi obligationem poenae suffieit taurum directa, & proxima potestas , seu jus ad actum , cujus transgressionem consequitur poena. Et D. Mi. respective . Et N. Con.
bu De poenit. & remis te Lib. aa. contra Faust. c. 37.
323쪽
PARS II. NA . II. LIB. II. CAP. II. l. V.
α 26 Ad s. N. simpliciter Mι. quia quum inferior obligat per po-t: sinem a diu periore datam solum ad ligandum , potest ligare in eo foro, in quo nequit ipse ibi vere, sed superior , Dempe Deus , qui legislato, re utitur tanquam ministro ad liganuum , non ad 1Olvendum . Porro lex ei vilis non intendit per sele primo ligare conicientias, Ied bonum remis porale Reipub; quia tamen suas fert leges , prout iube si Ordini divinae potestatis , & in virtute illius, prout praecipientis humanae legis observantiam , ideo haec in foro conscientiae ligat, etsi non sbluat. Ad 6.: transgrediens humanam legem, virtute divinam transgreditur, quum vis obligandi humanae legi indita nitatur in lege aeterna, quam se ilicet ut caussam universalem in obligando determinat lex humana, eui proinde tanquam caussae particulari , N proximae tribuitur esu 1 modi obligationis effectum. Ad 7. N. Gu. quia unum ex praeceptis di vinis eli, ut humana serventur f .
sa QUAESTIO II. Num lex civilis poenalis liger eonsei m
i iam ad actum , quem proximo intendit p ADsERO I. Potest esse lexcude poenalis, Obligans, non in conscientia , sed tantum ad poenam pro legis transgressione subeundam . Quia potest esse lex oblistans iaconscientia, non ad Poenam: ergo & e converso g). Re re apte quidem plures sunt hujusmodi, quae ex tenore legis tales judicandae iunt. II. Lex poenalis hoc ipso quod poenam ita ruit , & non declarat sussi. eenter proprium Praeceptum obligans ad actum, vel eius omissionem . censenda regulariter eli nude poenalis: adeoqtie ad solam poenam obligans, non in conicientia, nisi aliud conli et de mente legislatoris )Lex quippe poenalis est odiosa: ergo interpretanda quam benigne possit. Re in luper legislator addens Poenam rem p aralem , uidetur aeternam ex eludere . Ita demum fere consuetudo, & communis inter Doctores
aa 8 Obj. primo contra i. Ads Commentitia est lex obligans tantum ad poenam, & non in conleientia . Nam i ' eli lex injusta , quae poenam infert sine culpa . a.' alias nulla esset ratio inferendi majo. rem, vel minorem Poenam per ejusmodi leges , quia poena infertur major, aut minor iuxta Proportionem cum culpa; at ubi nulla est eu lpa, nequit haec este major, aut minor : ergo nec poena. ῖ.' ex Poe. nae gravitate colligitur graViras an a Ieriae praeceptae : sic enim ex eo quod excommunicatio major cadat st)per aliquam actionem prohibitam, liquido inierimus , hanc esse lethaliter pravam: ergo quia Poena culpam pro. portionatam supponit.
9 N. AU. Ad r. prob. D. a. quae infert poenam propriam ,
f) Conserantur Suar. IIb. 3. c. 2I. &xa. D. I h. q. 96. R. 4. bH. heic lib. I. q. 6.
so Nobiscum isaria alias se aut Iaari
324쪽
DE LEGE. .QUA EST. DOGM SCHOL. 3 I
id est respondentem culpae morali , sine hae culpa , C. poenam late sum tam pro quicumque supplicio , damno, coactione, aut incommodo, N. quia hae e interri potest ob justam causIam , sine culpa , quae nimirum talis sit. contra Deum, quum ad eam poenam infligendam . sussietat interdum culpa quasi eruilis, & humana. Dici poteli lex pu re poenalis obligare in directe in coiileientia , aut sub culpa, quatenus obligat moraliter transgressorem ad sub1tinendam poenam sibi impositam, saltem post judicis sententiam . aio Ad a. N. Sequelam ; quia ratio inferendi majorem , aut minorem poenam, non siγlam poteti esse major, aut minor culpa mora- Iis, sed etiam major, aut minor caussa , uel necellitas inferendi majorem, vel minorem coactionem. Quod paret in Regula religiosa, quae infert inaeqna Ies poenas propter transgret Iiones regularum, qΗae ad culpam non ligant. Ad 3. D. H. in lege nude poenali, N. quia ad impositionem poena di quantumvis gravis , sufficit culpa politica , & civilis contra bonum publicum e quod si quis vitare teneatur gravioris damni Periculum, e. g. mortis, mutilationis &c. id a lege naturali provenit, non a civili: in lege mixta , cuius poena supponit culpam moralem, eujusmodi e si lex comminans ex comunicationem majorem , quae sup-POnit contumaciam contra praeceptum ecclesialii cum , C. Et N. civ ddi lege nude poenali , quae ut summum culpam civilem , aut Politicam
exposcit c y .asi Obj. feeundo contra H. Ads Lex poenalis sive pura . si ve mixta ligat non lotum ad poenam , sed etiam ad culpam , nisi legislatoreontrarium expresserit . Nam t.' obligatio in aetu ineundo ad culpam consequitur legem per modum proprietatis, impe tibilis tamen a legislatorer ergo. a.' impositio poenae non tollit , sed indicat obligatio. nem ad culpam: unde Aug. omni, Deva, s iusta est, precuIi poeuaeri , et funiuium nominatur . s.' ipsa impositio poenae gravis est praeinceptum formaliter ligans ad culpam: sic enim το in quac timque die eois mederis ex eo , morte morieris , Gen. a. fuit pro Adam , lex poenalis , illum simul ligans ad culpam a b. que alio praecepto . 4-' qui ex ignorantia in vincibili agit contra legem poenalem , non fit reus poenae 3 at non nisi quia ignorantia excusat culpam: ergo tunc poena vel suPα Ponit, vel inducit obligationem sub culpa. s.' leges iustae decernentes Pretia rerum sub comminatione poenae , hoc ipso ligant conscientiam , qualis eu e. c. in Hispania lex decernens pretium tritici: ergo idem de quavis alia lege poenali dicendum . a 3 a N. N AV. ridi i . prob. D. A. Obligatio ad culpam, vel the logicam aput Deum, vel politicam apud homi nos , C. necessario the
logicam, N. Ad a. D. A. s mi liter, R Augustini υerba. Eit exemplum in voto , quod non desinit esse vere votum , eo quod solum sub poena liget. uuid ρ quod per legem nude poenalem vera imponitur a.
325쪽
hi: PARS II. NACT. II. LIB. II. CAP. II. q. V. .
gendi obligatio ; siquiderii per poenam impositam coercetur ea non agendi libertas, quae erat ante legem 3 hac enim polita non eadem remanet libertas agendi impune , licet maneat libertas agendi inculpate .cia; Ad 3. N. A. Immo ipsa impositio excludit ex natura rei praeaceptum ligans ad culpam theologicam quin etiam ut censeatur hoc idem simul exsistere, debet aperte constare de mente legislatoris , sie aliunde praecipientis. Praeceptum obligans Adamum ad propriam cuis Ipam , constat ex prioribus Verbis Geu. a. ap. de Aguo autem frientiae honi , ω mali ne comedas . Ad q. N. Mi. Sed quia ignorantia reddit actum in voluntarium , qui nee est culpa , nec justa caussa poenae , quae non imponitur, nisi ad cogendam voluntatem ad aliquid. a 34 Rὸ s. N. A. quoad τε hoc is sor non enim ligant ad culpam theologicam , eo quod imponant poenam, sed quia conuat ex earum tenore simpliciter actionem praecipi . Porro per legem definientem pretium fit , ut merces non plus valeat ; adeoque si carius venditur, fit contra justitiam , ac inde oriri pote ii ratio culpae, quam praesup-POnir, punitque poena in trant gretire . Quamobrem nequit illa lex diei nude poenalis , uti aliae, quae nude poenam commiliantur mP . Cetera ethicae Theologiae Magistri.
α3ς QUAESTIO III. Quid de lege tributaria , vel imponente
tributum , propria stilus Principis summi in suo ordine v p AmsERO i. Si connet moraliter de justitia legis , haec obligat ex natura sua ad solvendum tributum etiam non petitum. Quia teneris solvere justitiae debitum, e i s non petatur o) . Si vero dubitetur de justitia , non obligat. Quia in dubiis melior eli conditio possidentis p . II. Ut sit iustum tributum, plures requiruntur conditiones, e . g. quod impO- natur ob bonum comm nne , quod ejus quantitas caussae indigentiam , vel tempus non excedat &e. At minime requiritur consensus Regni, vel ne quidem in Hispania q) . Nec enim oppositum ullo jure probatur. ID. Si lex imponat tributum sub conditione poenali , quin Praeceptum proprium adjiciat, non obligat in conscientia , sed ad poe. nam ex nuper adsertis . Quia est censenda ex mente legislatoris Iex nude poenalis. Reliqua in Doctrina de moribus. α 36 QUAESTIO IV. Super qua materia possit servari lex et viis lis p Ans ERO i. Poteii honesta praecipere in materia tum justitiae , tum ceterarum virtutum moralium ei vilium ; itemque vetare potest vitia conistra omnes virtutes r . Quia potestas legislatrix Reipub. nequit sutim
- Legendus Suar. l. s. a c. s. ad 23. ubi de lege poenali . v Ap. Suar. l. s. c. I l. οὶ Vulgo Canon istae cum Suar. cit.
E Idem concludis adlegatus Suar.
Rursem eonsulendus laud. Suar.
n. I. ubi adposite adpellatos videris Hur ueni , ariscleum . U. I ianum.
326쪽
DE LEGE . M EST DOGM. SCHOL. 333
adsequi finem, nisi in materia virtutum omnium Praecipiat. II. Ne quit ferri de omnibus singularum virtutum actibus . Quia debet esse moderata, & do re moraliter possibili universae communitati pro majori parte. m. Neque de actibus mere internis ex directo, A secundum se. Quia nullo jure probatur haec specialis pote itas 3 nec ea in is diget lex civilis , quae circa gubernium externarum actionum tota
237 Obj. primo eontra i. Ad s. Finis legis civilis est bonus Reia
pub. ordo quoad statum mere Politicum ; atqui ad hunc ordinem obtinendum debent ferri leges, quae aut veram Praeferant honestatem, aut tantum simulatam , & adparentem , etiam dissimulando illa , quae in. iusta sunt , si Reipub. temporali sint utilia r ergo lex civilis saltem non debet semper versari circa materiam honestam : immo nequit esse Rex verus, & itabilis, qui legibus virtutis adstringi tur, eisque omnino subjieitur . Ita olim Nicol. Macebiaveuas cum suffragio plurium . Hei ne secundo . Leges civiles interdum substinent , foventque actus Pravos, Propter temporale commodum. Etenim per illas adprobantur plura , qnae in foro animae subsistere nequeunt , uti actio fraudulenta , pactum contra leges, praescriptio cum mala fide , libellus repudii cum solutione conjugii , occisio adulterae a marit O , & id genus
alia innumera ci) . Atqui estismodi leges sunt verae , & proprie leges: ergo.
a 38 Ad primam. N. Mi. & civ. haeretieas contra Pseudo-po. liticum Machiavellum , ejusque adlectas . Lex enim ei vilis pou potest esse de turpi , nec praevalere potest contra legem naturalem , qaazest lex divina , & prohibet quidquid turpe est , quin ex ratione ali qua dispensationem nilam admittat: alioqui posset homo sinul legibus contrariis obligari. Porro semper, ex Ast. s. obedire oportete μο muis, quam hominibas et quare nunquam lex contraria verae Religioni, justa est 3 adeoque nec lex est. Immo nihil aptius ad conservandam Pacem, S politicam Reipub. felicitatem, qnam honestas naturalis , simulquc integritas fidei, & Religionis, teste experientia.
a 39 Ad fecundum. Si leges illae ejusmodi sunt , ut legi divinae
naturali adversentur, solum imaginem quamdam , speciem , & nomen legis habent, non vim, quum injustae sint: atque adeo illarum perplu- Timae a Iure canonico vel abrogatae , vel correctae sunt cu) . Plane nequeunt leges civiles iniqua praecipere , secus tamen indisserentia ad bonum finem : immo interdum mala jure non puniunt , sed Permit tunt, ac tolerant ad pejora mala vitanda. Et hoc sensu exponunt aliqui leges illas , & alias nobis tacite objectas 'rim. III. R e Obj.
ιγ Auribus Adsertum illustrat Suar. & 4. ae deinceps. c. I 3. ιι A:a. Aiorium cie. Quae congerit APr t. ies.s. c. ao. ω Ab eis quam solido sese expedit
λι. itemque Couarr. in reg. Pos ὀr. p. a. adlegatus proxime Suar. l. 3. c. 13.ν s. n. s. di in Reg. Fece.utrari. P. a. F.6. l . I.
327쪽
314 PHRS II. TRACT. R. LIB. II. CAP. II. g. V
stho Obj. tertio. Lex civilis solum ferri potest in materia iusti.
tiae . Nam I.' sinis potestatis civilis est humanae Rel ptib. pax , x feli. eitas ; atqui ad has contervandas susscit ferri leges in materia justitiae,1itpote sine qua millo pacto osse potest vivetiΔm incolumicatis in omni Re,ptib. Θ): ergo. s.' ad bonum commune civile, quod leges intendunt, 1 olum 1aciunt actus honesti, qui sunt ad alium , cujus generis sunt actus iustitiae: quid enim conferant ad bonum commune virtutes ad 1 e , e. g. quod civis sit sibi prudens, fortis, 1obrius p Heine leges civiles semia per versantur in materia justitiae , nec de aliis disponunt nisi tu oris dine ad aequitatem inter cives servandam , ct ad vitandas injuriarum occasiones, argum. l. hac lege. E . 3' alioqui titulo boni communis, possent leges civiles praecipere actus sit per naturales , puta fidei, vel actus Religionis, e. c. auditionem Sacri , aut actus heroicos aliarum Viris tutum , quorum ulus ex sele carentiam Obligationis postulat, ac potius est consilii, quam necessitatis ; haec autem per ridicula dixeris: ergo. I ii N. Z f. Q ia leges civiles intendunt cives facere bonos viis Tos , ut bonos efficiant cives, qui nempe bonum faciant, & malum vitentelioc autem nequit obtineri per solam justitiam particularem , sed per generalem , quae amplectatur actus reliquarum virtutum moralium, opportunis temporibus exercendos. Ad I. Prob. N. quia non esset integra felicitas civibus, quibus inesset jasiitra , deessent tamen ceterae virtutest immo si iliae deessent penitus , justitia ex integro nequiret
z I Ad 2. NAU. Nam virtutes Omnes sunt inter se connexae, & aliae multum conterunt ad persectam justii ianI, perfect.imque Rei-Pub. incolumitatem. Frequentius versantur leges circa justitiam , quia haec magis obvia est , frequentiusque necessaria . At etiam circa alia aversantur, aut Versari possitnt; nam ex Aria. Or sae autem leger de
omvittis drctavi, conjectantes comm&vem utilitatem .
a 43 Ad 3. : Ius civile nequit actus supernos Praecipere , quia
sunt extra sua in sphaeram, secus actus naturales ad Deu in ut Autho in Tem naturae spectantes , utpote plurimum inservientes Reipub. incolumitati : potest item actus externos supernae Religionis Praecipere, Vel ex quadam tacita Ecclesiae adprobatione , vol quia stipposito statu christiano Reipub., peccata contraria eam multum perturbarent. Prae incipit aliquando actus heroicos, e. g. ne miles deserat stationem , etiam cum mortis Periculo, ne conjux consentiat in adulterium, etiam innumeris periculis tentata e potest igitur similia praecipere pro aliis cusibus , etsi raro obventuris L.
ad 4 QUAESTIO V. Quid generatim de hac lege , prout eam
universe comprehendit corpus Iuris civilis ρ ADSERO . En rei sum
Cap. de p. I. convent. l. I. c. 11. a R. 7. s. Et aic. c. s.
328쪽
niam. Prine is hoc ius definitur , Par cives dirigens ad poliis eam fidi-ptib. incolumitatem. Dicitur Ius Romanam, quia profert ex majori parte
leges adceptas a Romanis, eas nimirum, quas Roma adceperat a PriOribus legislatoribus t scilicet Graecorum Phoroneo Rege ri Aegypt orum vulgato Mercurio Tris megisto; Atheniensium Solone; Lacede monum Lye urgo ; eisque legibus perquam universalibus , & prudentissimis , rexerunt Romani Principes multas Orbis provincias, quas subegerant, etiam translato Romano Imperio ab Occidente ad Orientem, id est. ab Italia ad Graeciam. 24s Dicitur etiam Ius Caesarenna , Imperatorium, Iustinianeum, quoniam Justinianus, Salonae urbis Dalmatiae natus, ex Anicior urn familia, & ehristianae Religionis cultor ad Romanum Imperium evectus Caesar an . Christi sa7. id Perfecit , quod diu in animum prae instare induxerant Pompejus, M. Iulius Caesar, aliiquet videlicer Omne Ius civile Romanum maxime diffusum, & inordinatum ad unum coris
Pus ordinate redegit ob opera , & studio virorum sui Seculi periti Gsimorum, quibus Praeerat Tribonianus, Iustiniani Quaesitor , seu Cancellarius .a 6 Dieitur demum Ius tomnitive, tum quia ad omnes Pene Casus, qui inter homines suboriri possunt, se te extendit ; tum quia Omnium gentium suffragia meruit, adeo ut in omnibus Academiis Prae- legatur, & exponatur, habeatque clarissimos ex omni gente Interpretes ; tum quia quum deficiunt , ut saep2 usu evenit, peculiares Regnorum leges , aut consuetudines, ex decantato axiomate, ad Ius commune , ω Romanum confugimur, non quidem ut ad legem necessariam ,
sed ut ad normam aequi, & recti. Ω 7 Deinde Ius ipsum constat quinque partibus , seu collectionibus . I.R est Iutiit titiones, continentes sub quatuor libris universi Iuris epitomen, ingratiam adolescentium Iuris studiosorum. Eas collegit Instinianus ex variis commentariis , & collectionibus , quas pride viri sapient illimi ediderant, puta Ulpianus , Julianus , Paullus, Ca jus, Callistratus, Florentinus, Martianus , ae etiam plura ipsis adjecta sunt ex libris Digestorum ejusdem Imperatoris, cujus aut horitate duplex facta fuit editio earundem Institutionum. a 8 a. Est Digestum, seu Pandectae, sic nuncupatae, quia recto ordine digestas complectuntur omnes fere Veterum leges, itemque Pluis rimas r 'sponsiones, ac decisiones celebriorum aliquot Iuris peritorum,e. g. Ulpiani, Papiniani, Hermogeniani &c. quibus heie vini legum indidit Iustinianus. Tres sunt partes, aut tituli Pandectarum , nempe Digesiam vetus , sic forte dictum , quod illud versetur in iis , quae a jure vetustiori, id est naturali, seu Gentium, sumserunt originem, Pro ut sunt contractus fere omnes ; Dige Ium Infortiatum lioc forte barbaro nomine inscriptum . quod praebeat fortiores, aut dissiciliores materias , & quaestiones legales , prout est materia testamentorum , &
0 Igre ab an. s 38. usque ad au.sss. quo obiit, aetatis 8a. dc Imperii 39.
329쪽
316 PARS II . NACT. II. LIB. II. CAP. II. q. V.
substitutionum; ae Digenum novum , sc adpellatum , quia maximam pariem agit de iis, quae sunt Iuris recentioris, nempe Iuris civilis Prae. torti . Tres istae parres 5 O. libris absolvuntur. a 49 3. Est C ex Iubunia ui, sic dictus, quia ex tribus eodieibus Gregoriano, Hermogeni an O , Theodosiano, amputata prolixitate, ejusjiissu compilaius est, antinomiis illorum codicum conciliatis, & iuperis additis necessariis . Vocatur etiam Codex repetitae praesictionis , quia prima ejus editio in multis , i pso Principe Praecipiente , emendata est: R ideo hoc utuntur ubique Iurisiae, priore suppresso . Dividiis tur in i a. libros, ad exemplum legis II. Tabularum , & in illis prae feruntur releripta , id est ordinationes , & Conititutiones Imperatorum
α 5o q. Est Novellae OUuntiones Instiniani , id est nouae , & post
codicem repetitae praelectionis promulgarae . Sunt numero Hoeopus dieitur Autheulieou , seu Liber Aut benticorum , id est sumino gaudens ualore respectu habito ad cetera volumina legalia , quoniam illud ex integro confecit, adproba vir, & promulgavit Justinianus , qui iaceteris uoluminibus multa de aliis Authoribus adtexerat . Hae Novel-Iae jus omne nouissimum continent, Per quod multa ex volumine V die is , & Digestorum innovata lunt, multa abrogata: unde die, posissent ultimum testamentum Inperatoris, & Codicis Iustinianei suppi
mentum . Quae tamen vocantur Avιbenticae, sunt notae, seu Iumma.
Tia quaedam e Novellis ex irnerio, seu Vernerio Germano cae ex cerpta , ex variis Lodicis legibus, ad quas quomodolibet referuntur,
Isi s. Est Retravagantes Constitutiones Iuris civilis ad exemis Plum extra vagantium Iuris canonici; quae videlicet interibuntur , Tres
posteriores libri Codicis Justinianei , Edicta XIII. Iustiniani, Liber
Peudorum , Constitutiones Henrici VII. Imperatoris , Liber de pace Constantiae . Habent ipsae vim legalem , quum emanarint ab illis , quibus inerat jus condendae legis. Verum nec praelegi, nec exponi sole iit in Iublicis Academiis.cis a Demum Hoe Ius eo voluminum Corpore contentum Q Ium habet ex sese vim legis erga subditos Romani Caesaris, aut Im- Peratoris Germanici; nequit enim lex ferri in non subditum , uti n Per adseruimus . Potest tamen habere vim legis , puta si legislator
aliquis illud ad shmat ceu proprium, praecipiatque a suis observari lub. ditis tanquam legem ce9. S. VI.
Iuni laud. aetor l. s. c. 3Ο. partis . Suar.
eit. l. 3. c g. IV. de Ferriere in Histor. Jur. Romani , Rivit in Iuris prudelitiae propylaeo par. I. Tu b. Gothos edua in histor. seu progressu Iuris eIvilis Romani ap. Friderie. Contei maninini in thesauro juris civilis p. ac I. sqq. edit. Laulannens. I 763. cir. Stamier I. i.
tr. I. c. I. sect. I. u. 3. in ton'. I. p. I 3O. '.
queis omnibui praemittendum jus iplum Ciνile ad tit. ff. de origiiAE Juris .
330쪽
De lege pri pilegiari , seu de Pripilegio .usa QUAESTIO I. Quid, & quo tu plex est ρ ADsERor. Est lex
Privata, peculiare beneficium ad plures actus concedens D. Dicitur Iex , quatenus dum durat, alios Obligat, ne Privilegiato eius ut uni impediant. Prιvata, ut distinguatur ab aliis legibus communibus : ae iaid: m recidit τι peeuliare benescium ; exesudunturque a ratione Privilegii omnes leges poenales, quae per ieie non concedunt beneficium. Ad pD-rer actus, ut distinguatur a gratia, quae ad unum, Vel pauciores actus indulgeri coaluevit, itemque a dispentatione, quae semper respicit leo gem , R qua eximit .as ii. Dividitiar I.' in personale , quod datur per λnae ratione ipsius ; & reale, quodd.itur per Ibnae ratione rei ab ipsa distinctae . a.
in Perpetuum, quod Perpetuo manet, nisi a Concedente aut alio stiperiore revocetur ; & temporaneum , quod saapte natura tempore limitato finitur. 3. in gratiosum , quod nullum respicit meritum , qua tales& remuneratorium , quod in Praemium meriti coufertur. O.' in convctu. tionale, quod ex conoentione , & pacto trio uir ur ; & Purum , quod omisni conventione. & pacto caret. s.' in favorabile, quod favorem conistinet, quin alteri creet incommodum; & odiolum γ quod ii a favet privilegii ro, ut simul alteri noceat. Ad has species revoca utur aliae, adissignatae ab A A. g b.
25, Obj. primo contra i . AU. Perperam nobis definitum est Privilegium . Nam ι' est de essentia metipliysica Privilegii, quod favor ab ipsis concessiis sit aliquid contra commune jus: nam alioqui erit unice heue fici iam Principis. a.' non omne Privilegium videtur aliquid peculiare concedere, quod sit aut contra, aut praeter jus commune , ut
liquet ex Privilegiis concessis Universitati Parisiensi, ex C.ip Guia . Oν θ& caussis t eligiolis . ex cap. Eis Christi s. i ac ejusmodi sunt multa
Variis religiosis coetibus concessar et g 3 Privilegium noli est lex Priva. ta , id est contra aut preter alias leges communes.
tionem Privilegii totum requiritur , ut si aliquid speciale : quare ibidem vocatui Privilegium indulgentia . libertas , gratia . Satis autem est ad Privilegium , ut sit citra, seu praeter jus, quod satis denotatur sdum dicitur, Privilegium aliquid speciale concedere. Ad a. N. a. quia Privilegia ibi citata 1unt quaedam declarationes juris communis , aut