장음표시 사용
111쪽
non solum in periculis non defendit, sed etiam prodidit. Concidit autem maxime uno Crimine, quod, cum apud eum Summum esset imperium populi iuSSu et 1Canorem, Cassandri praefectum, insidiari Piraeo a DerCylo moneretur idemque postularet ut provideret, ne Commeatibus Civitas privaretur, ut audiente populo hocion negavit esse periculum seque eius rei obsidem fore pollicitus est. Neque ita multo post Nicanor irae est potitus. Ad quem reCuperandum Cum populu armatu ConCurriSSet, ille non modo neminem ad arma vocavit, Sed ne armati toquidem praeesse Voluit. III. Erant eo tempore Athenis duae factioneS, quarum una popul Causam agebat, altera optimatium. In hac erat Ρhocion et Demetrius halereus. Marum utraque acedonum patrociniis utebatur; nam populare Polyperchonti is favebant, optimates Cum Cassandro Sentiebant. Interima Polyperchonte Cassandrus acedonia pulsus est. Quo facto populus superior factus statim duces adversariae factionis capitis damnatos patria propulit, in eis hocionem et Demetrium halereum, deque ea re legatos ad oPolyperchontem misit, qui ab eo peterent ut sua decreta Confirmaret. Hu eodem profectus est Phocion. Quo
ut venit, Causam apud Philippum regem verbo, re ipsa quidem apud Polyperchontem iussus est dicere namque is tum regis rebus praeerat. 1 ab Hagnone CCuSatuS, 3 quod iraeum Nicanor prodidisset, ex Consili sententia in custodiam Coniectus Athenas deductus est, ut ibi de eo legibus fieret iudicium.
IV. Huc ut perventum est, Cum propter aetatem pedibus iam non valeret vehiculoque portaretur, magni Con 3o Cursu sunt facti, Cum alii, reminiscente veteris famae, aetatis misererentur, plurimi vero ira exaCuerentur Propter
112쪽
08 CORNELII EPOTIS VITAE 1v. proditionis suspicionem maximeque quod adversus populi
commoda in SeneCtute Steterat. Qua re ne perorandi
quidem ei data est DCultas dicenti Causam in iudicio; legitimis quibusdam ConDCtis damnatus traditus est un- decimviris, quibus ad supplicium more Atheniensium publice damnati tradi solent. Hi Cum ad mortem duceretur, obvius ei fuit Euphiletus, quo familiariter fuerat usus. Is Cum laCrimans dixisset quam indigna perpeteris, Phocion huic ille At non inopinata, V in-1 quit hunc enim exitum plerique Clar viri habuerunt Athenienses. V In hoc tantum fuit odium multitudinis, ut
nemo ausus sit eum liber Sepelire. Itaque a Servis Sepultu eSt.
113쪽
I. Timoleon Corinthius. Sine dubio magnus omnium iudicio hic vir exstitit. Namque ui uni Contigit, quod
nescio an nulli, ut et patriam, in qua erat natuS, OPPreS-Sam a tyranno liberaret, et a Syracusanis, quibus auxilio erat 1SSUS, iam inVeteratam Servitutem depelleret totam sque Siciliam, multos anno bello vexatam a barbarisque OPPreSSam, Suo adventu in pristinum restitueret. Sed in his rebus non simpli Ci fortuna Conflictatus est et id quod dissicilius putatur, multo sapientius tulit SeCundam quam adversam Urtunam. Nam Cum frater eiu T1mophaneS, o dux a Corinthiis delectus, tyrannidem per milite merCennario occupasset partiCepSque regni PS POSSet esse, tantum afuit a societate sceleris, ut antetulerit Civium suorum libertatem fratris saluti et parere legibus quam imperare patriae satius duxerit. Ha mente per haru 15 Spicem Communemque adfinem, Cu Soror X 1Sdem parentibu nata nupta erat, fratrem tyrannum interfiCiendum Curavit. Ipse non modo manus non attulit, sed ne aSpicere quidem fraternum sanguinem voluit. Nam dum res ConsiCeretur, proCul in praesidio fuit, ne quis satelles o
Hoc praeclarissimum eius factum non pari modo probatum est ab omnibus nonnulli enim laesam ab eo pietatem putabant et invidia laudem virtutis obterebant. Μater vero post id factum neque domum ad se filium ciue admisit neque aspexit, quin eum fratriCidam impiumque detestans compellaret Quibus rebus ille adeo est Com-99
114쪽
motuS, ut nonnumquam vitae finem facere voluerit atque ex ingratorum hominum Conspectu morte decedere.
II. Interim Dione Syracusis interfecto Dionysius rursus Syracusarum potituS St. diu adversari opem a Co- rinthiis petierunt ducemque, quo in bello uterentur, poStularunt. Huc Timoleon missus incredibili felicitate Dionysium tota Sicilia depulit. Cum interfiCere posset, noluit tutoque ut Corinthum perveniret effecit, quod utrorumque Dionysiorum opibus Corinthii saepe adiutii fuerant, Cuius benignitatis memoriam Volebat XStare, eamque praeclaram victoriam ducebat in qua plus esset Clementiae quam Crudelitatis, postremo ut non solum auribus acciperetur, sed etiam Culi Cerneretur quem ex quanto regno ad quam fortunam detulisset. Posti Dionysi decessum Cum Hiceta bellavit, qui adversatus erat Dionysio quem non odio tyrannidis dissensisse,
sed cupiditate indicio fuit, quod ipse expulso Dionysio
imperium dimittere noluit. Hoc superato Timoleon maximai copias Carthaginiensium 'pud Crinisum flumen
a fugavit a satis habere coegit, si liceret Africam obtinere, qui iam Complures annos possessionem Siciliae tenebant. Cepit etiam Mamercum Italicum ducem, hominem belli-COSum et Potentem, qui tyrannos adiutum in Siciliam
a III. Quibus rebus Confectis Cum propter diuturnitatem belli non solum regiones, sed etiam urbes desertas videret, Conquisivit quo potuit, primum Siculos, dein Corintho arcessivit Colonos, quod ab eis initio Syracusae erant conditae Civibus veteribus sua restituit, novis bello 3 Vacuefacta possessiones divisit, urbium moenia disiecta fanaque detecta refecit, Civitatibus leges libertatemque reddidit; ex maximo bello tantum otium totae insulae
115쪽
TIMOLEONIO Iconciliavit, ut hic Conditor urbium earum, non illi qui initio deduxerant, videretur. ArCem SyraCUSIS, quam munierat Dionysius ad urbem obsidendam, a fundamentis disiecit, Cetera tyrannidis propugnacula demolitus est deditque operam, ut quam minime multa vestigia Servi stuti manerent. Cum tanti esset opibus, ut etiam inv1tis imperare OSSet, tantum autem amorem haberet omnium SiCulorum, ut nullo reCusante regnum obtinere liCeret,
maluit se diligi quam metui. Itaque, Cum primum Potuit, imperium deposuit a privatus Syracusis, quod reliquum ovitae fuit, vixit. Neque vero id imperite fecit; nam quod Ceteri reges imperio potuerunt, hi benevolentia tenuit. Nullus honos huic defuit, neque postea res ulla Syracusis gesta est publice, de qua prius sit decretum quam Timoleontis sententia Cognita. Nullius umquam is consilium non modo antelatum, sed ne Comparatum quidem est. Neque id magis eius benevolentia factum est quam prudentia. IV. Hi Cum aetate iam provectus esset, Sine ullo morbo lumina oculorum amisit. Quam Calamitatem ita omoderate tulit, ut neque eum querentem quiSquam audierit neque eo minus privatis publicisque rebus interfuerit. Veniebat autem in theatrum, Cum ibi concilium populi haberetur, propter valetudinem iectus iumentis iunctis, atque ita de vehiculo quae videbantur dicebat aue
Neque hoc illi quisquam tribuebat superbiae nihil enim
umquam neque inSOlens neque gloriosum ex ore eius exiit Qui quidem, Cum suas laudes audiret praediCari, numquam aliud dixit quam se in ea re maxime dis agere gratias atque habere, quod, Cum Si Ciliam recreare On- ostituissent, tum se potissimum ducem esse voluissent. Nihil enim rerum humanarum sine deorum numine geri
116쪽
putabat; itaque suae domi aCellum Automatias constituerat idque sanctissime Colebat. V. Ad hanc hominis excellentem bonitatem mirabiles aCCeSSerant CasuS; nam proelia maxima natali suo die fecit omnia, quo factum est ut eius diem natalem festum haberet universa Sicilia Huic quidam Laphystius, homo petulans et ingratus, vadimonium Cum vellet imponere, quod cum illo se lege agere diceret, et Complures Con- Currissent, qui proCacitatem hominis manibus Coercere 1 Conarentur, Timoleon Oravit homines ne id facerent. Namque id ut Laphystio et vivi liCeret, Se maximos labores summaque adiisse pericula. an enim Speciem
libertatis esse, si omnibus, quod quisque vellet, legibus experiri liceret Idem, Cum quidam Laphystii similis,
is nomine Demaenetus, in Contione populi de rebus gestis eius detrahere coepisset ac nonnulla inveheretur in 1-moleonta, dixit nunc demum se voti esse damnatum; namque hoc a dis immortalibus semper preCatum, Ut
talem libertatem restitueret SyraCusams, in qua uiriSa liceret de quo vellet quod vellet impune dicere. Hic cum diem supremum obisset, publice a SyraCuSaniSin gymnasio, quod Timoleonteum appellatur, tota Celebrante Sicilia sepultus St.
117쪽
I. Hi fere fuerunt Graecae gentis duces qui memoria digni videantur, praeter regeS; namque eo attingere noluimus, quod omnium re geStae Separatim Sunt relatae. Neque tamen ii admodum sunt multi. a Cedaemonius autem Agesilaus nomine, non potestate fuit rex, 1Cut Ceteri Spartam. Ex eis Vero, qui dominatum imperio tenuerunt, XCellentiSSim fuerunt, ut O iudiCamus, ersarum Cyrus et Dareus, HyStaspi filiuS, quorum Uterque privatus Virtute regnum est adeptus. Prior horum apud Massagetas in proelio CeCidit, Dareus seneCtute diem oobiit supremum. Tres Sunt praeterea eiusdem gentis: Xerxes et duo Artaxerxae, a CroChi Cognomine et Mnemon. Xerx maxime est inlustre, quod maximis post hominum memoriam exerCitibus terra marique bellum
intulit Graeciae. At acrochir praecipuam habet laudem samplissimae pulcherrimaeque Orpori formae, quam incredibili ornavit virtute belli namque illo Perses nemo manu fuit fortior Mnemon autem iustitiae fama floruit;
nam Cum matri suae Celere am1SiSSet Xorem, tantum
indulsit dolori, ut eum pietas vinceret. Ex his duo oeodem nomine morbo naturae debitum reddiderunt, tertius ab Artabano praefecto ferro interemptu S St. II. Ex Macedonum autem gente duo multo Ceteros anteCeSSerunt rerum gestarum gloria Philippus, Amyntae
filius, et Alexander magnus Horum alteri Babylone uemorbo ConSumptus est, hilippus Aegii a Pausania, Cum
spectatum ludos iret, iuxta theatrum CC1Su est. Unus
118쪽
Epirotes, Pyrrhus, qui Cum populo Romano bellavit. Is cum Argos oppidum oppugnaret in Peloponneso, lapide ictus interiit. Unus item Siculus, DionySius prior. Nam et manu fortis et belli peritus fuit et id quod in tyranno
non facile reperitur, minime libidinOSuS, non luxuriosus, non avarus, nullius denique rei Cupidus nisi singularis perpetuique imperii ob eamque rem Crudelis; nam dum id studuit munire, nullius pepercit vitae, quem eius insidiatorem putaret. mi Cum virtute tyrannidem ibi peperisset, 1 magna retinuit felicitate maior enim annos sexaginta natus decessit florente regno. Neque in tam multis annis
Cuiusquam ex sua stirpe tinus vidit, Cum ex tribus uxoribus liberos procreasset multique ei nat1 SSent nepoteS. III. Fuerunt praeterea magni rege e amicis Alexant dri Magni, qui post obitum eius imperia Ceperunt, in eis Antigonus et huius filius Demetrius, ySimaChuS, SeleuCUS,
Ptolemaeus. Ex his Antigonus in proelio, Cum adversus Seleucum et Lysimachum dimicaret, CCisus est. arileto adfectus est Lysimachus ab SeleuCO; namque OCiea late dissoluta bellum inter se gesserunt. At DemetriuS, cum filiam suam Seleuco in matrimonium dedisset neque eo magis fida inter eos amicitia manere potuisset, CaptuS bello in custodia socer generi periit a morbo. Neque ita multo post Seleucus a tolemaeo Cerauno dolo interfectusa est, quem ille a patre expulsum Alexandrea alienarum opum indigentem receperat. Ipse autem tolemaeuS, Cum vivus filio regnum tradidisset, ab illo eodem vita privatus dicitur. De quibus quoniam satis dictum putamus, non inCOm-3 modum videtur non praeterire Hamilcarem et Hannibalem, quos et animi magnitudine et calliditate omnes in Africa natos praestitisSe OnStat.
119쪽
I. Hamilcar, Hannibalis filius, Cognomine Barca, Carthaginiensis, primo Poenico bell6, Sed temporibus extremis, admodum aduleSCentulus in Sicilia praeesse coepit exercitui. Cum ante eiu adventum et mari et terra male res gererentur Carthaginiensium, ipse ubi adfuit, numquam hosti Cessit neque loCum nocend dedit, saepeque e Contrario CCasione data laCeSSivit Semperque Superior diSCeSSit. Quo facto, Cum paene omnia in Sicilia Poeni am1SiSsent, ille Erycem sic defendit, ut bellum eo loco gestum non videretur. Interim Carthaginienses octasse apud insulas Aegates a C. Lutatio, Consule Romanorum, Superati Statuerunt bell1 a Cere finem eamque rem arbitrio permiserunt Hamilcaris. Ille etsi flagrabat belland Cupiditate, tamen ac Serviendum putavit, quod patriam exhaustam sumptibus diutius Calamitates belli ueferre non posse intellegebat, sed ita ut statim mente agitaret, Si paulum modo res essent refeCtae, bellum
renoVare RomanOSque armis perSequi, donicum aut virtute vicissent aut 1Ct manus dedissent. Hoc Consilio pacem
Conciliavit, in quo tanta fuit ferocia, Cum Catulus negaret obellum compositurum, nisi ille Cum Su1S, qui EryCem tenerent, armis reliCtis Sicilia decederent, ut succumbente patria ipse periturum se potius dixerit, quam Cum tanto flagitio domum rediret: non enim suae esse virtutiSarma a patria accepta adversus hostes adversarii tradere. 3Huius pertinaciae Cessit CatuluS.
II. At ille ut Carthaginem venit, multo aliter a Spe-
120쪽
1o CORNELII NEPOTIS VITAE m. IV. rarat rem publicam Se habentem Ognovit. Namque diuturnitate exterm mali tantum exarsit intestinum bellum, ut numquam in pari periculo fuerit Carthago nisi cum deleta est Primo mercennarii milites, quibus ad
versu Romano US1 erant, deSCjVerunt, quorum numer
erat viginti milium. I totam abalienarunt Africam, ipsam Carthaginem oppugnarunt. Quibus malis adeo sunt Poeni perterrit1 ut etiam auxilia ab Romam petierint; eaque impetrarunt Sed extremo, Cum prope iam adio desperationem perVenissent, HamilCarem imperatorem fecerunt. Is non solum hoste a muris Carthaginis removit, cum amplius Centum milia facta SSent armatorum,
sed etiam eo Compulit, ut locorum angustiis laus plures fame quam ferro interirent. Omnia oppida abalienata, ini eis Uticam atque Hipponem valentissima totius Africae, restituit patriae. Neque eo fuit Contentus, Sed etiam fines imperii propagavit, tota Africa tantum otium reddidit, ut nullum in ea bellum videretur multis annis
sto III. Rebus his ex sententia peractis fidenti animo atque infesto Romanis, quo facilius Causam bellandi reperiret, effecit ut imperator Cum exercitu in Hispaniam
mitteretur, eoque Secum duxit 1lium Hannibalem annorum novem. Erat praeterea Cum eo adulescen inllistris,
a formosus Hasdrubal, Cui ille filiam suam in matrimonium dedit. De hoc ideo mentionem fecimus, quod Hamil-Care occiso ille exercitui praefuit resque magnas gessit et princeps largitione vetusto pervertit mores Carthaginiensium eiusdemque post mortem Hannibal ab exercitu 3 accepit imperium. IV. At Hamilcar, posteaquam mare transiit in Hi-SPaniamque venit, magnas rei secunda gessit fortuna;