De moribus Germanorum ; et, De vita Agricolae

221쪽

AD VITAM VN. JUL AGRICOL E. 205tini sani iliares Caesarima poclirrias curabant. Publi Canorina autem Ordine et Ticiis vulgo detinebantur equites Bona ni quos inter habebantur Nobiles, qui erant lii OCuratores Cae drum. Inde equestris illa nobilitas, quam Tacitus momornt. De procuratoribus et publicanis di Ctum supra Annal. XII. u. Eodem anno saepius audita VOX Principis, parem Vim rerum habendum a l)rOCuratoribus suis judicatarum, a Si ipse statui SSOt. Ann.

pag. 8 l. d. In minoribus quilius iam provinCiis, ut in Judaea, procuratores juris dictionem obtiliebant. Quod omnibu Compertum. y Iulius Gro chrais i Iulius GriCcinus, teste Seneca Ep. XXIX. Tir egregius. Idem de Beneficiis II. l. Si templo magni animi opus est,ntamur Graecini Iulii, iri egregii, quem Caius

Cesar occidit ob hoc trium, quod melior et in 'at, quam SSe quemquam tyranno Vediret. Ejus

volumina de ineis laudant Columella I. I. et Plinius XIV. 2. XVI. 44. Nummum Buthrotiorum nun Butrinio, in Epiro, protulit Cl. Peliorin, Re uel de Medailles le euples et de illes, Tom. I. pag. 82. Tabul. XII. Dum . .

inscriptum: . GRΛECINI S. QUIN PER. id

si, ultris Grie inritS, Uuinquennalis perpetuuS. In Certum tamen utrum ad Julium Graecinum, Agricolae patrem Ortinoui.

δ' Cai Cesaris. J Caii Caligulae . de Supplementum Annal. VII. 23. Caius monitorOm, mi Cimportunum, et si diutius Viveret, graVOm, Primo contumeliis, deinde Calumniis adgreditur Cumque Julium Grs cinum ad viri optimi ac Cusationem incitare non posset, ii Se Causatus Alan. Png. 282 Ecf.' In hujus sinu indulaenti que. J De hac optima institutione vide intra Diulog. de Orat. XVIII.

222쪽

206 NOTAE ET EMENDATIONES Jam primum, mi Cuique filius, e Casta Parento 1 intus, Non in Ceila emptae nutri Cis, sed gremion sinu matris educabatur, Cujus prae Cipua laus erat, tueri domum, et inservire liberis. Eligebatur autem aliqua major natu propinqua, cujus probatis speetatisque moribus omnis ejusdem sumiliae soboles committeretur, Coram qua neque di Cor sas Orat, quod turpe dictu, neque facere, quod inhonestum saeti videretur. A non studia modo CuraSque, sed remissiones etiam lususque puerorum, an Clitato quadam a VereCundia temperabat. Dialog. de

Orat pag. 15 l. d.' Massiliam. J unc Marseille. De hac urbe si Phocaeensibus Condita, unde GraeCI ComitaS, jam dictum supra Annal. IV. 43. De Hus origineo laudibus pliti avide apud Strabonem III pag. 124. Tunc tra Ctatae Massiliensium preces, probatumque P. Rutilii exemplum namque eum legibUS PUISUm, civem sibi Smyrnaei addiderant quo jure Vulcatius

Moschus, XSid, in Iassilienses recrepitiS, bona sua reipubli Cae eorum, ut patriae reliquerni Ann.

'' i sapient id modum. J Summo et perseCim sapientiae est, vel in ipsa sapientia retinere modum. Qtiant meliora Sunt, quae appetimus, tanto dissicilior OdUS.

- Sues onio Parillino J Suetonius Paullinus jam laudatus supra Antis L lV. 29 et 33. Sed tum

Paullinus Suetonius obtinebat Britannos, scientia militiae, et rumore populi, qui neminem Sine aemulo sinit, Corbulonis Concertator reCeptete JUO Armeniae deCus sequare domitis perduellibus Cupiens Igitur Monam insulam, in Cotiis validam,

223쪽

AD VITAM GN. JUL. GRICOLE. 207ot receptaCulumi et sugetirum, Aggredi parat, DRVOS, que abri Catur lano ab eo, a civersus rex e et in Cerium. Si pedes equites, ad Se uti. Ut altiore inter undas, adnantes equis, traUSmisero. Ann pag. 7l. At Suetonius mira ConStantia medios inter hostes Ibondinium PorreXit, Cogno mento quidem Coloniae non insigne, sed Copia negotiatorum et Commeatuum maXime Celebre,

Alan. Pug. l74. d. x Contubernio. Optimae spei juvenes a ducibus in Contubernium adsum l)ti; si ferme apud nostes Aides de Camp. Julius Caesar stipendia prima in Asia fecit, Maiwi Thermi praetoris contubernio, Sueton in Jul Caes. II. 8 Et commeatus. I De his commeatibus, des conges, totum Supra Iist. I. 46. Quarta pars manipuli, SparSi Per OmmeatUS, aut in ipsis Castris

Vaga, dum mercedem Centurioni XSolveret neque modum oneri qui S illam, ne ille genus UaeStUS

pensi habebat per latroCinia et raptus, aut sera ilibus ministeriis, misitare otium redimebant, Hi St. pag. 38. d.' Titulu=γι tribunali s. J Tribunatus militum, qui ob ambientium mullitudinem, nonnumquam Semestris erat. Unde Plinius IV. p. 41. Hunc, Calvisium, ergo No, SemeStri tribunatu sple/ὶ didiorem et sibi et arunculo Suo faciaS.' Incensae coloni. J Trucidatos veteranos, in-Censam Coloniam Camulodunum, Colchester. Vidimus supra Annal. XIV. l. et seqq. Quippe in Camulodunum reCens deducti pellebant do

anibus, AEXturbabant agris captivos. 4erVOS

224쪽

208 NOT E ET EMENDATIONES appellando foventibus impotentiam veteranorum militibus, similitudine vitae, et spe ejusdem licentiae. Ann pag. 17 2. Et cetera quidem impetu direpta, aut inCCnSa Sunt. Ann pag. 173. d.' Te=nporibus. J Qualia tunc erant Neronis

tempora.' Tani maior laus J Iis maxime saeculis, quibus profligati sunt mores, et ominis quaevis audere licet, in bona uxore tanto Bjor laus, quanto in mala tu CulpCE St.' Suaesturi Qua primus ad honores aditus. Vides supra Annal. III. 29. ProvinCiarum praesidibus quaestores et quaestorum Cribae, Sorte lecti, ut disti ilius, timidiusque peccarent. Vide Plinium, IV. p. 12. Per idem tompus eronemo liboris Germanici jam ingressum juventam Commendavit patribus utque munere Capessendi vigintiviratus solveretur, et quinquennio uanturiUS, quam per leges, quaesturam pote let, ' non sine inrisu audientium Postulavit. Ann. 9 g. i54. d.' Sal tum Titianum. J Fratrem Othonis Imperatoris, de quo saepe supra Hist. I. et II. Otho, ut in multa paCe, munia imperii ol bat quaedam ex dignitate reipubli Cur, leraque Ontra OCUS, EX PraeSenti usu Proper9ndo. Consul Clim Titiano

fratre, in Calendas Martias ipse Hist. I. T. pag. l. Pros Cius Otho, quietem Urbis Curasque imperii, Salvio Titiano, fratri, pernii sit. Hi St. I. 90. 1 ag 3. Igitur Titianum fratrem accitum, bello praepoSuit. Hist. II. 23. pag. 6. d.

225쪽

AD VITAM CN. JUL AGRICOLA . 209 terra, in qua nuda nudi insantes Romani, recens nati, deponebantur. Vide Plinium, VII in praefat. tium. I. et Suetonium in Aug. V. δ' Tribunatu=n plebis. Hujusce magistratus Summa muCtoritaS Potestas sacrosancta Ideo tribunatus annum quiete et otio transiit, ne Neronem offenderet dignitate tribuni plebis mulin habet Plinius I. p. 23. ' Iurisdictio obrenerat. Inter praetores eminebant praetor Urbania et Praetor Peregrinus. Ille inter cives, lite inter peregrinos, Vel peregrinOS inter et cives iis dicebat De eorum jurisdictione vide Livium XXIV. 44. Talis jurisdictio non obvenerat Agricolae E ii tantum praetoribus fuit, qui quaestionibus Publici praeerant. Indo facile ei sui silentium Ludo tamen, quos edere solebant praetores, aliaque honoris inania modo rationis atque abundantiae HXit, quanto a luXuria remotior, tanto famae Propior. Septem diebus solemnes ludos Celebrabant Praetores, tanta autem luXuria, vel ipso Vergente imperio, ut immanis pecuniarum vis in hos ludos impenderetur. Vido Photium, Cod. LXXX e Olympiodoro. Ceterum ho=ioris ina)ria recte dixit Tacitus vim enim magistratus obtinebant Imperatores, ludos et honoris inania praetoribus permittebant. Unde Boetius, Consol Philosoph. III. PrOS 4. Praeturam merito appellat, irrane nomen, et Senatorii cerasii

ββ Quam Neronis. J Agricola diligentissima conquisitione fecit, ut dona, templi adempta, quae adhu supereSSent, templi reStituerentur. Ita respublica unius Neronis, qui templa spolia, P

226쪽

Ql NOT E ET EMENDATIONESVerni, Camque Praedam in Voluptatum, libidinum,li Uriae USUS Orterat, Sacrilegium sensit. I idosupra Annal. XV. 45. I iique eam praedam etiam dii cessore, spoliatis in Urbe templis, OgeStoque nuro, quod triumphis, quod votis, omnis populi Romani aetas prospere, ut in metu RCru 'Ornt. Enimvero per Asiam atque Chaiam non dona tantum, Sed simulaCra numinum abripiebantur, missis in a provincias Crato a Secundo Carinnte. Ann pag. 32. d. β' Sequens annus. Fuit annus Urbis conditae

DCCCXXII J su Christi 69.. Licenter aga Ut dictum est supra Hist. ILI 0 13. Maritimas tum Alpes tenebat proCurator Marius Maturiis. I Concita gente, nec deest juventus arcere provinciae mi bus Othonianos intendit. Sed primo impetu caesi disjectique montani, Ut quibus, temere Collectis, non Castra, non duCem noscitantibus, neque in Victoria deCus esset, neque in fuga sagitium Hist. pag. 89. Inritatus eo praelio Othonis miles, vertit iras in municipium Albium Intemelium quippe in acie nihil praedae Hist pag. 89. d.

Intemelios. Nunc e com te de Vistir ille. β' Nuntio offectati. J Mense Julio anni supra dicti. id Hist. II. 79. Initium serendi ad

I espasianum imperii AleXandriae Coeptum, 1 S-tinante Tiberio Alexandro, qui Calendis ullis Sacramento uS legiones adegit UiSt. 93g. III. Ecl. - Licentiam usurpante. J Vide supra Hist. IV. 2. Nomen sedemque Caesaris, Domitianus aCCeperat;

227쪽

AD VITAM CN. JUL AGRICOLI . t Inondum ad Curas intelatus, sed stupris et adulteriis

filium Principis agebat Hist pag. 222. d. - Delectus. Gallice e ee de roripeS. ' Vicesimi legioni. Vicesima legio victrix in

Britannia inter ornavios Commorabatur DeVae, nunc Chester. In Itinerario Antonini, pag. 469. DEVA LEG. XX. VICTRIX, id est, legio vicesima victrit. Ibi adhuc plurima supersunt antiquitatis rudera. Vide eruditum Caniden, Britannia, Pag. 38. - Tard ad sacramen film. J Cum Vitellianis victa, tarde ad Sacramentum partesque Vespasiani

Decessor. J Roscius Caelius, de quo Supra Hist. I. 60. Praeerat Trebellius mimus, per avaritiam et Sordes Contemptus Xercitui invisusque ACcendebat odium ejus Roscius Caelius, legatus vicesimae legionis, olim discors, sed C- Casione civilium armorum atrociu Proruperat. UiSi pag. 50. d. x Legatis quoque consularibus. Non modo Trebellio Maximo et Vettio Bolano legatis Consularibus, qui universis in Britannia legionibus Praeerant, nimia a formidolosa fuit sed nec Roscius Caelius, legatus praetorius hujusCevicesimae legionis, ad eam cohibendam Potens. Itaque Agricola successor Simul et ultor electu est.

- Formidolosa erat. I Superbiam sane ei in

228쪽

2l NoT E ET EMENDATIONES dictum supra in otis et Emendationibus ad IIist. II 6. Legio vicesima Valoria Victrix insuperiore Britannia Dio. LV pag. 564. Not et Emend. ad Tacit Hist. II 6 pag. 4l0. d. In Britannia plurima manent ejus monumenta, Vae vide apud eruditos Caniden, Gordon, Horsiey, alioS lue. ' Praeerat fi nc Britarinia'. J Ut haec Historiae pars illustretur, vide otas et Emendationes ad Cap. VIII.

PRPESIDE BRITANNIAE

ab anno Vrbis cotidi .e DCCCXCVI, Iesu Christi 43, ad annum Vrbis conditae DCCCXXXVIII, Iesu Christi 85. A LUS L TIVS, Vit. Agr. XIV. Supplement. Annal. IX. 50. et seqq. XI. 3.

OSTORIUS SCAPULA. Vit Agr. XIV. Annal. XII. 3 et seqq. Supplement. Annal. XI. 3. AVLVS DIDIUS GALLVS, it Agr. XIV. Annal. XII. 40. XIV. 29. Q. VERAN IVS, it Agr. XIV. Annal. XIV.

SVETONIVS PAVLLINUS, Vit Agr. XIV.

et seqq. Annal. XIV. 29. et Seqq.

TREBELLIVS MAXIMVS, it Agr. XVI.

Hist. I. 60 et Seqq.

VETTIUS BOLANVS, it Agr. XVI. Hist. II 65. PETILIUS CERIALIS, Vit Agr. XVII. IVLIVS FRONTINUS, Vit Agr. XVII. CNAEVS IVLIVS AGRICOLA, Cujus nomen

virtutesque immortalitati scriptis suis tradidit Tacitus Not et Emend pag. 2l0. d.

229쪽

AD VITAM CN. JUL AGRICOL p. 2ls ' Consularem. J Consularem legatum Antea Petilius Cerialis fuerat legatus legioni nonae, Ut vidimus supra Λnnal. XIV. 32. Et vi Ctor Britannus, Potitio Cereali legato legionis nonae, in subsidium adventanti obvius, sudit legionem, et quod peditum, interseCit. Ann pag. 73. SpatitDn ea emptorum. Hactenus in brevi tribunatu militum, in tribunatu Plebis et praetura, muneribus annuis quiete et otio transigendis, viX fuerat virtutibus locus, Certe non fuit spatium eYemplorum. At chim AgriCola per quadriennium legatus fuit legionis vicesimae, habuit spatium

depromendi virtutes sua in Xemplum praesentis aetatis et post futur , ut recte Xplicat Illustr. HuetiUS. Inter patricios. J Ut supra Annal. XI. 25. Iisdem diebus in numerum patriciorum adSCivit Caesar Vetustissimum quemque e senatu, aut quibus Clari Parentes fuerant. Ann pag. 26. d.

V Protino e Aquitani.e A Pyrenaeis montibus ad Ligerim usque despuis es Pyrorees jusqu'ὰ la Loire, protendebatur Aquitania. β Administratione. J Agricola, rector Aquitaniae,sl,lendidae sui dignitatis, O magnae provinCisendinini trationem, a spem ConsulatuS, Cui

Vespasiano erat destinatus. β' Secura et obtusior. Quia paucis et PerSpicuis legibus utitur, fori ambagibus minime intriCata. Euamiis infer togatos. Quamvis Agricolae castris ad togatos, forique Stutiarum peritOS, veni Sset, naturali tamen Sua prudentia facile justeque agebat Alii aliter Xplicant. Vide Notus

230쪽

214 NOTAE ET EMENDATIONES et Emondationes ad Cap. IX. Frustra tentateriiditus rotius, quamvis inter SagatoS, Velqrlamois Noy inter togatos. e satis apposite Illustr. Huetius interpretabatur, Agricola nutrirali prridentid, quamvis et usu etiam et arte usseole etiam sepe diuque inter togatos versatus, facithjusteque agebat. Not et Emend pag. II. d. Frequens toga etiam in provinciis, ut patet ex CIP. 2 l. et eXHist. II. 20. At Caecina velut relicta post Alpes saevitia ac licentia, modesto agmine per Italiam incessit. Ornatum ipsius, municipia et coloniae in superbiam trahebant: quod verSi- Colere Sagulo, braCCas, tegmen barbarum, indutUS, togato adloqueretur. Hist. II pag. 3. d.

Causidici autem set patroni dicuntur togati insta de Oratoribus Cap. 6. Vbi contentus. J Conventus juridici, in quibus jus dicebatur Sic teste Plinio, III. I. in Baetica erant iuridici conrentus quatuor Gaditanus, Cordubensis, Ast itanus, Hispalensis. nunc Cadit, Cordoue Ecba et Sei ille. β Tristitiam, et arrogantiam. J Tristitia, arrO-gantia, avaritia, quandoque vitia praesidibus judicibusque solita Tristitiam affert morositas:

arrogantiam potestas a Varitiam cupiditas, veliPS Corrumpentium ars. Quae adversus vitia

Sapientissime cautum legibus omanis, ut videre est in Digest Libr. I. it. 16. de officio ro- Consulis et legati Agricolam vero ita Commendat TaCitus, ut ne ipsa quidem justitiae species, quam a Dictoribus adumbratam laudat Gellius, XIV. . sit pulChrior. β Focilitas auctoritatem. Id maxime cavebant lege Romanae, ut patet ex digest. Lib. I. it. 18.