장음표시 사용
71쪽
quam vel Viginti , de quibus liquid id affirmari possit, collegeris multum laboris ac circumspectionis erit adhibendum. Alioquin , si ilia semel aperiatur janlda, Ut CX eo, quod aliquid nobis intellectu atque Xpheatu dissicilest, ejus generis dica protinus auctoribus ipsis scribatur, quis
Unus erit cuniversa vetustate, vel GraecUS, vel Latinus, in quo non innumera reperiantur, in quibus etiam eruditissimis hominibus aqua haereat, multaque , Conjectando divinandoque sint supplenda ue quique proinde eidem criminationi non pateat pNobis hodie non admodum proclive est hac in parte de veteribus ita statuere desciente praecipue non tantum contra ipsos aequalium aut paulo
juniorum testimonio ; sed, cum videamus nonnullos ipsorum etiam a facundia Celebrari Et, si dicendum sit id, quod res est cum plurima in a. a Dia
72쪽
ANTONII Scis ULΤINGII Digestis etiam hodie illis, qui linguae Latinae usu possent, rerumqUe antiquarum, prae caeteri Vero Juris notitiam sibi acquisivere , non usque adeo impedita ac salebrosa pleraque etiam facilia sint, an non e contrario longe majori jure asserere liceret ipsos illos urisConsultorum libros olim, cum adhuc essent integri, nec adhuc a librariis male habiti, cum lingua eadem etiamnum vigeret, resque, de quibus agerent in judiciis quotidio agitarentur, tunc illos nulla ejusmodi obscuritatis aut dissicultatis labe contaminatos fuisse. Sed audiamus, unde colligatur , ipsis non ita facile ac pronum fuisse, id quod cogitarent Latine nunciare. Probatur hoc ad ducto, ut admodum celebri, ita vexatissimo Cerbidii Scaevola responso, ubi ille de diversis agit postumorum generibus de quibus quae proponitur disputatio, ab hodiernis illa quidem
73쪽
dem judiciis in plerisque abhorret.
olim vero scitu plane fuit necessaria, cum esset utilis ac in foro frequenta ta Licet autem nulli negemus, esse illic quaedam, quae crucem figant interpretibus, partim ob ipsius materiae
subtilitatem , partim etiam forte ob lapsus librariorum . quid hoc ad Scaevolam quid ad Tribonianum Eone illi statim erunt traducendio Nec
de ipso etiam Scaevola verbum pro susillum addituri cui quoqUe non absque maxima absurditate Vel peregrinitas , vel Latine loquendi imperitia objici poterat. Africanus pariter, qui in transcursu tangitur, auctor fulta gravis , qui multa paU-cis solitus fuerit proponere, atque adeo longe plura in recesu conti neat, quam praefert adspectus. Sed nonneo illud cum innumeris, tam Jurisperitis, quam aliis egregiis scriptoribus commune habuit; quos si quis ideo
74쪽
66 ANTONM SCHULTINGII ideo Latine ac expedite scribere non potuisse contenderit, quid aliud apud doctos, nisi rideri in explodi mereretur Nihil quoque cauta est, ut nos hodie de , Africani obscuritate multum conqueramur , posta
quam insigni ingentio industriae suae specimine quidquid Africani nobis superest accuratissime, doctissime ac uberrime illustravit ille omnium post instaurata Juris studia Jurisperitorum absque controversia princeps acobus Cujacius. Africanum tandem excipita Te tullianus ex cuius stylo, quem duritatis ac ruditatis incusant Lacta lius atque Hieronymus, coniecturam
capi posse, indicatur de reliquis hisce Jurisconsultis, quantopere in iis,
quae volunt, Latine explicandis haereant. At quam gratis hoc assseratur, dissicile non est apertissime demo straxe Certe in Digestis non nisi so
75쪽
la quinque Tertylliani exstantis sponsa , in quibus etiam ipsi nuulum omnino peregrinitatis aut dissi cultatis ejusmodi estigium apparet, omnia vero clara sunt, plana atque perspicua Quinetiana alium fuisse Tertyllianum urisconsultum a Q.
Septimio Florente Tertulliano Veteris ecclesiae Christianae doctore quamvis d is uris non mediocriter peritus fuerit, cum hac, tum aliis rationibus inducti viri doctissimi, autumant. In fumum abit itaque taee criminatioci quae , Utcumque etiam
de illis , qui exempli causa adducuntur verissima prorsusin liquidissima fuisset, qui tamen aequo Oleraret: animo , duorum triumVeta, vitium nullo discrimine in omnes
septem originta Jurisperitos, totumque Digestorum Volumen conferiari Et quid, si inversus foret rerum ordo id, si Tribonianus ex antia i quis,
76쪽
68 ANTONI Scis ULTINGII quis, x Os tantopere in coelum esse runt, posthabitis recentioribus, Pandectas confecisset si tantum heic nobis tricarum , quantum salebrarum, quantum molestiarum ac negotii profligandum fuisset in verbis rebusque a moribus nostris tanto majori seculorum intercapedin , distantibus pQluantum nobis' cum etiam in illis, qui Servium praecessere Juris auctoribus ordinem atque lucem desiderasse sese, ipse ostenderit Cicero Q iam prodigiosa heic ubique sese obtulisset nodorum aenigmatum segeS, quibus solvendis idoneus nemo VnUS adesset Oedipus p Qtuanto lictesamplior Triboniani accusatoribus in ipsum detonandi patuisset area DTum Vero vel terrae coelum, coelo mare miscuissent . tunc forsitata , UOS nunc ultra modum inclementer insectantur, eosdem ipsos effusissimis voti exoptarent, utpote , qui lucem
77쪽
ORATIO INAUGURALIS. 69 veteribus affunderent; non minus
sertasse quae in priscis illis laudanda
fuissent, dissimularentur, ac nunc de iis, quae quidquid etiam obloquatur livor, in posterioribus ubivis enitent egregiain divina prosus inventa, at
tum agitur silentium. Hactenus, quam perperam ob peregrinitatem , minus Xactam Latinitatem, ac in scribendo obscuritatem
culpentur nostri in Digesti Jurisperiti, abunde demonstravimus. Nec majoris momenti sunt reliqua , Ob quae Tribonianum illis vetustos praeponere debuisse,contenditur EXtollitur ergo, ut ante audivimus, horum dignitas, gravitas majesta8, quibus emiciaci C. Haud equidem sum nescius, summo semper in honore sub libera Republica fuisse Juris civilis cognitionem atque interpretationem, quodque eam
dem teste Tullio, in possessione sua
retinuerint ciVitatis principes. Ve S rum
78쪽
γ ANTONI Scis ULTINGI rum ideolae ars Juris vel tantillo fuit persectior inone minus de plurimis
controvertere, pluraque ignoraVere,
quae subsequuta aetas felicissime reperita Nec tamen est, quod hac in parte in posterioribus desideremus cum ipsorum plerosque, quidem praecipuos,primariis sub Imperatoribus fun- citos fuisse honoribus, uberrime testentur historiae. Habemus &heicla-pinianos, Ulpianos, Julianos, Ceu,
sos, Neratios, Scaevolas, Maecianos, Marcellos,aaulos, aliosque quorum nonnullos raefectura Praetoriana, proxima Imperatoriaedignitas, quos. dam Consulatus provinciarumque administrationes nobilitarunt alii a
libellis, vel memoria, alii Caesarum amici fuisse referuntur. Ne nobis etiam heic desunt, de quibus insignia
prudentiae, gravitatis, temperantiae innocentiae proferri possent testimonia At non intranscursu, sed eX professe
79쪽
ORATIO INAUGURALIS. 7 fesso maximorum horum virorum laudes, quibus satis depraedicandis nulla quantumlibet , copiosa sussiceret oratio, deberent celebrari. Porro indignantur Triboniani a cusatores, quod, cum hi recentiores in uris pnidentiam irrepsissent, id inprimis egerint, ut veterum scripta morderent, atque notarent; UCd honoratos illoso eximios jurisconsultos Celeres tam ambitiose reprehendere carpere conati mi, quemadmodum se. o di nonnunquam, ut ad n habitandi causa in minem recep t, i
bus naturalibus molestiam exhibeant. Injuriosa , mehercule, illis plena comparati , quaeque nihi minus quam ullam veri speciem praeferat. Ostendimus ante , quam sine causa peregrinitas urisconsultis nostris objiciatur; , Utcumque etiam ea dubio careret, ideone in quaestionibuq uris non licuit ab indigenis dissen;
80쪽
tire, eosque etiam reprehendere Nisi serte lis civibus, nescio, quo privilegio, ubique, amota errori.caligine, verum perspicere contigerit Ulterius quaero, quinam e illis, UO-rum potissima in Pandectis supersunt fragmenta , id ipsum tam ambitiose egerint, ut priscos illos, qui sub libera
Republica nituerant, morderent Nullus sane profertur cum tamen in
exprobrando ejusmodi admisso nullo
modo oportuisset Vagari. Quin, etiamsi vel maxime huic incubuissent rei, ut, si quid vela ratione, vel Jurisdictamine deflectens apud priores legeretur , hoc indicarent, refellerent,
ejusque loco melius aliquidi esseriberent quid Obsecro, in eo peccati fuisset planion in re litteraria cuilibet hoc integrum Ac si quis juss a quidem de causa id fecerit, quamvis fasst , adtantia , Verborum pompa, vel etiam acerbitate modestiae excedat