장음표시 사용
181쪽
Iosit minime potest tantum, aut tam uarie assici , ut ad singulorum membrorum formas, quae pene innume lunt, diuersis atque adeo contrarijs qualitatibus temperetur ac disponatur hoc enim a confusa illa Anaxa- orae partium congerie parum nihil ue distaret. Ergoonge melius est, lationi magis consentaneum asserere, quum sanguis, qui in caua uena continetur, unius naturae sit, particulae uero animalis, inter se ita differant, ut quaelibet illarum peculiarem substantiam obtineat: sanguinem ex eodem fonte eas ad se allicere, quam sanguinem ipsum ad diueris naturq membra per se ferri Mitto, quod quum hanc alterationem alicuius momenti esse asseuerent, tamen nullam rationem afferre possunt, cur existiment illius beneficio alimentu potius ad membra moueri, quam haec illud attrahere. Addo, quod si uas aqua plenum, in medio frumenti , aceruo colloces; inane paulo post uas reperies, aquam uero iusta distributione unicuique grano quoquo uersum dispensatam; quae tamen unam tantum formam, unumqueo simplicem obtinet secundum naturam motui quamque si tangas frigidam inuenies, nedum alterationis alicuius e cacis expertem huius sane rei causam, qui ab attractione recesserit, uix unquam e plicauerit nihil autem est , cur quispiam asserat esse hunc motum, non facultatis nutritoriae, quae in frumento est, sed caloris potius ambientis opus; quia si idemmetuas aqua plenum, ardentissimo li exponatur, non modo non exhaurietur, uerum nullam fere imminutionem aqua patietur o Quarun-
182쪽
E R E NUM uarundam rationum solutio , quibus
Averroeses by probare conantur, ali
mentum sua lonte ferri ad membra. p. XXXVI.
Iximus de membrorum attractione satisci tamen γ Averroes , , stantissimi quidam Alatomici,
quos ob singulares animi dotes ueneror admiror, me compelliant,ut eorum dictas rationes silentio non praeteream Minime concedi potest, inquiunt, membra proprie attrahere, quia non mouentur, dum a mentum ad ipse fertur,&tamen placuit Aristoteli Galeno meram attractionem, non modo sine mouentis agitatione secundum locum fieri non posse uerum etiam opus esse, ut hic uelociuimoueatur, quaruillud, quod attrahitur id quod imita particula praestare per sie potest, nisi manifestas fibras, easque carneas Obtineat qua quidem ratione, sicut tali uentriculus,&uesica, per sie ex arbitrio uoluntatis, apertillime contrahi ac laXari cernuntur; ita uenae moueri nequa quam possunt ridiculum est enim eis attractionem concedere, tum quia carnem non habent, tum quia fibras obtinent adeo confusiasvi obscuras, ut potestate magis, quam actu eas habere uideantur hoc ipsum arterijS qtice coriacea itidem sunt, accideret, nisi cordis uirtute agerentur. Tamen si quis rem ipsam sidulo consideret, icnitius conremplatur, non ita officulter has similesque obiectiones diluet. haud enimcxigit, qua uis attractio, ut attrahens moueatur, uelocior quidem motu, quam id quod attrahitur; sed
183쪽
IIIa tantum, quae contractu corporum fit,4 per or a na exercetur alioqui calor proprie attrahere non diceretur cuius tamen oppositum , tum alia multa,tum uero inflammata partes liquido ostendunt. Quod si quilibet calor elementaris nimirum, naturalis,& qui contra naturam est, attractionem exercere potest , sine eo, quod uelociori motu aetatur, quam id quod attrahitur, ego quidem non intelligo, cur arguitam acerbe illi debeant, qui posse membra per siua temperiei modum I idem praestare arbitrantur; siquidem calor naturalis, qui praecipuum anima instrumentum est, temperamenti quoque forma perfectio existit,&ut tot tantis'; animae operationibus commode inseruiat, ipse etiam certam mensuram temperie postulat. huic autem auetractioni, quae aut a calore, aut a temperie partis, aut ab ipsia anima prosicisci potest quouis enim modo dicas . nunc parum refert, si quando instrumenta, cuiusmodi sunt uenae, arteriar,4 caetera huiusmodi partes exfibris contextae, inseruiunt, proprium illud ina est, ut horum causi, motus secundum locum in attrahente fieri cernatur. id quod eorum exemplo, qui siu-
gendo aliquid hauriunt, magis planum fit persipi
cuum hoc quum ita sit, rationi quoque magis consionum est . tractoriam facultaten membris potius communioribus organis tribuere, quam motionis initium rudi materiae conccdere, in qua tamen . praeter ipsam elementorum mixtionem nullam naturae artem contemplamur: satiusque est arbitrari uenas tractoriae facultatis esse organa, quam cum Erasistrato asserere 3 eas instar sacci uel utris cuiusdam impleri, & quasi inanes canales aut aqua ductus materias suscipere, probandum certe erat, firmiori ratione uenaxnon moue-ἐ
184쪽
ri, praecipue quia si Galeno fides aliqua habenda est,
tertium quoddam eis motionis genus tribui Oportet. etenim , si moueri uenae nequirent, hoc aut merito facultatis , aut propter earum compositionem contingeret: primum quidem dici non debet, quia anima nutritoria, cuius altera facultatum attracitri est, non sunt destitutae. Secundum item negari potest, quia conte-Xtus fibrarum coriaceuso confusus ut illi arbitrantur, prohibere nequit, quo minus eaedem moueantur . nam habent etiam arteriarum tunicae similem fere texturam obscuram, quas tamen ualido motu cieri certo scimus,&quamuis demus eas a corde moueri: tamen negari
non potest quin eadem uigeat in utrisq; ratio, quum singulis arterijs cor facultatem largiatur, quae per ipsarum tunicas distributa pari motu aequali tempore easdem arterias cum ipso corde agitat nam si facultas motrix attributa singulis non esset, pedis arteriae non simul cum corde, sed diueri tempore mouerentur. quum ergo arteriarum contextus talis sit, qui possit uitali facultati obsequi ac inseruire: nihilque prohibeat confusia staminum congeries, quo minus eadem facultas illas dilatet atque constringat; nihil etiam obstabit,
quo minus uenae ob eandem causam, moueri possint. hanc rationem, si quis eam penitius introsipiciat, contemnendam non esse facile intelliget . nam status disputationis nostraeis erat, uenas moueri non posse, quia coriace sunt,4 potestate magis, quam actu fibras habent. Quod autem fibrae uiscerum carnea, de musculis enim in pra enti non loquimur in causa sint, ut eorum aliquod per se moueatur,4 quidem secundum uoluntatis arbitrium, nullo pacto concedendum est quia uentriculi uenarum motus naturalis est,ci ab eadem
185쪽
nutritoria facultate proficistitur,4 pari ratione per se incisique inest, licet harum fibrae ligamento sint,illius uero etiam carneae; 4n uenis motus obscurus adeo ut nullus esse ab aliquibus credatum in uentriculo ue- romani sestus sit . quis nam concedet quaeso unquam motum secundum uoluntatis arbitrium fieri posse absque musiculis quisve adeo contentiosius erit, ut asserat,motionem uentriculi ab imperio uoluntatis proficisci,qua tamen neque simpliciter , neque ex parte illa a o nobis pro nostra uoluntate fit, aut cessat,quamque iussi si nostro nec uelocius nec serius fieri experimus Sed ad renum attractionem nostra reuertatur oratio sistunt arteria per ipsorum substantiam undique distributar, cum sanguine serosius humor per eas fertur, uera attractio saltem arteriarum causa renibus negari non debebit quum earum beneficio, non minus horum humorem allicere ad se possint, quam cor ipsum aerem per uenales arterias quod si quispiam fibras quoque renibus tribuat dubitet autem,num neruea sint, 2 an carneae,an utriusque potius generis participes; is certe attractionis munus sine repugnantiavi inconstantia renibus uix subtrahet. Scripsi accuratius de renum, de quarundam aliarum partium attractione, non contradicendi studio sed potius, ut ueritatem, quae Omni mihi amicitia antiquior est , illustrarem ac defendorem Galenique authoritatem incolumen seruarem:
ac denique ut nostram expositionem omni ex parte absoluerem JoSerosus
186쪽
Serosus sanguis neque vacui causa ad renes accedit neq, a venis ad eos transmittitur. Cap. XXXII L
SErosum sanguinem ad renes per se non moueri iam
demonstratum est stuperest, ut neque ex accidenti hoc fieri ostendamus. Insaniunt profecto qui, ut hanc falsiam opinionem tueantur, ad acuum confugiunt. quandoquidem huius causa alterutro ex his modi se prosus humor ad renes duceretur uel propter dilatationem partium attrahentium , ut in follibus fieri cernimus uel propter consecutionem ad id quod uacuatur. Primum si quis dicas, uel errat uel quod intendit, non probat neque enim renes, perinde atque cor, dilatantur ac constringuntur neque , si hic motus inesset, a uacuo , sed potius ab arterijs emulgentibus fieret. Secundum adeo falsum est , ut confutatione non egeat quippe ea ratione nemo unquam ob suppressam urinam isthuriam Graeci uocant moreretur fieri enim nequit ut maior ipsius copia, quam si evacuata ad renes wnfluat. Quod autem uenae scrosum humorem ad renes non mittanti hoc enim probandum superest uel inde suaderi potest , quia uel prouidentia quadam eiu Lmodi humorem uenae dispensarent uel quasi inutilemae molestum expellerent. Illud minime contingere, erudita admodum oratione Tertio Libro de Naturalibus Facultatibus uentriculi exemplo declarauit Galenus hoc si conccdatur, attractio quoque eius , quod V utile est&delectat, pari ratione negari non debebit.
Accedit quod nulla cuidens ac strin. ratio assignari po
187쪽
me, neque substantia neque structura ullo pacto iqV ζῆd ei es tendunt, conuertatur Si quidem dum uenae contrairuntur ut humorem rei dant utique non illuna modo, sied etiam omnem una ipsis continetur Languinem, simul cum eo in renes compellent . minime ergo dicendum est uena caua 'etente urinam percolari: nisi renes trahendo is ora
ferant hoc enim reliquum est, postquam Vis, si renum attrac discesseri. comenitant
s Mnen serosim attrahunt Ismilitudinen totius sub antia
ergo serosius humor per se non feratur ad re
nes, multoque minus Olae uena eum mittant, reliquum est fateri uim quampiam in renibus esse, Quaro totius siubstantiae similitudinem, seros humoris qualitatem ad se trahere sit apta neque enim diuersa ratio astagnata potest, qua hic humor per renes feratur in v sicam, quave sanguis in omnes animalis palles dispen setur,&qua tandem Bauabilis secernatur sed quemadmodum arbores a terra per radices alimentum alliciunt uentriculus ex ore per ps insulam id, quod dentibus attritum est, iecur uero ex uentriculo per me
senterii uenas chylum,4 pinerea lienis ex hepat per uenosum uas id, quod ueluti fax est sanguinis, ac denquet
188쪽
que iocinoris uesica per suas propagines, ab eodem uiscere biliosum excrementum ita serenes,quod in languine aquosum est, ad se trahunt hoc enim humore perinde gaudentin delectantur , ac plantae terreno, uentriculus chylo, iecur singuine; eiusque uesica fa-ua bile .lienis uero atra praeterea quemadmodum hae particulta, quas dudum enumeraui, proprijs quibusdam instrumentis id, quod ipsis familiare est, attrahut;
ita in renes peculiaribus meatibus aqueus defertur humor; quos ut ob ipBrum latitudinem, anatomicorum Ioproceres stomachos appellare consueuerunt ita cita attractionem eiusdem humoris per eosdem in renes. deglutitioni eorum quae ex ore in uentriculum deferuntur, haud absimilem esse dixerunt oportet autem animum aduertere ne quis similibus exemplis decipiatur quibus euidentioris doctrinae gratia authores fie-quenter utuntur neque enim credendum est in illis quae hoc pacto comparantur, caetera omnia esse paria. nam iecoris uasa nutritionis eiusdem uisceris, ac procreationis sanguinis gratia extiterunt, qui tametsi im ropurus adhuc in ipsis contineatur, non tamen per eosdemeatus, sed per diuersos ab excrementis purgatur . atuas a renum dienis, non modo propter nutritionem , uerum etiam propter excretionem facta sunt uesica enim bilis, ut iam monui, per diuersa uasa ad se allicit
ium nutrimentum tum Xcrementum quae renes per
eosdem meatus mixta suscipiunt gula denique , dum attrahit, motum sensibus euidentissimum exercet ue-n renum secus in ipsis enim adeo obscurus est motus, ut a plerisque, qui unius sensus iudicio nituntur, ia sotionum momenta non multi faciunt , nullus esse cre
189쪽
OFFICIO DIE De secretione toti a sanguine in renibus va opiniones. Cap. XXXV.
nguinem una cum erosia humiditate renes
attraxerunt, illo ita, ut exposuimus, nutriuntur;
Rςb xo strinde ac succo melancholico lienis, tamici in V in , qu mdiu id, quod utile est, persone co I ctum fuerit Segregatur autem elusimodi humiditas a sanguine in ipse alimenti concoctione ut renum tum quia attractrix facultas ipsorum id, quod pro nutritione utile est, in eoru substantiam recondit, inutile uero expultrix uirtus secernit ac foras trudith tum uero quia naturalis renum calor, dum coctio perficitur, therogeneadis regat, homogenea congregat nunquid autem ad coetionem alimenti,4 ad humoris aqueis cretionem pingue, quo renes obducti sunt, perinde atque omentum uentriculo aliquid opis afferat, an Gn cus, illis examinandum relinquo, quibus Aristotelis doctrina maxime cordi est eiusdemque aut horis dei pinguis temperie ac generatione opinionem tuentur. x, Sed quaeret aliquis, cur serosia humiditas,di bilis flaua, it quae ob delitiam a renibus4 a uesica iocinoris attrahuntur, paulo post adeo inutiles&insuaue euadant, ut expelli ab ijsidem mei partibus cernantur hoc certe non admodum facile est explicares quandoquidem, neutrum ex his excrementis est ita immutatum, ut pro is priam naturam ac formam deposiverit aut certe con- trariam penitus affectionem adsciuerit nisi folle hoci. euenire quis credat, quia sicut maturi fructus facile putrescunt, ita etiam hi humores paruo momento seruan: P tur
190쪽
tur incolumes,&propter continuam, quae in ipsis fit alterationem , breui contrariam qualitatem assequuntur iob quam eos,non modo inutiles , uerum etiam noxios per pe reddit quod urinae exemplo non est dissicile persuadere quandoquidem, si haec diutius in uesica retineatur, acris foetida evadit. Aut simam' de his excrementis par iudicium, ac de alimento faciendum est hoc enim ubi uentriculus attraxit,eoque pro be satiatus est, tanquam onus aperto pyloro deorsum trudit: quamuis nulla alia ratione inutilis censeri debeat, nisi quia eius copia uentriculo iam satiato, superflua efficitur Vel est potius dicendum sierosum humorem expelli, quia coctione prioris alimenti iam a soluta, renes nouo indigent quod sine hoc humore attrahi non potest quamuis si hoc dicatur, par ratio de excretione bilis assignari non possit; quia iecoris uesica proprium excrementum alimento permixtum non attrahit. Caeterum quomodo urina a sanguine in renibus secernatur, non facile est explicare; tum ob alias multas rationes, tum uero quia ex prioribus anatomicis, alij tam obscure loquuntur, ni eorum sensum
assequi uix possis: alij non modo inter se discrepant,uerum etiam tam acriter pugnant, ut maXima par eorum, quae scribunt conuicia sint& contumeliae ego his posthabitis ad rem ipsam explicandam accedo Liquescit potus in renibus, ut Hippocrate arbitratur, quod ipserum caro instar quali aut spongia cuiusdam, humorem sanguinis traijciat accomodans spongiae nomen ipsis renibus, magis ad usius, quam ad substantiae similitudinem respicit quamuis enim renes instar spongiae humorem imbibant, contineant, ac deinde cinit tanti non tamen , si spongia rara est, ac laxi continuo