Institutiones pathologiae medicinalis (Editio Tertia)

201쪽

siora

31 I. Proprium huic acri est humores, dis luto crassamento, nimis attenta are ut incitato simul motu, irritatis blidis, erosis canalibus, vix coercendi hac illacessivant unde quae porro consequantur mala, pronum est eruere 288).312. Putredo, assinis quidem priori vitio 3IO.), nequaquam tamen confundenda, compositum notat acrimoniae genus, quo affecti humores simulo salem habent volatilem alcatinum, iteum huic permistum acre, foetidum Utriusque materiae, maXime tamen posterioris, corruptio demum putredinem constituit haec ideo ut nunquam non foetorem comitem habet ita nec nisi corporibus competit, in quibus natura oleos inest. Simplex alcati volatile etiam Ut rorem antevertere poste ΟΝ-GLII Xperimentis certum est. 313. Ex diversis ideo causis etiam nascenS

202쪽

x a AcRITATE MORBosAEscens profundamento habet spontaneam corporis nostri in hoc vitium proclivitatem 1 9.y, in qua tum fovenda, tum ab excessu prohibenda, mirabilem perpetuoselertiam natura ostendit Materiem itaque huic corruptioni praebent ipsi humores sani; victus deinde animalis, sponte aut vi praeparationis in putredinempronior; aquarum, aeris, putro corpore susceptus nidulantes in primis viis vermes; fomites ulcerosi , cario sit, cancrosi, gangraenosi,dc tabo in humores effuso inficientes Excitant autem accelerant motum septi cum calor ingens, maxime humidus, calor subito siccedens

frigori glaciali, agitatio nimia, stagnatio, aer non renovatus, cibi potusque vigente vita desectus, suppresia excrementorum ejectio, medicamenta, Venena, mi aSmata, contagia, quae, etsi per se neutiquam putrent, Vi tamen fermentali aut stimulante admista humoribus, selidis vivis applicata ocius, serius putredinem inducunt. 3Iq. Nata haec acrimonia, vitae in- se

203쪽

nutriendum ineptos reddit, pingue eli- ouat, rancore inficit, solida irritat erodit, tabefacit hinc febres acutas , putridas, contagiosias, malignas, inflammationes, e Xanthemata, gangraenas, spha- celos circulationis, secretionis, e Xcretionis, omniumque funisitionum turbas creat, saepe nec natura, nec arte si perandas Tetra quippe lues, corpore se-ines si scepta, dc pabulum sitam circumcirca in promptu habet, quod vi septica sibi assimilet, Wipsis vitae actionibus magis incitatur 3 13): hinc ubdole lis

cente malo, oppressis subito naturae viribus, medicati ejus motus Io I aut deficiunt, aut debiles minusve congruiplus etiam nocent, quam prosiunt IO ).3Is Salis cibarii abusus, maximecum potio aquae parcior est, nec sufficiens illius per urina evacuatio, acrimoniam muriaticam per humores di mundit. Horum inde di 11blutio, gravitas major, a quosae mucosiaeque partis exasperatio, circulationis calorisque nativi augmen

204쪽

tum, prUritus, rubores, erosiones, putrida carnium tabitudo, aut majore excessu, impacto in terram sale, durities inflexibilis. 316. Par sere ratio est acrimoniae ammoniacalis, quae salis nativi, aut huic adfinis, superpondium in nostris humoribus ponit, nascique potest, cum X- cretio salium legitima, per urinae potissimum vias facienda quoquo modo sup

primitur, aut exsiperans alcalescentis vel

acidi salis copia 3OT. 3IO. 3I2. salutari oppositi salis usu cicuratur. 317. Hae quidem manifestiores sunt& frequentiores, quibus humorum massa inficitur, acritates Multae supersunt aliae, quae aut ad singulos tantum humores pertinent, sto deinceps loco X- ponendae, aut commodius inter potentias nocentes T6. I9.) recensentur.

Morbi humorum ex vitiata fluidi cum piis cohaesione.

3I8. SI porro cogites, requiri, Ut inter diversas materias, ex quibus permixtis

205쪽

MORBI HUM EX VIT. c. 7s mixtis humores constant 27 '&seq.), aliquis detur adhaesionis gradus , qui

atque tam divortium justo facilius, quam nimis dissicilem aliarum ab aliis secessionem novum sese offert vitiorum communium 289. genus, cujus posterior species quidem ex supra dictis de spissi tudine humorum 282 ad 28 3 sic satis intelligi potest a prior utique singulari

titulo meretur considerari; quia vixdum a Pathologis annotata, non raro tamen in praxi obvia est utroque autem Onsistentiae vitio in humores inducto duplicem malorum diversissimorum fontem aperit. 3I9. Fac portionem fluidam cum crassamento 27 q. laxius justo cohaerere; mutua secessione nastetur hujus in . spissatio, inertia, reliqua mala, ante a8 s. recensilia. Tenuis contra pars, vasculis haud rite coercenda, perspiratione, sudore, urinis, alvi eXcretione, salivatione, praeter modum audiis, e corpore, non sine multiplici noXa, em uet

206쪽

176 MORBI HUMORUM EX VIae. c. 288. , aut in cavitates majores minoresve congesti stagnans, varias hydropum species producet.

32O. Prout autem crassamentum quoque diversimode a naturali sua cras defcctit, vitiata aut proportione, aut indo te suarum partium 276); ita ex secessione nascens concretio 3 I9. alia atque alia erit. Exsuperans mucus 278 vi scida, gummosa, pultacea dabit pissamenta abundans evolutumque phlogiston pinguia, sebacea, restinosa, am Ur cosa copiosior denique terra, ob parcius oleum macilentior, forsan infixo

propius sale acido stiptica et 8 haud

sat solubilis, cum de aquos latice elabitur, calculos, tartaros, ostea lapideasque partium indurationes generabit. 321. Difficile fuerit omnes explanare modos, quibus ista assectio in humores invehitur credibile tamen magnam partem deberi erroribus in diaeta diu multumque admissis coctionum vitiis, vehementibus aut diuturnis circulationis ac motuum vitalium turbis, subribus in

207쪽

MORB1HUΜΟnUM EX VIT. Sc. 77 termittentibus longinquis , anomalis malignis '), affectibus spasmodicis, excretionibus inordinatis, c. Quo retuleris sorte haereditatem. Morbi Humorum SinguDrum. 322. PLURIAI fiunt, quibus succi C. H. inter sese discrepant, eaque praecipua quum suis quemque muniis aptum reddant. Quocirca multifarii in hoc genere occurrunt a statu naturali deflexus, tam ob frequentiam, quam ob perpetuum fere cum vitiis universalibus nexum, apprime notandi ut ideo ordine pertractari mereantUr.

Chyli vitia.

323 CHYLUS primarum viarum pro materie habet succum ex cibo potuque ingestis prolectum, liquoribus inquilinis, qui in hanc ossicinam confluunt , permistum, aere, calore, Virtute organorum primae

208쪽

primae digestionis mutatum Naturam ergo eorum, quibus constat, & virium, quibus mutatur, gradum equitur, duplicique hoc ex fonte vitiosas non minus, quam laudabiles, trahit qualitates. 32 . Quum vero nutritioni destinatus per universum corpus distribui debeat, vitiatus non primis tantum viis nocet, sed labem quoque sitiam in omnes humores , qui mi selida diffundit ut

merito plerarumque cacochymiarum cachexiarum origo inde repetatur.3 23. Acrimonia acida, suis ex causis natas 3O7. , in chylo frequens, Ventriculo ac intestinis irritatis producit ructus acidos, cardialgiam, Oracitatem, satus, tormina, pasmos, pyrosin bilem praecipue enervat, virore inficit Maco re, qui hinc ad feces etiam alvinas deducitur, toti intestinorum tractu non

solum, sed per amplissimum hujus officinae consensium universis etiam corpori infestus acri denique in systema circulationis delato oriuntur mala 3OS. Ἀ-

numerata.

209쪽

CHYLI A. 79316 Chylus austerus generatur ex ingestis similibus, immaturis, acerbis, vinis austeris, ab usu ab rbentium, adstringentium , coagulantium maxime sicubi copioso liquore non diluuntur, inque debili corpore nec vi di sibi vente bilis, nec valido motu animali, tenuantur.

Producit dolores in primis viis stringentes , algentes , anxietatem introitum in lactea sibimet impedit hinc restagnans, cum fece mistus immeabili, tum suo pri-Vat nutrimento corpus , tum cybalis intra coli sacculos coactis, alvo pertinaciter adstricta, colicas spasmodicas, haemorrhoides & harum consecutiones creat aut intro admisius glandulas me senterii obstruit, vitioque in reliquos etiam humores diducto noxas 283,3O9. in

fert.

327. Putridi nidorosi, in hoc succo multiplex origo 312, 3Ι3.). Id semelsius ceptum ubi menstrua primae digestionis, praesertim bilem, infecit, ubique alimentaris parietes sua mephiti imbuit, vi septica dein in ingesta grassatur ate-M et que

210쪽

doro si sordes putridae oris, linguae, faucium, sitis, prostratu appetitus, nausea, Vomitus, an Xietas, calor molestus,

di arrhoea putrida, a phthae, raptoque in interiora putro re mala stupra 3 q. me

morata.

328. Nec raro ranco chylum insesset degeneratio sui generis siccis pinguibus vegetabilium manimalium natura blandis , insipidis, nec odoris, propria, qua occultum in iis acidum evolvitur mirifice attenuatis, Velut igneis, materiae oleo sae particulis iciatum ita

acuitur, ut Odorem saporemque acerrimum, vim stimulandi rodendi ac urendi, simulque majorem volatilitatis gradum consequantur Unde liquet compositum quidem salinae oleo saeque acritudinis genus pariter hic locum haberes, atque in putredine 3 12 ; at si naturam utriusque spectes, longe diversum 't. Nascitur illud in primis viis ex