De antiquis mensuris Hebræorum; quarum s. Biblia meminerunt, libri 3 Caspari Waseri, Tigurini ..

31쪽

D MEN sv Rr CONTINVO, M. IIcoprehendendo ac δακτυλοδοχθι , quasicomprehensiope quatuoriguos Hesychio vero δα. ρον sive quasi munus, sive

are=isdrato meronymice; illae ut Vitruvius explicat, se imper eratur per palm Uni manus unde dictum τετραδα ρον,πεντα-

α ρον,ορθοδωρον 5 c. quod postremum est mensura con stans digitis circiter denis, sive palmis duobus cum semis se &c. Aliquando&eidem Hesychio, dicitur m a m thama,spithama videlicet minor, sed improprie item Σα-

vel id, quod magnitudine pati nicii urna ταλα G.-νο Pal. sim/, populi anti lucissimi Syria ,κατ ιντίφωσιν,quas T im re

longe lateque exporrectivi extens, non in palmi dunta I

xat spatium ut certe constat, Palaestinam olim, Plinio te eur. ste, terram maximam fuisse: Z idem Ana. Marcollinus confirmata: b. in laudem Palaestinae his verbis erum hist. Pens: It tima striarum nunc eu Patisinager inieret Eam Naproten , costis abundans terris se nitidis , ct civitates quasdam habe s ' Ciab, Zm no i cedentem e sibi invicem a serpena uis annitas,ut e scis rea, Eleutheropolis, eapolo L sca-LA, Gaza ulla,ctc. Ob quam causam Palaestini quoque dicuntur habitator funicuti maris Sophon. ,s ad mare quippe extensi tanquam per funicu ui quo terras: agrOSΟ-tim metabatur, timetiebantur S distribuebat, trita phrasi pro terra seu regione ipsa. unde Chaldaeus Net, et: δὴ r

ama, oram maritimam vertit, quasi tractum marinum, ut

quae sita ad mare mediterraneum longe lateque exporrena fuit quanquam, ut loc addam, Palaestini ab Hebrga voce E P. Apeli thim &Palaestina a Pita,n e scheth, dicta videantur verisi initius qua voces natae sunt ab inustato U Iphia sch, cinere auipulseres involvereo congcta e quq ceremonia antiquis populis orientalibus luctus atquc poenitentiae fuit symbolum quos cinerem&pulveren terrae, inde ortos,eodemque redigendos, cum humili ata

32쪽

x Alana ea Virrs VRARUM LIP. I. profitebatur,tanquam cinere aut ulverem volu i es conspersi, partim ob vitae morum siue improbitatem , t absorti a Mi-sraim, Cham filio, velut 'κα si κο ακἀόα malicoris mala ova, ut ellis proverbio in coenos silmocinere S pulvere scelerum flagitiorum lite volutarentur. partim, qu bd hoc nomine significare vellent, etsi opulentii potentes elsent, ac proin sit per l, S arrogantes, tamen se nihil aliud esse coram Deo, quam vilissimum&ab ectissimum terrae pulverem atque cinerem, tandemque omnem hanc suam opulentiam C potentiam, in cinerem S pulverem, hoc est, in nihilum, abituram . quam utique Veterum consuetudinem in multis Scripturae locis manifeste observare li

y-: Caeterum, ut ad rem redeam, an quae Graeca πιελπι-

ia , olim fuit mensura, eadem hujus nostra apud He

proxim- braeos ac Syros mensurae fuerit ratio, etsi nihil certi aut explorati habemus tamen certissimum est, hanc. alias Hebraeorum vel Syrorum mensuras quam proxime ad Graecas accessisse ut pasim in Exodo, Regum S Paralipomcnt in libris, apud que Ezechielem in publicum exstant cxempla clarissima. - Proverbialiter deinde ad rem itidem brevem aut ' --, . . muram a uetant Digiti vox significandam adhibetur tophach sive παλιως , , P, in unde conquestus regius Pro 'laeta Psi ad. 39,6. Deum se hos de spasmos, innuit dis

posuisse brevi simos, cui non plus aevi superfici quam est palmus clipit hama, tanquam si dicalpa am, vel positos inmensura quatuor digitorum vel pithamar, adeoque menta; Ios, ut Vocat Apule us Vel breves, ut reddit Hiero nymus vel mimo TV pauci,nimos, ut interpretatur Aben EZra in quem sensum Seneca , unotum si, inquit, suo .ivimus,cta a Pincummu . Inde etiam perp γυιι-lesia

33쪽

D MENfvRI CONTINUO RVM 3Ios a morum intelligit Ieremias Thron. 2,ro. per ῆ a vissimae staturae ac tenerrimos, horrendam arvi sui famem depingens in qua matres comederi ni liberos suos adhuc palmares, hoc est, parvulos admodum ac tenellulos. Vaetabius reddit larvulos ureducantur, metonymice, respicies

in verbum tu tippeach, quod est primis siendere aut ex-ptinare,aut almis accre volgestare, ut nutrices matres solent infantes fasciis adhuc involutos 5 educari solitos, parum is quasi explanare dirigere, ut membra in longum planum distendantur decrescant, ne fiam distorta quod Verbum t 2ίaci Scriptura usurpat νθ ρωποπαθιὼ de Mundi rectore Deo, primo quidemisse. 8, 13 quum dicitur palmo dexteras acrios expandisse, scilicet ut lint planii explicati veli instar, ad demonstrandam ejus increatis gubernandis coelis, adeoque tota machina hac potentiam simul&sapientiam: dena de verbita Threni Scap. 2.Ver 22.

quum diciturJudaeosptima gesti se, hoc est, summo&intimo amore complexus, ut matres complectuntur infantes, quum eos palmis, hoc est, manibus gestant, mollicu-leque contrectant.

6. Aliquando per 2 tophach, seupalmum, eadem met, et

TErtia Hebraeis usitata Continuorum mensura est raptiis

34쪽

i ANTI Q MENfVRAR, LIB. I. constabat palmis moribus, si ve digitis duodenis, vel notavem pollicibus, ut R. David notatui Radicii codice, continens tantum interuallum, quantum est digitis extensis inter pollicemi digitum mimum, siue auricularem: Graecisam αμ proprie quidem unde a κυῖκα si hama, siue palmus maior nuncupatur quae crat hama,clC- finitore Hesychio . . ra τρον γα τῖμεγάλου δακτυλουί is τὸν

serasi patium inter posticem, e digitum magnum, HVltis

minimum interjeciva, at is vocat Dodransped , vel πλως Dodrans, mensura constas novem unciis, ut dictum qua in κοιτ ε ηςoc sic appellant ab asse, quod ad conficicndum

assem desit quadrans. Auctor lexici Talna udici dicit siem PQ , pugnum in longum proten um: de Rabbini, inque his Κ inachi, interpretantur CN 'gn, rtzsam-m mensuram dimidi cubiti cubiti videlicet majoris sive sacri, qui constabat palmis sex quibus adstipulatur Elias Levitam Thisbithe suo qui praetore a testatur . .er Ibvocari a up v nis N et: ah ι insitum parvum, non quod quidem cum digito sit mensurae ted quod Vetereseo olim mensi sint thymiama, ut traditidem lex ici al-mudici auctor adeo ut digitus certi moduli fuerit nomen in aridis sacris dimetiendis apud Hebraeos, veluti idem in liquidis, quaeductibus nimiru, certus quidam aqua modulus fuit apud profanos, quo a priscis Romanis aqua ex

castello in vicos aut regiones, aut etiam in patritiorum, Vel nobiliorum aedes dividebatur. Habebant enim a Quae ductus sita castella ad divortia vicorum, X quibuSaqua a castellario per uncias digitos dividebatur, qui digitus si rotundus esset diametrum habebat unius digiti, ut auctor

est Frontinus.

35쪽

D MENfuRI CONTINuo Ru M. IIb ilhamae&in longitudine S in latitudine dicitur fuisse a flem, ocrosanctum illud: stupendum sacerdotis Abaronicite et i, ctorale, cui inditum erat seblime&plane divinum oracu a .lum veridicum Vrimo Tummim, cujus mentio sit Exo. 28, I 6. 39, . Sic απερογκ ille gigas Palaestinus Goliath,

iuripe o 'funda rarinte, dicitur altus fuisse excubitos cum Zίωh, hoc est, orthamar GDeus dicitur coelo Gli. a.

unius, sive Dodrantu, si ve duodenum igitorum. Haec de Dodrante.

VI. De Ca gomedici et amm , sive Cubito. Varia mensura Continuorum apud Hebraeos est bi bitus vel Cubitum. Haec gemina ab eis voce insignitur. I MDicitur enim Izagόmed vel etiammia Chaldaice atque Syriace, CN amia unde petN ammth, ejus plurale, in Targum, S alibi passim obvium. Quae utraque vox cu obit. bitum declarat primum proprio sensu, hoc est, os brachii extentum ab ima manu ad brachri curvaturam , quo osse innitimur quod quia cum firmitudine fit, ideo CN armis , vox altera, ad CN aman, sirmum vel abiis esse , stitὸ revocatur Graecis LXX, Josepho&aliis dicitur πῆχυς,

ἀγκων, Στυγων,Λ aliis nominibus.

a. Ab hoc primo&proprio sensu vocis 'cagόmed fit --bii. et a gammo cubitalis vel cubita , is vel id, quod cubiti Tlongitudinem aequat metonymiccngma u. unde Prim i Drmia extrema Indiae incolae, a cubitalis logitudinis statura ter nos enim Dodrantes non excedere Plinius auctor est: quasi cubitan s. ut certe αυγμῶ , dicitur Graecis, Eustathio

36쪽

ANTI MENsu ARUM LIB. I.&aliis τοῦ γιοῦν , Vel tanquam χυαῖ - τοῦ π:χεως, itidem a cubiti mensura de quibus cubitalibus, sive breviculae admodum staturae homunculis Munsterus, alii, intelligunt locum EZech. 7, Ii ubi Izagawmadim fit mentio per haec Prophetae verba Gamma ubi erant in turribin tuis,&C. Verum enimvero quum de viris militaribus Tyriorum illic agat Propheta, veri simile non videtur, imo ludicrum est, intelligi Cusmodi brevem atque humilem corpore popellum, qui paullum supra terra exstat, ut loquitur Apollinaris Sulpitius apud Gellium Scqui, ut canitIuvenalis Satyra 3.

parvis currit be aio in armis vox impar hosti, rapit ipcr aera curvIs Vnguibus aevaferturgrue . Si ideas hoς

Gentibus in nostris risu quatiere essedisii:

anquam ea tem sit u lectentvrpralia, ridet Nemo, bi tota cohorsperi non si altior uno. Rectius igitur inenti Prophetae accommodatius intelligamus Gammadaeos, Phoeniciae populos; quos a cubito dictos existimandum; quia Phoeniciae regio cubitali forma in mare projecta fuit, a quo postea devorata est Gammaris

fortean dicta, ut scribit id et Plinius lib. a. nat. hist. cap. 9 I. etsi eo loci mutatione unius hoc rae Gammates raONTI Vltpro Gammades vel certe Tyrii cubitales dici possunt X vocis etymo, quasi lacertosi aut brachiales, hoc est, milites robusti, firmi, validi, fortes, praepol Crat CS,&c si Ab eodem primo cubiti sensu nata sunt adagia, Aγκ-ιὰ Ecclesiastico cap. i. vers. 24 quoium uir si tu declarat s avarum ac sordidum esse prioris quid in allegoria salsa- Eius ducta, quibus mos est narium mucum cubito ab

ster ere, quippe manibus maria alii grae oppletis poste-

37쪽

D ME usu Rr CONTINUORUM. I riotis vero ab homine nolente largiri de pane, hoc est, vi Otia vel alimento suo, pauperi vel egeno , sed illud obnixe custodiente. L. Druitus hoc posterius de eo Interpretatur quina hoc tantum incumbit, ut paret necessaria ad vitam, nec de ulla re sollicrius est, quam de victu qui sensus

fere convenit cum priore Esten in proprium avari anxie cogitare de futuris necessiariis ad uuam, seque ipsum

animi discruciare unde ullius GDgno malo est, inquit, hominibus avaritia , idcirco quod homines magnis se multu In commodis conplectantur propterimine am secum cupiditatem.

Pythagoras guur ab hoc malo dehortatus, pulchrc dixit, χοίνικι κη δ κ 1 - , Choenicine insideas hoc est, De victu ne misti sollicitus sis in diem crastinum, ut explicat Hieronymus t

Fuit enim Choenix, ut suo loco dicetur, ii mensum sive cibus diurnus militum vel mancipiorum Graecorum . ad quod omnino Servator alludia Matth. 6, 3 quum dixit: estote ficitiae crastina, hoc est, excussa Nummas fiducia de rebus futuris,& procul etiamnum absentibus, anxie ne cogitate Crastinus enim dies sollicitu, erit sibi ipsi quod L sidem eloquentia princeps Tullius sic exprimit se ad Ame.

quid crasinu dies adcogitandum nobis dabit, P orginii latic rcui Logistonapi Tagi biompi albi c. Stulta etenim ela meditat praturi mali, aut serrasse ne uturi quidem satis en desum

malum omne, ut venit, ait idem de sententia Philosophorum . Caeterum praetcrjam positum sensum Junius alium ' in,' Tu offert. Dicit enim nomme τοῦ Arhξεως quam ille impacZIo nem redda notari non sordes vel avaritiam,quae dem, probitatem caeter ins bonas arte ubvertit, pro his verbiam, crudelitatem, Deum negligere,omnia venalia habere docet, ut loquitur Sallustrias: sed innui violentiam ac furtum. Violentum enim esse, qui rem suam eripit alteri nolenti&contra ni tenti: Cluti contra nit: turis, qui panem sive alimentum

suum habens, cubitum et appingit arque circundar, nc c-

ripiatur sibi. C

38쪽

gilius,Suetonius, Scalia,Vocant ulnam abωλίνη, Graecorum voce, rachium declarante. Ab erus enim flexu intervallum

est cubitus ad digiti medii supremam usq; partem Columella noni una semipedem, quasi mensuram pedis semas. M --, S. Porro antiquis ima, usitatissima, ac proinde celeber ora eis rima mensura est Cubitin. unde νικῶς Ἀαρεξοχην pro sera aliquando sumitur ut patet e XJeremiae loco Cap. I. V. 1 Advenit cubitin avaritia tuae. Vbi cubitus est mensura,vel tempti quod ad mensuram refertur, quo Deus teterrim qavaritiae&nefando quaestui Judaeorum, qui immensurabilis Minaestimabilis fuit, fixit mensuram ac modum quanquam doctissimus Mercerus exponit per Eadem tibi men. surί metientur. ut sensus sit, Eodem modo sive cubito atque librare pensum iri Judaeis, quo ipsi aliis, avaritia sua impulsi, injuriam fecerunt in quem sensum Graeci dicunt, inris are, 'dem cubito pro, eadem mense rί, se regula. Edi qua gC-neralissama significatione natu metia est, 'etπῆχυν πεδιδου, ωMea juxta cubitumprofecit, de eo, qui profecit certa mensura dei qui de maxima sive maximis accesssionibus cisi alii aliter, s licet aut interpretantur; qui promotus eis r dm Moral quod consectarium cst superioris: prout cubj timensura caeteris mensuris major&lior est aut quio dine legitimo progreditur, tanquam si dicas, a minoribus ad majora paullatim,&κ οδ M perinde u in geometricis exorsi a digito, qua mamma est mensura progredimur ad palmum, a palmo ad pedem, a pede ad cubitum, doc. e. , Ma Ut autem veteribus Hebraeis in numario censu Si 6 secer clus qui monetae Hebraica princeps est, alius fuit commu-

et Abstu iustam alius vero acer sive lcgalis Mecclesiasticin ita

39쪽

D MENfuRI CONTINUORUM. I in mensurarum etiam ratione cubitus fuit duplex omniu-

impro anu sive ci ita, de CN amra ha edita sebitus notus sive et utaris,d CN a maris ch ί cu' si iactis,u jm cubi in vasorum ive instrumentorum, fuit is, quem operae vel architecti unde S hised rum cubitu vocatus vulgo observabant m dimetiendis rebus non sacris sive ecclesiasticis, sed communibus civilibus qui dicitur exegetice, sive ad disterentia cubiti sacri et Namma bsb cubris et uigi, ad vulgarem scilicut ratione longitud miscubitalis De ut.3,ii. S CN ammathmi ab, cubiIus mensurae, me irae cilicet notae, ec ab omnibus receptae, Io 3, 4. Hic cubitus quinis constabat palmis, juxta Hebraeorum definitionem, hoc est, vicenis digitis Hebraicis, seu quinis denis pollicibus vel unciis quam sententiam firmat inter Hebraeo R. Ab cn-Egra, ex prei e cribens, ubi tum notam sive vulgarem de commune palmos continuisse quinos Alu magna docti: nae S auctoritatis viri recentiores cubitum communem Hebraicum duplo fac sunt minorem sacro, hoc est, palmis definiant duntaxat tribus, prout sacer qui duplo major fuerat, palmos continebat sex. Haec sententia quia non nisi monetae Hebra a ratione, qua civilis Hebraeorum Siclus duplo minor erat lacro, d econtrario sacer duplo in Mor videtur niti ideo L storibus aestimandam rcim quo

8. Hu)us cubiti mensura, diluvij olim tempore,

cula cuncti, Eluit orbis definita videtur caere chi ίma ad coit senos continuerint palmos singuli quanquam geometricos hic accipiendos velint quidam, quos ivngulos excubitos habuiise Origines testatur in sermonibus, quibus librum ortus Mundo xplanat, Augustinus lib.i. m est. super Genesin: iub Iatis amplum hoc aedi-

40쪽

ANTI MENfVRA, M at B. ficium ad tot animantium genera recipienda fuisse constet. Qu idam AEgyptios intelligunt; quorum singuli continebant nostros communes quinos Moses quandoquidem ille magnus omni sapientia AEgyptiorum, qui geometriam summopere dilexerunt vehementerque coluerunt, fuit eruditus. Sed simplex sententia est, fuisse cubitos communes vulgares, pro modo videlicet cubitorum humanorum, qui Mosiis tempestate, qua diluvii historiam descripsit, in usu esse potuerunt.

quai i. His etiam cubitis quae invaluerunt: atm circumscriptus:&Suburbanas dia civita-τ. o. se. Ium Levitis datarum diitributa 5 Sponda errea raύγιγrium N m mλιδρίου Ogι repraesentata qui gigas immane dictu tam

I ,. ii ingens capiti suo faXum imposuisse fertur, ut eo totam I sraelitarum multitudinem unojactu obruisset, nisi upupa advolans,&humeris gigantis insidens, continua corrosione lapidem perforasset unde caput Mus fuit transmisium. quod tamen nequedum ei impedimento fuerit, nisi dentes ipsius subito tantum crevissent &pro minuissent, ut nec sursum, nec deorsum saXummovere potuerit sic autem praegravatum: oneratum a Mose, occubuisse.

credatIudaω anesia, nos ego: ait ille. Et qui credamus fabellam nimis olentia Sed his similibus Rabbinorum scatent scripta. quanquam κεχαροσμένα τε - η Πμα m ulla con tineant. βψρονη- IO. His praeterea cubitis definita fuerunt Ehudi bipem

a i Sam necem paratum:&Domussitus Libant, aliaeque civiles pri

vataeve structura Solomonis. In quibus structuris cubio os communes intelligendos esse, liquet cX eo, quod do-Aur, a ius saltus Libani major&lior fuisset domo Dei, si illa cubitis sacris intelligeretur constructa ut taceam aedi

ficili fuisse non sacrum, sed polsticum civile, quippe