장음표시 사용
101쪽
s aut album, aut ex viridi pallidum, aut v hementer rubrum, aut spumans dejicere, mala haec omnia. Sed malum quoque est,
subpallidum ,& leve. His autem alvi e 8o crementis magis lethalia ferint nigra, aut pinguia, aut livida, aut aeruginosa, aut foetida. Ubi vero varia eXcrementa rejiciuntur , longioris quidem morbi notae sunt, nec tamen minus habent periculi.
8 s Sunt autem ea strigmentosa, & biliosa s&sanguinea ) & porracea, & nigra, modo
simul inter se mixta, modo per vices prodeuntia. Optimum autem est flatum absisque sono & crepitu exire; sed eum tamen 9o praestat cum sono prodire, quam ibi r volui. Et sic quidem prodiens hominem vel dolore actigi, vel delirare arguit, nusi ipse fortassis de industria crepitum emi tat. Dolores, tumoresque praecordiorum, 9 s qui recentes sunt, & sine inflamatione, sonus in praecordiis excitatus distatuit agis. que , si cum stercore, & urina, & flatu e cessit;sin autem ipse non cesserit; at prodest tamen ad inferiores parteS evolutus.
. εκ των in ονδρίων πονους τε , καὶ τὰ κυρ-
inarum in morbis coorderatio, N ex silis pruno icon: Pingu dinis urinae pereatantis, N -- lecularum in eadem apparentium dijudicatio. Vomitus, qui bonus, qui malus.
Optima autem urina est, in qua per totum morbi curriculum donec ipse judicatus sit, subsidet album, leve & aequale. Securitatem enim, & brevitatem morbi pollicetur. Si vero intermittat & modo liquida, & pura est, modo habet quaedam ros subsidentia alba, atque levia, morbus longior erit, & minus securus. At si fuerit& urina subrubra & sedimentum ejus mmile subrubrum & leve, haec quidem di turnior priore fit, sed admodum salutaris. Ho Malum vero si urinarum sedimenta tam Των Ουρων ἐν re οις σκε νις, και-εκε ν
102쪽
παπι τοῖσιν ἐθιε μθνρισιν. quam farinam crassiorem repraesentent,
pejus autem si quasi bracteolas. Tenuia quoque, atque alba sunt admodum vitio. sa; omnium autem pessimum, si quod subsidet, furfuraceum est. Nubes Vero, quae I Isin urinis esseruntur, albae quidem bonae, ni Fae vero malae sunt. Quoad autem urina fulva fuerit, & tenuis, crudum esse morbum significat. Si vero & morbus lonWs sit, & urina talis, periculum est, ne Iao sufficere homo non possit, quoad concocta sit urina. At magis lethales sunt urianae foetidae, & aquosae,&nigrae,& crassae. Sunt autem viris quidem & mulierubus urinae nigrae deterrimae; pueris Vero Iis aquosae. Qui urinas tenues & crudas metunt multo tempore , si reliqua signa salutaria sint, his abscessum ad loca infra
3s septum transversum expectare oportet. Quin pinguedines supra innatantes ara- I3Oneoste, improbandae; colliquationis enim signa sunt. Spectare autem oportet urinarum nubeculas sursumne , an deorsum
ferantur, & quales hae habeant colores; &quae deorsum cum iis,qui dicti sunt, color, Issbus feruntur, eas esse bonaS censere, ac laudare; quae vero sursum cum dictis coloribus, eas pravas esse, talesque improbare decet. Ne vero te fallat,si Vesica aliquo morbo laborans hujusmodi urinas red- 1μdat; non enim totius corporis, sed ipsius per se indicium est. Vomitus autem uti-36 lissimus bile & pituita quam maXime permitatus, neque admodum crassus, neque multus vomatur. Sinceriores enim dete- I Friores sunt. Si vero quod vomitur porrDceum , aut lividum , aut nigrum fuerit, quisquis horum colorum fuerit, eum malum esse existimare oportet. Si vero omnes idem homo colores vomat, id admo- Isodum exitiale jam est. Celerrimam autem mortem prodit vomitio livida, si graviter oleat. Omnes autem supputridi, foeduque odores in omni vomitu mali sunt.
103쪽
CAPUT IX. Prootiones in morbis puledentibus ex sputo , gravedrue,sser tamento. Suppurationis
ex d ribus pectoris N pulmonum futura agna cumsuppurati
num admodum perniciosarum lethalium, tum etiam ear- , quae
i es AT sputum in omnibus pulmonis & lv 3 11 terum doloribus, celeriter, ac facile expui oportet ι & valde commixtum sputo fimum apparere. Si namque mututo post doloris initium flavum eXpu 16o tur ut fulvum , aut quod multam tussim eXcitet, neque valde commitatum , deterius est. Flavum enim si sincerum fuerit, periculosum; album autem, & viscudum, & rotundum , non bonum. Malum
16s autem & quod pallidum admodum, &quod spumosum est. At si adeo sincerum fuerit, ut & nigrum appareat, hoc illis deterius est. Malum quoque si nihil expurgetur, neque projiciat pulmo, sed plenustro in gutture ferveat. In omnibus autem morbis, qui pulmonem exercent, malum est gravedines, atque sternutamenta praecessisse, & consequi. In aliis Vero maxime exitialibus morbis, sternutamenta 17s utilia sunt. Sputum vero flavum mixtum cum pauco sanguine, in peripneumonicis, si inter initia edatur, salutare est, & valde confert; si vero septimo die, vel etiam serius procedat, securitatis minus est. Om- Ito nia autem sputa mala sunt, quae dolorem non sedant; pessima vero nigra, ut describptum est; omnium autem, quum evirea tur, optima, quae dolorem sedant. Quibcunque vero dolores ex his locis neque 18s per sputorum expurgationeS, neque per Decum alvi dejectionem, neque per venae sectiones, & victus rationes,& purgationes sedantur; eos suppurationem concit
πλευρι α νουσημασι, καὶ προγεγονεν , καὶ ἐπιγενεθα κακον 'AM' εν τοῖσιν αλλοισι
104쪽
mλεται, καρτα , ῆν τε δε μέρει τατιμ πιω ἀναε οποὴν τε ὀ P. Man δε, ξν αρδετα νς ξειν τὸ ἐ-ημ1o dra ταυπεω τῆ πυλου εαμαίου ἐοντος x7SN - αριατος, t arram οπερα. 79 Ελπὶς δετον τὰ τοιάλα πM-α ἀπο-εῖθαι τεσσαρεσκαιδεκατο ν , Ni τι d/εον επιχε Παι Φαων. Ἐδε δε υ μεν 8' ὐγειὰ ταδε ' ἀπετεως si ερειν το lia, ευ ο - ῶα,ο-π ἀπο- ραι, δ' k το, τε πω ον μυδίως ἀναασσειν, υ, τε σῶμα οφυῶς, ψαλθαι 38 Θερμών τε εῖναι, κώ μαλλυιον, καὶ δίψαν Wj εχειν, οὐρά τε, κ- ραχωρήματα, καὶ ὐπνους, αιὶ I τας , ως διαγεγρα cat ' εκας α εἰδεναι Is ἀγαθὰ εον τατα, καὶ λιμνε ι. mi γαρ L 3 πάντων τα in επιγωμνων, ἀκει ἀποθάνοι ὁ ἁν set . Ην δε τὰ ρον τοι ἀμπων επιγίνοιτο , τὰ δε R1' ου πλείονα χρονον σας, ξ τεσσαρεσκίiana 8μας, ἀπολοπ' ἁνα ἄνθρωπος. te sputo suppurant, admodum mitiosa ,sive biliosum illud sputum separatim , siseve cum pure opuatur. Maxime vero si ab hoc sputo septimo aut vetustiore prodeunte morbi die, suppuratis procedere 19scceperit. Qui vero talia spuit, ne decimo quarto die moriatur, metus est, nisi quid boni ipsi accesserit. Sunt autem haec bona, morbum ipsum non dissiculter ferre, ex facili spirare, dolorem sedatum esse, fa- 2oocile ocreare, corpus aequaliter molle,&calidum esse videri, sitis nulla, urinae, dejectiones, somni, sudores quales a nobis dicti sunt; singula nosse oportet, cum s perveniunt, bona esse. Haec enim omnia si 1os supervenerint, non morietur homo. Quod, si alia quidem ex his apparent, alia autemnon; is quartumdecimum diem non eva.det , quin intra illum pereundum sit. ΚΕΦΑΛAION I .'
δε- διαγινωσκειν. Πεν πλευ- ρου του βρο ηματος, περι ρ ε - . CAPUT X.
uri ex suppuratis nam aut undecimo die pereant. Aliae suppurm
rumque principia , quibus notis observarida. Item inus in suin
ας σκαίδεκα -ρας. G si 89 επιγενομm MAla vero his contraria sunt: si morbum LI Onon facile sustinet,si spiritus mawu & frequens est, si dolor non desinit, si sputum dissiculter edit, si valde sitit, si
corpus a calore inaequaliter aflectum est, si ventre & lateribus vehementer calenti- 2Isbus, frons, manus pedesque refrixerunt,
si urinae, & dejectiones, & somni, & sudores,quales descripsimus,provenerint; haec omnia mala esse sciendum est. Nam si aliquod ex his cum sputo se ostenderit, cer- 22 ta mors est nono, vel undecimo die, priu quam aeger ad decimumquartum perveniat. . Ista igitur ratio conjecturae debet esse in hoc sputo, quod admodum mortiferum est, nec ad diem decimumquartum 2 2 sperducit aegrotantem ; atque bona mala-
105쪽
que signa , quae superVeniunt, reputa tem , ex ipsis praesagire oportet: sic nim verissime praesagias. At aliae suppu-23o rationes rumpuntur , plurimae vigesimo die, aliae trigesimo , aliae quadragesimo, aliae ad sexaginta dies pereeniunt. Spectare autem oportet principium suppurationis , & numerare ab eo die , quo
23s primum homo febricitavit, aut si rigor' primum ipsum prehendit, aut si pro dolore gravitatem sibi factam esse dixerit, in eo quo dolebat loco. Haec enim per initia fiunt suppurationum. Ex his
1 o igitur temporibus ruptionem oportet exspectare suppurationum ad praedicta tempora fore. Si vero suppuratio duntaxat 3 fuerit in altero latere, tum Vertere, tum ediscere ad haec convenit, num dolor aliquis sterum latus detineat, & an alterum altero sit calidius; & aegro in latus sanum decumbente, interrogare ipsum, si uod ei pondus desuper impendere vueatur. Si enim hoc fuerit, in altero la-xso tere suppuratio est, in quo pondus as- fuerit. At purulentos omnes hisce sDnis cognoscere oportet. Primum qui dem 11 febris non dimittit , verum interdiu tenuis detinet , nosti vero αss major, & multi sudores oboriuntur, tussesque, 9 tussiendi cupiditas ipsis inest, & nihil effatu dignum expuunt,
oculique cavi fiunt, m las rubores obsident, & ungues quidem manuum ad- 16o unci evadunt, digiti vero summi maxime incalescunt, & in pedibus tumores fiunt, & cibos non appetunt,& pustulae per totum corpus nascum
106쪽
γνομένωνάγαθων ,κ κακῶν σημεῖα. um s boni N mali nascentium Κάνλνος in. τ- άπος οἴτε- άφαν ον gna t. sub dentes, ue recurrentes. των , ψ παλινδρομουνl- άλθα τοῖς γα periculos , quidam senioribus, ραlεροις, λου τοῖς νεωlεροις πονηραίδει. quidam junioribus magis fatales.
OG ra μεν ἶν ἐγχρονί ι τῶν ἐπιω1μα- Uaecunque igitur diuturnae sunt sup-
ν, Q εχει μεῖα τατα, κα πι- lac purationes ista habent signa , & iis 16sς ευρον τεοια κάρροα. 'Οκόσοι δε αλιγο et admodum fdendum est; quae vero breves φρονιά μιν , Furavia grati τα πων, ψῆν τι sunt, his signis deprehendere oportet, si- ἐπιφαίνητα, oti καὶ τοῖσιν γινο-- quid eorum appareat, qualia & iis, quae s 'σι - καὶ ἡντι ' δυσπνού ρος η inter initia fiunt ; simul autem & si aliqua ὁ ἁν ωπος. Τὰ δε ταχυτερον ἀυπων , κώ to dissicilius spiret homo. AteX his, quae L o Φαωζερον 'νγώμενα, τοὶ σε γινωσκειν χρή ' celerius aut tardius rumpuntur, his signis μεν ρ πως D MU=σι. -ητα , καὶ ἡ δω- cognoscere oportet; si dolor 'uidem per πνοια, καὶ , καὶ ο 'ελσεώς am λα- initia oriatur , & spirandi dissicustas , ac τέιν , ες τας δεοσιν 'Hρας εχων, a 3 tussis , & sputatio perseverans ad vigesi αν ' καὶ λι *04 vo Obεν. mum diem obsideat, expectare ruptionem 1 sNν δε ρσαώτερος o πονος εῖη, καὶ υλλα vel etiamnum prius oportet: si vero quie- πάντα κατὰ λογον , νυτέοισι προσδεχεθαι tior sit dolor, & pro hujus ratione cetera ν φῆξιν ἐς μερον. *φs Προσγίν&θαι δὲ 41 omnia , istis repectare ruptionem poste- ἀνάγκη, καὶ - , καὶ ' νοιαν , καὶ ἡ rius. Praeterea vero & dolorem & spiram o6 λσμὼν πρὸ *06 τῆς του fήξιως. Π 3 didissicultatem,&sputationem ante puris 18 οριγίνονται si τουτεων , mr ripa μών, ους ὰν L eruptionem oboriri necesse est. Super-φ' o Gρετος ἀυΘημερω luta την , καὶ sunt autem ex his potissimum, quos febris σιτίων ταγεως ἐπιειμέωσι, 7 -δι ης eodem post ruptionem die dimiserit, &detr Mae ῖνοι εωσι, καὶ 8 ρος,1 ρ σ3ικρά τε, qui cibos celeriter appetant, & siti libera. ὶ Miνε γκοτα V χωρ , καὶ το πυον λευ- ti sint; & Venter tum erigua, tum com- 28sκρν τε , - καὶ λεῖον , καὶ ὁμοδροον η , καὶ pacta dejiciat, & pus album, & leve, &φώγματος ἀπηλλαγ--, καὶ ἄτερ - οναυ τε, ejusdem coloris sit, & a pituita liberum, καὶ βηχ 9 ur ρῆς ἀνακαθαίρηταyAρι & citra dolorem, & tussim vehementems μεν οἶν ά τως , καὶ ' τ ι ra tam expurgetur. Sic quidem optime &celer- σαυσιν. Ην si j, OBιν A εβ τατω του- rime liberantur; sin minus, hi, quibus pro. 29oτεων γίνονται. Ἀπολλυνται Γ, σω ὰν ο, τε xima his contigerint. Intereunt vero quos
ρετος Θημερὸν ) εα ληείη, 8 AMων - & febris eodem die non dimiserit, sed τεας ἀψιεναι, άυθις φαινηται ἁναθερμαινο- quum videtur dimisisse,iterum recalescens μενος , καὶ δ αν μὰν εχουσι, - si mi appareat, & sitim videm habuerint, ci- επι ψωσι, καὶ κοιλίη ore fi , καὶ το hos vero non appetiverint, & alvus liqui- 29s G πῖον χλωρει , καὶ πελ p , da fuerit, pusque ex viridi pallidum & liu
107쪽
72vidum expuerint, aut pituitosum aut sp molam. Si haec omnia contigerint, i tereunt. At quibus ex his quaedam eve-3oo nerint, quaedam non; ipsorum quidam intereunt , quidam etiam multo post tempore superstites evadunt. Verum ex omni- 4 bus signis, quae adsunt, tum in his, tum in aliis omnibus, conjecturam facere o. os portet. Quibuscunque ex pulmonis morbis abscessus ad aures fiunt,& ad inferiores partes suppurant, & rumpuntur stulamque gignunt; hi superstites evadunt. Ista vero hunc in modum consideranda 3Io sunt. Si febris detineat, neque dolor sedatus sit, neque sputum ex ratione proc dat, neque Mosae alvi dejectiones, neque solum faciles, neque sincerae fiant, neque 4surina admodum multa, & crassa, & co-3is piosum habens sedimentum. Suffragantur autem evasuro reliqua omnia signa salutoria; his oportet tales abscessus futuros sperare. At oboriuntur abscessus hi quidem ad inferiores regiones , quibus circa hy-3χo pochondria inflammationis aliquid assuerit ι illi vero ad superiores, quibus hypochondrium molle, & doloris e aers permanserit; & quum dissicultas spirandi aliuquamdiu facta, citra aliam evidentem cau-3xs sam quieverit. At abscessus, qui ad crura fiunt peripneumonicis tum vehementubus , tum periculosis, omnes sane utiles sunt. Optimi vero , qui quum sputum inmutatione jam est, fiunt. namque &t 33o mor & dolor suboriatur, ac sputum proflavo purulentum sit, ac foras prodeat; ita securissime & homo superstes evadet,& abscessus citra dolorem celerrime sedabitur. At si sputum non probe excerna-33i tur, neque urina bonum sedimentum ha here videatur; periculum est, ne articulus claudicet, aut multum molestiae facessat. Si vero evanescant abscessus, & intro recurrant sputo non prodeunte, & febre ob- 3 O sidente, grave est; periculum enim est, ne deliret,& intereat homo. At suppuratorum ex peripneumonicis quidem morbis;seniores magis intereunt, ex caeteris autem suppurationibus juniores potius moriuntur. φλεγ κοπῶδες, κοὰ ἀφρῶδες. Ην τα τα πάντα
108쪽
τῆ συνεχεῖ γίνονται. Και γὰρ es das disεων
tes cum febre . vexaritium diamrum, atque septum trainsversum
attingentium. Ex suppuratis usi, IV I mtur , qui pereami: in zmmatae vericae Ana tum salm
iaria, tum exitilla. Mas, quam
AT qui cum febre fiunt dolores circa
lumbos & inferiores partes, si septum transversum attingant, inferiora reia linquentes, exitiales sunt admodum. Adhibere igitur animum oportet caeteris si- 3 sgnis, ut si quod aliorum signorum pravum appareat, omni spe destituitur homo. Quicunque vero suppuratorum uruntur, quibus purum quidem pus sit,& album, nee foetidum, ii servantur; at quibus sub- 3 socruentum, & coenosum, pereunt. Si v ro irruente ad septum transversum mo bo alia signa non prava superveniant, suppuratum hunc fore multa spes. At vesicae &durae& dolentes, graVeS omnino 3ssac exitiales; sed exitiosissimae quaecunque cum febre continua sunt. Etenim qui ab ipsis vescis dolores prodeunt interimere lassiciunt,& alvi in talibus ab eo tempore nihil nisi durum, ac coactum eXcernunt. 3 6OSoluit autem urina purulenta micta, album& laeve habens sedimentum. Si vero neq; cum urina quicquam dolor remiserit, neq; vesica mollescat, & sebris continua sit, ne in primis morbi circuitibus aeger intereat, 36s metus est. Hic autem modus potissimum attingit septennes pueros, donec ad decimum quintum almum pervenerint. ToΜ. I.
109쪽
rum N madi issimarum: istarum infultu integris diebus haud numerabilim are. De Periodis eriticis: de H EF per initia dim
quam eorum animadverso s.cienda' exemplum a quartamis.
dem judicantur,eX quibuStum etiam intereunt. Nam
&mitissimae febres, & quae sin seeurissimis incedunt signis, die quarto,
aut ante desinunt; minime vero malignae& quae cum gravissimis fiunt signis, qua to, vel prius interficiunt. Ρrimus itaque Io earum insultus sic desinit ; secundus ad septimum perducitur; tertius autem ad undecimum; quartus ad decimum quartum ; quintus ad decimum septimum; se tus ad vigesimum. Hi ergo insultus ex aes acutissimis morbis per quatuor facta accessione ad vigesimum terminantur. Νeq; vero horum quicquam integris diebus exacte numerari potest. Neque enim annuS, neque menses integris diebus numerari so-ho lent. Postea vero eadem ratione juxta eandem additionem, primus circuitus est
quatuor & triginta dierum ; secundus quadraginta dierum ; tertius sexaginta dierum. At per horum initia dissicilius estas eos praenoscere , qui intra longissimum tempus judicari debeant, similia namque sunt eorum principia. Verum a primo die animadvertendum est, & prout singuli
quaternaui adduntur, consideradum; nec 3o latebit quo se versurus sit morbus. Quartanarum quoque conditio eundem servat ordinem. Περι - - πυρετων ε Θεςατων, κα κα
110쪽
De morbis coxitu saeuioribus, squando het maxime disserunt, exemplum a puerperii. Capitis dolores, qui 'miciori , aut his maresagiae e naribus, mi ab ef
fus in iisdem futuri. Ecquis auris dolor id gra- - , s
rumam celeriter interimat, νυμ
ini vero brevissimo tempore juruam
di sunt, facilius praenoscintur; maxime namque ab initio inter se dissident. si enim superfuturi sunt, facile spirant, 3 s& dolore vacant, noctum dormiunt, altaq; securissima habent signa. Qui vero pereunt, dissicile spirant, delirant, vigilant,s6 aliaque signa habent pessima. His igitur
sic eontingentibus, conjectare oportet, 4 tum ex tempore , tum ex unaquaque additione, morbis ad crisim procedentibus. Ad eundem vero modum etiam mulieribus erises a partu contingunt. Capitis a
tem dolores & vehementes & continui 4scum febre , si quod certe lethalium signorum praeterea accesse it, eritiosum admodum. Si vero sine ejusmodi signis, dolor vigesimum diem superet, & febris detus7 heu languinis e naribus eruptionem, aut soalium quendam abscessum ad inferas par-
γὰρ παραμονῆσαι τον ανθρωπον , καὶ ἀπ Laerati 'su οἶν τουτεω τῆ *68 τροπου NM AP ἐοντος , ταχως δεῖ προσεχειν τον νοον,κρὰ τοῖσιν αλλοισι σημεοια εισιν ἀπὸ τει πρωτης ημερης. 'Α -ντα Γ, οἱ μῖν νεώτεροι τῶν Δη-ων κδομοοι , καὶ εri *λ Θω- τὰ κει, χων . tes expectare oportet. Verum quoad do νεαρὰ, προσδε- s8 lor recens fuerit, eodem modo sanguinis ex naribus eruptionem ut suppurationem experctare omenit; cum alias, tum si do- ssior circa tempora & frontem fuerit. M i gis autem eripectanda est sanguinis quiadem eruptio junioribus quinque & trigi ta annis ; at senioribus suppuratio. Auris dolor acutus cum febre continua & vehementi, gravis. Periculum enim est homunem delirare, ac interire. Proi de quum hic modus minime tutus sit, cito mentem advertere oportet etiam omnibus aliis .gnis, a primo statim die . Intereunt autem ex hoc morbo, juniores quidem homines septimo die, aut etiam citius ; seniores ve-