장음표시 사용
161쪽
ut is apud Gasinum Esthobraium Tarsicum uer fi
Alenus in libro Meth. I 3.modum,quo ad cica. tricem ducuntur Vlcera, docens, ellychnio rum Tarsensium meminit: quemadmodum etiam in 1 . eiusdem tractationis libro, ubioedematis curandi rationem tradens, spon.
giam posca inaedidam probat , eaq; deficienteellychnium Tarsense substituendum monet. Quibus in locis quid iub ellychniorum eiusmodi nomine intelligi debeat,ab omnibus sere hactenus ignoratuo
est. Ego vero quae illa fuisse ex auctoribus coniecerim, in medium afferam, sententiam Mut Murus , quotiescunque meliorem quis hi monstrauerit. Ex varijs namque lignorum generibus pro lucernis accendendis ellychnia secisse veteres,apud omnes constat: icci; co & tarsentia a Galeno vocata,ex huiuscemodimateria fuisse compata, putare debemus. Inter alia autem cum vnurn extiterit Gossypium a Latinis a Graecis nuncupatu, Vt Plinius lib. 9.cap. I; meminit: hoc ταρσι- Galeno significasse, tribus rationi,
bus, Uti credam, impellor. Vna est , quod Galenus nullibi Dilypimentionem facit et unde,nisi hiis locis illud desisnet,ipsi ignotuintitisse dicendum quod tamen non admodu verisimile videtur, tuas
do Plini j tempore Romae praesertim, cuique abunde suppetebar αad varios medicinae usus in seruire poterat. Altera ratio quod si 'lenus ellychnijs illis mollitiem prae ceteris attribuit. De gos' pi scribit Plinius, nulla ipsi in candore mollitiave praeferenda. Terria est, quod loco spongiarum ut Galenus monet de Ellychnio Tarsi co Xylinum linum, siue gossy pium aptissimein vium medicum reuocatur Sed duo huic opinioni stare fortasse alicui videantur.Alyζ'rum est Galenum ellychnio Tarsico carnem eX crescente deprimen
di potestatem tribuisse, quae in gowpio minime reperitur. Alter,in quod nullus ex Tarso Ciliciae urbe xylinum linum inuectum scribiti 1ed Plinius in superiori Aegypti parte in Arabiam vergete oriri in morat. Attamen haec dubia faciledissolui possunt,si dicamuλgQpiu in fila redactu quemadmodum pro ellychniis fiebat, atq; ex pindie passim fieri cospicitur, eande pene operam in copescenda GyplluSurie praestare,quam & fila linea Praeterea ipe Plinij in Aegyp q
162쪽
ehil consuesse, tempore vero Galeni optima in Τarso fieripis N .nitati temporibus nostris in Cypro,in Italia,& in alijs regi WE NEe sane mirum videbitur,si cogitemus, facile ob tractus vu λ α άου Aestypths Cilices , S ab his Cyprios , deinde alias nati lini enus acciperepotuisse; neque vero ferre possum Coria ης ' riuiiungorii genus suisse HlychniamTarsicum leuibus conis
Non enim Plinius, aut quiui alius eo In loco intellexit iungori , ellychnijs lueersarum qonficiendis usurpatum, sed excremenatam instar iungi eirca lueem 3,dum urunturA5cretumve Virgilius istimo Georgi quo accepit Plinius Se 'llare oleum,& putres co
Morbus Deliorum ab Aeschine deseriptus. Locus seη
talus , alter Nom emendatus. Contradictio
idi om nil p , liq 'upra Gmloo Onosmi Eschines rhetor nauigationem quandam Phul locrati per epistolam sua describe ns, cuiusdami Deliorum pestiferi morbi meminiti qui quod sorsan ab aliquibus ignorari posset, hoc in i l co ut mea fert sententia notu facere studeb κ
163쪽
soluentes, Delum tuimus . Laborabant Deli, pestifero quodam monis. Hulius quidem mitiligise plenos, capillo pariter albos habebant ; ipso
ruo autem collum se pectus erant tumidae febres vero non aderam, neque dolores in ignes, neque inferieres partes quicquam permutatae
'evns. Atque haec Apollinis iras ii contigisse. credebant, cum Maesier istamm,ol uetudinem juvatis quirim in Minus in M'. ob hoc igitis Deum ipsis huiuscemodi morbum mittere supieaιantur .
ii si autem, tanquam externas gentes, veltanquam insulam fin
Fuerunt itaque quaec tale merbi genus conditiones comitabantur quinque . Primo pestilens erat; secundo leuce seu vitiligine orare. plebantur, tertio pili albescebant: quarto collum & pectus tumoscebant; quinto doloribus exiguis aegrotantes exercebantur; abdicant sebres . Nunquid autem contagiosum 'malum soret, elare sonexplicuit Aeschines: attamen cum Delo iam relicta eius soci timerent, ne colores atque pilos exigua mora ibi facta mutasknt, non sine ratione quis colligeret etiam contagiosum extitisse.Quod Ver maxime ambiguum in hac re videtur,est, an ille morbus fuerit leucosue vitiligo, an alphi, an elephantiasis alba a Plinio lib. xv. cap.V vincata. Mihi sane cogitanti alphos atque vitiligines neque pestifer0β neque contagiosos fieri, praeterea sine tumore ullo ac sine dol0ῖς existere, magis inclinat animus ut putem , elephanti alim siue V pram albam fuisse, quam pestiferam, contagiosam , cum tum*ςεc cum dolore fieri, confirmant Medici. Quod si crustarum lepr/ς huiuscemodi propriarum nulla fit mentio, ob id.non necesse vid tur ab hac sententia recedere: quon iam vel sub leuces nomine, qyg-replebantur facies, eas comprehendi non inconuenit. Ad idi Si forsan repugdat de pilis albis dictum:quos tamen in elephanti si is eundum humoris naturam mutar valde rationi cogruit. Vidςbηβdoctiores; quae potior sententia haberi debeat. Interim obi μὴ
164쪽
.. Λ nobium, qui sub Diocletiano floruit, in primo Aduersualibro, voluisse eam lepram, quam Christus curauit, nullam fuisse. quam vitiliginem albam, Etenim eius miracula rece . Viiiii in1s saepius, leprae nuΠquam meminit: immo si lepraecia.duae in xiij.cap. Levitici copiΘSe recensentur, animo volu h, uerspectum erit, lepram I udaeorum ipsammet vitiliginem ex
Addendum est hisce, Celsum Gangraenam vocasse Cancru
seu &Hossae antiquae, Πλm Veteres Omne fere mali, quod ut canaeei serperet, genu , G RV enam diXerunt, ut ex Lucilio & Varro ne docet Noaius rapud quem legitur. Non vituperamus, cism simimus dictym ps m rem fangraena non si ad brac sii sentura, loco dictionis, Dictum, restituendum est, Digitum, quemadmodum etiam Lypsius iuuenis ingeniosissimus iam corri oendum inonstrauit: quanquam is deceptus sit, putans gangraenam esse morbum manuS peculiarem, cum potius nulla sit corporis pars, quae illi obnoxia non sit. Ad insulam Delum reuertor; quam eo tempore commotam scribit Herodotus in Erato, quo Datis, ut Desiuipsum sugientibus reditum patefaceret, aduersus Eretriam classem,& simul Ionas atque Aeolas secum egit; cum nec priuS, nec posterius sic enimegendum: & non, quemadmodum Latinus in terpres usque ad aetatem ipsius Herodoti commotione passa so-ret . Ceterum Plinius lib. . cap.a a. eandem Delum diu fluctuatam usque ad Varronis tempora, qui paullo minus trecentis annis post Herodotum vixit, immotam perdurasse testatur. Quam virorum discordiam alijs considerandam relinquo.
Heracliti morbus t eius Ablepiadis sententia de Uris , sialeni ad idem locus notatus. De Iberis
dentes urina lauantibus. C A P. XIX.
l Egrotabat Heraclitus, ut ipsemet in epistola ad
Amphidamst nem narrat cumque eum medici conuenissent, nec alter alteri concordaret, Ut
philosophus eorum inscitiam atque petulantiam retunderet, obscuris verbis ut sui moris erat) ab ipsis quaesiuit,quomodo in τε n1τίον α μγ. Cui nescientes ignari iuroo in medici quicquam respondere, ab Heraclito G t. y'. runt . Laborabat enim ille ventris hydrope, ἁ ιίτίου Reci: qui ut facile notis propriis manifestatur, sic non δρο-RUar.Lect. Κ iij duum
165쪽
duum erat & ipsum cognoscere, di curandi rationem ex ijs versi intelligere. Sea ante Heracliti atque Hippocratis tempora mediti
Empiricem tantum profitebantur, & iccirco neque morborum n, turas , neque Ueras curationum regulab noscebant, ut iure merito
tum ipse in huiuscemodi medicos inuehatur,ostendens nihilo seela, medicum humanos languores, curare debere, atque Deus magni mundi corpora medicatur, dum eorum inaequabilitates adaequat atque contraria contrarijs cohibet : dumetia ille apud Athenaeum non insulse prorsus dixerit, ει μη λτροὶ μιαν, ουδεν ἀν ην Hs γω - σικαν Ψύος μωροτερον. quod scilice nisi essent medici, nullum gram
licis stultius inueniretur genus. Neque solummodo asseuerabat He
raclitus perinde hominibus medicinam atque Deo exercendam esse; imae 5 & omnia in corpore nostro fieri, sicut & in mundo ma gno opinabatur: ita nanque urinam in vesica gigni, quemadmodum in aeris secunda regione pluviam : quod ut hic ex vaporibus a terra elatis, ac in nubem condensatis pluuia efficitur, sic ab esculen. tis poculentisve halitus in vesicam emanantes urinam producant. Heraclitum vero huc in modu sensisse auctor est in 13. sect. prob. LAristoteles; quam falsam sententiam Asclepiadem quoque med, cum olim celeberrimum secutum esse docet Galenus in 1. de Fac naturalibus libro, in cuius fine disputans aduersus Lycum deviqaς natura, sentire videtur, id totum,quod potatur,per Urinam ex. cerni, praeter pauca quaedam per aluum , per sudorem, aut per in sensibilem vocatam expirationem interdum exeuntia. Quod dogma verum esse, ut ipsemet ex euidentibus, atque Erasistratiauctori tate probare nititur, in Lectionibus nostris iam opera & studi0 ad'dixorum editis, latissime probauimus, ubi clare ni fallor & rati0'nibus, & veterum medicorum ac philosophorum auctoritatibu apparet , Urinae materiam nullam aliam esse, nisi substantiam ipsam mei potulentam. Hic illud addam, quod Catullus in EgnatiR,& Strabo lib. 3. Geog. necnon Diodorus in quinto scribunt, Celti beros , Hispanosque consueuisso mane lotio proprio dentes atqὴς gingiuas ad abstergendum nocturnas sordes colluere. Quod sano magis serri potest, quam urina in cloacis inueterata sese lauare, ut Iberos factitasse memoriae prodidit Strabo
166쪽
Etius lib. I 3. cap. 32 3 .multa praeclare de Elephanticorum victu memoriae mandauit: sediti duobus insigniter eum lapsum semper existimavi. in uno, dum caussam, qua castrati eo morbo non tentantur, assignare studuit:in altero, dum elephantiasi correptos generandi gratia cum mulieribus aliquando consuetudinem habere consuluit. Quod in castratis larga fiat seminis generatio, atque non castrati utilem ac bonum humorem in eo ita absumant, Vt illi a morbo ea ratione evadant , hi vero facilius capiantur, ridiculum sane est fateri: sicuti absonum est, quos elephantiasis exercet multo abundare semine putare. In ijseni qui omne membrorum alimentum Vitiatum & corruptum habent, quomodo semen, quod ultimi ac utilis alimenti est, multiplicari possit, non video. Quare verior sese offert ratio, cur eunuchi ab eo malo immunes reddantur; siquidem praecipua illius generationis occasio a caliditate &siccitate cum iecoris, tum
uniuersi corporis habitus dependet, & iccirco huiuscemodi assectio Aegypto familiaris traditur. Eunuchi vero frigidi atque humidi cibyra omnium controuersiam fiunt: ut nemini arduum sit intelligere, hinc nasci, quod castrati non solum leprae, verumetiam ulli alterim'rbo a calido, & sicco nascenti non facile subij ciantur, Consul N pQ m, ut laborantes lepra generandi gratia concumbant,est non 'q0 male affectos iugulare,sed etiam reliquos peste inficere,mo 'μmqde genus humanum reddere velle. Cur autem Elephanticiq*ς Rdeo veneris appetitu stimulentur, non aliam caussam put νψ ψ quia vasa ipsorum omnia multo&crasso flatu humoreve incO- xVx , tam genitalia ipsorum, quam ora satyris similia 'b quod etiam ααmυρ-ιο &σατυρίας a veteribus medicissi6 .ir' 'RV nuncupatum inuenitur: quemadmodum apud Ari- , ' φ Gen. animal. caps. ubi haec leguntur: et πλη-
167쪽
lis huic es morbus Saoriasis vocatur. Et nim in hoc ob uxionis es h dij aius copiam multus partes ingredientis, alterius animalis, ct D ri facies apparet. Nisi igitur Plutarchus eo modo exponatur , qain 1. lib. harum obseruationum notauimus, excusari non merebi
tur, cum Aristoteles elephantiasis mentionem faciat, quam is tempore Asclepiadis tantum, qui tercentum annis plus minusve post Aristotelem vixit, apparuisse, in Sympos tradidit. Id quoque est huic loco accommodatum, quod scribit Galenus in ling. Elephan.
tiasim esse Hippocrati vocatam φοινικων νουσον. id est , morbum Phoenicium quod ea gens aut prior alijs, aut magis eo morbo sit vexata; Vnde pariter licet corrigere locum Hippocratis in fine i 1.
prorrhet. ubi male legitur φθ μη νουσος pro φοινικριη . Manus a
natura hominis tributas suisse duabus rationibus auctor est Aristot. . de Part. animal. cap. Io. Vna quod sit erectus atque ob id non cruribus, Vt bruta terram prona spectantia, sed brachijs & manibus egeat. Altera, quod sit omnium prudentissimus, sicque ad exercenda prudentiae munera magna instrumentorum copia eXigatur, pro qua Vnae manus sufficere possunt: nempe quae non unum, sed multa instrumenta ac veluti instrumentorum instrumentum sint Aristotelis sententiae addidit acutissimus Gal. 1.de Usu partium,huminem a natura manibus ornatum fuisse, quoniam sicuti ratio ipsius animo tributa est veluti quaedam artium ars: ipsaque sine instrumento sibi accommodato operari nequit: similiter instrumentum omnium praestantissimum dari conueniebat. Gregorius Nyssenus auctor non ignobilis in lib.de opificio hominis,praeter haec, alium naturae in extruendis manibus finem fuisse putauit: nimbrum sermonem, homini omnium maxime proprium : quando quidem nisi manus, quibus cibum pararet, atque in os mitteret νhabuisset, necessario os sumendis e terra cibis , ut in ceteris bro iis, idoneum fabricare cogebatur: os autem eiuscemodi Ioquel patque sermoni plane ineptum suisset: unde, ut loqui posset, mas homo habuit.
168쪽
l Erussa ad faciem dealbandam antiquissimis vfque temporibus vias fuisse mulieres, praeter multos alios Plautus copiose testatus est. V rum ad candorem atque. splendorem vestubus togisve cociliandum veteres cretae quodam genere usos esse, Isidorus in Elymolog.& ante ipsum Plinius lib. 3 6. cap. I 7. memOm--riae mandauit. Quo in loco cum non parum obscure loquatur, & interdum a Galeno diuersa sentire videatur , eius sententiam breuiter eXplicabo. Itaque Latinus auctor cretae tria genera facit, Cimoliam; Argentariam , & vilissimam. Ciulmoliarum altera erat vera, a Cimolo una Cycladarum insula, umde deserebatur, sic nominata. Altera per similitudinem ita nuncupata, atque huius plures species fuerunt. Aliae namque ad modicos pertinebant, veluti Thessalica, atque Lycia: aliae in vestibus usurpabantur, sicuti Sarda, Vmbrica, & Saxum vocata. Sarda aquae commixta & eliquata vestes abluebantur, mox sulphure suffitae Cimolia vera laevigabantur; cumque vilissima esset, togiScandidatorum dealbandis illustrandisque eam minime adhibitam p*xo, Vmbrica, quae preciosior habebatur , poliendis vestibus nutu erat: modo enim eliquata, modo ipsis affricata nitorςm ρος ceteris vestium coloribus praestabat: non enim solis p idi , ut Sarda, sed etiam versicoloribus inseruiebat. SaXum,hi,' μ in 'li' ipsum candidis vestibus sulphure iussitis affricatuohrio 'δbζdinem augebat, verumentiam nitorem , & lumendi Ii Rique soliditatem conciliabat; quo pacto mulieres hO'ti,.s, ' νςk0ryZae decocto ad dealbandas solidandasve mappas
nil6h. μ' RV Hac veteres etiam togis candorem,soliditatem,ac uiso A i 'ςς' Π inc0s caligarum atque mappis comparare cosu
praetor vellet cum mittere mappam, Praetori
169쪽
Hac eadem etiam hostias mactandas dealbari solitas, indieatlautiti
Satyra 9. ita dicens: Igne domi lauros, dac in Capitolia magnum
Cretenses tamen calceos ab Hipp. . de Artic. monstratos, quibus monticolae in Asia & venatores utebantur, d iuersOS a cretatis exti tisse, nemo nescit. Cimolia Vero nullo modo candorem tradebat. Bd alios colores precio ios & veros emolliebat, necnon sulphure contristatos quodam nitore exhilarabat : perinde ac hodie factitant seriearum telarum textores, ubi Variis tincturis nitorem ipsis conciliant, illustrantque. De hac locutum credo Galenum, quando denigrandis capillis cimoliam cum alijs rebus commenda alias namque cimoliae species eum aut non nominasse, aut uno cimoliae vocabulo has.de Simpl. med. comprehendisse constat. Tot igitur Q. molias apud Plinium inuenio,quae primum cretae genus faciunt.Secundum vero cretae genus erat Argentaria,quam Galenus praecitato loco γέ- κρηrim ν appellat, ubi eam abstergendi potestatem habere,& iccirco ad splendorem vasis argenteis sordidis reddendum homines usurpasse memorat. Qua in re accusandus est Cornarius,qui, ubi Aetius lib. a .scribit, Creticam terram facultatem abstergendi habere,qua το ἀργυριον ME , transtulit, Ipsam argentum exterere,ae
depurare. Tertium genus suit Vilissimaei qua circulos victores domibus vel earum vestibulis praeducebant, ut essent spectatoribus quemadmodum coronis etiam senestris appositis interdum fici bant ) victoriae signa, quaque seruorum venalium pedes tingebaΠt, ut ab omnibuseos fuisse vendendos intellligeretur; ob quod Iuue natis quendam, qui pro seruo venditus fuerat, notans in prima Sytyra scribit: Nuper in hanc urbem pedibus qui venerat albis ,& ante ipsum Tibullus: Barbara n tosferre catasea pedes. Nunquid autem huiuscemodi cretae genere etiam facies eoru pue TQrum Oblinerentur,qui aut venundari debebant,aut dominis iΠscruiebant,sequebanturque, nondum mihi compertum est: illud cer ς scio ; Veteres puerorum suorum vultus oblinire solitos, ne gelu δμ sine deturparentur: ut testatur Seneca Epist. 1a . ubi pro,Paed yy portu lagendum,Paedagogi puto: quoniam sic mancipia apud i* risperitob vocata legimus . Quo vero succo vngerent, haud i- 'fscio. Id tamen mihi perspectum est, hodie Genuenses mulier e , 'ς
sole facies ipsarum denigrentur, in aestate solatri succum per linx g
170쪽
. oesoressum vultibus inungere. Quod cum mihi Ioannes Vin uii, pinellius ingularis doctrinae & probitatis vir, significasset. ς 'L,sii etiam, veteres potuisse huiusmodi succo alioquin paratu saph; thuod simili in me igitur uti, Iam vero Plinius cum Tymphat μ' , ius mentionem faciat, admonet, Ut locum Theophrasti in libr. lacerum & corruptum, Unde sua ille acceperat,a me rest, ut hie subnectam, Vbi terraS alias arte fieri, alias sponte nasci scri
ues Uz yyybsi clare patet, vel Plinium habuisse alium contextu, bii, his q*ς py m quando 3 6, libaeap. et q. scriptum reliquit, Tym . ' Syphum e summae tellure peti : quod uni Cyprio & non 'δ''ph i tribuit Theophrastus, a quotes transtripsit