장음표시 사용
161쪽
Myrrhis umbellifera est herba Cicutsualde similis, Nascittirnixta arbusta,5 Germanis abir minor eri uocatur Sunt etiam qui 2 eiberterneta appellant. Sed hoc nomine eam indicare non satis tutum est. Nam Sc Cicuta palustris etia Germanis a elisiber uocatur. Et non rard accidit,puerOS nominum uicinitate deceptos, hanc pro illa cibi gratia tempore famis eruere,& comesta mori. Cuius rei aliquot exempla uidi.
Myagros hoc nomine ignota hodie est. Ruellius tamen eam cognouisse uidetur, sed si hii pu non constat. Nam lib. 3 cap. a semen eius FCenugraeco comparat,&b ne. In quibusda tamen Dioscoridis exemplaribus non τηλιά i,id est Foenugraeco, sed id esto,ceruici agno errore comparat. Quam enim figuram Foenugraeciseamen cum collo siue ceruice habet RuelliuS uero in lib. a cap. 3o. ubi quid sit Μυα indicat,& deinceps notas eius descriptioni confert etia, dicit semen eius in colli spelaciem exporrigi. Quo loco maniscste videmus,quo modo cogat etiam falsam nota descriptioni respondere.
οδακν, siue οινο υρα, uel δεακα, ut quaedam exemplaria habent, hodie ignota est planta
Cirsion,quod aliqui transpositis literis Cristion uocant,nequaquam est uulgo uoacata Buglossa, ut Leonicenus 5c Ruellius seribunt, salua tamen doctissimorum uiroaerum authoritate. Certum enim est uerum Buglollen esse Boraginem. Cirsion uer3 quoniam Buglosso siue Boragine grandius est, grande etiam Euglossum appellabatur. Vulgaris aute Luglossa, siue Hircina barba uel lingua, Eoragine multo minor existit, Ergo nequaquam Cirsion esse potest. Antea etia uulgare Rufossam Echione se indicauimus. Sed uerum Cirsium grandis est herba, latis ec multo longioribus qua in Borago foliis, proceriore etia caule . Seritura quibusdam apud nos in hortis, siue Italicum uel Romanum Luglossium uocatur.
Astera Atticum Arabum interpretes,& Pandectarum author Matthsus Sylvatiscus, cum Eryngio confundunt, sed foedo errore. Sunt enim diuersissimi generis heraebae. uellius quoq; Astera Atticum non recte indica quamuis non suam, sed aliotrum de hac herba opinionem ponit. Ego autem stio me uerum AsteraAAtticu in montibus circa lenam inuenisse. Non enim melius historiae conuenire posset,iam exquisiis te respondent descriptioni omnes eius herbae partes. Nascitur in petrosis montibus, ut quaedam etiam Dioscoridis exemplaria indicant.In quibusdam etiam exemplaritabus de floribus eius leguntur, αμαλινον,id est,florem purpureum aut luteum sied falso. Non enim in quibusdam locis purpureos, & in quibusdam Iuteos habet. Sed utrunque colorem simul iidem flores ostendunt. Quapropter ιι λινον id est purpureum Sc luteum legendum est. Hoc enim alia exemplaria Sc ipsa floris figura testantur. Media nan floris pars luteum habet colore,circa quam parra ual purpurea foliola, ut in Chamaemeli floribus videmus, disposita sunt,quo fit ut purpureo oc luteo simul colore Asteris flos describatur.': terntraui.
Qussit Isopyron herba, hodie nulli non incognitum est, nem aliquis adhuc ex re
centioribus eam inuenit. Damasiceram esse coniectent. VIOLA NIGRA. c Ap. m.
yρνα πν Romani Violam purpurea uocant Germani 'toleis siue se telii. Nota omnibus haec herba est, quae primo Vere ubim in hortis oc uepribus emica collis pilo gracili, ualde odorato flore Herba eius in Pharmacopoliis molaria uocatur.
162쪽
Cacalia non est agreste Carui, ut quidam apud Ruellium opinantur. Hodla enim
omnino incognita est. visunt quι Lilium conuassium aut cognatam herbam et epulicentur.
Bunion nulli hodie hoc nomine notu est. In secundo libro sermo de Uuniade etiahabebatur,quae Plurimum ab hoc Bunio differt.
Pseudobunium in Creta nasci D io scorides scriptum reliquit. Quapropter nescio an apud nos etiam nascatur.Hodie uerὀ quid sit,omnes ignorant. MEDERA TERRESTRIS. c AP. W6. Terrestris Hedera,quam Graeciχαμπικιμον uocant,non est herba illa,quae Geraranis Gund cluebe dicitur: de qua re parens meus in Bolanologico suo disseruit.
leu diuersa est ab hac herba, ta eadem cum Bechio,id est,Tumilagini.Correctiores uer0 codices oc Plinius Chamaepeuce habent, id est,pumila picea. Est enim piaruus frutex Chamaepetice, soliis uirentibus, ct piceae similibus,odore admodum graui,ec Germanis escia rami en Sin rati ixen I oc Acytbcyde appellatur. Quidam hunc fruticem etiam Chamaepityn uocant,sed male: ut suo loco indicauimus.
Verum Busotam,quod ueteres medici intelligunt sine diibk, est omnibus nota Borrago. Nam Apuleius dicit Corragine a Lucanis appellari Buglosson, B, litera in C mutata.polia Buglossi ueteres dixerunt animi uoluptates 8cletitiam sacere,si uino iniiciantur.sdem nos Boraginis floribus tribuimus. - Μή uti facit duplicem Borruginem, unam oluestrem quae eri nosra Bligiose: alteram saliuisi,qua lam
In hisce regionibus male asperam Anchulam illam quam Lycopsin esse diximus, Cynofossion uocant. Veram autem Cynoglossam omnes aliae Germaniae gentest lunos,iinge/id est, Caninam linguam uocant: quam etiam Pharmacopolia harubent. Dioscorides ei caulem negat:& nos etiam sine caule eam nasci ubi* videmus, quibusdam tamen temporibuS eadem caulem,purpureos flores post hoc minutas lappas producit, quas Plinius etiam illi tribuit. Ergo imprudenter Ruellius scribit, non esse Cyno glosson quod in ossicinis habeatur, quoniam caules A lappas serat. Multis enim nunc annis obseruauimus Cynoglossam interdu primo anno nimirum, forte Sc secundo sine caule nasci, ut Dioscorides eam depingit euera tamen caulem fert.Duplex inuenitur Cyno Offa,maior oc minor Haec Dioscoridi non fuit comi ta L foliis , caulibus, floribus eclappulis maiori similis est,sed minora haec omniali set. Quinetiam natales di odoris uires cum illa communia habet.
Phyleumatio die omnino incognita estherba,necpOpUS ea magnopere habemus, si amatoriis tantum ueneficiis est utilis.
Leontopodion similiter ut Phyleuma incognita nobis est, nec alias habet in meis dicina uires,quam quod amatoxiis ueneficiis utilis siti. sdam tamen exemplaria ea corpori soris impositam abstessus discutere addunt.
163쪽
po ottide inirenit. Habet enim,ut Plinius etiam ait,parua foliola linguaearu sorma ex foliis exeuntia . Propterea Vergilius Marcellus male Hippoglosibia legi censet, qui nequaquam etiam uerum Hippoglosson in suo Commentario indicat. Nescio
enim quam spicatam lanuginem introducere conatur, cum tamen nullus unquam author alicitius lanuginis uel spicae in hac herba mentionem faciat. Mihi profecto hoc Hipppglomon fine Hippoglossidion,sive Hippoglotton eade esse uidetur cum Lauro Alexandrina. Vtruncp enim Hippoglossiim ab hoc authore S aliis omnibus uomcatur,utrumque Rusci folio describitur. In Lauro Alexandrina tamen paruorum soliorum ex soliis nascentium non meminit: kontra etiam in huius Hippo ossi historia,foliis adnati fructus mentionem non facit. Sed hoc meam opinionem magis conrasi mat. Qtio denim utriusi descriptioni deest, id etiam ex utriusi descriptione sariciri potest. Quo fiet,ut unam tantum herbam Hippofossion Alexandrinam Laurarum esse cognoscamus. Nam habemus in Pharmacopoliis herba Vitulariae nomine, e cultis soliis alia minora nascuntur solia, quae omnia Rusci modo aculeata sunt, sed molliora.In mediis uerὀ foliis iuxta parua soliola rubentem fert fructum, Ciceris maxgnitudine. Haec itam Visularia Hippofossi re Alexandritas Lauri descriptioni optime conuenit. Ruellius hoc loco laudandus est,quod Hippogloisen Bonifaciam,sive paganam Iinquam ab Italis uocari scribit. E st enim Eomiscia caec herba quae Phar
pellatur. Nec me mouet, quod Galenus Aegineta diuersis locis de Hippofotio& Alexandrina Lauro agat. Aegincta enim ex Galeno, Galenus ex Dioscoride earis uires transcripsit. At certo scio, Galenum Hippo glosti nomine ab Alexandrina Latio rodiuersam herba no cognouisi . Potuit ital haec una herba ab alio Hippo glossum, ab alio uerὁ authore daphne Alexandrina appellari. Nam Theophrastus Alexandrinae lauri tantum meminit. procul dubio sub hac etia Hippoglosson intelligen' cuius alibi nusquam mentionem facit. Vnde Dioscorides etiam, qui Dioscoride recuti sint scriptores,occasionem nacti sunt ci eden di Hippo glossum ab Alexandrina Lauis ro differre. Talis quoq; error ipsi Dioscoridisn Phyllo re Mercuriali accidit. Similes etia innumeros in Plinio inuenias. Alexandrina Laurus etia Idaea dicitur,quod liquis ignoraueri ei nonae illud solum apud auiliorem alique inuenerit,statim opi nLitur,eam sui generis ei se herba sed falsὀ.Constat etia certissimis uulgi experimentis Vitulariae radicem etiam siccam bubones in pestematurare. Hinc est quod malaractica uim Hippo glos It radici authores tribuant. Qtiinetiam Vitularia difficulter parientes epota adiuuat menses cit,& calculos pestit,quae licet omnia uulgi experimenta sint,tamen eas de etia facul tales Lauro Alexandrinae authores adscribunt.Cum igitur Vitularia utrius descriptioni respondeat,& utrimetiam attributis uiribus polαleat,ac Alexandrina Laurus 8c Hippo glosson etiam eande historiam 5c idem nomehabeant,sine dubio Vuularia eade est cum Alexandrina Lauro,&Alexandrina Laurus eadem cum Hippoglosso. Possemus hoc loco plura argumenta afferre,si non breuitatis causa illud omittcremUS.
Antirrhinon, siue Anarrhintim, quod alio nomine Cynocephalea 5 Pucranion appellatur, fructum fert canino siue uitulino capiti similem, tam exquisita simiutura
dine, ut etiam os &nares appareant, quae in maturitate in eo aperiuntur, ut Per eas
maturum semen excidere possit. Nascitur ubim in agris & hortis. Germanicum eius nomen est en hau pri Hessis etiam uocatur. Quod uocabulci pluribus herbistribintur, quae a uenesciis hominem tueri superstitiosia creduntur . Idem etiam
de Antirrhino ueteres tradiderunt. - Orsint den a iten uel bem Nol betant. Aliud est O rant Tragi: quod tamen er tirrhinum tacit.
Catanances duae sint species.Cum uero utriusm ad amatoria tantum usus sit nihil refert eam non cognosci. Mirum in modum aute errat Ruelsius,quod Bistortam teram Catanancen esse credit. Atque in hac sola herba uidere possumus, quomodo ad descriptiones torqueat plantarum partes . Catanance enim solia, iguraec colore
oleae soliis similia descributitur. At oleae solia minimi hominis digiti longitudinem l/titudinem non habent.Bistortae uero solia dimidii sere pedis latitudine hadensita sesquia
164쪽
ANNOTAT. VALERII c ORDIsesquipede etiam longiora sunt, quae nullam cum oleagineis soliis proportionem
habent.Caetera taceo. TRIPOLIVM. CAP. 33s.
Tripolium csi Arabibus, ec ex his in simplicibus exercitatissumo Serapioni credismus,) nihil aliud est quam Turbith Arabice dicta herba,cuius radices in Pharmacotipoliis habentur. Serapio in sui Turbith descriptionsito tu Dioscoridis caput de Tria Polio recenset. Dioscorides certe Tripolii radicem per aluum aquam ec urinam pel Iere scribi quas uires omnes Mςdici Turbith habere nouerunt.Illi uerὀ uehementer errant,qui Pityusam Turbith esse dicunt. Nam Arabes seorsum etiam a Turbith Pi Uticam describunt.
MPlinius uidetiar Polium cum Tripolio confundere. ADIANTVM. CAP.
D tiplex est Adianti genus,candidu Sc nigrum. Vtrunm tamen Polytrichon, Cablitrichon 8c Capillus Veneris uocatur. Recetiores inexctis abili errore Scarleam Cablitrichon uocant,qus diuersissima est herba ab Adianto .Hunc errore Ruellius quo, que animaduertit, qui Scarleam salutam transmarinam appellat. E st autem Adian, tum ex Filicii genere fere minima. Dioscorides nigrum tantummodo describit, quo diu caruimus,nunc uero copiose affertur, ec a Pharmacopolis Capillus Veneris uo catur. Habet hoc nigros, splendentes Θc extremae gracilitatis coliculos.Male autem in eius historia legitur: φυλλα -οια οζε ηι,quae uerba ab aliquo adiecta sunt. Nam antea eius folia diligenter descripsit,cum ομοια. Imposititia 5 adulterina igitur sunt ista uocabuIa: Folia Filici similia. Nam ipse etiam Serapio ea non habet,quamuis totam Adianti historiam ex Diostoride transscripserit. Candis dum aliud Adiantum dicitur,quod respectu nigri candidiores habeat coliculos, qui alias reuera in uiridi pallent. Hoc a Germanis maturiaurentia dicitur, quoniam onisci animalia in humidis muris,luxta illius cespites agunt.
Et Trichomanes quos a capillo similibus coliculis nomen inuenit. in Pharmacopoliis Polytrichon uocatur, quamuis hoc omnium Adianti specierum cognomen potius sit , Germanicum eius nomen est Stertifaxim IJ adcubavissideriboni de Sunt etiam qui Saxifragiam illud uocant,sed nimis late patet hoc uocabulum.
Xanthion inde nomen habet,quod flavos faciat eapillos. Nascitur ubique in iisdein quibus Dioscorides ait locis,oc Germanis abellars leui'Ioc letten appeblatur. ARGILOPs. CAP. 33'.
Facile quidem est dictu, Aegilopem sterilem esse Auenam, Sc Hordeum necare, sed eam indicare non est cuiusuis.
Bromos quo sterilis Auenae species est.Cum autem eius generis plures inaniis reperiantur herbae,non facile indicari potest.
Glaux non tantum in maritimis locis nascitur. Nam apud nos etiam in siccis apris eis montibus 8c abruptis uiis inuenitur:
Ab effectu nomen suum haec herba inuenit.Lactis cnim nerandi facultatem possidet. Germanis reiide Suhwuvd appellatur,uelmilde Lateri .
Osyris sine dubio est ea herba,quam nunc Linariam recentiores uocant,Germani vero ec Dauntiaut.De qua re etiam parens meus in suo Botan0Glogico scripui.
165쪽
Asperam Smilacem, quam Theophrastus etiam Cilistam hederam uocat,in Gera
inania non nasci puto. Quoniam ex Cilicia in Graeciam translata sit. Et nunc in Italis quibusdam locis in hortis ostentationis causa colitur.Florem habet odoratum,cuius Uuidius memini cum ait: Et Crocon in paruos uersum cum Smilace flores. Ramulos θc folia eius uidi, quae Georgius Agricola cuius antea memini) secum ex Italia
attulit. LENIs SMI LAX. c AP. r s.
Lenis Smilaxea de est cum fartua, quae Dolychus etiam appellatur: quod palam fiet,siquis alios auiliores de Smilace legat,qui eandem herbam lenem ociatiuam est se indicant, oc duo tantum Smilacis genera ei Ie dicunt,scilicet asperum,& lene, quod in hortis nascitur. Ad haec si utriusiu descriptio θc uires in hoc authore cossiderentur, quilibet iudicabit eande esse herbam,lenem Sc hortensem Smilacem. Propterea ipse Dioscorides errauit, quod crediderit lenem Smilace propriti genus a sativo habere. Dioscoride in hac re secutus est Galenus,qui ait,lene Smilace aspers similes uires obtinere, quod falsum est. Nam lenis Smilax terrestri constat substantia, ut omnia serelegumina propterea etia grauia dctumultuos a facit insomnia. Asperuerὀ Smilax I59ge alio constat temperameto, quod ex gustu percipi potest. Sapore enim nihil comune cum leni Smilace habet. Cum autem plantarum temperamentaec facultates ipso Galeno teste) ex sapore iudicentur,necesse etiam est,asperam Smilacem nihil in uiri abus cum leni Smilace commune habere, ut Dioscorides etiam indicat, qui Smilacem lenem tumultuosa insomnia sacere dicit, Asperam uerd contra letalia uenena antidolumesse.Cum igitur tam breuiter Galenus lenis Smilacis uires perstringat, ec minita
me uerum temperamentum illi a signet, facile colligitur, ipsum nesciuisse, quid lenis
Smilax esset. Turcriscline bonen.
siue Latinis Ruscus appellatur. In Germania eam nasti nondum uidi, uel ab aliis nasci audiui. Propterea nullum eius Germanicum nomen expiscari potui. Quidam cum mihi locum in Germania describeret, ubi copiose Ruis scus nasceretur, eo ut Hiderem uiuam Plantam profectus sum. Ruscum minime inisueti sed aliam herbam graminis foliis, iisl mollissimis,quorum figura no posset magis a Rusei foliis differre, radices tamen Rusco simillimas, quod ad fguram attinet, habentem,quarum in plurimis Pharmacopoliis pro Rusco usus est, ec Rusci radiisces appellantur,sed magno errore . Hanc aliqui pro Phalangiti ostendunt. Nam uerum Ruscum uidi aridam ex Italia allatum,dura& aculeata solia habentem: quam ob causam Vergilius quo* horridum eum appellat. Huius Oxymyrsine fructus plurimum differula Cubebis aromaticis granis,quos duos fructus, Serapio eosdem esse credidit: quem errorem iamdudum deprehendit&scriptis mandauit, doctissimus uir Nicolaus Leonicenus, cuius inuentum alii etia. sibi adscripserunt.
De Lauro Alexandrina,sive Idaea,in Hippoglosso satis dictum est.Melius scribiis tur Hypo glossus, quod in summo sub foliis ceu ligulas exerat, authore Galeno dc Dioscoride. Eadem uidetur Idaea Laurus. Serapio huius quosp in Lauri capite meis minit,Hippoglossi uerὀ nusqua proculdubio intelliges Hippoglos ita Lauro Aleis
xandrina nihil disserre. Porro quod ad capitis huius emendatione laciat,etiam pro sequamur. Omnia exemplaria folia Lauri Alexandrinae, Rusci foliis coparant quaedam tamen minora esse indicanti Rusci autem foliaemultὁ minora sunt,quam Vitulariae. Ergo dicet aliquis, Vuulariam Laurum Alexandrinam non esse cuius uenia diis eo ocum in Dioscoride corruptum esse,nec minora sed maiora legi debere,quo d Plinius di Serapio claris uerbis ostendunt. Hic enim de uerbo ad uerbum eius historia ex Dioscoride transscripsit. Testantur idem correctiora exemplaria,in quibus maniri seste est,maiora legitur. Huius autem erroris causa ec origo est,uocabuloris
166쪽
ANNOTAT. VALERII coRDI contrariam fignificatione habentium similitudo. cnim minus, Vero malui significat Facilis i tal Sc lubricus est ex alterutro ui alterutrum lapsus Fallitur Rueblius in indicanda hac uerba. Non enim cognouit eam cum Plippoglossis eandem esse.
DAPHNOIDES. CAP. 348. Δαφνο ηερ recentiores Laureolam uocant, quae in nostris Pharmacopoliis no habetur,nec ego que sit compertum habeo.' Semen Oblongum habere quidam arunt,er Germanic interpretantur Ael IeroboIF. Daphnoitis ρ, ctum Matthiolus exhιbuit. c MAMAE DAPHNE. CAP. 349.
Cliampe daphne, ut a Dioscoride describitiir non multum ab Alexandrina Lauro differt. Hodie non cognoscitur,si alia re diuersa est ab Alexandrina Lauro.
esst,albu Veratru, siue albus Helleboras, Germanis merg viii ri uocatur, ubit in Pharmacopoliis habetur. Vulgares herbarii confundunt Dictamnum,Helleborum album,ec Sigillum Salomonis,id cii, Polygona ton,ut antea etiam dictum fuit. Albus Helleborus copiose in Germaniae alpibus iuxta Helvetios nasci dicitur. VERATRUM NIGRUM. CAP. m. Evi ερορω μελαρ- id est, nigrum Veratrum, apud nos in hortis plantatin : liramia 1squibusdam in locis sponte proueniat. Nascitur ad Hercyniam sylvam Sesamoidis genus, cuius radices Radicarii Agyrtae Pharmacopolis pro Helleboro hoc uendunt. Sunt enim illi similitiarae,sed muliὀ inefficaciores, quoniam non ram uehementer ut' illae purgant. Hinc est quod aliqui temere pronuncient,nos uero Helleboro carere. Atqui tari Porro Hellebori huius flores a Dioscoride in candido purpurascentes,' oc figura i ais lis tamam cemosi describuntur,quod exminori Sesamoide huc adscriptu est. Aliqui enim hunc g Ucitur Helleborum cum Sesamoide confundunt. Sed Verus niger Helleborus uiridem mvς pallido florem habet, oc iminime racemosum, Germanice clamav rii est tarn R., i, ii Rppςllδxur Folia habet Platano, siue Aceri similia, prosiindius tamen ia N pediculum per ambitum secta, dic quaelibet eius diti surae seu partes undicu chriurii asperis incisuris horrent. Quae uerὀ ab Agyrtis pro Helleboro iam uel euivi favid ditur,Nigellae constat foliis:& Sesamoides minus esse uidetur.
ies uisa Sesamoides dicitur,quὀd Sesamo simile semen habeat.Hoc in Anticyra nasci dies. si tur. Vires quas Dioscorides huic adscripsit,Plinius Ses amo assignauit, male Sesanupro Sesamoides,in hoc authore legens. Phiatu secutus est Ruellius. Sed miror hunctam crassum errorem adeo non animaduertisse,ut etiam ipse in eum inciderit. θ: sueuis Leu serrauit ut quidam interpretantunside puto conssillo ierit,ὸ Sesamoide lanae diues
Minus Sesamoides foliis priori dissimile existit. Ab huius historia non muIum abludit ea herba, quam Agyrtae PharmacopoliS pro Helleboro nigro uendunt. Vires enim easdem habe nec radicum descriptio dissidet, quae tenues,graciles 8c nikri Hellebori radicibus similes sunt. Germanis hic herba eis in C bri iwiird appellatur. Vide supra in Helleboro nigro .
Tiab: Latinis Cucum agrestis,sive anguinus,5 a recentioribus Asininus appellatur.In Germaniae quibusdam locis ad Medicinae usum seritur,ec ab holitorisbus ψompen uocatur, Propterea quod semen & humorem eiaculetur,quemadmo,cAP. iv. dum machinae quaedam aquam,quam nos Vomperi appellamus. Elaterion uerὀest exiccatus oc in pastillos co formatua fructuu succus.Dissidetautem eius electione grauissimi
167쪽
IN DIOsco RIDIS LIB. IIII. τη. grauissim authores,Aegineta,Dioscori des, alii. Ego autem Aeginetae senim magis laudauerim,qui illud probat, quod ad uiridem colorem inclinat,Dioscor uerὀ candidum. Sed impod ibile est uiridem per se succum,cum exiccatur,cari 2 . fieri. duo duerdex radicibus sit Elaterion, candidum colorem acquirit. Nam log succus etiam lacteus est. Sunt 8c alia qusdam in hoc capite absurda, ubi Elaterii ccnoficiendi modus traditur. Sed huius instituti non est,omnes errores discutere. G. unici dici potest 2 gelotiirbeo. PEDIcVLARIS, HERBA. CAp. ue&Staphis agria,sive Phthiroetonon,Latinis Pedicularis herba, 5c Pharmacopolis adhuc Staphis agria uocatur.In Germani a cam nondum nasti uiduΤΗAPSI A. CAP. M'. Thapsia a Thapso Insula,in qua primum inuenta est, appalatur: raro asseruntur ad nos radices,interdum tamen pro Turbith aduehuntur,sed Tui bith est durius. Est aute ferulacea&Foeniculo similis planta. Nicander Trinacriam Thapsiam probat. In Sicilia enim efficacissima nasci creditur. 'Duplex est una,minor altera,maior: quae pro cocto interdum affertur: o foris quidem colli laco uti licuerit,
intus non item. GENISTA. c AP. t38.
Sparton,Latini Genistam, Germani Guniter uocant. Copiosissime nascitur in Hessiar montibus,tibi etiam arborescit. Semina eius in Pharmacopolus habentur. Est autem duplicis disi crentiae. QMedam in funes torquetur, ex qua etia corbes uui Si assis oc fictibus seruandis texuntur in Hispania. Spartum id ueteres uocarunt. Altera non tam lentas habet uirgulas,ut simile quiddam ex iis fieri possiti
Silybus quid sit, nemo adhuc compertum habet. Serapio illud Hacub Athandec
, ab Arabibus granum Ben appellatur. Sunt etiam radices Beerii iocatae,sed ab Vnguen raria glande diuerta. Videndum igitur est,ne res eas confundamus,ut quidam faciunt. A rtur rursus ad nos ex Aegypto fructus lilc. Theophrasitis cum simpliciter etia βαλι ωορ uocat,nulla adiecta differentis nota, Martialis quoique in Apoph. Myrobalanum,cum a1 t:
Quod nes Vergili,nes carmine dixit Homerus, Hoc ex unguento constat,a ex Balano. NARcissus. c AP. is .
Narcissi plura sunt genera. EY his purpurei sero florere seruntur .Cadidi uero Narcisti de quibus Diostorides scribit) genus est,flos ille quem Germani s et Betibus iste i S Ioiepi, sis obc appellant. Nascitur Lipsiae in sylvis .Et sponte in hortis&senibus in Hessia. Hodie nullus est huius in Medicina usus.
-XMilbos aliqui interpretantur Eornungoblumei fateroenblumentat prillanti Iunicii ex Narcise sum sutumnalem pro colchico accipiunt. HIPPO PHAEA HERBA. CL P. 36M
Hippophaes quid sit, hodie omnino ignoramus. Herba autem in ex aculeataru
Hippophaeston quo se nulli hodie hoc nomine cognitum est.
Croton siue Cici Latinis Ricinus dicitur, quoniam semen habeat Ricino insecto simile. Est autem Ricinus animal paruum, quod ovium, canum oc boum feminibus ac cisti adhaeret,exitu carens, propterea eo Uscpigendose implet,donec rumpatur- Germanis euι appellatur. Porro ipsam plantam Pharmacopolae Catapuliam
168쪽
lant, aliqui inici e boneis. Seritur a quibus da ostentationis causa in hortis.Pla,
tano Aceri si milibus foIiis, sed maioribus. Agyrtae eum uvat lcheia banis uda
canet quod nomen vulgas etiam retinct.
Tithymalum Latini Lactariam herbam appellant. Est autem omnibus illius spe, oebus lacteus liquor, tui ex abrupta herba emanat. Cum uero plures sint herbae priter Tithymalos, quae lacteum habent liquore,necesse est earu differentias ponere, ne
aliquis error committatur, qui in his, herbiScomitti possunt maximi. Sunt enim qus
darei lacteum liquorem habentes frigida , quaedam etiam in summa caliditatis gradu constitutae.Constituamus igitur tres illaru differentias. Prima Tithymalorum esto Altera Inlybaceorum,d crtiae uere adicribamus eas plantas, quae nem ex Tithymal ne ex Intybaceorum genere sunt. Quomodo autem illae ab inuicem dignosci pos sint,nunc ostendemus. Tithymalus quamuis in multas species diuidatur, Omnesta men oblongo nullis incisuris diuisb folio constant. In tybaceae uerὀ herbae omne; circumro Q ec incise per ambitum constant solio. Tithymalorum maxima pars una hellas habct. Quibus uerὀ hae non sunt, illae loco earum in medio duorum foliorum
singulos flores ecfructus serunt. Inlybacea uerd in singulis pediculis singulos habri
fores,ex minimis foliolis compactos,colore tu teos,sola Con di illa minore oc Cichorio excepto, uae interdum corruleos,interdum candidos flores producunt. Inlyba ceorum omnium flores in lanugine uocatam pappos resoluuntur. Tithymalorum uerὀ minime qui omnes fructus habent tribus loculamentis distinctos,& in his singuElis singulos nucleos.Intybaceorum semina cum papPiS leniter per auram auolant.Tithyindi cum impetu ec crepitu suum semen ciaculantur. Inlybaceorum lacteus libquor amaro gustu statim in lingua percipitur, Tithymalorum liquor a bubuli lactis sapore no multum recedit,dum primo gustatur, deinde paulatim totum os oc fauces accendit , et Coccognidii modo urit, ec soris cuti impositus exulcerat, quod Inlybarceorum liquor minime facit, propter temperamenti frigiditatem. Hae igitur herbiquas iam ab Inlybaceis suis notis distinxi, omnes Tithymali appellatione ueniunt hoc generale coris nomen. In tybaceae uero herbae sunt omncs L actucae species iitras Chondrylla,utrunt Hieracion,Inlybum fatiuum 5 agreste, quod Cichorion uocant ec quescunque his similes sunt, Zc lacteo liquore manant. Tertia uero lactaria rum plantarum disterentia ad neutrum genus illorum referri potest,nem simul unum proprium reuera genus habet,ut Tithymali ec Inlybacea. Non enim sibiipsis ut illa, similes sunt. At huiusmodi pauca inueniuntur,ut Ficus,Erinos herba, Scammonia Cissampetus utral, oc tenella minoris Clemati dis germina, quae singulae proprium' habet genus,nec omnes sub eo de genere cdtineri possunt,ut Tithymali S Inlybacea.
φRapunculi, etiam ut uulgo uocant, herbae ei cognatae actis nonnihil habenti. π Opuliflia. Er struticeae hst
, calide er acris naturae liquorem lucteum non paucae continent.
Tithymalorum autem, quas Latini priuatim lactarias herbas uocant, plures sunt species, sed nobis non perinde cognitae: quamuis nOS non pauciores etiam cognitas habeamus. Sed eae quas nos habemus,partim a ueteribus no descriptae sunt:&e contra nos non habemus aliquot, quae apud illos descriptae sunt. Prima itam Lactaria herba,quae Characias, id est, Vallaris appellatur,&mas exsestimatur nulli hodie hoc uocabulo cognita est, aliqui 'ceus et smilcb interpretantur: Secunda, emina est, ct Caryites Myrsinites P appellatur, fructus ferens ceu nuces, ct hsc tiulgo no cognosicitur. Quid a tamen Nuce uomica Pharmacopolis dictum hi ctum,cornea soliditate, in hac lactaria nasci credunt. Tertia paralius est,in maritimis nascens, quam nemo adhuc ex recetioribus indicauit. Quarta Helio scopius dicitiir quod comam sua cum sole circumagat. Hscproculdubio mihi esse uidetur. quaea Germanis Durid simili uocatur. Cyparissias quinta in Ordine recensietur,ad quam resertur etia Pityusa, qtis specie tantum ab hac dissert, Miror aute cur Cyparissia s appelle tur,cum tamenesio scorides ea nuper natae Pinu simile esse,ct inde nome accepisse dicat. Unde necessario sequitur, ea Pityusis nome habere. Nam Pitys Pinus est cui nuper e semine enates similis esse Cyparissias dicitur. parissus ueroCupressus est. Eadeigitur
169쪽
i iurgenere est Cypatissitas 5 Pityusa. Porro duae sunt Pityuta, minor ct maior, propterea etiam post septem hos Tithymalos priuatim describunuir. Sine dubioautem Cyparissias θc minor Pityusa,eade herba mihi uidetur, quam Arabes Scobram, Pharmacopolae uero θc recentiores Medici Esulam minorem, & Germani α'olii eis inito appellant. Sextum locum Dendroides habet,arboris avodo ramosa Sc frutico sese haec mihi esse uidetur sine controuersia,quam Germani Steyut mim uocant. Nais scitur inpetris. Septima est Platyphyllos,alatitudine soliorum diei a, quam non facile hodie aliquis demonstrauerit. - Matthiolus Tit mulorum alisuotleciespκl re pinxit. C parctum aliqui oulam minore notant,aeolfis milφ.
Pityusa ut antea dictum suit,duplicem habet differentiam. Minor gehere a C atissa nihil differt.Maior uero in pinguibus Sc uliginosis nascitur locis,i ecentioribtis Esula maior,&Germanis deiurcismilcb appellatur,uel rotide molli onula .
Λουε e quom ex Tithymalorum genere est, forma 8c fruticosis ramulis insignis. Recentiores ta Pharmacopolae eam priuatim etiam Tithymalum uocant Catare putiam minorem,quoniam fructus ec semina maiori Catapultae,id est , Ria incisimi ita habeat. Germanice Epriust.ri tam prius lamen. uocatur.
Peplus parua est herba, ex Tithymali genere,ubilin hortis Rumeis nasces, Germanice dicitur:
peplis genere Peplo cognata est, sed quo nomine iam appellctur, nulli cognitum esse puto.
Chamae syce dicitur haec herba,quod Ficus modo lacteo liquore abundet. Hodihuerὸ incognita est.
Scammonialaerba est nostro CyTampeio,ides: Conuoluulo similis,lacteo liquo αte etia similiter plena,maiore tamen radice. Hinc est quod Cyssiampetus tenuis Scanimonia uocatur,quoniam multὀ tenuiorem radicem quam Scammonia habeat.Corriparantur apud Diostoride Scammoniae folia Helxines foliis,quo loco Hel xine non parietariam, sed Cyssiampesum,id est,Conuoluulum significat. Colligitur ex Scamaemoniae radice liquor,qui exiccatus ad nos perfertur,& similiter ut plania, ex quasi . Scammonea uel Scammonium uocatur.
. chamelea est planta oles soliis,unde Θc nomen inuenit que ab Arabibus 5c Pharmacopolis Mezereon appellatur. Huic similis est Thymelaea,id est, frutex in quo Coccongnidion nascitur. Cofundunt hodie diuersas has plantas. Nam Thyme aniquo* Mezereon,& Coccongnidium grana Mezereon uocant,quari tumuis admolanuerit Diostorides Coccognidion no esse Chamelcae,id est Mceterii, sed Thymelsae
Thymelaea frutex est,quem Germani Iebasi 5 Nellerobalis appellant, ex quo tolligitur granum gnidium, quod composito nomine etiam Coccognidium appelliatur. Naseitur pinguibus,montanis oc opacis locis.
Aκτα,Latinis Sambucus, Germanis Dolimber 5 albet it appellatur. Nota OAmnibus Sambucus est, flores candidos , dc nigras baccas in latis umbellis ferens. tria uenitur etiam aliud Sambuci genus praedicto minus, floribus ecbaccis non in Mino
170쪽
ANNOTAT VALERII c ORDIbella, sed racemo cotistitutis.Baccae rubentem habent colorem. Hoc a ueteribus acaest descriptum. Nascitur pinguibus montanis locis: vilder Dolberi
Xαμαιακτα id est,parma Sambucus ,hei ba est. Autumno enim caules illi omnino Pereunt,uirgas habet quadrangulas, Sambuci modo inanes,solia,flores,umbellas sthaccas Sambuco similes oc aequales, quamuis baccae non nigrum habeant,sed infuncolorem. Germani eam artico appellant.
Pycnoco mon quid sit omnino ignoramus. Brunsessius in tertio Tomo nequaquiueram huius imaginem pingi curauit. Male Vergilius Mai ccllus semen eius porto simile interpretatus est. Correetiores enim codices nyαAN, id est,Marrubii, habent non Necesse enim est: hanc herbam N arrubii senacia habcre,si Ocimo si nil iflores fert quod si opus esset demonsi rare,possemus ex Plantarii constitutione,sur, Ptis rationibus Sc argumentis.
A πιγ,quam etiam uocant, herba haec dicitur quo d Pyro similem radicto habeat. Quidam etiam Raphanum sylvestrem appellant. Videndum tamen es t cum agresti Raphano, id es , Armoracia colandatur. Quaedam excmplaria i ad cisti eius Asphodeli radici similem faciunt, quaedam Spondylii, sed facilis est cx altero in alterum lapsus.Ea uel ὀ 'emplaria quae radicem huius herbae Asphodeli radici cori parant, deprauata sunt, sitie ea Theophra isti, siue Dioscoridis fuciniat. Asphodelu, e nim multas oblogis glandibus similc adices habet,ut Paeonia foemina,quibus hella est cum Pyro similitudo. Spondylion uel ὀ rotundam habet, Pyro conformenradicem. Ruellius seueram hancischiada inuenisse putat, sed fallitur: quod ex di, uersis facultatibus colligere possumus. Nam Ischiadis siue Apii huius una tantumlidix intra corpus sumpta, utrinsp, id est, Per aluum dc uomitum purgat,eius liquiti Ritioboli pondere, id est, scrup. s. re gra. v. idem praestat. Eiu S uerd herbae radia quam Ruellius Ischiada esse putat) famis tempore pauperes in Gallia iiescum a quod uidiise se Ruellius testatur. Cum uel ὀ Apii radix una tantum tam uehementet
purget, corpus inaniat, minime cibUS ec alimenium csse potest,necp aliquis ea sint periculo uitae uescetur. Illa autem cuius Ruellius memini alimentum cst: Ergo mi nime Ischias appellanda erit. Fateri autem OmneS cogimur,nos hanc herba ignoratam die nota est: ,pi igitur a Matiniolo.
Colocynthis diminutivum est a Colocyntha,id est,Cucurbita.Est autem Colo athis Cucurbitae sylvestris gentis,quina Pharmacopolae Cucurbitam desert ec Colo,
quin tidaena uocant. -Huim si ecies unastuctu oblongiore,propriὸ est cohonthis: hac olimpro uentosa utetuntur. Dera scae est,qua in armacopol sutimur. EPITHYMUM. CAP. 1 NEpithymum,quo nos hodie utimur,uerum Epithymum esse negat Antonius Mesa, infirmis admodum argumentis nitens, i QS uel ὀ in utraiam partem prolixe dispotare postemus,si cum aduersariis res nobis esser. CVm uero haec amicis scribamus fabiis sit eos nou si querum Epithymum in Pharmacopoliis habcri re reuera nihil alluiesse quam Cusculam in Thymo nascentem . Adnascitur etiam Thymbrae Cuscuta, quae Epithymbrum appellatur. Cusicuta enim aliarum herbarum accidens est equ rum caulibus no aliter quam uiscum ex arboribUS,Crumpi quod nos diligenter obseruauimus. Propi rea bene legitur apud Plinium,Epithymirm sine radicitius nasci, Nam proprias radices minime in terram agit,sed herbarum abundanti succo uiuit ,
Alypum herbam qui cognoscere nullum adhuc uidere ues audire mihi Iicuit.