장음표시 사용
151쪽
IN DIosco RIDIs LIB. IIII. dos citrina uera Stichada esse dixit,magno oc ipsum errore. Nam Stichas uera long alia est herba,quam quae Stichados citrinum uocoatur.
De Chrysanthemo seu Caltha in Buphthalmo disseruimus, ubi eam a Germania Golbibium eis appellari indicauimuS.
Ageraton quo nomine iam appelletur,ec an in nostris etiam regionibus nascatur, nulli cognitum est.
Verbenaca haec recta dicitur,quo d rectis surgat caulibus. Germani hanc Daneis lamp appellant. Nascitur aquosis locis
Haec autem Verbenaca resupinatos erigit caules, re ubi padhuc in pharmacopo- sis Verbena,ec a Germanis Ei enera utrisue Ellerib ars abcsfectu, quia incurvos habet circa radicem ramulos)appellatur.Columbae utra' Verbena delectantur,unis de illi στεὼςε εονν nomen Graeci indiderunt, qui eam-βοτάνυυ etiam, id est, Saisciam herbam uocant. Sunt hodie aliqui qui luteis ecparuis floribus herbam quan dain Verbenacam foeminam uocant, sed eam trionem eise secundo libro docuimus: nihil enim cum Verbenaca commune habet.
Astragalus herba a radicum, cum talis, similitudine appellata est,hodie aute quid sit, ignorant omnes. Ruellius tame cognoscere uisus est sibi,cui cum ratione est adhibenda fides. Nascitur ubi* aeditis frimcosis, locis . Germanis a nolunei aut uois datur,quibusdam Christianwur n.
Quantum ex poetis oc aliis Rei rusticae scriptoribus intelligere possumus, non nius tantum herbae nomen Hyacinthus fuit. Nam bin quo* Hyacinthum aliqui nominarunt,' poets Lilio similem Hracinthum esse dicunt,colore tamen disserre,quoniam Lilio insit argenteus candor,Hyacintho uero purpureus color. Porro Hyacinaethus quem Medici intelligunt,parua herba describitur, multis Sc purpureis in comasibbos constitutis floribus. Hunc licet hodie omnino ignoremus,spero tamen me, quid reuera si non ita post longum tempus nos assecuturos. Nascitur in Comitata Maiis seldensi iuxta montem Petri copiose, oc Germanis Breuntins uocatur.' Helvetiis,ut quidam vivi; nescio quibM, Epirosen. PAPAVER ERRATI cVM. c Ap. 6
Latinis Papaueralis, Sc Papauererraticum, pharmacopolis Papauer rubeuies,Germanis Isilo eu lai ibu i Fesbimabis/Romi ofen/2 tappexa liti Mi dicitur. Notum omnibus erraticum Papauer est, nascitur in aruis&sege tibiis. scita dum est in hoc cap. improvide comparari huius Rhoeadis Papaueris istia Origani ec Thymi soliis, Non posset dissimilior esse horu proportio. Habet enim Rhaeas Erucae siue Cichorii modo incisa folia, a qua similitudine longissime rece dunt Thymi 5c Origani folia. Abundant igitur ec ab aliquo male adiecta sunt uoc bula ista. Vehemeter errant, qui hoc Papauer cornutii Papauer et Memithen,id est, Glaucio esse putat. Est enim quslibet illaru ab aliis diuersa, et proprii generis herba.sATIVUM PAPAVER. CAP.
γ id est, satiuum Papauer, quod Germani Mabn/ siue magenuoiscant, duo prima diuisione genera habet.Thylacite ab oblongo et utriculis simile cap te nominatur,habet hoc candidum semen, quod hodie Papauer album dicitur. Alte rum uero nigrum semen in lato sessili Θc doliolo simili capite , unde etiam a Graecis Pithi te nominatum est , uulgo hoc nigrum Papauera pharmacopolis nuncupatur: Ex nigro hoc Papauere lacteus liquor leniter incisis uastulis colligitur, que Opium in omnibus adhuc pharmacopoliis nominant. Exprimitur etiam ex lusis foliis 3c uastulis succus,& exiccatur. E um priuatim Graeci Μηκωνων uocant, sed uiribus mulisto est liquore imbecillior , propter inconcoctam ecaque substantiam , eandemGcλι.
152쪽
ob causam facili me piitrescit ec teredines sentit Quidam interpretes cum apud Grrucos authorcs Opon,sive Opium legunt, succiam Papaueris interpretantur : sed m, gno errore. Nam succus est Papauciis, Opos uerὀ siue Opium,eii liquor
Πν ῆ0 . appellatur. Non habetur hoc in nostris pharmacopoliis. Aquibusdam tam in hortis seritur. Siliquam habet Iongam Poenugraeci siliquae aequalem.In Dioscor, dis exemplaribus male legitur καρπον δὲ πικρ)ν, id est, fructum breuem, ut Vergilius Marcellus interpretatus est. Cum uero eundem fructum cornu modo inflexum a pinna graeci siliquae sim dem esse dicat, nequaquam ιιι obsed μακρον Iegendum est q iod ipsius fructus oculis stubiecta forma manifeste indicat. Serapio quom,ubi hoc Papauer de uerbo ad uerbiim ex Dioscoride descripsit, dicit, illud habere semen mi, nutum in subtilibus 8 Iongis uaginis. Errant qui cornutum Papauer esse putantia segete naucens Papauer, quod antea Rhoea da nominauimus. Differt etiam ab hoc Papauere cornuto Memy the,id est Glaucium,ui prius aliquoties indicauimus.
vitaων quod quidam etiam Herculeum siue Heraclion uocant, ignotarumnibus nunc est herba,nem ipse Plinius eam cognouit. Nam libro xx. capite xix.d hoc Papauere sic scribit: Alterum e sylvestribus genus Heraclion uocatur,ab aliis Aphron, foliis si procul intuearis) speciem p. si ei una repraesentantibus , radiice in stimma terrae cute, semine spumeo,ex hoc lina splendorem trahunt aestate. Haec aulcmd uerbo ad uerbum ex Theophrasti de hast. Plant i bro ix cap. xiii. desumpsit Pliniui Sed nequaquam Theophrasti mentem intkllexit. Nam hic Papaueris huius solii Struthi siue Struthii herbae soliis compat auit quae lanaria radicula etiam appelIatur quod scilicet radice eius lanae ocintea candor m acquirant. De Siruthio hoc insecthli . do libro dii seruimus. Commisit ita in hoc loco Plinius duplicem errorem,uti unoestitis magnum. Primus est,quJd pro herba Struthio passerem animal interpretatus sit. Alter uerὀ,quod dixeri Papauere lina candorem trahere. Cum igitur Struthos passet emetiam lignificet, facilis esset prior error,nisis ipse Theophrastus aperte indicaret
se non passerem, sed herbam Struthi appellatione intelligere. Dicit enim Heraclion Papauer solio constare Struthi, quo splendore in linteis tribuant. Candorem aute linteis non passere sed herba lanaria, qtis Struthos siue Struthion Graece dicitur tribuatini. Potuisset etiam ex hoc colligere Plinius, Theophrastum herbam di non auem intelliger cum sic de Papauere Herculeo stribat: Constat solio Struthi. Quibus uer, his aperte indicatur Struthon folia habere. quod plantis de non animalibus propriae te omnes noueriit. Ne autem alicui incredib: le uiderethir,herbae huius solia pasteri, speciem habere Theophrasti uerbis hanc parenthesin adiecit Plinius : Si procul
Hoc forte est Ben album olue he.
Yπηκοαν quo iam nomine appelletur,nullus adhuc scriptis prodidit, nere aliquis ex doctis nouit. Propterea mihi quot ueniam dari non est iniquum, quod ipsum non
nouerim. APOLLINARIS. c AP. 6'.
Yοσκυαμγ,Latinis Altercum, Apollinaris, Symphoniaca, Sc Hyoscyamus,Gera
manis ba: e ad aras uocatur. Tres habet differentias. I Est enim purpureo flore dc nigro semine quaedam. Altera florem litterim Sc semen subflauum habet: utraque apud nos non nascitur,ct quoniam uenenatae sint,nihil refert quod Ps careamus. Tettia omnium est innocentissima quae flore constat albo, sed in medio purpureo ct se,
in ne candido.Nascitur haec apud nos ubique in ruderibus,seisis,& circa oppida
153쪽
Pulicaris dicta haec herba est, quὀd semen eius colore& quantitate pullacibus simile sit.Notum hoc est eodem nomine omnibus pharmacopolis. Herba ipsa sponte apud nos etiam Sc copiosii sim nascitur, praesertim Iuterboci,& uicinis locis.
Στρυχι γ κνπαορ,Latinis Solanum dc Cacubalum, pharmacopolis Solatrum,Germanis Tria miscuatteuocatur. Multa sunt solani genera, quae deinceps enarrabimus. Hoc loco Dio scorides uulgare solanum intelligit, quod nos simpliciter si attan oc pharmacopolae Solatrum appellant. Serebatur olim cibi gratia. Nos uero illud in cibo uitamus. Theodorus Gaza omnes Solani species Vesicarias apud Theophrastum interpretatur jed male. Nam Vesicaria speciale nomen est,& uni tantum Solani speciei proprium, quae fruetus uesicis similes seri, unde oc nomen inuea
Aλικακαῖν , quod ιφυσαλι ηα etiam hic author 5 Aetius uocat, Arabibus 5c pharismacopolis corrupto ab Halicacabo nomine Alkehengi dicitur,Germanis uero Ius deueir fen I aetaten beet g olafensi vise in f oc Ga luiten. Nascitur circa uineas sponte,in quibusdam etiam locis in hortis seritur: fructum habet in rubenti&leniter turbinato folliculo ceu uesica,croceum,& Cerase magnitudine aequalem.
Στρυχνον υπνωτικὸν hodie ignoramus. Id tamen certum est, Amarum dulcem id est,stelens ex te ite beri huic ualde cognatam esse. Foliis enim, florum sorma,fructud uiribus squas in meipso expertus sum) Solanum resert.
Στρυχνον μανικον in Aegypto copiose nascitur, unde ad nos fructus eius asseruntur, quos plaarmacopolae Cuculos de Leuante, id est, Solanum orientale uocant. Nam Cuculus idem est quod Cacubalus siue Solanum , Leuante uero Itali orientem a Iouando vocant. Antequam autem ad nos perferantur hi Cuculi, omnino exiccantur interiores nuclei,5 succosa caro quae corticem ambit. Semel fatis recentes uidimus. Pisces quamprimum eos deglutierint, uertigine corripiuntur, Si supini aquis irin tant,ita ut facillime manibus apprehendi possint.
Nullus ex ueteribus tum Graecis tum Latinis,hanc herbam descripsit,pLeter Dioscoridem qui historiam eius ex Crateua desumpsit. Plinius 8 alii quidam credideis runt,Dorycnium idem esse cum Solano furioso,quod falsum esse Nicande Dioscois rides,ec plures alii testantur. Revera autem sui generis herba est Dorycniu, de quo meam opinionem paucis proseram: Seritur a Venetis monachia, a paucis in Gera: mania Medicis herba,quam Graiiacordis & Halicaccabum alterii uocant, ab Halica cabi fructus similitudine. Habet haec herba omnes notas Sc uires, quas Nicander ocDioscorides Dorycnio tribuunt, et sola tamen folia non conueniunt, quae Diostoris et Repreudes oles soliis similia esse dixit. Sed hoc me nihil mouet: Desumpta ex Crateua est hi ditha co-storia,potuit* corrupi locus iste, i de foliis agitur. Respondet candidi flores,solliculi, unde etia Halicaccabus a ueteribus θι nostris appellatur.Conueniunt etia adaesi mussim in folliculis contenta,rotunda,dura,leuia Sc colore Varia semina.Conuenit tiam eoru numerus,ex comanducata lacteum habent colorem Sc sapore, quas notas D orycnio Nicander tribuit. Quinetiam somnifica sunt eius semina,nec sine periculo uitae intra corpus sumuntur. Quapropter cum omnes alis note conueniant, uerisimile estin soliorum comparatione mendam esse. Seuimus hanc herbam, uidimus ec gu
154쪽
ANNOTAT. VALERII c ORDIstauimus. Propterea non ex aliorum relatione ista de Dorycnio scripsimus: Grana eius comesta suauiorem semiium quam Opium asserunt : 'bed cauendiis est magnui
illorum numerus. MANDRAGORAS. CAP. τλNon sine causa turbabitur, qui Theophrasti ec Dioscoridis de Mandragora iter, haeonsiderabit. Dioscorides enim Mandragorae Primi fructus sorbi magnitudine,
ec luteo colore esse dixit, quamuis Marcellus male uitellis Ouorum interpretatus sit, ratus -ιρ legi oportere, lus UOX Oua,non Ouorum Vitellos significat. Probati codicea ὀυα ,id est,sorbis,habent,ubi Sera P O Mes P:l uiri interpretatus est ,sed male.Hocautitem peccatum potiUS interpreti, q aam Serapioni adscripserim. Alterius uero mala, siue fructus,duplo maiora, c croceo colore depin Xit,utrit etiam cautim negat. Sed Theophrastus Mandragorae caulem cite manifeste si dica, de histo. plant.lib.vi.cap. ii. Vbi fructus eiusdem niger&ac in Ouuae sim: lis dei crabitur. Sed mater,cemosus reddidit Gaza. Nam acinum significat, Unde derivatur ραγ cadiae, quo uocabulo acino uuae simile quiddam Graeci intelligunt. Ruellius non ractainum sed ouum legi oportere apud Theophrasi una censet, sed magno errore. Non
enim corruptus est iste apud Theophrastum locus. Cum ueta contraria omnino si Mandragorae historia apud Theophrastum oc Dioscoridem, facile temerarius qui
dam alterutrum auiliorem menti tu esse pronunciaret: quod ne aliquis faciat, moneo
ec suadeo. Nam uteri fatis exquisitie ec optime Mandragors historiam executus est, quod forta se Paradoxon alicui uidebitur.) Sed illud nunc demonstrare incipiam: Dioscorides tres Mandragorae speci CS enumerat, Theophrastus autem unam tan tum. Dioscorides autem marem Sc sinuamam Mandragoram, id est, priores duas species quas solas uiderat, descripsit caserina, qua adhuc in Italia cognoscuntur. Qui nec ego fruictus oc semina uidi, plantarii N enata folia historiae conuenire animaduerti. Hos duos Mandragoras Theophrastus non cognouit, neci aliqualiacorum mentionem facit. Tcrtiam uero Mandragorae speciem, quae Morion priuatim dicitur,
Dioscorides non uidit,ut ex uerbis illius aperte colligimus, oc haec est quam Theo phrastus describit Mandragoras : grandem habet radicem, caulem procerunt folia solani oc Mandragorae prioris soliorum mediam habent figuram, flores pro seri ni gros, ei post hos nigros fruetus grandi uuae acino aequales c id est, xvicem gro Ie) qui uinosum succum ustatus emittit. Vidimus eam plantam in Hessi eombrosis ec antiquis sylvis iuxta speluncas nasci, dessis JDollevatit dicitur,quo no, mine Graeco im Morion interpretantur, Alii etiam Silasbe ex eam uocant, quoniam sbporem Ductus eius faciunt. Porro nullum tam stupidum esse existimo, qui credat in humanam formam sculptas illas radices, quas Agyris ostentant, Manis dragoram esse. Fingunt enim radicem aliqui ex radice bryoniae ct althsar, alii aliter. Veri Mandragorae radicis corteX in pharmacopoliis suo genuino nomine habetur.
Pardalianches Aconitum,quo pantheras uenatoreS necant, hodie nulli cognosci, tur. Si tamen huius historiae conferamus herbam,quam nos ab uno fructu, quem se lum fert ust tabe crvocamus, uires cyco sideremus, manifeste uidebimus eam hoc Αλconitum' esse quod Theophrastus alibi Telyphorion, alibi Μυοφονορ,alibi etiam Scorpionem uocat, quoniam radicem habet graminis modo geniculatam, oc scorpionis caudae similem.
Fallitur cordia: est enim E inbeer solanum oluaticum quoddam riguis facultatis,non sipticae. ALTERUM Ac ONITUM, ID EST, LYc OcTO NON, SI v E
Aeonitum quod Lycoctonon oc Cynocto non dicitur, quoniam lupos canes laterimat tres habet dis rentias: quarum una, quae est efficacissima, a pharmacopolis habetur & ab his radix Aconiti dicitur. Germani Vcrὀ Graecum nonae Lycoctonoa interpretantur , Nam ivdii Divum, a nobis apPellatur, quod uenatores Lupos V Ulpes eius radice necent.' Id quod purpureo 'orci bibit,dicitarimi un*otappen.
155쪽
Latini Cicutam,Germani opulexim oc uocat. Non cogno. scitin ab omnibus Cicuta. Nam aliam herbam minime uenenatam hoc nomine habent pharmacopols,cilius semen longum di gracile existit, ideom creditur apud nos non esse uenenata Cicuta. In causa est, quo d Uςram Cicutam non nouerunt, itiae in nostris etiam terris praesens est uenenum : quod manifestissimis exemplis probari potest. Non enim raro contingit pueros radice & semine eius, quod Aniso squale est vesci oc intermori. Habet Cicuta foedissimum odorem, quo lo statim abominari bile eius uirus percipitur. Sunt autem plures eius species.
ς De temperamento em controuersia de coriandro. Species cicutae etiam in areis bonorum nascitur,
Taxus arbo quae a Graecis Σμιλη appellatur,uenenum est.Ideocp oportet, ut diligenter animaduertamus, quam rem intelligant scriptores, cum Smilacem apud eos legimus. Nam prae ter hanc arborem duae sutat adhuc plantae,que Smilaces appellaritur. Vna lenis siue satiua dicitur Smilax,id est,Dolichus. Altera aspera est Smila silaue Hedera Cyliisa. Est autem Taxus arbor sine dubio ea,quam nos em Et be; uocamus, e cuius ligno adhuc arcus oc scorpiones fiunt,quos optimos ex Taxo seri auis thores tradunt.Hi autem maxime errant, qui ziberi Ebenum esse credula sola nominis similitudine decepti. Noluit in primo libro inter arbores describere Taxum Dioscorides,ne cognata facultate praeditae res distraherentur. Cum igitur Taxus uene num si non immerito hoc loco inici uenenatas fantas recensetur.
Apo non qualis sit herba, hodie omnino ignoramus. Cognominatur haec cliam Cynocrambe, quoniam canes interimat. Porro alia est etiam quae proprio nomine Cynocrambe uocatur,ut suo loco ostendemuS Qu propter uidendum est,ne diuer,isae naturae res confundamuS. Moonum uerum pingit Matthiotia. NE RIVM. CAP. 8i.
Nerion quod aliqui Rhododaphnen & Rhododendron, a rosis simili floreuoaecant,arbor est quibusdam temporibus uenenata,e cuius & Aconiti floribus in Ponisto uenenatum mel apes colligunt. Arbuscula haec in nostris regionibus non nascitur, in Italia a quibusdam in hortis ostentationis causa plantatur, re nos ipsius semina stauimus. fructum habet longum,intus ceu carduorum pappis rcsertum,qui in quibus
dam Diostoridis exemplaribus male Hyacinthi pappis similes esse legutur.Cum autem Hyacinthus nullos omnino pappos habea legendum est Acanthi id est, Spirae siue Cardui alicuius,ut probati codices oc ipsa experientia testantur. Monendi etiam Medicinae studiosi sunt.apud Aetium incompositione Esdrae male seorsim Iegi Flotes Neriire Rosatu Rhododaphnes, Nam eadem arbor Neriod et Rhododaphne est.Rosse ital Rhododaphnes nihil aliud sunt, quam flores Nerii. Videtur itam flos Nerii interpretatio esse Rosarum Rhododaphnes ad marginem sisnata, quς postea ab aliquo indocto in ipsum uerborum contextum posita est. Porro ipse Galenus Dioscorides diuersas Nerio uires adscribunt. Ille enim Nerion homini quom uerneis
num esse dicit:Hicuerὀ homini contra uenena remedium lacere. Possent autem hi authores conciliari hoc modo,si intra corpus sumatur Nerion uenenum esse, Si uero foris imponatur contra uenenatorum morsum Medicinam lacere. Sed sic seresueritas habet.Nam probata exemplaria addunt Oiνω πινοι a,id est,cum uino pota,uidem
licet flores Sc folia. Sic etiam in Plinio manifeste legitur, qui proculdubio hoc ex Dioscoride transcripsit. Quin etiam in Esdrae Antidotum, cuius praecipuus usus est conretra uenenata animalia,Nerii flores recipiuntur, ceu medicamentum contra uenena efficax.ld tamen uerum est,florem eius inaniam facere, sed non semper. Accidit enitia hoc quibusdam locis,& quibusdam temporibus.
156쪽
Fungoriim mulis plex est disserentia. Quidam enim edendo sunt,quidam uerὀ imira corpus sumpti strangulant. Germani omnes generali uocabulo ramive ninis uocant. Qui autem edendo sunt,suis etiam distingriuntur generibus. Sunt enim quid Piperis sapore & laeteo liquore manant, hQS Gei mam uocant. Sunt&Boleti,quos Voloc eadem nostra gens appella uenenati Fungi. Multa habenigenera,sed omnia Vos sciati H id est, Busonum cathedrae siue sellae Saxonibus di. cuntur. Sub Betulis arboribus in candido di rufo colore uarii nascuntur Fungi,quoad alesse cui melid est, Muscarios fungos uocamus, quoniam muscas lacte intristi occidunt. Pharmacopolae etiam in suis Olficin .s Fungos habent,quos Boletosae Fungos ceruinos uocruar. Feriint eos in sylvis eX i mine ceruorum enasci,& proptorea Venerem stimularcsed falsum hoc est. Inueni enim hos Ceruinos sungos in pra, ruptissimis montium siluis, lud ne Damae 5. Rupicapre quid c D pcruenire po1sent, nedum cerui. Nec uerisimile est eos Venerem stimulare, cum frigidum ,pituitosum crudum,& malignum succum iii humano corpore gignant. Quae enim Vcnerem acicendere deben contrarias facultates Squalitates habere neccile est, is Fungorum edulium optimisunt Pi isteri in se a Neisten didli
Colchicon copiose in Colchide nas itur, unde etiam nomen inuenit. Est Q in illa
regionibus uenenata herba. Quod uero apud nos proueni amarius est, quo sapore ueneniali qua pars diluitur, nec tamen omnino innoxium redditur. Homines erum quos eo purgauerimus,seuissima incurrunt accidentia. Pharmacopolae hanc herbam
Hermo dactylum Germani loci bi bum iςn / Π ileri sti aut Zc Scitio feti appet lant. Quidam huius florem Narcissum esse crediderunt, sed reuera Narcissius plurumum ab hac herba differt. CQ h cum aliqui etiam Ephemerum appellarunt, quὸ
eadem die qua sumatur,hominem occidat. k Huius radix tot bubet annos, quot coribes Theoph. ui Narcissum uocat,ut quidam putant nihi non uidetis.
Ephemeron hoc solo nomine Colchico simile cst: viribus enim Θc forma multum ab illo differt. Alio nomine etiam Iris agrestis uocatur. Hodie autem ignotum est.
Φακορ ο-τον τελματωρ,id est,Lens in lacustribus locis genita. Dissert haec a lentelegumine. Nam aquis stagnantibus innatat ceu muscus, minimis Sc compressis solii; constat. Figuram Lentis semina repraesentant. Vnde ec nomen inuenit. Germanis eadem significationes auertinteii uocatur.
AMNορτο ιι De Latini Semperuiuam, siue Vitalem maiorem, pharmacopoIae Batha Iouis,Germani spoli PQ im et truxit f sminersi inloci an laum appellant. Plinius Gramen oc Aizoon diuersas natura plantas conis
fudit,lib. xxiiij.cap. ult errore manifesto. Plinium secuti sunt Hermolaus Barbarus ec Ruellius, qui fere de uerbo ad uerbum illiUS errorem exseripserunt. Miror autem uehemente hos doctissimos alioquin uiros, istum insignem Plinii errorem non ob
seruasse., AI ZOON MINUS. CAP. so.
Semperuiua minor no est Italis uocata Pegnolia,ut antea in Trago demostrauimus. Habet
157쪽
IN DIOScORIDIS LIB. IIII. ε Habet autem alterum Aizoon duas species. Prior Germanice lite iii Do rine ierant IE atibemveissiectieris Imri erfrui uocatur. Oblonga, pinguia,&acuminata habet folia,caulem gracilem, altitudine dodrantalem in sua Gmo luteos flores,paululum ad uiridem colorem inclinatoS ferentem. Flores huic tri huit Vergilius Marcellus interpres colorcpallidos: incit sco uero χλωῖα legitur,qus uox etiam luteum colorem significat, ut antea quo dictum est. Serapio uero eius*interpretes carinum interpretati itans, cx hoc optime quidem. Recensiores minus Aizoon Vermicularem uocant, estin trigida herba, ut maius Aizoon, pro qua norastri aliam similem turbulam, sed contrario temperamento,accip1Unt.' Altera minoris A izoi species incerta habet apud hunc auiliorem historiam. Graeruptus enim uerborum contextus est, uod quilibet in hoc studio exercitatus facilis me uiderepotest. Plinius uero optime eam describit, dc uidentur omnia eius uerba, qace facit de tribus Aizoi generibus,ex hoc authore desumpta cise. Eius authoris uerba ex libro xx .cap.xiii. hec sunt: Quod minus est in maris parietibus , naicitur,ec tegulis,fruticosum a radice ex sursum usq3 ad cacumen, iliis angustis, mucronatis, succosis,palmo alto caule,radix inutilis. His uerbiS egregie describit primam minoistis Aletoi speciem,cui deinde alterum minus Aizoon comparat, dicet S : Huic sim se ch=., clis est quam Graeci Andrachnen agriam uocant Itali Illecebram, pusillis,latioribus foliis,breuiore cacumine. Quibus uerbis euidenter indicat eam herbulam , quam cre1μmani .arp. st 1 appellant. HSc sola ex omnibus Aizoi generibus calidum habet temperamentum. Propterea eam magno errore pro Vermiculari accipiunt. Distinximus ita ab A1Σoi speciebus Tragu, 5 omnes tres Aizoi differentias indicauimus,lc scio me in hac re non errate.
Primam quam Cimbalion. Scitation,Acetabulum Umbilicum Veneris uocant in nostris regionibus nondum nasci uidimus. tamen hocnois mine herbam quadam rotundo solio,cui in medio est pediculus, indicant,quam ego probe noui. Nas itur in humentibus re putridis arenosis locis. sed plurimum ab Acetabuli dei criptioine dissert radicem enim habet tentiissimam, Acetabulum uero olais similem,oc grandem. Q Uropter qui herbis ignotis ex hoc authore nomina indere uobint,ut omnes descriptionum notas considerent necesse est.
Recentiores aliqui Scaruncellum uocant, Itali Rondesum.
ALTERVM ACETABVLVM. c AP. 93. Alterum Acetabulum sine dubio mihi esse uidetur pinguis illa herba, quam recentiores Crassulam maiorem. Germani et rei, crine ec u oritur boni appellant. Cralsaec carnosa habet folia ut Aletoon maius, qiis hyeme una cum caule eXareicut.
Aκαλ siue κνίην Germanis ricifel appellatur. Nota omnibus herba est.
res eius inueniuntur species,quam ueteres descripserunt. Semen eius in pharmacopol:is seruatur.' minapagis uulgaris est,exilibemine minoica Romana uocatur. GALIOPSIs. CAP.
Astorum figura noment cherba inuenit, qui hiantibus mustelae saucissius italal Ssunt. Nota omnibus est,Germani exin Ureni, iis N Eoorixei rim/siue caiib seleri appellant. Videndum tamen est neqritScam cum Ballo te,id ei Mamis hyda: Pro simillierba confundat Quod ne fiat soli um creber intuitus faciet. Gali 0 senim Iongiora Nacuminata Vrticae modo folia habet. Ballore uero rotundiora inueniuntur etiam Gallopsis sipecies aliae, candido,luteoo uario store. Nam Diosto deS unam i i itum speci m desicripsit,quae purpura stentes habetitores. μPumsilit dorae oleaeum G Di deucum nominat. ψ.ocii. 34h vi
158쪽
Gallon hoc a coagulando lacte nome inuenit. Duplicis est differentiae. Vna enim candidum, altera luteum florem habet . utrim Apatines sunt solia. Flores quamuis Parui sunt,multitudine tamen herbam ex longinquo conspicuam reddunt. Germa, ni Fayrii inen& Laberalitia appellant. Recentiores quidam Aspergulam. Sediate patet hoc nomen, ne* in aliquo probato auiliore legitur.
θέρων oc Senecio haec herba dicitur, quod flores eius cito in ipsi iuuentute cane, scant. Magnus hodie in hac herba error committitur,ne dicam maximus. Senecionenim refrigerandi uim habet. Hodie uero Senecionem alii Carduum benedictum alii Nasturtium aquaticum uocant, herbas 1n tertio gradu calidas. Verum aute frigeron siue Senecion,ubii cultis 5c incultis circa oppida,& in muris nascitur. Itali eam Petrellam,Germani re Cueu traus appellant. Sunt diliuius pluires specieS.
Thalictron non est Argentina siue Argentilla ut Ruellius opinatur, ne hoc ille certὁ affirmat. Verum autem Thalictrum est ea herba, quam Germani Geylebi tappellant,qua rustici in Saxonia maxima curant uulnera, sine aliquo adiutore Medico. Nascitur in campestribus 5 in pratis, non ita humentibus. Sunt autem tres ipasius species, quae suis disserentiis distingui possunt.
Aliqui ini Scirtyon appestantsed hoc uocabulum late patet. Muscvs MARINUS. CAP. 99.
Βρυον θαλαμων,Muscus marinus,Plinio Lactucae similibus constat BIiis, i in rogosis re contractis sine caule ab ima radice exeuntibus. Sed male i sta de Marino mirusco scribit Intelligit enim eam herban quam antea Lichena esse ostendi. Muscus uoro marinus multis capillamentis tenuior est, quam ut Lactucae foliis constare possic Mihi sine dubio Marinus muscus emc uidetur Muscus ille salsius, quem pharmacopolae hodie Corallum herbam siue Corallinam appellant. Idem etiam Antonius Mus a iudicat. Affertur ex maritimis locis,una cum adhaerentibus marinis testis. Est aliae, tiam herba nomine Carolina siue Carlina, ius in Chamaeleone metionem fecimus.
Nobis in mediterraneis locis habitantibus,omnino incognita est marina Alga.
Potamogetonabelle nouisse se credit Vergilius Marcellus.Interim tamen ait,noamen inueniise a uicinitate fluminum,prope quae nascatur. Quae uerba indicant, umnullo modo herbam hanc cognouisse. Nam Potamogeton in ipsis aquis nascitur de tantum solia paulum extra aquas eminentia ostendit. Quae uero reuera sit Potamo keton nondum constat. Novi mo herbam Belae folio,sed longiore, qus spicanim florem extra aquam erigit.Ipsa uero longis uiticulis in aqua spargitur, re gustu uehemiter astringit. Nascitur stagnantibus&limosis fluuiorum partibus,ec in aqua repletis urbium fossis. Est & alia huic omnino similis,sed rotundiore folio. Quamuis autempnanes huius herb.ae notae Potamogetoni conueniant, nullam certam tamen sentenatiam de ea ferre ausim. 'MAliqui inalberii Misoli uocant: quodnomen etiam Limonio cordi attribuunt. AQVATI cvs STRATIO TES. c AP. 3G2.
Si in Aegypto Sc Nili inundatione tantum hic Stratiotes nascitur, ut PIinius scriabit eum in nostris regionibus quaerere superuacuus esset labor. Cum uero Dioscorio des illum indefinite aquis innatare&sine radice uiuere scribat, soli Plinio non credo. Quis enim omnium regionum fluuios oc paludes uidit,ut certo affirmare ausit, nusquam
159쪽
IN DIOsco RIDIs LIB. IIII. v quam iusi in Aegypto nasci hun. Stratioten: Hodie uero quid sit ignoramus. Nomeinuenit, quod milites uulnerari se hoc curarent. Sed malecit illis agerctu si ex Aegypti Nilo eum toties petere deberet, quoties uulnerarentur. Propterca eam in nostris quo pilatilis inueniri non despero. Innatat enim stagnantium undarum superficiei ubis herba quaedam pingit ibus soliis, nec ullam e terra habet assurgentem radicem, fibras tamen in aquam spargit,ut lentes aquaticae,per quaS nutritur. Germanice haec
uocatur aut uocar1 potest si rosi masset linie n. Folium tamen Aizoi foliis simile noest, sed Asari. Proptereas pe suspicatus sum an ne Asari pro Aizoi legendum sit. Noparum certa est Aizoi foliorum comparatio, cum duae potiores species Aizoi sint diuerta figurae folia habentes nec adiecta sit distinctio,cuius nam Aizoi foliis Stratio, tishuius folia similiae sent. Habet autem haec baba,quae apud nos prouenit, restis gerandi oc astringendi uim,ut ipse Stratiores.
οςρατιωτι ρ,id est,Millesolius Stratio tessiae dubio est illa herba, quae hodie tibii Millefolium uocatur, a Germanis Barbetioc E et cferi. Hanc herbam Ruellius antea Achilleam elle credidit,sed magno errore. Propterea nunc etiam non minus in indicando Stratio te terrestri siue millefolio errat. Nam ferulaceam quanda herbam.& Dauci speciem Millefolium Stratioten esse dicit , quae Daucus asininus, Anethum,syluestre,& Cuminum syluaticum a quibusdam appellatur. Quamuis aurarem Stratiotes hic Millefolius umbellae similes corImbos habeat,minime tamen ex ferulaccarum siue umbelliferarum genere est.Porro haec herba, quam Ruellius Stratioten Millefolium esse falsid dicit,a Theophrasto Pastinaca Patrensis uocatur, nigra habet radicem,sapore Zc odore Pastinacae.
Φλοιιγ,id est, Verbastus multas habet species,quas Germani omnes generaliu cabulo R. tarc ecrnelisue ei deferrieri Sc mulieriti nisi appellant Pharmacoporatae uel ὀ corrupto nomine Tapsum barbatum, Barbassum siue Barbatum dicunt. Est etiam ferulacea planta Tapsia, ut suo loco audiemus, sed a Verbasco diuersa. Porro Coronarium Verbascum Graecis Lychnitis Zc ΘρυαMis nominatur: quoniaramulis illius &conuolutis foliis pro funiculis siue conuolutis linteolis in lucernis quidam utuntur. Seritur hoc in hortis soliis c6stat oblongis & hirsutis,floribus puris pureis rosis simplici similibus: quamuis etiam cadido colore inueniantur,lios Germani Campeios eu GDarieti volent Eammet Daniasteri roseri appellant. Dirbam parabsis uulgo dictam Schiuiselbilimen aequi Verbastulamusco nescio quam recte.
Aethiopis quae sit herba nulli hodie ex doctis cognitum est, quoniam in peregris
no & alio quam nostro orbe nascitur. . ' chiopuis picturam apud Matthiolum reperies. Aliqui Sγ isto maiori cognatam putant et eberbum.
Arction quo nomine iam appelletur, non constat, quamuis Ruellius hoc cognosuisse uideatur.
' Wον ,sue ποι etcle, Latinis Personalia dc Lappa grandis, Pharmacopolis Baradana Germanis Ilii enitet ten Rostlattent Oimeblettex 5 - larreis uocatur.Confundunt quidam Arction cum Arcto, ut Brunselsius oc Ruellius, marigno tamen errore. Sunt enim diuersae herbae, sed facile hoc Librariorum 8c Chalcori Raphorum incuria accidere potest. Brunselsius uehementer errat, quod Ungulam caballinam Arcton siue Personaliam esse dixerit.
'τα Πτθρ a petaso,id est galero nomen habet. Grande enim illi est solium, quod caput humanua solis aestu,uice galeri defenderepotest impositum.Mediam habet haec
160쪽
ANNOTAT. VALERII c ORDIherba inter Per natiani R Bechion figuram,folia tamen huic rotundiora quam petsonati aestuat. Primo uere spicam longam purpurascentibus floribus plenam piove dit,qui lappularum aliquam habent ii militudinem,sed reuera lappae non sum. Ger mani Petaliten De ab teri uocansi alii rufi ei cisti: ues se citii coniviri Π, quq drtadix bubones pestilentiales maturet. Nascitur ulig1 nolis ecpinguibus locis.
Epipactis quae sit herba, hodie omnino ignoratur,nec facile erit eam inuenire,quoniam nullus ex ueteribus,tit in re nota fit,totam eius historiam Poluit. αcAPNOs, ID EST FUMARIA. c AP. 1 P. iκαπνω, Latinis Fumaria&Fumus terrae Germanis vj x dirauci Trunnen.e, aut ec Dari benecopis dicitur. Sunt etiam qui ὶΓciderati teri appellant,sed maile. Capnos haec, itiam Dioscorides describir,ubim in Pharmacopolus Fumi terr sappellatione habe'tur. Nascitur magris. Est, alia piat species cuius Plinius 8c Acilius meminerunt. Vocatur haec Capnos siue Capnium phragmites quod indum, sis sepibus nascatur,ec Capnos Chelidonia quod Hirundinii aduentu erumpat. Caeliculo eius , ubi e terra erumpit, gallinaceorum calcaribus simile quiddam adiacet, aq ro etiam Romanis pedes gallinacei die afuit haec herba,ut apud Plinium legitur. Hsc Capiti species proculdubio est ea herba,quam Germani Dolior vi3 8c mane in f i: o appellant, quam ubit per Germaniam Aristolochiam rotunda uocant, cui ut species duae sunt, maior& minor, sed magno errore, ut in tertiol bro diximus. Habeten ira huius herbae solia Rutae Sc Fumi teri . e foliorum mediam similitudinem. An stolochiae uer6 omnes hederaceo constant solio.
Graeci Loti appellatione eas herbas indicant,quas ipsi alio nomine Litini Trifolium uocant,Germani file Q. Has omnes Arabes Andaco char appellatio, ne comprehendunt. Loti species omnes sponte nascuntur,sbia saliua excepta,quae in hortis seritur. Propterea quamuis haec nullam habeat apud authores descriptionem, cum sela in hortis seratur, ex omnibus aliis Loti generibus,sa de erit eam cognosce re. Est ita* haec sine dubio Trifolium illud satiuum quod Germani Gai teritie ei a liqui etiam ab odore, laudes, I id cst, Nardum uocant. Spirat enim iucundum odo2 rem siccata. Flores habet in capitulis fere coeruleos, quibus in iisdem capitulis semi nasuccrescunt Foenugi ci seminibus similia, sed multὀ minora , in leniter aculcatis iitriculis inclusa. Quoties igitur apud Arabes simpliciter Andacocham scriptum in uenerim iis haec herba accipienda est. Nam hodie ex Trifolii uulgaris genere sineo dore herbulam hirsutam nullas uires praeter astringendi habentem,S ubi in agris
Sylvestris Lotus hoc nomine nulli hodie cognita est, propterea nihil adhuc certi
de ea pronunciare ausim. 'stit qui Idesilatum uulgarem ebe putant. Ore inplericYTIsvs. CAP. m.
Satiuus cultu disserta sylvestri: qui frutex in Germania sponte prouenit, Be ruet De ι ghlee.
Μυριοφυλλον , quod Latini Millefolium uocant, plurimum differt ab'ubim iiocato Millefolio, quod antea Stratio ten Millefolium esse indicauimus. Nam Stratiotes aisperis Sc siccis locis nascitur,hoc uerὀ Millefolium palustribus. Porrὀ Germani hanc herbam vi eri . vel f oc masculanti et appellant,quoniam folia eius Sceniculo sim&a sunt,& to ta herba nuper natam abietem figura imitatur.