장음표시 사용
541쪽
Galaga. Vide Ruta capraria. Gallae, . in Quercu aliqua nimirum.
Genisi humilis C.Flos tinctorius Tragi. nascitur nobis sylvestris in collibus siecis N apricis,circa Badam alibi,ςfingsienblumen.
Genista iuncea seritur apud nos a quibusdam in hortis: scut&in Italiae aliquot locis, spectandi tantum gratia, Val. Cordus. Haec mihi etiam hoc anno e semine prouenit, e sim nobis peregrina. Vide Spartus. Genista uel Genistella spinosa,C Hac etiam colIes quidam aprici apud nos abundant, ut ec alia quadam minima in Genistarum genere, caulibus angulosis ec pecu liari quo dam modo soliatis, Chamaespar imm diXeris . Hae duae species, di tertia quam Genistam humilem nominauimus , simul crescunt in colle iuxta Limagum ficitis a V vettingam monasterium pxQNin ς' . - - Gentiana C. O. Species eius quatuor, magnitudine ct florum colore praecipue disterentes,G. sed uidentur plerae aspernari cultum, Praesertim qus alti a cunis iiir in montibus.nel enim caulescentes in hortis unquam uidi Meque florem aut se men emittere: ut ne Elleborum album,Rhaponticum uulgὀ dictum,& alias quasdam in no stris quidem regionibus. Facile tamen in hortis crescit & floret genus ii num mediae magnitudinis,foliis fere HirundinariS Flore ex coeruleo purpurascenis
lede qua pauid pὀst. Noa imberga in hortis Elleborum album ct Gentianam bene prouenire,flores oc semina proferre audio.Ego hortuli mei solum umbrosius, arii dius oc non satis pingue esse puto ad plantas quasdam perficiendas.l Gentiana cruciata,cuius radix crucis sere instar dissecta est, a obelgehil Ae. Ea pallim apud nos in collibus siccis apricis p & asperib crescit: radice plerun* inter laispides sub terra latentes descendense,alba,peramara In hortis uix apprehendit emops tradix ec aspernatur cultu: semine puto in solo sibi conueniente melius nasceretur.
Gentiana foliis Hirundinariae seu Asclepiadis quorundam, Bissmur ISchelament Piperinus,G. Copiosa ubi apud nos locis montanis, circa semitas alibique apparet. Etassa radix,ct in horto S tranSlλia,apprehendi durat,&caule,flores ac semina profert unlin hoc genere facillime . Causam eisse puto,quoniam radix non singularis est,ut in pleris aliis,sed multiplex. Flores mulios,conferet os & elo
l nanter coeruleos extrema aestate fert.
Genitanae species pulchra, Picris dicta,K. Picridis nomen sorte recentior aliquisi ei confinxit: nam ueteres Graeci, ut Theophrastus, Cichorium sylvestre Pictidem uocabant. Intelligit autem sorte, Κ. Gentianae speciem paruam in pratis humidio at ribus autumno floribus corruleo colore saturato insignem: quae Plinii Calathiana, aut eius species uidetur. Haec aliquoties in hortulo mihi plantata,pauld pὀst inteis ridi: quanuis enim radix ei non simplex siit,locum tamen desiderat palustrem. Sicct Gentiani dem seu Gentianulam alpinam, nunquam retinere diu p otui, iugis montium, aeri gelidissimo,ex uentis nivosis assuetam. Sed nem Violam Hippion a Coris do cognominatam,quq ec ipsa ueluti Gentiana pereπigua uideri potest, in humidis
pratis, praesertim montanis apud nOS,Proueniens: sed cum amaritudine careat, diis uersi generis fuerit. Gemianidem alpinam autumno superiore cu cespitc plantavi: uuae nunc etiam aestate pulchre uiret: florem quidem producendum uix spero. Geranii species qusdam,G.una uulgaris circa urbem nostram,locis planis et arenosis praecipue emicans, solio Maluae. Altera malo montana,radicibuS rubris, astringentibus,ΣHtπur appellani,hoc est schaemon a lacultate: nam alia Plinii Ischaemos est: uiuacissima in hortis: ec flore perpulchro, e purpura subcoeruleo. Tertia sere similis montanae, maioribus oc latioribus soliis: quibus Aconitum luteum repraesentat.nascituran humidioribus pratis,in quibus fere Bistorta etiam uulpd dicta flore rubente: haec iam secunda aestate in horto mihi durat.
Geranium illud cui subrotundam radicem Dioscorides tribuit, inIllyria nascia
542쪽
tursuperficie iam dicto simile: ab Aloysio Anguillara primum ex Illyria allatum
Geum Plinii, ut uidetur herba quam uulgo Caryophyllatam a radicis odore uoacan aliqui Benedictam.Huius genera tria in horto mihi uirent. Primum,quod ur banum dixerim,radice odoratiore caeteris: hoc circa urbem nostram iuxta tepes ali-him vi umbrosis abundat. Secundum, rivale:nascitur enim iuxta riuos: ec in horatis quoin aliquandiu perdurat . Tertium,alpinum: pila lanuginosa postquam dea floruit, maiore. Proximo autumno primum a me in hortulum translata, nescio qua uiuax sutura. Quod si Geum forte alicui potius uideatur species Iacea non co- tendam. Scaliger Getiam appellat, quasi ad Geum alludens. Getia nigra inquiouulgaris est,ec ad scoparum usum quaesita : sed radice spirante Cinnamomum, aut uerius Nardum,ecc.
Gith. Quaere Melanthium. GL. Gladiolus uerus,G. e montibus Curiae Rhaetoriam ad me missus& plantatus, primis , obtia annis folia quidem habuit,sed sine caule refloreriertio re quarto floruit,&semen perfecit. Eundem in suis hortis alunt,Ae. Vu.C. A. Fert in uno caule modo duodenos flores,modo quini aut circiter. Aliqui Uictorialem rotundam appellantriit Allium alpinum,herbam toto genere diuersam, i storialem longam: propter similem radicis formam,multis ueluti loricis armatae. Glaucuim Papaucri corniculato simillimum,radice succo luteo praegnanti:ssorsinhus ex nigro,luteo rubro permixtis, alias,floribus purpureis, in Patauit in horto Priulano e Syria. svide inintiba Cr Papauer cornic.J Nunc etiam Basileae nasci audio in horto Theodori Tuuinggeri medici, angustioribus oc pilosioribus soliis quacore niculatum Papauer: cuius forte species cst . Glaux uel Onobrychis Dodonaeo Tomo a. Iconum,pag.32.3 existimata herba apud inseriores Gei manos in hortis tantum colitur. Eadem,uel cognata ei,circa Curiam in pratis abundat, fructu echinato seu aspero, subrotundo,pecoris pabulo laricti in augendo celebrata. Caules cubitales, fungos,multi ab una radice surgunt: laesiliola Leniis fere sunt,ec in acumen excun subtus hirsuta albicant: bina plerunque, octona uel novena utrinq; in summo terna: salis coniuncta, sed recentius nata mulatum distatu: mspida,&c. G. Glycyirhiza. Lege Dulcis radix. Gn. Gnaphalium. Vide Impia. Gnaphalium marinum, uel potius maritimum,) Vii.
Gralega. Vide Ruta capraria. Graminis species Capriola uulgὀ Italis, Sanguinaria Avicennae, O . G. In areis hortorum, alibim sua sponte exilit: ut 8c Dioscoridis gramen passim locis arenosis, geniculatis suis radiculis rcptat: Cannaria Plinii ut uidetur. Nusquam non nataratur,abundant eo coemeteria. At Theophrasti Cynops,quam Gaza Canariam uertit, Psyllium est. Gramen album seu hirsutum,fibris radicum candidis, passim areis innascitur,incii sim mulierculis,quod alimentum aliis herbis subtrahat. Hoc etiam aliqui Dcntem canis Gallice nominant: cum id nomen gramini Dioscoridis potius debeatur. De hoc Matthiolum sentire puto,cum scribit: Ex illo graminis genere,quo pueri ludentes sanguinem e naribus eliciun Sclaui Carniolae incolae, itcm Goritienses,se, men colligunt deglubunti in pilis,& Milii uel Panici modo in carnium iure decoquunt,Rranulis oblongiusculis, Panico minoribus, gustui no ingratis,aded ut Germani Dinimelbam uocent,hoc est,coelestem mannam.Hanc herba m Sclaui Cornicis pedem uocant: Leonicenus Coronppum Dioscoridis putauit.
Gramen alpinu quoddam, Rabinum cognominant lactarisi. praecipuum,folita breuibus
543쪽
HORTI GERMANI M. breuibus, carnosis non apparentibus neruis, circa radicem radiatis in orbem pluribtis,G. florem nondum uidi. pecori eius pabulo lactis copiam plurimum augeri
Gramen Parnassi C.intelligit autem illam quam Poloni Enneadynamin uocat, Germani quidam florem Hepaticum,cebei blsinile:in palustribus pratis nascentit em herbam ct in hortis non facile durantem. Sed uerum Parnassi gramen a nemine adhuc demonstratum puto,nostro seculo. Gramen a Fuchilo exhibitum,pulchris flosculis, candidis,& non indignum hortis,cii ca Tubingam passim iuxta uias ec sepes Aprili mense florere vidi: apud nos non prouenit. Gramen alpinum quoddam,breuibus, solidis ec mucronatis soliis, quod uulgo in Bernensium aut Vallesiorum montibus Rabinum uocant, ceu principale puto: quod praecipuum hoc vaccis ad copiam lactis augendam pabulum sit: hoc nuper m hortulum transtuli. Gratia Dei C.intelligit autem uulnerariam illam herbam quam Tragus scto nomine Deiben byn.p appellat: quis circa sylvas ct in collibus siccis,apricis*,siab fruticibus passim apud nos obuia est,cultu non facile ferens.ea,si libet, uulneraria hysesopo ides appclletur. Nostri aliam Gratiam Dei uocant,illam Sideritidis speciem, quam alii herbam Roperti.Galli quom aliam,quam Elaphoboscon aliqui putarui: Tragus uulnerariae herbae nomine descripsit lib. . cap. 143.
Guaiacum C. Puto autem ipsum sentire de arbore illa,quae Patauit etiam hoc nomine in horto medicorum ostenditur: quam audis nasci in montibus circa Veronam: e ramis eius aqua maceratis,rusticos uiscum parare:ati ideo Viscagine ab eruditis quibusdam ficto nomine uocari:quoniam Guaiacum non est: fructus eius immaturos,astringet e:maturps uero ita dulceS esse,ut fere nauseam moueanti Guanabanus. Vide Fructus.
Halicaccabus,R. G.in Sabaudia alicubi uidi in campis nascentem, Iocis humiliae bus 5 humidis. Solanum uesicarium.Jubenthies'. Halicaccabus pcregrinus a Fuchsio dictus,Caput monachi uulgo Gallis quibundam G. Non i eperitur in Europa quod sciam, Praeterquam in hortis. Toto generea Solano halicaccabo differt. Hai mel, Harmala,K.C. foliis oblongis, flore albo: Ruta sylvestris quaeda, Vii. Vide in Ruta sylvestri. Hastula regia alia Asphodelus esi,de quo diximus:alia in genere Maluarum,de qua leges infra.
Hedera arborea, R. ea nimirum, quae baccis nigris insignis passim arbores aut muros scandere& exedere uidetur. Eiusdem species luteis baccis est in horto K. Sylvestre genus illud quod semper humi reptat,ubi* obuium est. Hedysarum. Lege PelecinuS. Helenium. Vide Inula.' Helenium alterum Dioscoridis,Theophrasto simpliciter Helenium,hodie non satis cognitum,olim in hortis cultum apparet,sicut Serpyllum quoi ec Sisymbrim Lege Theophrastum His oriae lib. s.cap. 7. Heliochrysus uerus,Italicus:planta rara,pulchra re odorata, Κ.Heliotropium maius, AE. Vir. C. G. aliqui herbam Cancri uocant. Nascitur in aruis flosculis candidis,scapo eorum inflexo instar caudae Scorpionis, unde Scorta pioides album dici poterit. Eiusdem species altera, locis humidis gaudens flosculis corruleis : quam Scorripioides cceruleum dixeris Heliotropium minus,quod ec tricoccum cognominant,siccu aliquoties vidi:ter Nn n
544쪽
co N. GEsNERIrae uero haeicias,nunq)iam. dignum certe quod in hortos recipiatur 5 specie sua Ee uiribus medicis,quas commendari audiui,praesertim aduersus febres. Circa Llonis spelium sponte nasci audio, solo humili, arenoso dc aquatico. Patauit seritur in hortis,seminibus e Cretam istis.
Hel x ne quae uulgd Parietaria d icitur, nusquam deest,omnibus ubim medicis 6c pharmacopolis no tilsima humidis umbrosis circa parietes locis uiret. E iusdem species altera Cistam peius cognomine,in Conuoluulo dieia est. Hemerocallis,C. Dodonaei nimirum, qui Lilium sylvestie purpureum a Fuch socognominatu pro Hemero callide pingit. Hemerocallis uera, O. K. ec alia quaedam eius species L. Matthiolus pro Hemei Ocallide Lilium sylvestre pingit,quod in Ita lia pus m inter segetes, in aruis, in pratis,montibus re uallibus reperiri scribit flore aurei co Ioris: θ alteram eius speciem quam Fuchsus Lilium rubens uel croceu nourri inauit. Quod ad uires, partim interest: utri* enim Lilii candidi uires esse puto: quas oc Hemerocallidi tribuit Galenus. Ita non errauerit opinor qui Hemero callide omnes istas appellauerit,adiecta aliqua disserentia: ut sunt,alpina,aruensis, Purpurea. Alii Hemero callidem aliam esse putarunt, Bulbus cilicet litoralem Theophrasti, quod Monspelli Pancratium interpretantur, ec pharmacopolae uulgo pro squilla minore habent. Hos torte decepit Lilii marini nomenclatura, quae apud D foseo ridem Hemerocallidi tribuitur . Caeterum aliud est Hemerocallis Theophrasti,toto genere diuersum. Hemio nitis Germaniae peregrina est: in hortis quidem nostris translatum cespi
tem facile duraturum sperarem: quandoquidem Pliylliti di nostrae tam facile diuὼ
Hepatica aurea, herba trinitatis Italis,a folio nimirum tripartito Germani aliam hoc nomine uocitant, O. Nascitur in sylvis, locis humidis Sc umbrosis: unde in hortos translata, diutissime uiuit: Scucris initio,aut potius ante uer, Februario mense pulcherrimis corruleis floribus tempus uernum nobis praenunciat.Ra rior est flore albo. Vtra hortulum meum ornat. Heptaphyllum, O. nimirum Tormentilla uulgd dicta: quae nusquam non apud nos collibus humidis emicat. in hortis non diu durat.uel Quinque solium palustre: quod aliquos FIeptaphyllum uocare uideo. Nascitur id circa Lacum Felium apud nos dictum storibus purpureis. Herba scala, O . nescio quae . Herba serraia,C. nescio quae . Herba trinitatis alia uocatur Italis, nempe Hepatica aurea ut iam diximus : alia Germanis, de qua inter , iolas dicemus. Helba uentri Ion spelii dista, Vir. Ανεμοχοῆκ incompositione Marciati unguensii magni nominatur apud N. Mirepsum: ubi Fuchsius Herbam uenti inquit) sunt qui Vmbilicem Veneris ecth dicant: alii PIel xinem seu Parietariam: nonnulli Co
Hermo dactylus Mesuae, solio maculo , .Circa Bononiam,ubi sponte abudat, Dentem canis uocanti aliquition recte pro Satyrio Erythraico ostendunt Iaanc aut similem quandam. Herniaria a Gallis dicta, a nonnullis ni fallor Millegrania. in agro Monspe Iiensi ubique in aruis crescit. Tragus Empetron uocat, Germanice t ambraui. ln ripis Rheni infra Brisacum etiam uidi, G. aestiua est herbula: ec seipsam Prose
Hieracium maius Creticum satiuum Patauio nobis missum G. A. Ae. Hieractu minus, agrestis herba, Hedypnois aliter dicta Plinio herba passim ob-ma,circa urbes Eetsertim. in hortis,maximo ut puto)pos: Tragopogonem pav-porum globo, Nostrierant. Matthiolus cum Inlybis & Cichoriis hanc herbam Pingi'Dentem leonis aliis nominibus,recentioribus tantu nuncupans. Pro Hieracio
545쪽
1 ORTI GERMANi AB. xesaracio autem minori aestam aliam minore, SonchiS Puto cognatam, xhibet. quod ad uiros, parum interelle arbitror.
Hippion Cordi. Vide Calathiana uerna. Hippoglossus, melius Hypoglossus seu Vitularia uulgo dicta, 3epstini rauuΚ Itali Bonifaciam uocant. Patauini quidam in hortis colum. In Germania non pu/to nasci sponte. Adfertur ex Vngaria: ubi reperiri audio in ripis fluitiorum, solem occidentem uersus pleritiam, locis non humidis. In hortis satum prouenit quidem, ut audio,sed pumilum manet, net fructificat. Radix quidem fatis crastis,carnos alec geniculata cum sit.herbam uiuacem ostendit. Hippomanes. Vide nux Methel. Hippomarathrum,Κ. Hippo selinum. Lege Olusatrum. Hirundinaria. Vide Asclepias.
Hordeo obseruntur agri. Nascituro quod Nudum uocant,m Italia. i .HOrminum,O. Sclarea nimirum uulgd dicta cuius species una hortensis est floribus ex albo subcoeruleis:altera sylvestris,nusquam non in pratis obuia,flore coeru- leo ut plurimum, rarior albo: utracp in hortulo nostro duos aut tres annos durauit Hormini pulchra species,K. Aliqui Orminum sine aspiratione scribunt, Galenus Phormium. Hy. Hyacinthus,O.R. VideBulbine,&Bulbus sylvestris. Hyacinthorum multae species, u. Primus ec secundus Fuchsi Ae. Hyacinthi tres species,C. qui ec Pan cratium a quibusdam existimatum pro Hyacintho accipit.Hyac.Orientalis, Κ. Vat
Hyoscyamiis xiulgaris,circa urbe nostram nascitur,loco plano dc ruderato: Matthiolus unum duntaxat Hyoscyami genus sibi cognitum scribit:fore aureo,& semine subflauo potius quam nigro: atque hic est uulgaris noster Tuscusameni qui ab ipso oc Fuchito pingitur.Dodonaeus officinis familiarem esse scribi ecia 1grum nominat, tanquam a floris colore potius quam seminis : sicut album quo*S ltiteum a se uocatos. Hicr.Tragus Dodonaeus Hyoscyamum album quocp pingunt atque describunt, qui in hortis Germaniae inferioris seratur. Hyoscyamus albus 5 luteus,aestiuae herbae C. Fatetur autem se dubitare an uere Hyoscyami sint. Iuteus quidem peregrina illa herba est . quam aliqui e Syria alla- iam aiunt,sapore acri floribus Hyoscyami,luteis. Mons clii quidam Priapeiam uocant a forma fruetus.Hyoscyamum nec sapore,ut dictum cst,ncc Odore resei t nec a liter puto quam flore,calyce ac semine. Salus apud nos probe crescit, ec facile maturat semen. Hyoscyami tertia species Patauit in hortis sermir:semine, luod nuper misit amicus ad me exili, bruta e fusco,allato e Creta.
Hypccoum,Κ.C. & alterum spurium, a Matthiolo nimirum pro Fbpeceo pictum,quod Malude oc Alcaeae species est, C. Hypoglossus. Lege Hippoglossus. Hyisopus uulgaris, nulli fere horto deest. Ramulus auulsus facile radicatur. Syla uestrem nasci puto in Narbonensi Gallia: sed oc apud Vallesios nostros sponte oriri audio.
Hysi opus de Moschata,Rurpodius, C. G. Peregrina haec seu Cilissa PIytapus a Dodonaeo describitur: ec cum iconibus Stirpium primi Tomi Fuch sit Antuerpiae excusis cum nominibus Sc descriptionibus Hispanicis, sub libri finem depingitur: facile crescit fata.
iaceor sylvestres herbae, flores habent uiolacei coloris unde Sc nomen sorsan illis impositum est.Ia enim Graecis Violae sunt,quanquam Iacaeae nomen Uetus non est. Sc/liger alicubi Getiam pro Iacea scribit, tanquam a Geo facto nomine: nimirum
546쪽
quod nigra cognominata in hoc genere,radices ut Geum PIinianum , odoratissiimas habeat: ut ipse scribit,cgo hactenus odorem illum non inueni,cum tres aut quatuor species norim,omnes Centaurio maiori cognatas: quaedam in pratis, aliae paerietibus,aliae collibus siccis nascuntur. Hortis quidem dignissima fuerit species illa, si inueniatur, que Scaligero Cinnamomum aut Nardum olet,ueluti Baccharis quΨdam. Vide supra in Geo. Iaceam quoin aliqui uocant herba at praedictis longe di uersam, Violae nigrae cognatam: de qua inter Violas. Iasme, uel ut alii scribunt) Iasminum , Ieseminum, Gel siminum, floribus albis,
suauissimi odoris, facile nascitur,etiam ramulis & taleolis.: Zc propagatione bro ui multiplicatur: semine non item, ut puto. Iuxta parietes plantari debet,& opere topiario digeri.bene fert hyemes, ut mirer apud nos tam nobilem fruticem neglectum hactenus fuisse. Copiosum Θc procerum Lindauiae uidi in cavaedio domus Matthiae Curtii. Idem alunt partim candido, partim etiam luteo flore C.K.R NPOdius. Arabum uernacula lingua cinquit Matthiolus Zambach siue Samis hach uocitatur nec diu est,quὀd in ItaIiam allatum est,quamuis nunc ubim horti oα Pere topiario tum albis,tum luteis,tum etiam coeruleis Gelsiminis ornentur. Iberis sic enim scribendum sine aspiratione a Matthiolo Picta,G.semen ex Italia habui. facillime prouenit,nasturtio sylvestri cognata herba,fruticola,multis,longis lentis. ramulis:anno altero in caulem effunditur,ec semina profert, quorum res ibili foecunditate durat.hyemes contemnit, nec folia amittit quae iuxta radicem sunt. Dodonaeus aliam quom Iberi denominare uoluit, nasturtui pratense quod dam,frequentissimum in pratis nostris,soIiis sere rotundis Cauchblaem. Ieseminum. Vide Iasime.
Ilex aquilalia. Lege Aquifolium
Imperatoria. Quaere Astrantia. Impia Plinii, ut Matthiolus interpretatur: Gnaphalium quibusdam ut Fuch-sio) exist imatum,Kuvii aut G. Collibus terrenis ec apricis passim abundat.
Inlybum Endiuia uulgὀ) Italicum O. Verum,dc alterum uulgare,R. Angusti solium, quod Scariolam aliqui uocant: ct latifolium, quὀd ad acetaria hyemis terra obruitur, ut dictum est supra in Cichorio,) G. Agreste sua sponte passim ci
Inula,uulgὀ Enula, R. O. G. Haec alibi puto in campis 5c pratis sponte nascituri
unde campanam medici cognominant,hortensii nimirum prs serentes. at quae apud nos rcperitur in hortis,ec pratis circa domos urbi uicinas, omnis puto plantata est. Vide Helenium.
Iouis flos Theophrast nostris uulgὀ Coeli flos,r immel vo'GLychnis aliquiis
bus, ut Matthiolo:qui genus etiam sylvestre eius apud Ananienses inueniri tradit.
Iris communis G.haec semina non sert: quὀd si haec ipsa alibi sylvestris reperitur, ut puto, Iris sylvestris maior fuerit. Non solum autem in uno flore unius speciei colores diuersi reperiuntur, sed etiam in diuersis diuersarum specierum floribus to tidenisere iidem ,ni fallor, qui in arcu coelesti. Iris albo flore, F. Ea, Matthiolo teste,egenere hortensium est,cuius radix odoris fragrantia ocuirium robore Illyricam fere squat. Ex epistola amici ad me : Lacuna uult omnes Iridis siue arcus corI. 3 colores in uno flore spediar ex Dioscoridis sententia. Cornarius autem di ueris flores diuersis coloribus tinctos ex sua uersione, qua Graeca Dioscoridis Merba prorsus sequitur, sensisse uideri potest. Vidimus quidem nos Iridis flores totOS albos,re totos coeruleos:alius forte rubros:noui ego qui re melinos uiderit. Iris Florentina, Rurpodius huius radices uegetiores sun Sc solidiores , siccariis pnon corrugantur ut nostrae, gustu minus feruidae, foeminam dixeris. Puto auratem hortensem esse.
547쪽
MORTI GERMANIAE. at 31ris lilyrica ,Ae. K. O. Iris syl uestris, Hermolao Barbaro Illyrica dicta,Κ.crescit
sponte locis mediterraneis Illyriae. 'Iris tenui folia, Ae. Haec puto est, quae in pratis humidis quibusdam apud nos crescit copiose:ec semina quot profert,illyricae simili ut audio: communi urbana undiquain minor.Eadem in hortulo meo iam aliquot annos durat. Ab hac differre puto duas sylvestres a Matthiolo exhibitas,in moribus eccollibus saxosis nascetes. Iris Arabica si recite legi, Sc non potius Illyrica legendum est,ut coniicio :) dc altera coelestis, nimirum communiS,)R.
Iris Matthiolo alia est fatiua:eaque uel corruleis,uel niueis floribus . Alia sylveis stris, foliis reliquisque partibus, fatiuae similis, paulo minoribus tamen. L x hac satiua originem duxisse uidetur cultu uegetior grandiorque essecta. Sic ille. Sed cum di satiua oc sylvestris in hortis reperiantur, neque haec opinor in illam cultu degeneret, specie eas disterre existimandum est. Est et altera sylvestris, inquit, foliis Gladioli, longioribus, radice tenui, lignosa, geniculata, subrufa, inodoraque : caule breui, flore caeteris longe minori, odore Armeniaci mali,5cc. Sunt qui hanc legitimam Illyricam putent, Illyricam ab Italica disterre existimantes. ego uod Illyricam non uel genere uel specie a nostrate disserre disco. sed quod coeli seleque illius conuenientia praestantioribus polleat facultati, hus. At cum fateatur Illyricam esse sylvestrem, Italicae autem sylvestris species duas ipse proponat, existimandum est Illyricam uel alterutram ex illis esse, uel tertium genus sylvestre ab ea constitui. itaque indistincte loquitur qui simpli, citer ab Italicafihil eam differre dixerit. Errant qui Iridem domesticam nullam
esse, aut saltem a ueteribus non memoratam putant, quoniam Theophrastus dixerit Iridi nullum cultum accommodari. At Theophrastus de lilyrica tantem locutus est. neque de cultu hortensi dixit: sed Graece ἐργαAαι ξω κράνα. quae uerba si Graece legisset aut intellexistet Matthi. olus commo dius illorum opinionem retudisset. non aliud enim sentit Theophrastus, quam Iridis illius radicem, ut suaviter odorata uaeneat, non aliter PraepararI, quam ut circunquat purgata acras siccetur. HSc prolixius,sed ab hortorum cultu
Is Isatis satiua Glastum. NeibIO.G. facillime nascitur: altero anno,si bene mem ni caulem flores θc semina perficit. Alicubi agri hac herba conseruntur in usum tin/ctorum. Sylvestre genus eius apud Virallesios nostros extat, ec alibi. Is pyron, C. id nimirum quod Dodonaeus exhibet, quod Germani superiores Dibeu Heeuocant,inseriores Bocybooneis, id est,Fabam hircinam. Ternis enim foliis,fabaceis fere,locis palustribus reperitur:radice longa, geniculata,&c. Hoc ille Isopyron putauit, quoniam alio nomine Phasiolus a Diostoride dicitur. Phasiolum aurem interpretatur Fabam communem, cui planta haec similia habet solia. At Isopyron Dioscoridis Aniso simili solio constat,cuius extremitra in capreolum torquetur Phasioli instar,ecc.hodie, quod sciam,ignotum.
Iuam aliqui Chamaepityn uocant, de qua di ctum est supra. Iua arthritica oc mo-schata F. Moschatam puto alii aliam cognominant. Rhaeti Insubriae finitimi sic uocant herbulam montanam, Tanaceto cognatam, rec. aromatico odore insignem:
quam autumno superiore in hortulo plantavi: oc nunc etiam in sine Iunii pulchre mihi uiret:florem nondum ostendit,sive quod nondum tempestiuum sit: siue quὀd loco umbroso plantata est, re aestas liubas anni tisio. humidior frigidior solito. Iutuba. Vide Ziziphus. Iuniperus,R.Ea colles 3c montes nostri abundan tum humili, quae baccas matisores sert: tum arborescente, quae minores. Minima est quae in Alpibus nascitur. quae aliquando plantata mihi,non apprehendit.
548쪽
Κeiri uel Cheiri. Vide Leucoiac
Laburnum Plinii,Κ.Ae. C. Quaere Anagyris. Lachryma Christi uel Iohi O.K. Hanc aliqui Lithosperini speciem sacium:pro be quidem si seminis substantiam respicias: odo Dioscoridis Lithospermum genere toto differre intelligamus. haec enim Arundineae naturae est, quae in hortulo no stro aliquando sata,ante florem interiit.Monspelii in hortis frequentem uidi. Arundo Lithospei mos forte nominari poterit,quanuis radix ei no est ut Arundini geniαculata, sed in multas statim ab uno principio fibras diuisa . Itali uulgo Lachrymam Iob uocant,nullo eius, usu nisi quod mulierculs seminibus istis filo traiectis suas pre
Lactoris. Vide in Erino. Lactuca alba,nigra, crispa, G.Est autem crispa,ni fallo eadem quae sedilis cc ca*Pitata:excaulis, Pytagoricis E unuchion, mulieribus astylis, sic enim legendum, Cilicia aliquibus ei Latisolia crispa,latior Cappadocia,admodum probata. Caepitatae quidem genus minus, in hortis nostris est:maius Basileae, praesertim apud Caelium Secundum. Lactucae sylvestres quaedam, elegantes herbae,in sylvis alibi' apud nos inueniunturrima purpureo flore,aliae luteo:in hortos transferri dignae. flos omnium paPope ita Ex his quae in sylvis humidis crescit ad quatuor aut quinin cubitos, Sonchus arborestens Dioscoridis est forte. Species una ex illis folio oblongo, subdulcita grato gustu, angulo :floribus luteis, ct c. in horio multis mihi annis durauit. Ladanum. Vide Ledon. Lamium. Vide in Urticis. Lantana,vulgd Italis dictus frutex, quod Viminum instar lenti eius ramuli sint. Pictus a Trago lib. 3. p.rb. Pleinei: ci albatam: in pleris* sepibus nostris arbusti instar excrescit. Aliqui Viburnum hoc putant. Lanaria, O. Saponariam uulgo dictam intelligens, ni fallor. Lancea Christi. Vide Ophioglossium. Aliqui Sideritim primam Matthioli in
quaticis nascentem sic vocant. Lanceolam montanam, uocare libet herbam quandam in Albio nostro nascen 'tem,Iocis argillosis,rarissimam soliis Plantaginis minoris,oblongioribus:radice oblongasimplici,soris nigra:& ,si uratur,odorata.Haec in hortulo meo plantata, Pau lὀ pὀ si interiit. Alibi uidere non memini. Lapathum hortense in Sabaudia tantum uid circa Lausannam,& alibi ubi Lampe uocatur uulgo. Huic simile est Lapathum sylvestre, quod ec Oxylapathum uocant, a soliorum figura acutiore quam nonnullis,non quidem omnibus)Lapath is ,nusquam non obuium.Hoc circa Friburgum Helvetiorum ut audio,foliis fere rotundis inuenitur. Maximum est,quod aliqui apud nos in hortis serunt,Rhabar harum monachorum dictum: quod idem aut omnino proximum Hippolapatho in palustribus locis,aut montanis nascenti)uidetur.Minima est coxalis ab acido sapore dicta:una maior, pratensis, longioribus soliis: altera minor,quae circa GlarOnam nostram locis siccis 5c lapidosis ad pedes montium circa ripam Limagi nostri nascitur:eadem', autcognata rotundioribus foliis,quam Galli Sabaudi in horatis serunt, propter succum eius acidum, embammatis praecipue utilem. Acetosam Gallicam aliqui uocant. Est & aliud Lapathi genus sylvestre quod circa lacus nOMBri ripas nascirtir, in ipsa etiam aqua. denissi Persicaria uulgo dicta, in humidis nascens,maculis nigris,Lapathum quoddam uidetur. Postrem6 Rhaharbaricum,Lapathis omnino amne est. Lapathis etiam, Oxylapatho prssertim,)adnumerandaest herba illa,quam SanRuinem draconis uocant, i propter colorem in foliis-caule rubicundum, semine
simili, foliis minoribus, gustu astrigenti,Ae G.
549쪽
Larix alpuena arbor malitisimis Rhaetorum ec Vallesiorum montibus nascitur. Scali ver Graeciae ignotam esse proclidit.Incosse urbis nostrae Tiliis consito Larices duae spectantur:&nernae iuxta templum. Plantaueram Sc ego paruulas inpisdio
meo Lai lccs quae non prouenerunt, diutius opinor in uia retentae.
Laseipitium Gallicum. Vide Angelica ec Astranti - - .Lathyris in plerisque hortis apud nos , suis ipsa seminibus sparsisse prosemia' auandula uulgὁ dicta,Stichadi ueterum cognata,sicuti ὀc Nardus uulgaris: In Ligu ria unde S in Africam uehitur) suae spontis: oc, nisi fallor, circa Monspelium
quo Q r in plerist apud nos hortis colitur.' Lasticola seu Daphnoides,F. Sponte quidem circa lacumLemannum nascitur, foliis fere Lauri,angustioribus,solidis,gustu feruidis,&c. Vide Pi per mont. . Lauri aliquor c. Ae. G.Iam quatuor forte annorum quaedam ec cubitales e bacisc:s prouem ine. Liate hyemem in uasa transset osub tecto reponendas. Vere rursus in hortum, scrobibus in area excitatis. Iacobus FuncciuS,Praetor urbis nostrae,antariis iam quindecim fere, Lauros iam quatuor cubito Salias habet: quae tamen hais Meruis nondum ei floruerunt, alteri cuidam ciui nostro,prONimasstate ni uit sua, nescio quot iam annorum Laurus. Curam eandem adhibe quam supra itris ab eo adhibcri diximus. Lauius sylvestris. Vide Tinu vLaurum Graecam Plinii interpretantur at qui arborem uulgo ab Italis dictam Sycomorum: de qua diximus in Azadarachi. Seritur Laurus etiam ramo, teste Plinio de quo uetercs dubitauerant. Laurus uulgaris, quae Baccalia tempore Uliami d:cebatur, a baccarum fertilitate. Idem meminit Spadoniae, mira opacitatis ocumbrae patientia insignis.ca sorte facilius in Germania,quam alia Lauri genera duo Laurus Alexandrinas.Interpretatur autem Hippodossum, de qua superius dictum est.
Lcdon,alterum Cisti genus frutex e quo Ladanum fiomas et foemina, L.
Lentiscus, urpodius. o Leonto petali, quod Matthiolus pictum exhibuit,radicem recentem uir quidam eruditus superiori aestate ad me misit pugni crassitudine: qus nescio quomodomis hi euantiat. Semina eius mItalia non reperiri audio. .
Lepid:um Aeginetae,Lauri solio,maiore,G. In pleris* ciuium no itrorum horatis commune, a Sinapis sapore Sensferaut dictum. Sponte nascitur Romae m- ita de extra urbem Crapinella uulgὀ dicta . . , re Leucacantha,id est Alba spina,C. Intelligens puto Carlinam uulgo dictam, dentia supia,)ex Dodonari sententia. Leucoium proprie Uiolam albam significat, cui Melanium nigrum, Ilieoae phrasto sed eodem nomine cuiuscunque coloris eiusdem generis flores appetrusantur. ' Sunt enim Dioscoridi Leucoii flores coerulei, albi, purpurei, aut lutei. ivlihi caeteri inter se omninὀ cognatiuidetur ut in solo colore differetia sit. Sti ast burneu na ele nostris.) Lutet uerὀ nobis cogniti,qui Keiri Arabice uocantur,sui
sunt generia: pdore spore pecie tota, re duratione differentes: propter sil mαtudinem tamen ad eiusdem nominis communionem astiti sunt. Vale nascle.Leucoia proprie dicta, alba dico purpureaec corrulea Uel potius uiolacea,coeruleo purouiebuue colore mixtis,) In horris tantum apud nos uisuntur, ec hyemem non ierunt, nisi sub tecto loco tepido reponantur. Reperitur huius generis sylvestre in litore maris circa Monspelium. Lutea uero hyemem facine serunt: ecbyluestria
in muris ac motatus Oppidorum, mulsis inlocis, Gallis Praesertim hubentiu . Haec
550쪽
ante alia florent, initio ueris si loco aprico sint. Eorundem genus sylvestre minus, Argentinae circa uias&sepes msuburbiiSIulu ,Principio florens reperi. Viola alba,et species maior,flores nitritos singulis caulibus sustinens,C Leucoit inquit Dodonaeus duo genera sunt, unum quod a satione anno altero,& deinde aliquot se quentibus, primo ucre floret: alterum priori simile, minus tantum & t nerius: quod uere satum, mense Augusto ut plurimum flores profert. Vtrius flores aut sunt rubet, aut ex purpureo in Puniceum inclinantes, aut albi,aut cineri an didiori colore proximi. Leucoia hortensia,quae Praediximus, in pleris omnibus mediocriter instructis hortis reperiuntur apud nos alibi. Leucoium marinum purpureum, VH.
Leucoium bulbosum Theophrasti Ae. G. Domutas bissimen. In sylvis
quibusdam apud nos circa Glatium fluuium nascitur. Li. Libanotis prima ex Asia, Ae. Libanotis prima Dioscoridis quam Ferulaedam cognominam m: ab eruditis quihusdam in Italia creditur, quae a nonnullis uulgd Ferula existimatur ut audio: suae spontis in montibus Italiae quibusdam. Vide in Ferula.
Libanotis serulacea nigra Dodonae I,Q1Wax -θc alba eiusdem,. Dii nisui Fuchsius hanc Sesesi Aethiopicum facit, ut Sc Matthiolus:
illam Peloponnesiacum. In hortos non facile transferuntur radicibus: e seminibus puto felicius exorturae. In collibus terrenis apud nos reperiuntur:alba quidem apricis, illa potius umbrosis in Albio monte. Libanotis coronaria. Vide Rosinat inus.
Libanotis Theophrasti, C. Ligusticum, uel Leuisticum uulgὁ dictum, cybstictet, R. G.de itereri eius noamine nondum constat. Matthiolus Hipposelinon esse putat. In Africa audio plantam Silphii huic persimilem est . Ligusticum, seu Lybisticum uerum siue ueterium, C. Ae. Sic autem uocat Aridi iter montanum uulgo dictum plerisque pharmacopolis: quod quidem si Sit, uerbescii aliquod non est. Petroselmum forte fuerit: utpote acrimonia , di amarituridine inligne,&c. Matthioli Ligusticum uidetur herba quaedam ferulacea aut1oeniculacea quae in pratis riguis apud nos crescit, Τadice nigra: c quam Corincius forte Pastinacae nigrae sylvestris nomine descripsit:) quod si non est eadem species certe proxima fuerit,ita forsan magnitudine differens.Idem quod Matthi'
' Ligustrum,nem gemis, circa urbem nostram copiose nascitui Trutex aptus se Pimentis, propter Ienta di flexibilia vimina. LiIium album in plerisi hortis cernitur: sylvestre ubi nascatur,nescio.Plinius seminum eius meminit:quar in nostro nulla sunt. Lilia rubra diuersa sunt:omnia,ni fallor,sylvestria:praeter illa quae arti o hune colorem contrahunt,ut meminit Plinius lib. ' cap.S. Lilium purpureum a Fuclis ore Trago ditum Italis Martagon,in sylliis et montibus nostris abunda tuligo Sotbriduus astatuo radicis colore uocant. Species e Iiis duas notaui, sexu ut uidetur distincitas: Reminae folia uiridiora:mari Qui ra-
montanum I nascitur in saxis montium nostro . Fl rQLihi ςδndidi,sed paulo minore. Rartiis superiore . Uangitur a Matthiolo pro Hemerocallide altera. In hortis hoc etiam diu uiuit Bulborum particulae separatae etiam germinant: sed aliquot annis florem uel non producunq