장음표시 사용
11쪽
ceret. Ad electione stat virtutis,in intellectu practico,requirit synderesis&prudentia Una resipectu finis. Altera au t,quae psiliu S iudiciu supponit:est respectu eoru quae suntad fine. In parte aut appetitiua, p eande virtute itur in fine, di in ea quae sunt ad fine.Synderesis au intellectu finis est.Finis aut, in moralibus,ptin liuest.Vn Tho.2.2.q.47.dicit,s, prudentiano praestituit fine virtutibus mo ratibus,sed disponte media ad illum:Ideo virtus moralis perficiendo primo electione:secundario perficit intentione Sust io principiu prudentiae firmat. auia in virtus principalr de auctoritatiue,n5 est ad fine:ideo non est prudentia nobilior.Prudoeia.n.dc mediis est:& virtus moralis principalr erga media est,licet fit de fine executi . De synderesi vero in ordine ad prudentia,no est nuc disputa di locus. Synderesis uero,illa est,quae finepraestituit virtutibus.Ex naturali siqui derone,insurgit in appetitu inclinatio naturalis ad bonu ronis,N motus: quot vero actus tu prudente sint, habes in Arist. Eth. s. N in Go. z. z.q. . Inde patet ordo in moralibus. Virtus .n.moralis electiva est.Electio aut,est eoru quae sui ad fine, supposto in appetitu finis. Vii voluntas mota .mouet se ad ea quae sunt ad fine,a synderesi pstitum.Virtus au est quae eligit, ut patet Ethi. r. His iactis fundametis,accedam ad nodu difficultatis,qua intedimus. Et dico prio, g, liberuarbitriu cst unica alae potenssicut notat Tho. de veritate.q. 24.art. io quae aues . . s Ista potentia: catholice,&peripatetice determinat. I.par.q.83. Intellect .n. αVolutas,adeo Dpinquae potetiae sui, 2, Arist. Eth. s. ca.2 . dicit electio vel est appetitus inrellectivus, vel intellectus appetitium. Io oportc dicit ille, si electio est studiosa,&rono esse vcra,N appetitu rectu,q d no oporteret si rectitudo appetitus no firmaret minore syllogismi prudelialis. Cocludit itaq; Tho. st libes ax
bimu,volutas est,quae respectu finis,volutas dr.Respectu eos quae sunt ad fine, dr libem arbitriu. uo vero stellectus moueat voluntate,& volutas moueat in rei lectu,IGO.dcclarat. .par.q.83 ubi dici θ intellectus mouet voluntatem ne finis,qa bonu intellectu est obiecta volutatis,&ipsam moue ut finis. Sed Vo , luntas mouet intellectu per modu agentis,& sicut ipellens mouetipulsum. πιφaiaduerte,apud O.I.2.q. s. 2, voluntas obiecto no sufficit ad volenta a se, sed exigit volutas pramolens fine: Ideo facta in actu ex appetitu finis,mouet se ad ea quae sunt ad fine.Mouet et alias animi potentias . Sed ulterius aiaduerte, ecundu Tho. doctrina .1.2.q.9.obiectu cognitu movet Voluntate in genere
causae formalis:ita Psicut calor,licet sit principiu effecti calefactionis, in illuin est determinatiuu illius ad spem est principiu in gne causae formalis extrinsecae,piuncte in .Acst .n.cst qui distinguit.Ita obiectu cognitu distinguit,& si ci
ficat actu voluntatis: sed volutas est . inquit Thooquae mouet intellectu quo ad exercitiu actus. In illis.n.potentiis quibus utimur exercitiu actus, ab ipso actu distinguifiliara ab alio motore, hnt Vsu actus,ab alio specificatione, uti actus, est impcrantis,& potentiae excquetis. Oes aut animi potentiae a voluntate applicans' ad actus: sed actus specificani ab obicctissc voluntas ct mota a fine psti to a synderesi,mouet scipsiam ad obiectu cognitu, a quo tamen actus eius speci ficatur: Ideo dicis obiectum concurrere in genere causae so alis N principii distinctiui.Scito ulterius lector, omnem deliberationcm praecedit voluntaS finis, es naturalis inclinatio quae sub electione non cadit cui notat Tho. de Veri
12쪽
εῖ. Vniis nudus iustus humum tale prome esse poterite in si ex edit
electionem usi pro quato sequitur et onem v am, vel ius Tmativam.iai voluntas illum actum non eligit. Potuit tame per stam clecti9 impedim,
α debuit no impediviti huici. sunt acuta inpotestate nostra, qui tamen uou
exterioriscinteriori volunt iis si dicitur νρlunt rium indiredi huiusmyda vitium, requirituria Vplini te posse, de reflcno impedim. Aabemus huc , s, semper quando et at lyes t ei ini lechis, surii' sx inconstderatione:& q, voluntas non potetiger eaontra praeceptum syli sui practici: Shoc dicere est propriam ignoram, si ta est, di non applicarurn, *nni media re appetitu in qWoiul urgit motus in
finem cx illa maiori:quomodo voluntas vult qps tu syllog in bacit i. Isti
subtiles moralia non intelligunt,di illa dimiserunt Ar. N Thoii Nm princis
tamen no pol velle immedi ad contra Fim in praxemi M ita onidis malus ignorans,ut dicebat. μὴ S.Non tam qum malitia, est pa 'orantia. In omni ergo vitio inuestici malavotumas,
Pti.r .q.γθ. Verum non intelligaes semper a 3 1 igilorantiai ut Deili innotescat , distingue triplicona Dalem s. iva alicuius patri Uaris agibilis. Prima est,qua scimus ςHie Mylu.Sccun est, qua scimus hoc nunc cisse magium. Itia,qua scimus hoc esse malum latum ad illud aliud esse sibi pe
ius. Peccans ex ignorantiarpeccat ignorantia opstata primae scietiae.peccans ex passone, ut incontinense laborat ignorantia opposita secundae scientiae Scit.n. fornicationoesse mal Aulam eise fonticaticine εἰ hialam.Sed tunc no operatur quia ligae ratio a passione Nappetitu. uida aut peccant ex malitia,no eX ignorantia sicut primu no ex ictione sicut secundi: sed ex voluntaria electione mali.Propona n.iniustus bonuiuat,iunctumaloiiuustitiae: huiystitiae, lucio absentiae lucri.Anec iste, qui sic ex malitia peccat: no vr tibi; ignoras pectat. Vide Tho. I.z.q.τ8. na si ignorantia reserat ad ipm peccam: sic maior est ignoratia in peccato ex passione: a ignorat hunc acta nune es le malu .r no ignorat peccans ex malitia. Sed si ad roncm pcccassioparetur ignorantia: magis cae ignqrantia pecca quiFx malitia pc a qpeccaus ex pallione . ix giniitc ex mali Ea mccans, lucru esse nunc iniustu qQ cx passione peccatis ignorat:Sed in nimia affectus cupiditate lucri,nescit esse postponendu luctu bono iustitiost hoc est magis ignorare:Io formalioer,maior est ignoratia peccatis ex malitia, vii ignorat principiu Npclusionem,ut.7.Aethi.didi Arist. inte rato. Et igitprantia in cantis ex malitia:est o modum habitus. Peccatis vero ex passione : est per modupassionis traseuntis. vlterius aiaduertc pcii retice, st intellectusnon dicit amirus, aut in tincns: sed qui vult essc incolinos,iam iniustus est,dicit Ari 3 Aeth. Per voluntatem igit, ni , seprauus de studiosus, requia contingit Nelle Vim malum propter aliud. Vt siquis furatur , Hadulteretur: oportet intelligcre in
moralibusquem locu obtineat finis.Dicenduigit, is, siquissurae pp adustatu,
13쪽
iste finis e eomparari,vel actum interlatim Iurantis,uel ad aetati extrio re Si ad actum interioreis Seest specificario illiis,N non caeme cocturens ad subflantisi α,qin ad adulta magis et ad fultum servinetMeo dixit Arist ille magri a fine denominaudus est, aut illestiis copa
ratur adactum exteriorem:vel coparatur ad' illum absolute, vel ut stat sub actu interiori.Si absolui se nospecificat εἰ finis est est stan ., vero coparat urad eum, ut stat sub actu inretiori,fό ssecificariue cocum sicut ad interiorem:&finis obiectum est,no circiastincta.Vnde qui furatur, ut mechetur in uno aeri, duas malitias comittitnouo autem differentia unius se habeat ad differentiam alterius: o.docuit. pri. Z.q.iθ.art. .Vlterius nota Arist. 3. thi.cap. .dici si eIectio,in deliberatiua appetitio eam rem,quae in nostra potestate sint. Docet' ct verum bota esse affectibilevoluntari:vmeui 'vero id ql unicuit videtur. Et exemplo posto in corporibus docet w Vir bonus,vere bona, iudicat bona. Multitudo vero tib voluptassi decipis,ut febricitatilesin potu aquae frigidae:&infri,docet 'Arist. y habitus virtutum re vitioiu, sponte nostra effieimisi quia cum actus in nostratat potiestate habitus qui gen ner ex actibus,in nostra sunt potestate.Habitus ergo licci naturaliter generentuosipotire coparantur ina labus spontaneis ex quibus gesierant .Et licet fiemo sponte fiat malas:quia ne nio ad malum aspiciens operatur: Audi Aristo.dstentem, qui vult esse adul ter Sincontinens,ille vult esse iniustus. Qui. n. trahimedens; vult seques, s scit consequentia, licet no velit illam , qae subtiles no animaduertunt ciuia ergo Volumus actus: volumus etiana habitus.Et quia volumus ac nia los: mali esse volumus,licetad malum aspicientes no operennis. Ideo dicit Ariae q, nos ipsi sumus concausae habituu, Stalem finem ponimus, quia nos tales sumus, ubi elare docet Arist. st, minor syrilogismi praelictipendet ecfirmas abappeti tu rector laco Axit, i nemo prudens est,nisi sit bonus ideo ineontinens habens sciciatiam mon utit ea, pp impulsum rturbatitis passionis.auis. autem timidus,imminenti periculo,bene iudicabit circa audacias re timores ne fortis est, qui lumineutitur tonis lintsinenti periculo hocvtipraecipumn in ititudine, dat Socrati Alcibiades, apud Platonc. Et titilli dubium, nisi ignorantibus,st rectitudo ronis praclicae, non dependet ex sela habitudine terminorum,&vi syllogistica scutro i cuiatilia sed pcndet ex appetitu recto. Audi Arist.
magnoru morir.Vbi dicit, de resia rone. Est ergo tunc secundu recitam ratio agerc,cum para atrimae ronis expers, no prohibucrit ronalem sui ipsius exercere
roncm.Non pol ergo formari syllogismus practicus, qui exercitiu est,revsus
rationis practi iniit rcctus sit appetitus, seriindu profundam Arist. N Tho. doctrinam,&cod. a.magri. mor. p.6.dicit Aristo R, passio praepondcrans,acobti nens ratiocinium quiescere facit. At soluta passione ruri us cristit.Passio ergo moderanda H.Scito ulterius, q, appetitus sensitivus, naturaliter mouetur ab .
obiecto:&imaginatiua, Scogitativa, N intellectus similiter. Illud. n. obiectum intellectus necessatio sim latur,cuius phantasmacst in imaginatiua potentius sola voluntas est libera:& illa sola est, quae mouet omnes aci exercitium pro morum afliiu:Nquies in Nintendere, N remittere actus proprios iu t. ergo appetitus est corruptus: imaginatiua corrupitur: Cogitativa, re intellectus.
14쪽
sola volutas es quae poe reprimere passionem: quae indirecte εἰ mediate ex par
te obiecti,lumen ronis obumbrat. t etiam volutas diuertere intellectu ad aliud
obiectum: dc pol praecipere, ut in alia cost deratrone sistat.αuis haec ignorat Quis haec no experie in seipsos in igie illarum potentiarum volutatis inter pretinue attribuunt et quae pol di debet impedire,& no impedit. Praxipiat imagi natiue imaginari aliud phantasma, di quid est tam in potestate voluntati,q ipsa
imaginatio,de qua dicis ab Arist.δ. de anima, limaginamur,quae Volumus: Et si necesse est intelligetophantasmata speculari,mtelligimus ergo quae volumus. Vnde dixit Aest.2.de anima tex.6O. Singulariu quidem sedin actum sensus. Scientia aute uniuersalium .Haec aut in ipia quodamodo sunt alae de intelli gere in ipsa est,cum vult haec Arist. Imputat etiam voluntati,si no remittit passsionem cocupiscibilis,aut per Viam phantasiae,aliud imaginantis,aut per via motiuae potentiae ad alia loca mouentis: aut praecipiendo ut virtus irascibilis exerceat opera sua.Tunc.n.cocupiscibilis remittit,cum irascibilis praeualer, ec e contraria hoc est optimu in natura remediu ad seda das animi pastioncs. O..uid crgo est illud quod determinat intellectu,ut sistat in cosydcratione dclcctabilis Dico ldeterminans complectis tria. Sunt.n.appetitus mouens imaginativa. Imaginati
mouis inrellectum. Secundu Ordinem. . de anima traditum: N voluntas nodiuertens intellecta,qn debet.Omnia ergo Voluntati imputant, licci non faciat haec per actum si .Sed negligit reprimere insurgentcappetitu 't notat Tho. r. sent. distas.q.I. Sed dicunt illi. αuomodo pol voluntas diu itere, si no sertnisi in cognitu ed delira sunt haec. P .n. Voluntas praecipere intellectui,Vt tra seu ab una cognitione in alia,ut diffusic tractat Thomas in.q. de malo.q.6. Mouet ergo voluntas intellectu per modu efficientis εἰ motione necessitate suum mobile,ut habes apud Capreolum. a. sent. dis . v .sed actus voluntatis no depe
det ab intellectu,nisi in iuste specifico, di ronis magis q reali: Mouet n. inrelle ctus per modu finis,& principii formalis distinctivi. Voluntas aut,ut stat sub ap petitu finis, mouet se ad ea quae sunt ad fincm : ec licet electio sola tmediate litin potestate voluntatis: oma S in actuS aliam porentiam animae: mediate ocimIperati ,no Mediate di clicitive sunt in ptare Voluntatis. Ipsa igit est,quae determinat secundu Arist.doctrinam .s. Metha. pri. Vbi dicit, 2, potetiae naturales sunt determinatae ad unum. Ronalcs vcro 1 utit ad opposita. Ad hoc mouet dubitatione dicens.α re simul ne faciat contraria.Et rndet: Necesse est quidualiud quida esse,quod. dominee . Dico aut siue appetitu,siue cicctionem. Et quia potius et aliquis indubia reuocare, quid pelectione intelligcret, dc illi princi parum tribueret Audi quod sequie .cLuodcuq;.n. ap tet principaliter,hoc fa ciet:&infra: ut omnis ἡ medio tollas ambiguitas. a uare omne, scdm ronem potens, necesse est,Vtcu appetat id cuius potentiam tabct, S uti habet:hoc faciet.Habet aut passivo pntc.Haec Arist. v bi clare dicit appetitu determinare in rellcctum,ut iudicch hoc nunc,oc in tali materia esse secundum ronem. Vnus qui 3.li. qualis est, talis ei finis videt. . Acth. Et hoc est determinati intelle ctum ab appetitu aut electione, diuersimode. Nal ast ini,diuersimode iudicamus: sed voluntas sola illa cst, quae pre dc dcbct reprimerc passiones,quia intellectus naturalitcr mouet. Et si illano esset cui hoc officium incumbere quare
15쪽
Aristo.incontinentia in voluntate poneret Aeth. .Et tame materia, circa quam
tinentia vinat est in appetitu inferiori.Dicant isti. uo voluntas dicit ' conti/nem dc mcdtinens,nisi quia illa est, quae pol & debet resistere passionibus:& vide ordinem.Cotinens prauas habet cocupiscentiassed volutate resistit.Incontinens aut ion resistit passioni excaecanti ronem :& in voluntas 115 ratio dicier in continens:Ergo illa excaecatio a voluntate est interpraelative, cum possit S de beat reprimere,&tame no reprimi Vt notat Thob .secudae. q.t isi. Voluntas ergo dicit Tho. est media inter ronem de concupiscibile pol ab utras moueri. In eo qui est Continens, mouet a rone. In eo qui est lucritinenS,mouet a concu piscibili:Haec ille.auo autem appetitus moueat voluntare,no imediate,ec dis recte:hab apud GO.prima. z.q.8.&.q. . Immutat.n.ec mouet eX parte obie
est. Quod aut appetitus inferior moueat superiorem,& qnt c couerio, Aristo. docuita.de Anima cap.u .ubi dicit ista Verba: Vincit aut interdu appetitus moueti voluntato interdum N ille appetitus inqua appetitu ut sphaeram, di The inistius doctor Lucidus, istud de sphaera exponit. id sicut primus orbis mos uel alios orbes,illi in ii6 cesIanimo ucti propriis moribus:ita cu appetitus vin est appetitum,semper Victus repugnat. Superior ex sineresi inferior ex carne, idco pugna continua.Idco cotinentiano attingit perfectc ad ronem virtutis moralis: Non .nmoderat passiones, licet resistat illis: Ideo Arist.A. Acth. dicit, 'continentia no est virtus: sed quaeda dispositio mixta aliquid Ens de virtute dein aliquo a virtute deficiens. Mouete ergo Voluntas nunc a rone,nunc ab appetim,ronem perturbante: Et hoc intendit Arist.ina. de Anima cap.9. dicens.stae terra tutellectus nonnunqiubet,ratiot fugere aliquid aut perlequi dicit: at noobtemperat homo, net mouet ,sed agit cupiditate,ut fieri solci in incontinu te:Haec Atist qui exposuit semetipsum in A ethicis, di magnis moralibus. In continens.n .habet scientia, sed non utit illa tempore insurgentis passiorus, Nita nunc mouetro,nunc appetitus voluntatem.Continentia tri,di incontinentia imediate ecformaliter ad voluntatem pertinet. Nota et Thomista,quae Tho.dicit de Veritate quailh. zz. artic.ra. quia obiectum cognitum, vel es cognitio, vel intellcctus cognoscetis, non est causa productiva totalis, aut partialis afctus voluntatis r led intellectus per suum actum, mouet Voluntatem quo adsipecificationem actus. Ideo in genere principi distinctui, ut finis etiam diciturmo re inquantum praxoncipit rationem finis,qui ison dicit: agens.Sed ratio agendi dicit ,quia dat speciem actui .non quod vis activa sit. Uri in hoc differta ronc agendi in naturalibus. Vidc Tho. in prima parte. q. M. Et similia potes videre apud Capreolum I. setit. dista 6.Sed quia diximus de Imperio auin no serae Intelligere oportet,quid per Impertu intelligant sapientes. ta igit qae tria cocurrunt ad tonem Impcrii.Ordinatio alicuius ad agenduvcl patiendum aliquid. Intimatio ordinis,demotio. Duo prima, ad intellcctu pertivcre nemo dubitat.Motio autem ad voluntato pertirici. Undo actus Imperii coponit ex eo quod cst intellectus. Sex eo quod voluntatis cli: scd ordinatio intimati ,hi Imperio, Vt materia se habet. Motio ucro ut forma. Idco Imperium eliciti est rationis.Voluntatis vcro,primordialirer,dc quo ad forma, sicut actus mar tyrii, reter Christum eliciti actus in Dititudinis:&quoad materiale,inim
16쪽
emado: e votivitas visuprema eoneurrit,& ut primu mouens ad evirci tiunidi vi formaleso ita coticurrit Charitas, quae est in voluntate: Ad idcm enim genus artifex reducuntur ,αam . Elicitive igitur imperaror Actus est rationis, quia actus cst praeceptiuus,quod ad prudentcm pertinet. Post enim inuentione Euboliae poli iudicium synesis,prudentia praecipit: ergo imperare actiri est intelleonis participantis voluntatem,ut primum mouens,ut Thom. dicit.Cum ergo i undum moucus, non moueat nisi in virtute primi mouentis: sequitur, quod hoc ipsum, quod ratio mouet imperando: silex virtute voluntatis. Vnde relinquitur, quod imperare stactus rationis in virtute actus voluntatis. Viterius
dicit Thom. 2, actus intelleetus potest esse imperatus ab intellectu, per id quod
in illo est de voluntate, sicut esse eollativum competit voluntati, pcr id quod in illo' est de intellcctarquia subtiles in secundo lent. oc quolibetis non vis, derunt:& actus intellectus quo ad moestium potest esse imperatus,non quo ad vermisera appraesiqndeda Natientum.In hoc mim plus voluntate requiritur, Ut lumeinta quia in ratio potest imperari: sequitur,quod actus appetitus sensi tui. rest impina texiea,parte qua sequitur apyrae issionem imaginative:
iailialma a prastensio, est Frticularius Spotest regulari ab intcllectu, qui est uniuersalis i et quod oqi appetitus sensitiuus non velit obedire, ut fit in n6duit,haiantehabitumiem ntiae: propter quod dicit Arist. primo 'liticorum,quod rario phae appetitui irascibili conrupiscibili , non princiri tu dispotico,qui est Domini ad senium sed politico autregalhqui est ad libeios, qui non totali .n duntur imperio Et ratio istici libertatis est; quia apsi petitus sensiriuu est virtus organi corporalis, sicut sensus. Ideo dependet a ictus illius, non solum ex ea parte,qua aitimae potentis,sta ex dispositione Iteriae,quae semper machinatur ad malum.. Vnde re actus quae sunt ex appetizunaturali , non tum subditi imperio rationis, ut sunt actus animae vegetariae Alotus autem 'membrorum subditi limi per modum suarum potet tiarum: Ideo rui consequuntur vires naturales: non sunt subditi imperio rationis. Quomo ovem appetitus moueat animal Arist. dixit in tertio do Atrina,vbi partem cognitivam N appetititiam simul in mouendi principio. coniunxit . auo vero actu, moueat appetitus ipsum animaI: non facile est intelligero. Tu tamen sci eo,quod vireVS motuia,eXequens motum, quae in membris est, non est virtus actue mouens:sed Virtus passiua, qua corpus est dispositum ad moveri,unest expressa doctrina I homae contra gontes libr a. cap. 82. Eo candem doctri inam repetitin prinia'parte. . 76.S. 8. Vtrum aurem appcti s moueat solo a clu,qui cst appetere di imperare motum,ati aliquo alio actu clicitiuo motuS,qui actus transiciis sit,uel quomodo apud Thomistas dicere non est facile Arist.etia iiii tertio de Anima,& in libro de motibus animalium, vidcetur supponere na turam motus, quae comparatui ad movens per modum actionis,qua fi malitar :mota S denominatur mouere, licet motus, qui acto est, Spassio sit in mobi li. Et ita crit aliqua actio ultra vclic, di imperare , capiendo impcrium lictit
in brutis esse potest. Hoc enim mouendi principium , commune cst illiso Sed Capreolus seeundo sentcntiam , videtur declinare, quod solo appetere fec impcnarc ap titus mouci animal.Vnde sicut per intelligere M velle Dei,
17쪽
producetur siquis effectis in Creatura sine alia actione imo solo appetere imperativo fit motus: Unde mouere appetitus , non est depraedicamento actionis de qua Arist.dici quod est idem materializer cum motu,sed est de genere qua litatis remane in agmin secundia se reponens effectam tu alior Appetitus ergo imperando mouet est formale in imperio respectia olum potentiam, Spolimperare,& duhςt semper insurgentibus smonibus. Et sussicit ad actu volunItatis,qui sola simplex appraehensio intellectu'Vt in cotingetibus,quorum neu tra pars est moraliter mala:& voluntas ex se sola fleret iudiciu quo vult,ut hastas apud Thoma de Vio prima secundae.q. .Vlterius oportet intelligere,qae intellectus ad quaeda vera necessario coparat ryt habes in Arist.i. Posteri RS a Tho.in prima parte.q.19.S de veritate. ἶ Ita voluntas necessario fers in quaedam obiecta,ut Deum visum 115 possitno diligere:& casus subulizantiu non sapiunt sacra eloquia, neq; doctrina sacroru doctoru.Non poteria voluntas velle
non esse felix,nisi ignoret, quid sit felicitas:Vnde dicit Aun quod ita esse miseri nolumus,ql este velletno possumus.Nel poetasolinae voluntas velle nota nisi ipsum no esse,induat aliqua ronem boni,visi esset ablatim enarum inserni. Voluntas ergo,necessario aliquid vult,quoad specificatione actus: sed semper in via, pol suspendere actu suum,quia libera es: quo ad exercitiuacuas, Vlterius nota,qae obiectu cognita,mouet volutatem,Vt notat Capreolus. r. sen. disin.Nou inomne moucias,imprimit aliquid in mobili: ut cum motus localis no sit motusad forma quid imprimie in ipsi mobilis ita obiectu cognitum, trahit ad sedi incliuat voluntatem,quod mouere est metaphofice, di sicut couenit in anima, Miamo nullam forma imprimit,ne actu primum,net acusecus dum Vnde manifestatio boni per intellectu, no est specificario actas volunta tis, sed est causa specificationis illius, non effectiva causalitate, sed causiali agre finis, ae per modum formalis principii ta formae: quae ratio, in agendi,non
tamen agens tride voluntas,essecliue a se moves: Unde nullu iudicia intellectus necessitan voluntatem qualitu ad exercitia acuis,que ipsa producit Nessi cit.Sed stante appetitu finis, qui no cadit sib consilio, HLa.fit consilium iudicium praxeptum: de tunc Voluntas, aut suspendit actu suum,aut eligit cisso iter electone praeceptiuae,aut diuertit intellectu modis,quos superius explicauimus. ψ admireris quod actus voluntatis, specificci ab obiceto tainen non sit effective ab obiecto:Nam motus specificas a termino ad quem : de tamo terminus ad quem nulla habet efficientiam super motu. aut etia laxas propter adulteria, tius adulter est,dicit Arist. q fur. Q uid tame facit adulte ritim qd est obiectuuυiisi in genere causae finalistio effectuae inesse rationis potius q in osse mali. Virtutes autem de vitia in praedicamento sunt Ens cnim extra anima est,quod quinto Metaphy. diuiditur in decem prima significatarptimus igitur actus voluntatis, est resipectu finis: Filiis aulcm S bonum, idem: unde primus actus uolunatis, est generalis complacentia boni, quae per se inest voluntati, ve ris bilitas homini: ideo essecliue cst a produccute voluntate:&voluntas,ut stat sub appetitu finis,est in actu,& efficit alios actus, qui si cificati tur ab obicctis:&d ille primus actus voluntatis, non est aliquis actus secundus: quia nullus talis est ad que voluntas essecbuc uo cocurrat: sed illa inclinatio cst
18쪽
allam primus Ucodixit Arist. uod bonum omnia appetunt: & ens,& bonum conuertuntur: Unde dc materia licet non sit de sic bona,non tamc mala est dicit Themist primo Physiconi quia discupiens bonu. CLuod .n. bonu appetit non est malum: Neq; huic ientcntia: Platonicos disicntire exIstimo, nisi in vcrbo. Platoin. natura marem: ne cognouis.Testes sunt qui Thimaeu viderunt, ques Averrois vidisset. melius de Platone & Vcrius sens siccita ita bonum naturam diequit, quod malu nulla substaria est: neq; poecst essenis fundet in bono: ita
voluntatem,naturalitcrlcquid compla nilae boni, re ad principium pertinet in voluntare:Ideo respcctu finis,non est consili ed respectu com quae sunt ad fi nem, de quilibctactus a solo obiecto specificat ea sola aurem potentia efficitur.
Achis autem voluntatis, est ad rem in sedi per modu impulsius: idco modu motus seruat quoad efficientiam didistinctione. Et si quaerat ista distinctio spees fica actuum voluntatis,a quo est cffective: dico quod effectuc:cst a potentia finaliter,ec permota pricipii formalis cst ab obiectis: Actus.n. disi lactus no est aliqua duo,scd unum in cuina voluntate est effective ab obiecto per modum fi
nis: re ego eande dissicultate moueo de motibus. aucro n.a quo in specifica distinctio motuum.Si dicunt a terminis: verum dictit. Scd tame motus a remi nis effective non sunt. Ita distinctio actu voluntati ,est ab obiectis: sed obiecta tamen effectiuc non cocurrunt:Et Vt illi dicut dc motibus,ita ego dicam de actibus voluntatis,praesertim quia actus Voluntatis cst sinc specic impressa Nestucluti motus terminatus ad xcm in D: Nel volunt aliud intelli re mi, cum di cunt quod scicntia est causa dcsiderit,nis1 ut si petius diximus aliter rueret totum moraic negotium. Voluntas ergo secundu Arist. libera est di Domina suorum actuu,ad omnes VirtuteSmorales:&ad euita da omnia vitia opposita explenitudine piatis voluntatis rationalis, di intellectus volitiui: S si omnia rimatus fueris:inuenies holcm peripateticum,non tale elle, qualis esset in statu innocutiae,nel qualis nunc est nostra natura corrupta. In statumini innocentiae, erat homo cum donis su maturalibus.Nunc vero,oes nascimur filii irae:Ideo ho mo Friparcticus,non est in statu invocenti sed in continua pugna: Nel est in natura corrupta,quia potest: Omnia bona moralia, quae non poἴnostra voluitas, ut habes a Thoma prima secundae.Talis ergo homo cst,ssecundu Arist. qualis fuisset homo conditus sinc originali iustitia, resine gratia, di sine origina li peccato, di sinc ira,a qua liberauit nos Christus. r qucm rcconciliati sumus Deo: S ita quae sit libertas voluntatis: peripateticae innotuit tibi: quod feci, ut
videant hominc' 'i, voluntas,ctiam in natura corrupta, licet non sinc gratia dei: Potest tamcn operari opcra vitae: quae licet Deus donet libi. vi operctur, libere tame operatur,non invita . aod autem sacra cloquia, ta doctores sacrili bcrearem voluntatis praedi tit α cxclamcnt: No in lequontibus demonstra bimus cum auxilio Dcha quo Prouenit omne bonum. Et si praedestinatio Ngnatia scruam facerent voluntatem nostram: auomodo Irencus CyprianuS, Ambrosius, August.N Thoinas, gratiam praedicant. Praedcstinationem et admi/xantui di vcucrantur in libertatem praedicant: imo nulla esset libertas,nisi cet
19쪽
praedestinatio digratia. aut enim est in peccato, seruus est peccatir & nemo resurgit a peccato, nisi gratia Dei, FIChristi merito, qui cum esset sine pccca
to, mortuus est propter peccata nostra. Vera ergo libertas, a praedestinatione digratia pendet, Nilne illa seruum est liberum arbitrium,casseruitute,quam in fixit iniquitas hunamae naturae in Adam, in quo omnes mortui imus. Ex di res, licet nobis inrelligcre, quae sacri doctores , di August. dicunt: st, proptoe peccatum Adae, lassictae fuerunt nobis duae poenae. Ignorantia f& difficultas ad bonum. Verum per ignorantiam,von debemus intelligere negationis igno rantiam: nam S illam habuissent pueri in statu innocentiae, quado multa ignorastent, sed sciuiliciat tamen ea quae competissent illis, secundum illud tem pus, ut habes apud Tho prima parte quaestione . ior. Habuissent iram pueri in statu innocentiae, susticientem scicntiam ad dirigendum eos in operibus iusti tiae, S univcrsalia principia,& sine diuticultate acquisiuis ient scientias. Sed ignorantia, quae cst pana peccati, ignorantia est prauae dispositiorus,ui his quς ad opera iustitiae pcrtinent , N ad morale negotium.Tota enim natura per pecca tum Adae vitiata fuit di corrupta. Et quia cui dictum est lectitudo rationis practicae, pendct ab appetitu recto equauis inrellectus habrat principia naturalia 'quae ad synderesim pertinent:non tamen potest concludere conclusione prae ceptiuam, nisi firmetur ab appetitu in minori prudentialis syllogismi,. auxtis.n.vniusquis* cst,talis finis ei videtur: Ideo no potest iudicare intellectus bo/num rationis esse,hic nunc in tantis passombus:Aliter.n. iudicamus,aliter asse est.Corrumpitur ergo rationis iudiciu ex ipsia ap titus compti . Ex hoc au tem sequitur difficultas ad bonum in voluntate.Haec ergo est illa ignorantia, de illa difficultas, quae est pinna peccati. Propter peccatum enim vitiata fuit natu radi corrupta:& nisi sanetur,uon potest sine gratia explere totum moraic negotium, licet positi aliquod morale bonum,noli tamen sine speciali auxilio Dei. Non satiatur autem natura, nisi vetus homo noster crucifigatur: Crucifigitur autem gratia Dei, Christi merito, in per crucem poetatentiae nosti motimur in similitudine mortis Christi, in nouitate spiritus resurgimus.
R E D V N δ' multi, non intelligentes quid sit gratia
praedestinatio , Squid vera libertas: q, ista, insimul stare nopos rint.Sed nonne erroris eorum magnum indicium cst quando A ugust.& Tho.& omncs alii sacri Doctores, praedestinationcm venerantur, Stamcn libertatem dcfendunt.
Audi August. de sermonc Domini inmolare. l.2.via dicit. Sed rursus quam potest : sive verbis, sucrebus orandumst. Q uid opus sit ipsa oratio si deus iam novit quid nobis necessarium sit, nisi quia ipsa orationis intentio cor nostru serenat S purgat, apaciusq; efficit ad cxcipieda diuina munera quae spiritali nobis infundunt .No.n.ambitione precia nos
20쪽
exaudit Deus qui semper paratus est dare sucem suam vobis. non visbilem, sed intelligibilem di spiritalem: Sed nos non semper parati sumus accipere,
cum inclinamur in alia rerum temporalium cupiditate tenebramur. Fiter go in oratione, conuersio cordis ad Deum, qui semper dare paratus est, si uos capiamus quod diaerit: Finae August.N plura alia, quae errorem istorum con fundunt.Ora igitur:purga oculos cordis tui: ut acies eius ponit ferre lucem ius
accessibilem:& noli dicere sicut dicebat quida,qui erat de Monasterio diui August.quem ipse damnat in.z. de bono perseuerantiae.Dicebat.n ille frater,comipientibus eur aualiscus nunc sim: talis ero,qualem me Deus futurum esic prae. stauit:Haec ill ut recitat August. Nob; sic dicere, sed conuerte te ad orandum. quia paratus est Dominus tibi puro corde oranti, lucem dare ut videas,& in
tellectum ut intelligas . Sed poterit alicui videri, g, si necessaria est gratia, adtendendu in ultimum finem,& auxilium gratiae, nemo mcreri pot,nec ad deum conuerti, nisi Deus eum conuertat: Videri inquam potest, ς, homini non im
putetur Hoc dubium mouet Om.in. 3. contra gentcs cap.ih9.Sed audi illum dicent , si haec concedantur:multa sequunturin nuenientia.Sequitur.α
qui fidem non habet, quae donum Dei est, non est dignus poena: sed lege Ioan. 3. Q ut incredulus est filio, non videbit vitam:sed ira Dei manet super eum.Ideo soluens Thom. dicit, R, licet homo non postit mereri gratiam permotum liberi arbitrii: potest seipsum impedire ne recipiat eam, vide quibusdam dicitur Iob.zi.Dixerunt Deo recede a uobis di scientiam viarum tuarum nolumus, N. 24. cap. dicitur. Ipsi fuerunt rebelles lumini, eccum hoc sit in testate liberi arbitrii impedire, Vel non impedire receptionem gratiae:merito illi imputatur.Deus cnim quantum in se est, paratus est omnibus gratiam da re.Vult enim omnes homines saluos fieri, Nad cognitionem veritatis venire,
ut dicitur primo ad Timo. z.Sed illi soli gratia piluantur, qui in seipsis gratiae
impedimentum praestant, sicut sole mundum illuminante, in culpam imputa tur ei, qui oculos claudit.Si ex hoc aliquod malum sequatur, licet videre nopossit nisi lumine solis praeueniatur:Haec Tho.Illi ergo gratia priuantur , qui impedimenta gratiae in se habent. Impedimenta autem sunt, di culpa origi natis, Nactualia peccata iunctim Vel seorsum habita.Ideo infantes in ira Dei sunt: Ideo omnes gratia Dei indigent, ut Vetus homo crucifigatur. Qiilibet ital potest dicere: mitte nobis debita nostra. Oportet ergo ire ad medicum, ad rogandam sanitatem, di non opinari se sanum,cum infirmus sit: sed diecire cum propheta. Sana me domine, quoniam infirmus sum, di non est pax in ossibus meis. Non stent homines ociosi in plateis: shdrogcrit Dominum, vim vineam eius mittantur ad laborandum, re illius gratia singuli denarium recipiant. Et non oportet existimare, P diuina prouidentia, libertatem excludat, Nopem,ut notat Tho.in. .contra gentes capitulo. 7 3. Vbi docet, ' diuina pro uidentia prouidet, ut homo libere finem suum assequatur. Vnde de necessitate sequitur ex diuina prouidentia Sex praedestinatione,liberta ,. Si.n.quiti peccato est,seruus peccati est,re gratia sola est illa quae tollit peccatum. Charitas siquidem operit peccatorum multitudinc.Gratia ergo seruitute tollit, di liberrtatem praestat. Posse .n.peccare via est ad seruitutcm: Gratia ergo radix dc o i