장음표시 사용
551쪽
348 De Exadἱiἰonli Fr sanna .stit , & diseiplina ; adque obstruendum Iniqua loquentium ora, qui SS. PP. summe Catholicos , per impudentiam singularem Lutherizare cogunt , quorum tamen lucubrationes Ipsorum Sectae conditor, Marti nus a Luder , non tanri , ad aesopi Fabulas aestis
non dantuν libri, quam Catonis Servio, ω FABULAE- A SOPI. Meliores ergo Lutheri iudicio IEsopi Fabu-Iae sunt , quam libri SS. PP. Cypriani , Chrvsost mi , Hieronymi , Augustini , Gregorii , de caeterorum e erubescant hic , si possunt, Lutheri Sectatores. Anno IIIo. die a 2. April. ad Philippum Mela chionem Augustam Lutherus epistolam ζο direxit, in qua inter alia ita scribite Pervenimus tandem In no-- sirum Sinaj, ebarissime Philine , sed facἰamus ZIon eκ isa
SIn , ad eabimesque ibἰ tria tabernacula UalterIo unum , Trometis unum, is AESOPO unum. Talem Patrem , uvaesopus est , EeeIesiae Lutheranae non Invidemus.
Caeterum erudite Lector: si tibi ad manus non sunt Seripta, & Libri PP. volve, & revolve Iodoci Coc. Hi , ad nostram fidem eonversi , inaestimabilem, &rarissimum librum, qui Inscribitur : Thesaurus CatbοIMeus, & deprehendes, quam male Novatores cum do ctrina Patrum concordent . Ausim dIcere, si omnes Libri Polemiel a nostris conscripti , simul perirent, ex solo Coccii Thesauνo Catholito refutari abunde possent adversa nobis Heterodoxorum dogmata. g. LII. O Uod attinet Concilἔa, eorum si Item notitiam exstinctam Theologiae Candidatus eomparare studeat, quae OEcum enica sunt, & a Summo Pontifice approbata s
552쪽
- Neo TLeologos. s. 'bata, Particularium enim singulorum , eum plurima sint, accurata notitia opus haud esse existimo: quisque tamen Dioecesis suae in qua habitat , Synodos Particulares
exacte norit oportet, quas utpote ceu statuta ac saluber
rimas leges summo In pretio habere, ac venerari decet sct quarum transgressio excusationem vix admIttit. Conciliorum Generalium Summam exhibet R. P. Iosephus Biner S. I. In libro suo eruditissimo, quem Inseripsit e sparatus Eruditioisis ad Jursprudentiam ς praesertim Ecclesiasileam oee. quinque Gelli ponti Anno I 747. typis exculas prodiit. Optandum esset, uequilibet Neo-Theologus, eui ampli Concit Iorum Tomi
ad manus non sunt, eo libro provisus notitiam Conciliorum GeneraIIum exactam perdisceret , sic entincIare intelligeret, Heter Oxorum placita omni retro venerandae Antiquitati contraria esse z detegeret eorundem fraudes , Inteipolationes , corruptionesque: V
rum den que a falso, aurum a scoria sacIIII me disce neret. Quantum enim praejudicIum falsitatis novitias Sectas pati neeessarium est , quando doctrinam illam , quae Apostolorum aetate, & antiquae Ecclesiae temporibus iam tum floruit , in sola Religione Romano- Catholica etiamnum vige: e ex Conciliorum aresperspicere cuivis Iicet, illasque opiniones plerasque, quibus hodiedum Novatores adhaerent , iam inde Isulis praedamnatas fuisse nemo non aperte cognoscet.
clesiasticae , qua Sectarii ad errores suos magis sabiliendos passim abutuntur. is Vidi ego , inqirit Gisberi, a) qui non admodum senui , vidi ipse ... '. cum Calvinistam Inter , nuperis suIs scriptis contra Fidei perpetuitatem tota Gallia sanaosum , & nonnullos Catholicos dIsputatio de Fide haberetur coram viris prImariis , vidi inquam, & sensi premi Haeretieum et in easque redigἔ
553쪽
angustIas vesponsionum, quae ne suis quidem spIacere possent. verum rem allo callide detorquens eo perfugit , ut diceret, Concilium oecumenteum errare posse, & de facto errasse , quod nominabat Conciis IIum Ariminense in causa Arianorum . Hic vero, quod eam, credo, partem Historiae non s tys teneret Catholicus disputator , persequi adversarium noluit per avia, & Ignota doca , & victoriam , quam in manibus habebat , niisere dimisit . Mihi quidem rquanquam aec satis Historia instructus eram , nee satis decebat per aetatem , loqui iuniorem in multit dine Praesbyterorum , subibat tamen anImum pugnae Decedere , & ut loquar eum Hieronymo Ep. 8 .
extorquere gladium de manibus hostam, ae GoIIae supe bissimi caput proprIo mucrone truncare; sed continui me tum, ut debui ; α eo tamen invasit me vehemens ardor studia ista non negligendi , invaluitque ea cupiditas superioribus annis , cum toties abuti viderem Hloria Eeelesiastica HaeretIeos as lavendum errorem suum, dolerentque omnes boni , saepe unum hominem muItis imponere ς & uni , in arte gmentiendi exercitato, multos credere. , , Hactenus Ioannes Gisberi, S. I. Theologus, & 1 morum integritate, &a saevallori Iiteratura, laudatissimus. Quis i usto moerori hie induIgens , illIs non succenseat, qui notitiam Historiae Ecclesiastieae oticisorum hominum negotium esse, dicere non erubestunt vacent hi Zelantes spe Iationibus suis , impallescantehartis, capitaque sua defatigent L quantum velint eaulim dicere, vix unum , alterumve aliquanto doctiorem Sectarium avitae Fidei solo speculationum adiumento restituent.
f. U. QVantua ε eontra emoIumentum verae DEI Ec-
cIesiae nullo non tempore ii praestiterint, quo que a. Fide devios in viam salutis, DEo dante, re duxerint, qui eruditIone praeclari ex ansquae EecI siae monumentis falsitatem Sectarum noviter emerge cum
554쪽
Ad Λeο - Theologos. IlIuni demonstrarunt , nem Inem peritorum Iatere a bitror. Quam enim adversarIi obiectionem minus susInent, minusque resorbere valent , quam si doctrἱ-na ipsorum novItatis arguatur , & toti Antiquitatἔasseratur contraria 3 Quot IIbros non conficiunt , uvhane a se obiectionem amollantur 7 Repetitis vicibus iam haee, iam illa Concilla citant : modo antiquos Patres pro se laudant , modo HistorIas veteres recitante quis haee nubila specuIatione sieta, & sola dἱ-speli et Z Unde innotescet, quae Concilla legitima sint, .& quae apocrypha sine notitia Historae Ecclesiasticae Quis fraudes , & eorruptiones sine illIus ope advertet Quis sensum, mentemquae antiquae Ecclesiae ab Dque Historiae usu assequetur Nimium certa haec sunt, quam ut ampliori confirmatione Indigeant.
g. VI. O Uanquam ego minIme per hoc Intendam spe
culationes toIIere , aut Theologum Quaesitan 6Ms duntaxat F -ἰ , Historiae nimirum soli addi elum esse velim . Hanc enimvero meam te sententiam pronuntio , ANTE OMNIA operam dandam esse Ωκ. ionibus Iuris, ut ut speculativis , hae enim sumdamentum sunt , eui illae innituntur. . Illud autem
addo e vorseι unum facere, Er alterum non omIttere 2
Oportet Theologum se ire dogmata fideI, eadem explanare, HIn aliis gignere, contraque adversantes deis fendere et haee vero qui fieri possunt sine notitia QuD-nionum Iuris , stsi speculationis asperitatem in se contineant 3 Oportet autem, & alterum non omittexe. Addendae sunt Quaestionibus Juris Quaestiones Facti, quae solidioris Theologiae eultor bus fructum , ut quidem reor, amplissimum sunt allaturae. Accedit , eiusmodi exercitationem Theologo non prosteuam modo , sed omnino neeessariam eise acipartes suas perfecte explendas. Quis enim mi Pil, ut expedite pugnet , familiaria , & usitata esse debere arma negabit Et quae praeter Scripturam , & sententias Patruin, Conciliorumque definitiones alia ar-
555쪽
ssi De ErudIlIonis Praestimila arma sunt , quibus pugnat Theologus , nisi mens ,& sensus antiquae EecIesiae Z Ergo ut expedite pugnet , illorum usum debet habere familiarem. Iisdemenῖm armis abutuntur Novatores , & unde nos si mamenta cause nostrae ducimus , errorem illi suum confirmant .
Errores sane non paucos male id quidemst PomtIsielbus Sectarii tribuunt; ZephyrInum serIbunt Mo tant gasse i Liberium incidi sie in haeresim AriI, idem de Felice II. sentiunt . Conantur persuadere , Vigilium EutychlanIs favisse , Honorium Monothelitis rIoannem XXII. negasse immortaIltatem anImae, in invinus ta effutiit. Haec & similIa plura ad aesti nes facti pertinent ; magni autem momenti est, hie non vinci CatholIcum , cum ves ex uno eiusmodi factorum EccIesiae causa ita petadeat , ut quidquid ratione, & Auctoritate probatum suerit, saepe unius facti interiectu enervetur. Qui autem sine armis Ca. tho IIcus vincet, notitia videlieet Ecclesiastieae Historiae destitutus
tionis saerae delibari queant, ac interesse permagni , ne a Theologo frugi Quaestiones facti omnIno ἡgnorentur . Quodsi etiam privatam cuiusque voluptatem attendamus , eam sane Ingentem haec notitia procreabit. V .Iuvat alIquando , inquit supra Iaudatus Gisberi Ioc. cit. pag. ii. iuvat post debellatum hostem In eius castra excurrere , lustrare oculis, ut se vallo muni t , ut disposuit aciem , ut restitit, ut fugit, ut acelsae reliquiae consederunt. Dulce est designare manu illic raptas Aquὶlas, hic tu hatum equitem , hic peditem inclinatum succubuisse . Num & Theologo parῖter iucundum erit ex conten tiosa disputatione respirate identidem post refutatum ,
556쪽
v. g. dogma Arii , assertamque FILIO DEI DIVIniatatem , excurrere in Orientem , & monstrare digilo:
Ηle Arius Alexandriae Presbyter , primus in Filium Dei rebellavit , favente in primis Eusebio Nicommdlensi , IIIo Eeelesiarum aduItem . Ibidem adversua fidei hostes eIarissima tuba bellum cecinit Alexander AlexandrIae Episcopus. IllIc vero Nicaeae In Byth In Iaper trecentos, & octodeeim Patres , quasi per totidem Abrahami vernaeulos , fides in Urbe victoriae triumphavIt, pugnante praesertἰm Magno Athanasio. Dulce erIt GInde digredi ad conventicula Arianorum , ubi praesidebat comes , spieulator apparebat , caedes vel exilia Episcopis , non fidei definitionesseribebantur, tum ubi Liberius Iapsus est, ubi eeeIdit Magnus Osius et quomodo post Ariminensem Synodum Nieaenae fidei conclamara damnat o, totusque Ingemuit orbis , & ΑrIanum se eme m Iratus est . Haec, & alia pericula, quae praesentia terrebant olim, nune praeterita udIuptatem habent. ,,
. Vae eum ita sint , neutΤqvam probari possunt hi, InquIt erudItissimus Gravesonius t is
praefat Hist. Eceles. pag. a. edit. Augustanae r 26. qui In IIteraria Palaestra tot , tamque egregiis viro rum doctorum operibus abunde locupletata , adhuc barbariem mordicus retinere , siccis quaestionibus Indulgere , ct in Antἰquitatis totIus ignoratIone versari volunt ; digni prosecto qui Tullianis verbIs a guantur , veluti qui perverse post inventas fruges glanae messes perseverant . Sane negare haud possunt illi , qui abstractis quaestionibus velut deIIeiis unIee deIectantur, Theologum , ut suis omnibus numeris a GIutus sit, praesidiis Instructum esse oportere, hisique armis uti debere, quibus EeeIesiae Inservire , &sidet hostes retundere, ae vincere possit . Iam Ver Iixe arma, haec praesidia potissimum petenda sunt ex S. Scripturis, ex Divinis, Apostolicisque Traditionῖ-bus, quae summorum Pontis eum Decretis, M. Patrum
557쪽
mussitIonli Praestantis . Operibus, concisorum, Historiae, & disciplinae Ee.
cIesiasticae monumentis continentur . Quo pacto a tem eiusmodi arma tractare , eorumque vim penitus
latrospicere poterit Theolagus , qui Antiquiaetem cum sacram, tum Ecclesiasticam ne primo ibus quidem Iabfis praegustaverit Notent hoa sibi Gris sonii dIctum eruditionis osores s i Diees: Discipulis Historiae incumbere haud possibile est, utpote alias Theologia se occupatis. Dein nee tradἰ omnia ἱIs poterunt , eum Historia EeeIesiastiea diffusa nImium sit. Praestat ergo Theologiae speculativae omni nisu ineumbere , quam Historiam obIter duntaxat attingere, & veIut canes e Nilo. . cesp. Certe discipuIis quiuuscunque , nisi trunci sint, de stipites, aut in Stoieorum palaestra educati. speeu Iationum asperitas eruditionis amoenitate tempe-τabitur; ait meam, quantam iisdem utilitatem erudiatio IIIa sit allatura. Quod additur , responsione di gnum non est . Discipuli omnia exhaurire non pota sunt, ergo nihil omnino ipsis propinandum est . Quaestquela Non uno momento fabri, nee uno docti fimus . Quam dissi Iter ea discunt viri , quorum in iuvenIII aetate netitiam nullam, aut sorte nee nomen perceperunt. Discenda Igitur discipulis sunt generalia saltem Historiae sacrae priuelplar tradenda iisdem Synopsis Conciliorum generalium et praecipuae Haereses exponendae cum circumstantiis nobilioribus Persona. riam 3 temporum ,' Ioeorum , Pontificum , &c. sie ,
ut eredo , Theologiae speculativae tractatio & utilia erit, & iueunda. g. IX. inem baeo lationum momenta non convincunt Iegat Is P. Ioannis MabIlIonii Benedictini, quem sacrae λntiquitatis bono natum doctissimi quique pro
558쪽
Ad Ne Theoletos 3 ς stet ergo , quod demonstrandum erat , eam esse veram, perfectamque Theologiam, quae utrasque Iuris, & facti quaestiones sapienter complectatur . Quἰ enim spreulationIbus intentus , Quaestiones facti, ex Histor a EeeIesiastica petitas , omnino praetermiserio . Theologiam Is quidem dabis solidam, & nervosam . sed sine laeeo, & sanguine, nimis quoque frigidam . nim Is duram, & aridam; qui vero solam Historiam omissis quaestionibus Iuris tractaverit, Τheolo am' stradet succosam quIdem , sed sine ossibus , & nervIs . nec bene cohaerentem. Sed qui utrasque & iuris, de facti quaestiones selieiter laetarἱt, solidam ille, neu vosam , bene habentem , laeel plenam , iucundam uvenustamque TheoIoglam repraesentabit.
tus amorem; studiumque Ne Theologos ami se exhortor, unum superest, ut ratIonem, seopumque Opulavit paucis declarem. Continet Id Hsoriam TanItentia Publiea, quem si Lectoribus meis non uti- Iem , non tamen iniucundam sore eonfido . Ex ea lanotescet a I. BeeIessam severe adfiiosum ἔn peeeatores olim animadvertisse; eandem tamen , ut plam Matrem, ira sinum suum vere poenItentes denuo recepIsse.
II. Intolerabile iugum id non fuisse , cuni Furia In prImis sponte sua eas poenItentIas libenti an mo In se susciperent f tum etῖam , quia poenitentia publiea publieis telum, & standaIosis peccatorIbus seaque non quibuslsbet, sed trium duntaxat eriminum reis i a dictata fuit. III. Hane poenitentiam In desuetudinem demum venisse, introducta In EGIesiam saeeuIG cI cIter non poenitentiarum commutatione , de qua Ietendum est
559쪽
De GuditἰοnIι ' Hyantis . IV. Aperte ex disciplina illorum temporum, quo Poenitentla publica viguit , necnon ex doctrina SAPP. qui tum floruerunt, cognoscetur , quid sentiendum sit de Confessione secreta, seu, ut vocanta auriculari , an videlicet In antiqua Ecclesia viguerit, an vero per tyrannidem Antichristi Romani , quemadmodum urbane Novatores quidam loquuntur , i vecta In Ecelesiam fuerit. V. Consessariis ex hae HistorIa ea erIt utilItas, ut nImitum illis poenitentibus , qui ob ἐniunctas poen, tentias paulo severiores nimium se oneratos exIstia manv , disciplinam antiquae Ecclesiae ab oculos ponant; quod & utiliter fiet a Paroeliis , si id ipsum in Concionibus aut Catechesibus crebro inculcare fi aduerint. Sed de his plura Inserius. Quod attinet Concilia , Patres item, & Auctores a me laudatos , me eosdem sedulo voIvisse moneo ;dulcius enim , & purius ex ipso sonte potari aquassatis compertum est . Inde factum , ut ubi operae pretium fore arbitrabar , editionis Iocus , & annus additus a me fuerit . Caeterum si qui errores , lapsusque in hoc deprehendentur opusculo, ut eosdem imbecillitati meae, & humanae Infirmitati Lector Imputet, & Fenevole excuset, ut In simili causa etiam sibi feri peroptaret , hunstfhiter rogo : Homo enim sum , humani a me nihil alienum puto . Caeterum
non pro doctit, sed tyronibus duntaxat, haec Historia compilata fuit: & haec sunt , de quἰbus beabgnum Lectorem in ipso limine monere institui.
Numero II. r. γ Martinus Lutherus natus est IsIe hii , ditionis Manssaldicae In Saxonia oppido , A no I 683. IO. Novemb. Patre Ioanne Luder, a Matre
560쪽
Ad με. Theologos. tre Margaretha Lindenmannin. aetatis anno deeimo quarto , Christi 149 . Iiteris operam dedit Magd burgi, de anno Insequente Isenaci I utroque In Ioeci panem ostiatim mendicando , & cantando obtinuit . Erfordiae in ThurIngia Philosophiam absolvit, ibique Anno a Sos. fulminis Ictu non procul ab ipso vI-hrati terrefactus , apud PP. Eremitas ordinis X. PrAugustini Religiosum Induit. Anno Iso8. Uvitte bergae ast PhilosophIam, & altero mox anno S. Scripturam exposuit; ibIdemque anno I s r a. 4. Octobris creatur LIeentiatus , & I9. Octobris eiusde anni Promotore Andrea Bodenstein , seu ut vuIgoedieebatur, Carol stadio, Theologiae Doctor Inaugura. tur . tb Anno IsI7. eontra InduIgentias Insolenti dicendi genere altum intonuit, hortatore Stauseaelo νordinIs August Inlani per Germaniam Uieario Gene rati. Staupizius tamen In se reversus, post severissimam peractam poenitentiam in MonasterIo s. Petia
'P. Benedictinorum Salisburgi , In Abbaten eiusdelu
Vo, qui in Schola Papae, & RSINORUM STR-BULo educatus , factus sui Doctor Theologiae is Tom. 7. mittenb. Gem . DI. co7. essit. I s S . En his patet , qualis Doctor Giberus fuerv.