장음표시 사용
101쪽
hariscationes,cauteria, Vessicatoria, tandem persecratio abdominis & scroti ι scarificatio humorem profuit inquit Gati ex Archigene in lib. 9. de comp. med. secundum locos cap. 3. quae erit facienda supra talum otio quatuor digitorum, ut ait Aetius in lib. x. cap. a 3. eritq, utilis in hac spetie cauteria,vessicatoria per foratio abdominis, scroti sunt apud Arabes fami. liari , quae libentςr omitto, quia per aliqua positantvlaera accider: incurabilia , per alia vero ducitur qua simplux,quae sic non adest in morbo praesisti. Ad pharmatiam quod attinet ante omnia lenienda
est aluus medicamento per os sumpto non autem cly viteribus , quia non coueniunt in anaxarca cum sint ab intestinis remota ut monuit Avicenna, sed solum imascite κ' tvmpani te in quibus materia est intestinis proxima, noc mςdicamentum erit hiera simplexi torma esse auari j,quae praeter euacuationem iuuat intemperiem,&viscera corroborat evacuat superfluita tes,non evacuando innatas humiditates,&non habet vim adstrigedi, a qua vi ubi sunt obstructiones est cauendum .s o sis hierae integra est drachmae tres, verum exhiberem drach. via am& mediamcum velim selum ςuacuare ventriculum , deinde aperiendae sunt viae ante humorum euacuationem, quamuis non sit eoru concoctio attendenda,cnm sint tenues&aquosi vi do .cet Gal. in libello, quos de quando purgare oportet, aperiuntur autu vip rrochiscis de abscinthio, de agrimonia, de capparibus, Avicenna probatius galli decrepiti cum polypodio & anetho,quod potest obstru- ιQnes auferre, meatus aperire 3 succus abscinthu
102쪽
clarificatus ad uncias tres pio vice datus in omnibus sex matutinis temporibus habet praerogatiuam inta aperieiado&corroborando ea corroboratione, quae
eli per reductionem ad naturalem habituni , habet enim vim adstringendi, quae est ad tonum virtutis dis machi est hepatis excellentiam addentem, habet acerbitatem magis, quam amaritudinetii ad apirio dam,dige irendum & tandem abstergendum i preteta mitterem alios strupos aperitiuos humiditate M lia bentes ; apertis viis ad valentiora medicamen ta pii segantia progrediar, inter varia dcta multa isthi psaces,
elaterium, quo licet omnes viantur in ascite S: tym panite, ego tamen Itor etiam in anaxarea pernit tincum mastice&syrupo de meiatha verum iri educ eida aqua thiirmarum cum saccharo rosato'pm trirr
cti'ne eIaterij, unde exhiberem elaterij grana sex; ni isticis totidem cum syrupo de meiatha ad botuta eo liciendum, itera rem hoc medicamentum piosis dei dies, x interea sedulo alterationi studerem tueriss frequetia ut docer Gal. in '. demed. com p. secundum
Iocos ex Asclepiades non auderem uti antimoni squama acris cum aliquib medicis quoς vidi ili uado uti quor am scio este deleteriale noxia ex Galen34. meth. med. nec mihi placent aquae thermaruies calidiores,quamuis eas Gal. probet in primo de sim med. 7. quia obseruaui in experientia vel nihil tuu re,vel quandoque insigniter laedere . Uerum nequeat, vel nolit solueritia medicamenta perferre cest unguetinim de arthanita,quod seruant ossiciu ς praratum,quo ungitur imus venter cortices ebuli, rassi:
103쪽
ces cotus, cum drachma una elaterij ad imum ventre appositae. lent,ut vidi,educere seroses humores,caetcrum venter cirinaniendus non selum per medica menta purgantia, sed etiam per prQuocantia urinam sudorem, prouocantia urinam dupliciter se lentadministrari,vel decocta,vel eorum suostantia, a d coctis libenter abstineo,quae quamuis teneant subst tiam transfusam,perquam libere exeunt, tribuunt tamen humiditatena , quae in hoc casu ost fugienda; exhiberem igitur eorum substantiam in forma pitulamu, Praecipue seminum Dauci cretici scrup. duos, cilinamomi, spicae singulorum scrup. medium,accum suc- .coapij conficerem pitulas tres, quas mane deglutiat
Patiens etiam reitcrando. Prouocantia sudorem sunt urinam prouocaiula,quia sudor eandem habet Diat riam quam urina,nolim ego ordinare exercitium sub
sole, cooperculum arent, ingressionem in furno calefacto ayx in aceruo fermenti calcfacti, talia enim prς- sidia rusticis ordinantur verum ingressium in fovea agri patavini est ratio prouocandi sudorem caeteris
Vacuata materia manifeste de sensibiliter,etiam Iarenter ita insensibiliter est purganda, cuius affectus est ablatiore discusso materiae particularis, quae se medicamentis internis externis, interna sunt sales theriacales, trochisci de vipera, ex unoquoque per se exhiberem mane drach. unam facto bolo cum vino , vel cum succo agrimoniae, qui habet vim discutiendi; ex theriaca, ex mithridato potest confici bolus'. ijs tandem addo cum recenti'ribus decoctum salsae,
104쪽
chinae,&ligni sancti. Externa medicamenta sunt li-nimeta,emplas ra, menta, S cerata,interhςc omnia valde probo cum Galeno in i I. desim p. med. cap. proprio emplastrum factum ex cochleis tritis cum testis& toti ventri impositis, quod valde prodest, educit,& mirabiliter exsiccat, dum sinam quo ad sponte cadat ; hoc saepe adhibeo emplastrum accipio semina
ani rum ad drach. unam cum eadem quantitate ga-ryophilorum,diachylon cum gummis ad via c. tres Momnibus super corium extensis applico toti corpori, ab ore stomachi usq; ad umbilicum, ijs hoc unum postremo loco addo lotiones aquarum thermarum agri patavini multum prodesse, ac eius lutum ut Sachi Bartholomet tamqua emplastrum est remedium praestatissimum; Pro hepate cum stomacho corrigendo ia noua materia generetur sunt medicamenta, quς possisunt ventriculum & Iecur calefacere,exsiccare & co roborare , qualia sunt illa medicamenta latenter euacuantia & discutientdi superius proposita ut sales theriacales, trochisci de vipera, de agrimonia, de capparibus , inter quς suppremum locum te iaci cofectio cythoides a Gal. proposita in 8. de com p. med. secudum
ocos. Ucrum unum & idem medicamentum norta longo tempore exhiberem, sed alternatim modo vnti, modo alterum mutarem, ne natura viai medicamento
assuescens illius vim discat negligere, quod est praeceptum Avicennae.
Pro qualitate gallica auserenda illa medicamenta discutientia superiora sunt efiicacissima. His omnibus victus ratio est addenda, cui medicus
105쪽
in primis debet ad la rere ut ait Gal. II. meth. cap. 3. quia est praestatatior alijs instrumentis,eriam ipse in lib. experimentorum cap. vlt. in qua aer eligatur calidus & siccus,& si non erit inducendus est arte nostra a romatibus scilicet,igne lignorum iuniperi, lauri, laricis,cupressi. Panis sit cum furfure,cu seminibus ani si,scenicut i,& biscochus, carnes sint facilis cochiola is paucς superia fluitatis sero assatae, mane ellixae potus sit vini maluatici quanto fortior, tanto utilior, aqua sit interdici a ;inanitio iuuat praeterquam facta ex Venere , coitus enim ita si exuccet plus tamen nocet debilitando calorem naturalem; repletio fugienda ι somnus sit no- sturnus det breuis, vigilia iuuat. Exercitium magis conuenit quam quies, sit tandem laetitia, quia tristitia humectat, furiositas & indignatio suffocant calorem naturalem. Et haec volui dixisse in nomine Clementissimi IESU, cuius fauore spero licc remedia pristinam sanitatem esse datura.
Nobilis Iuvenis annorum 18. fusci coloris, hepatis calidioris, Viro lue gallico infecto per
aliquos menses tu iacta cum per duos menses utero gestet caepit conqueri de febre ardente cur Oculoru ardore, in terra a dic superuenere paruae puli churae in tota cute diu isae aliquod spatuum habeates, in
106쪽
coNSILIA MEDIω. 83' in quarta die licet abortiverit copio serumq; fluxione
melium habuerit, Vparuere tame aliς puncturς magis eleuatae, maiorisq; quatitatis,spatium non habentes, quibus augentibus superuenit gutturis, narium idolor cum oculorum pruritu & desiderat auxilium. Q tuor sunt memora nostri corporis Principalia, quorum alia sunt pro indiuiduo, alia pro spetie coleruanda, quae pro indiuiduo sunt Cerebrum, Cor&Iecur, quae pro speclesiant genitalia, inter quae est Uterus, in quo semen conuertitur in embrionem ac pro embrionis nutrimento, sanguis valde laudabilis trasmittitur, cum Vero Vterus in conceptione embrionis
sit immundus, immunditia talis miscetur, a finitur* sanguini qui illuc peruenit pro embrionis cibo, unde ex sanguine illuvie mixto nutritur embri Winficitur,& quanto uterus est immundior, tanto magis immunditia sanguini affigitur, ab ipsisq: embrio inficiatur, ille vero embrio hanc infectionem recipiens rectificat eam in quantum potest, & id quod non potest remanet in corporem moratur, illa mora semper est quousq; egrediatur ad luce foetus, ac aliquando adeo
multum moratur ut in aliquibus seruetur ad iuuentutem, in qua postea expellit infectionem perfecte se uatam in locis iuxta cutem a membris principalibus sepa ratam, ac inde Variolae, aliquando appetitus comedendi lutum carbones & similia, aliquando mo bili, Alu humeta quemadmodum in praesentia
contingit Patienti nostrae, cuius calor naturalis cunia sit nunc vividus& fortis irritatur contra infectionena in utero contractam & praeualuit etiam contra eam,
107쪽
quia expulit humorem illum malum & nocivum,unde patitur in praesentia me iudice, morbilos & Aluhu- meta, disserunt autem inter se in quantitate continua de discreta & in causis, & in quantitate continua quia
morbili sunt diffusi incute insunt veluti punisturae
paruae quantitatis, Alia humeta verb, quae sunt denu-ro ero Apostematum Bothoralium sunt magis eleuata supra cutem, dia sunt puncturae maioris quantitatis ;in quantitate discreta quia morbili habent aliquod
spatium inter se, Aluhumeta vero non habent spatiu ;in causis, quia morbili proueniunt a materia colerica, Alu humeta vero a materia sanguinea; non reperiuntur in praesentia Variolae, quia quo ad quantitate con tinuam habent eminentiam & latitudinem ι quo ad quantitatem discreta habent spatium notabile inter se, de quoad causas dependent a sanguine,sed minus crasso quam Alu humeta ; in utero embrioni non accidunt irritamenta nimirum morbi, quia materia paulatim congeritur, & imprimitur parum Dost parum,&assuefit membris foetus, unde malitia i dens nota
percipitur,ac maxime cum adhuc parua sint membra in utero non dum persecta nec virtutibus sortia maxime in virtute expulsiva , quare non irritatur contra ipsam & si irritetur non praeualet contra eam 3 quorucausta aliae sunt internae, aliae externae, internae & prς- .cipue causa effciens est: calor, minternus, id est naturalis, m externys id est praeternaturam, qui facit hanc ebullitionem,qus non est de genere putrefactionis facientis febres putridas aut corrumpentis mem
brum , sed est de genere ebullitionis perquam partes
108쪽
adinvicem leparantur, quae accidit succis frui tuum&herbarum, ut in mustis vinorum, qu ebulliunt qua-dὁ ex calidate propria, quandoq; ex aliena ; Causa formalis est ipsa ebullitio, Causa materialis est immit ditia,seu spurcities biliosa & melancolica in utero co- tracta&forsitam in tempore acquisita ex ciborum se perfluitatibus in sanguinem non mutatis in membris remanentibus putrefacientibus & spatio plurium die
rum attritis & attenuatis, vereor autem propter duabcausas quarum prima est quia est Iuvenis, quae antea
edebat & potabat cum regula in quantitate qualitate& modo usus,nunc sine regula se gerit,quia usa est vinis generosis sine modo Q menrura; altera causa est quia alias Variolas passa est; cum igitur bis eueniunt hi affectus ut plurimum semel eueniunt ex malitia acquisita in matrice, semel in tempores verum si ter
accidant tunc bis veniunt ex malitia contracta in ut ro, semel in tempore; at malitia quoquo mQdo acquisita non potest in senioribus causare hos affectus, quia non potest talis malitia tanto tempore latere, qui moueatur, aut si lateat assii est illi natura,vi non curet
de ipsa, neq; agitet cam ad motum. Causis externae sunt errores in rebus non naturalibus, usa enim est aere calidissimo, dum manet in thalamo igne alterato, modo frigidissimo dum exit, hiems enim est j edit, bibit sine ordine in quantitate, qualitate, m modo
Vsus , quae omnia fouent calorem ita spurcitiem cogenerant hos asseelus, qui cum accidant omnibus membris & apparentibus & occultis etiam velaminibus & neruis, &sut denumero apostematum botho ratium;
109쪽
ralium, de aliquae habeant colorem nigrum,quicolor significat vehementem sanguinis adustionem, calorisq; naturalis extinctionem&praesertim cum appa .ruerint die non critico & si non ante febrem salte cu ni ipsa, sint maxime periculosi Rhasd cente i 8.contianentis, m eo magis, quia sunt ut suspitio estu cum lue gallica copulati ; non abstinerem tamen, ne solo
prognostico patientem relinquerem, a Curatione;pro qua, materia peccans ad exteriora est deducenda, quaerendit ad superiora est diuertenda, quae remanet post digestionem est evacuanda, accidentia consequentia sunt corrigenda, qtiae tandem exterius sunt exsiccanda, quae omnia praestabuntur medicis Instrumentis.
Ad Chyrurgiam quod attinet, quoniam menstrua apparuere & statim se occultauere in principio febris, in quo non du egressi fuere morbili, de omnes ignorabant ipsam esse utero gellatem extra aus fuit sanguis ex vena saphena pedis, unde morbili Alu humeta
celeriter egrediuntur, menstrua rediere, in quarta ta-dem patiens abortivit cum multo purgationum fluxu ι non auderem aliam Clay rurgiam adhibere, nisi inmaturatione usum foliorum abscintliij frequenter agitando, qui gerit viceni frictionum. Ad pharmatiam quod attinet lenirem aluum cum
f. cassiae rec. ext. Vncia una, pulpae tamarindorum drach. tribus, pil. sem. citri scrup. v nos pro diuerso ne materiae tendentis ad superiora sunt purgationes mensium. Pro ducenda materia ad exteriora erit decoctum
quod obstructioncs etiam tollit, quale erit Recipω
110쪽
violarum drach. duas, liquiritiae unc. unam . totide passularum, tantumdem hordei, radicum api j foeniculi,virorum qiaquet drach. unam, lachς ablutς drach.
duas,caricarum numero sex. m. f. decomo,&cum sac-
charo syrupizetur: quod decoctum exhibere ad unc. unam & mediam mane,& sero ; hoc enim decoct uni compescit ebulitionem, S factam cum caricis albis &ci trinis est vehementis expulsionis ad exteriora ; materiam, quae remanet post digestionem euacuarem aut syrapo violato solutivo&ellectuario lenitivo cudecoctione tamarindorum,aut in bolis cum pulpa ta marindorum & flore cassa:&puluereliquiritiae.
Pro accidentium correctione, quae accidunt membris, membra autem, quae praeseruatione egent an Cumento variolarum, morbilorum Aluhumatorum,siunt oculus, guttur, nares, partes oculorum s
periores,oculus, pulmo,&intestina . QD ad praeseruationem oculorum est collirium defendens oculos ab illorum euentu,quod est tale, Recipe pulpa graia torum no vehementer expresserum ted parum quod de humiditate remaneat in ipsa, sumach, mirtillo ru,
coriandri praeparati singulorum drachmas tres, ter tur & in mortarium infundantur agitando cum aqua
plantaginis, & rofata, vel cum aqua mitti & corian dri,& coletur,& in ista colatura di sibi uantur s crupulus medius croci similiter &camphorae, media drachma cerusta agitentur bene, iterum'. coletur,&de hac colatura in oculis ponantur duae vel tres guttae in diem fgpe; guttae in oculis positae exicollirio facto ex uncijs duabus aquae rosatae δ: ex drachmis duabus sumach,