장음표시 사용
91쪽
scpultum,crassumq, humorem,ac sine ullo incremeto propter paroxisinos tardos& occultos hecticae assunt 'lantex, si fuerit destillatio sanguinis e naribus propter multitudinem, crassitiem & lentorem humoris melancholici,si habeat colorem plumbeum propter pri sentiam eiusdem humoris, si odit selictatem propter vapores melancholicos ventriculos Cordis & cerebri ingredientes,ac tandem si cogatur expuere materiam crassana,viscidam,ac fere putridam cum tussi & distacultate respirationis propicr laesionem capitis habita a Liene, Lien enim dat capiti l sionem per neruos , quos habuit a sobole sexti paris neruorum cerebri &quoniam multa materia destillatas, quae in Dartibus1piritalibus reperitur, a calore agitatur,exillaq; agitatione flatus eleuan tur, unde dolor modo circa vn modo circa alteram mamillam existens; nec mi umtandem criis patiens macrestat plus in superioribus corporis partibus ac maxime collo&gula quanto pii igmagnificatur splen , propter laesionem a splene, quae,
complexio hepatis corrumpitur, & eius virtus digestiua minuitur, unde totius corporis temperies co
rumpitur, altera est ratio Hipp. in lib. de aere , aquis& locis quς est,quia Licia tumidus trahit ad se omnesse recor porrs humores& bonos & malos, cum corpus igitur remaneat alimento neccessario priuatum, contabescit.
- Cuhis asseruis curatio non es impossibilis quia no' est obstrue ita coarctatoria insensibilis, quae scirrhus appella itur,vt.ait Gabin lib a. art. curat. ad Glauci cap. 4 ac si sit possibilis, quia non est affectus inuete i
92쪽
ratus quem quidam dicunt esse inueteratum cum e n sit annum , alij septem annos, non est tamen disficillima quia non est coarctatoria obstructio sensibi- sis non multum distans ab inueteratione, est seiuniussissicilis cum sit assectus validior, quia tagitur tumor; non recens quia habet multos menses , in corpore debili, quia cogitur decumbere, & non sine febre quia adest typhodes. Pro hac igitur curatione totum coolius prius est vacuandum, pro impediendo semento oci affecti, deinde materia contenta in loco affecto cum sit dura ut evacuetur de dissipetur, primum est .mollicnda cum mollietibus selum, deinde cum moti Iientibus ictare luentibus simul tandem cum rese, Mentibus selum, & partes corroborandae. t i
. Ad Chirurgiam quod attinet secarem venam sit
Matellam dexterae manus, extraherem. Vncias quatuor sanguinis pro generali cuacuatione , diuersione,& reuultione contra eos, quos miratur Galenus in lib. de sang. misis cap. i 6. & fatetur se non potuisse intelligere qua de causa medici Lienosis mittere sanguine neglexerint. Post generalem vacuationem perfunderem alias uncias quatuor ex eadem Vena alterius manus sint. strae,ut facile trahantur excrementa ad illam partem tamquam ad suum emunctorium ut ait Franciscus Valesus lib. . controuersiarum cap. 3. extremς enim corporis partes internarum partium sint emultistoria naturalia, ait ipse, non tamen indifferenter omnium, sed earum cum quibus habent rectitudinem, scutita iant manus cum hypocondriis, dextera cum Iecore.
93쪽
i sinistra cum Liciae, cum ergo excrementa cuiuscum in embri naturaliter ferantur ad illius emunctorium,& quo natura vergit per loca conferentia eo ducer oportet, idcirco expedit, laborante Liene, venam thsinistra manu secare ; hanc Ninionem Vale' sic c6- memorauit Alexander Massaria; verum si accidat, ut medicamentis asse aio non cedat, laudarem,s inticulu in coxa sinistra, extollens interim laudibus ustionenti. Lienis quasi cautςria Hip. in lib. de affeta. internis in
Quo ad factam pharmatiam fuit aluus lenita tribus,nciis mannae cluobus mellis viol. sok.in decocti ne pectora in Pros r eparatione, quae tonsistit in attenuatione, incisione 'materiae,fuit decoctum ex 'ci-Ehoreo, boragine, satiata,cetrach capillo Veneris , quo una cum vncia una Oxi mellis silii p. patiens ustisin, & nunc haber dolorem circa mamillam blatum, catarrhum rem istum, febremq; diminutam ; Ab hoe leuiori medicamento nunc ad validius progrederer quod habeat facultatem concoquendi sine ulla pur- andi virtute, ne coctione impediam,hoc autem me-icamentum est duplicis generis aliud humidum, postremum acidum, humidum est decoctum in iure factum non ex superioribus herbis tantum, sed etiam exfolijs tamarisci, radicibus foeniculi, apij , petroselini
cuius decoctionis uncias quatuor ex niberem simul eum uncia una syrupi bis antini, & media uncia Oxi- mellis compositi. Aridum vero sunt trochisci decreparibus de eupatorio,ex quibus sint pituita, quae a suimunturcum sy rupo. Pro purgatione cum iam sit c5-
94쪽
uncias tres, ellectuarin Indi maioris drach. tres dita lutas in decoci o supra dicto; verum si minus abhorretaret boliis , darem hierae dracolocynthidos drach. una di mediam , agarici trochiscati scrup. Narum cum sy-rupo de fumo terrae composito bolos efficerem. Facta uniuersali vacuatione semel &bis atq; iterum repetista, si non sussciar, ut quod non potest obtineri me camentorum virtute,obtineatur saltem usu & diutur, initate, ad particularem Iocum affectum est deueni dum, primum cum emollientibus selum&intus is extra. intus acciperem ammoniaci drach. unam, bd lij drach. mediam 8 quinque pitulas esseerem, ex quibus unam omni mane exhibere; extra mulin L emollientia, ut ammoniacum, bdelium, styrax Thramiama, galbanum, diuersa pinguedinum genera, ut
medulla ceruina, vitulina,adeps caprinus, aurinus, anatis,anseris, gallinae, oesipus, in ossicinis emplasti
de meliloto, unguentum dialthe , diachylon magniti Iuliun Patauh D. Bartholom ei, inter haec omnia opi tria eligerem emplastrum de meliloto, aut diachylo magnam post unctionem olei sabini, in quo radix autheae M si uestris cucumeris sit incocia. Post emolli Jentiasbium,est deueniendum ad emollientia& resiluentia simul quae intus sunt accipienda de extra sint adhibenda; quae intus sulit troc buci de capparibtis, de
eupatorio S: alia huismodi, quae extra ponerem em plastrum Galeni in L. ad Glauc. cap. 7. quod fit exta dicibus ςucumeris agrestis, brioniae, draconiij, altheae in aqua coctis, post coctionem conta tam adipp
95쪽
an serino, vel gallinaceo, vel suillo caricis pinguibus& farina; post diari remouerem emplastrum,
mentarem locum cum aceto & decoct. tamarisci, α scolopendrae,prasiiij abscintliij, inmedrios, camepitheos,corticum radicu capparorum, fauinae, corticu mediastini fraxini, summitatum lauri, camomillae,& melilotii deinde abstergerem ita superponerem ammoniacum in aceto dissolutum,&dimitterem viro die, stea illud remitterem&superponerem empla strum d ictum, ita dimitterem uno die, eoq; remoto fomentare, & deinde denuo ammoniacum apponerem,& dimitterem die uno. deinde remouerem,&iterum emplastrum apponerem :& sic prosequerer uno die cum emplastro , alio cum fomentatione 1patio sto dierum. Tandem deuenirem ad resoluentia solum,quae etiam adhibentur intus & extra, intus sunt .salsa perilia, aut lignum gua iacum, aut china, fas afras, & alia huius generis ; extra erit emplastrum Democrati, dictum a Galeno in 6. de com . med. per ge ner. in fine,quod est tale, Accipe salis lib. unam, cer se,chalbani, aristolochiae,propoleos an . Unc. duas , olei veteris lib: duas & s. a. f. ceratum,quod ponerem super splenem,non remouerem donec liberetur. Pro tandem corroboratione sublimis iuvamenti erit Theriaca , aut mithridatuml, quae omnia frustra, quamuis ita valida, ut possint etiam couenire obstructioni coarctatoriae, si recta victus ratio non adhibeatur, pro qua aer sit temperatus, cibus sit facilis dige sionis, inter cibumvi cibum non si potus, pro potu sit vinum tenue, vel aqua chalibeata, ob cuius aquae vlum
96쪽
usum eines fabrorum fere carent liene inquit Celsus, ut experientia probatur; motus sit ante cibum post quem laudatur quies, semnus diurnus, vigilia nocturna fugienda, alui excrementa respondeant cibis , tristitia,timor, & solitudo vitentur. Haec sint ad honorem Dei omnipotentis, quem huius sanitatis largitorem praecor.
Nobilis vir annorum o. hepatis calidioris cu
ante annos concubuerit cum muliere morbo
ga ilico infecta post longam febrem multos
errores in victu, incidit in leuem pedum tumorem laxum & molle,cum pauca dissctilitate spirandi, verum paulatim adeo adauchum,ut vestigium digiti impresII parum remaneat no iste, mane autem bona ex parte evanescat;deinde procedente tempore totus ςqualiter quasi intumuit,&nabet carnes similes cadaueri,febriss pe lenta concurrit,largiorem potum appetit, cibos
fastidit in fit tristis oc maestus, quare nutus morbi salutaria quaerit remedia . Qimniam Uita in calidi & humidi proportionata mensura consistit, prouida natura prouidit de nutritione,ut humidum,quod patitur re tutionem restauretur, & calidum in proportionata mensura conse uetur,nutritio autem ni cum alimento, cui nutritioni
inseruit coctio,quicosistit in quodam gradu calidit
97쪽
ν ALEXANDRI AIAXM PATtis, si igitur caliditas illa,pr cipue, quς in hepate tam
quam eius ossicina reperitur a suo statu naturali deficiendo recedat, tunc proportionata mensura calidi do humidi disset uitur,nutritio minuitur, hinc membron rum tumor,hinc tandem Hydrops, quod id e contingit caliditati hepatis nobilis patientis nostriRuga sua statu naturali deficiendo recedit, ob errores in viistu νvnde coctio famula transmutationis alimenti recedit per omnes gaadus recessus I naturalitate, recedit per primum gradum unde fit transinutatio at i meti in pituita,per secundum in flatus,per postremum in aqua, qui recessus in unoquoqι gradu tam seDratim, quam coniucium est opus sequens vitiatam auione sanguNficatriciς, symmoma nimirum actionis,&appellatur Hydrom,quae ratione etiam affectus tumoris scilicet praeter naturam,qui fit ab ipsa aqua potest etiam dici morbus primo in temperatura per affluxum , dein d in compositione per obstructione mearitum,in figura per tumorem prςter debitam figuram, in quantitat
per ventrem magnum,innumero per plurem a quo G tatem p r ternaturalem,aut materiam mixtam prςter
naturalem,qui cum sit Ucnericus continet triplice m teriam mixtam, & confusam, pituita scilicet, flatum,& aquam, verum a vincente materia nomen deinde, conleqititur, In hoc hydrope vincit pituita quare a pituita consequitur hoc nomen quod dicitur Ana sarca,
quia incipit cum tumore pedit quod non accidit Ascisti nomen ab aqua habenti, nisi in morbo increscente. neq: Tympaniti quia nomen habet a flatu; aequalitet tumor est per totum corpus minime autem in ascit .
98쪽
Q tympanit in utroqι enim venter magis in tunaestit, tumorem laxum & molem , in quo relinquitur Duea digiti impressi, mes similes mortuo,sun t accidentia soli anasarcae inhqrentia,verum febris lenta ,sitis,fastidium sibi,&tristitia sunt accidentia comunia . Est autem febris,quia cum frigiditate stat saepe caliditas ignea ex varia humorum putredine BC praecipue aquae citrinae, quae redundat propter obstructiones , qut febris appellatur a Grscis Typhodes,a Latinis Latica. Est vero lenta propter materiae frigiditate,qua-uis materia corrupta sit; est sitis,quia ex omni materia hydropis consurgunt vapores corrupti mallados ve- triculi& ex eis congeritur in eo aquositas mucosa,vn de accidet eius exsiccatio multa. Est dissicultas spiradi quia coarctatur diaphragma ex repletione ventris
inferioris ; est fastidiumcibi propter vehementiam, sitis, est tandem tristitia,quia est casus virtutis, quae nunquam potest esse valida , ubi est dominium pituitae a talis igitur Anasarca dependet a causis an tecedentibus&primitivis ; causae antecedcntes Q praecipue
causa essiciens est caliditas Iecoris deficiens id est frigiditas, dicat quicquid velit Hier. Cardanus non quidepositiva idest per essentiam & per naturalem dispostationem hepatis, sed Blum priuatiua quae cum tribus modis dicatur priuatiua, primo modo propter cotrarij admixtionem, quando potu aquae frigidae vel usu
venereorum calorem extinguente Iecur refrigeratur;
secundo modo propter sustocatiotiem quando vini
copia obrutus calor Iecoris minuitur. Tertio modo
propter pabuli subtractionem,quando a magna febre Κ a absumpto
99쪽
absumpto alimeto caloris natiui ille minuitur,est priuatiua primo modo, quia ex potu copiose ventrico lus contrahit frigidam intemperiem eam contracham facile communicat Velais metenterij, a quibus una cuillis omnes venae,quae in cava Iecoris paIte sunt,refrigerantur, a quibus sursum in totum Iecoris corpus intemperies tribuitur&ab aura gallica ex mulieris con-cii bitu infectς contracta imprimitur, ex cuius pressone forsam erigitur frigiditas positiva di, Causa materialis est materia frigida mixta & confusa verum pituita appellata propter redundantiam , quam habet .inter flatum& aquam ;Causa formalis est ipsa essentia Anat sarcae,quam sua definitio declarat.
Causae primitiuae sunt errores in sex rebus non naturalibus, in aere cnm maneat in cubiculo cuius pauimentum est humidum & aer frigidus de aliciuando se exponat aeri nocturnos in cibo quia utitur aliquando cibis in frigidantibus, & humectantibus,in potu quia in non sita hora maxima copia aquae frigidae usus est ,
in inanitione,quia nimium coitum exercuit, & habet auram gallicam ante aliquos annos contiactam, quae
statim occupat hepar,in quo mala forma imprimitur, sicut varia est natura recipientis ita varia forma recipitur, quae in aliquibus depilat, in alijs ulcerat, tria nonnullis dolores facit, in alijs brachia, in alijs crura , in alijs caput occupat secundum imbecillitatem mu-bri; verum haec aura statim spirauit in hepar, ibi is immobilis manens fixam stabilivit formam, sumpta occasione ab erroribus hepar inscientibus, qui errores fouenti conseruant causas internas hydropem fa
100쪽
eientes;qui hyrops ratione affectus est morbus grauis quia ut inquit Rnasis malum est c5municatum in v nis, S in curanda aegritudine inquit Areteus opus est totum hominem renouare, quod est opus selius Dei; ratione aute causis morbus est dissicilis, ubi enim me bra in quibus calor naturalis est sedes, vel materialiter vel tormaliter refrigerata fuere dissicultet calefiut, cum natura deficiat, cuius medicus est mi ister, v rum quoniam tussis non saperuenit hydropi ve apud Hi p. i. Aphorismorum &7. Aphorismorum 1 psed praecedit, nec superuenit febris acuta ex Hip. 2. prognosticorum nec est fluxus vetris symptomatius; in virtus non est debilis, ideo spem salutis concipio, Pro qua materia primum communis deinde pallieulario est vacuanda, membra a quibus malum oritur
sunt corrigenda, ne noua materia in posterum generetur,qualitas gallica est aufferenda , praestabuntur omnia medicis instrumentis.
Ad Chirurgiam quod attinet, quamuis expedit in
anaxarca mittere sanguinem, minime autem in ascite, tympani te ut inquit Gal. in . de ratione vita. in
morb. acutis,com. II I. quia in hydrope quae genera
tur propter plenitudinem , calori natiuo contingit quod contingit igni, ignis enim multis lignis Whumidis fere extinguitur, nisi multitudo substrahatur, ita calor nativus in sanguine frigidiori ob copiam sere extinguitur, praestantissimum est remedium sanguinis missio, tamen quia ratis anaxarca non habuit initium a retentione naemorrhoidum aut narium , ideo omitterem omnem sanguinis missionem . sunt scari.