장음표시 사용
191쪽
r) Corporis coloratione. Omnis eorporis color vel stabi. Iis vel instabilis est. Stabilis est primo niger Aethiopum, albus Europaeorum, deinde pallidus phlegmaticorum, ru.hieundus sangitineorum, et se de aliis. Instabilis est, qui parum durat, ac vel a morbo, vel ab animi affetat, aliis. que rebus non naturalibus proficiscitur; maxime tamen timstabilis, qui a caussa posteriore. Stabilis plures eaussae sunt. Cutieula et retieulum subiectum Malpitii multum huc eonfert, in primis ad eum, qui &b vario coelo vivemtibus proprius est, plurimum tamen reticulum. Nam ali, quoties in Europaeis, qui eutem suscam habebant, euticula Post mortem per macerationem separata, et hane et eutem ipsam fere eandidam, reticulum, quod utrique adhaeret, flauum et subfuscum , idque praecipue in parte eapitis capit lata vidi, cum in reliquis partibus flauum tantum eolorem haberet, vide Cl. Albinum dis . see. de sede et eaussa coloris A thiopum Leid. I 37. Mirum tamen euticulam eallosam hune ciniorem parum mutare. Hie de eo colore sermo est, qui ab humo'ribus prouenit, siue natura siue morbo in eorpore exsuperanti bus. Hine gratus et rubieundus eoior in iis, in quibus globhii rubri sanguinis et abundant, et continuo rotantur, pallidit et luridus in iis, qui ob ignauiam, parum rubri sanguipheonficiunt, et quibus contra vasa seroso humore turgessi Tamen et hie ratio habenda vasorum amplitudinis, tenuit 'tis, numeri, quod patet ex senarum rubore, ubi, si euti μ'
192쪽
um mihi animus sit de humoribus dice
re, quatenus eorum cognitio ad cognoscendos curandosque morbos necessaria
est, primum illos, qui abundant in corpore atque exsuperant, scire oportet, ' corporis coloratione de se significationem facere, et quasi incute efflorescere, nisi, ut maritimi aestus, mox 'ad interiora rursus recedant , adeoque instabiles sint atque fuga S.
post repleta vasa, caute abraditur, rete vasorum in conspectum prodit angustius, et vasis amplioribus factum eo, quod in aliis locis occurrit. Imo et cuticulae pelluciditas et crassities, quae. sine callo, quam maxime variat, eiusque ac re- ticuli innatus, sue vivendi genere acquisitus eolor, eum permultum variant. Bilis autem, quae in ictericis cutem tingit, quaeritur, utrum colorem suum tantum per vasa manifestet, an et reticulum ipsum eum euticula ea imbuatvr Saltem hoc non improbabile ex Santorini Obs C. I. 2. eonf. de humoribus ita exstiperantibus Herc. Bonacossi Lib. de humorum exsilperantium signis. Bonon. Iss3. q. Schaperdissi de coloribus. Mise. N. C. Dec. I. A. 9. IO. Obs. 3. P. Dec. II. A. q. App. p. I96. et A. 7. Obs. 8 . P. I43.
t) Ad interispa τecedan Huius instabilis colorationis ausiam proxime quidem in audio vel impedito humorum
per vasa ad cutem motu esse, extra omnem dubitationem positum est. Probant enim ars, vasa corporis minima ma
teria quadam liquida et ealida replendi, inflammationes, V sa cutis tumentia, si haee rubore suffunditur, et contra, alia-qyie multa. Nulla autem vi sanguis frequentius, celeriusque siue ad eutem propellitur, siue ad interiora ret Oeatu qu'm Variis, etsi aliquando leuissimis, animi eommotionibu . Quae eum verisimiliter neruorum beneficio in corpus hu-MRRum agant, non parum expedix, ex Anatome cognouissς,
193쪽
Heruos ubique, etiam per ossa, arterias venasque sic comitari, ut mutuo amplexu impliciti se ipsis varie circumuoluant. Inde plexus coeliaci, mesenterieorum, renalium, hepatiet, aliorumque nomina satis nota. Idem quoque in cute obtinet, is agna ex parte, nerueis fibrillis contexta, per quarum inter. stitia, tamquam per retis areas, arteriae transeunt. Vide. tur autem praecipue in cute faciei manifestum esse, per quam tum portionis durae nerui, tum alii magno numero . a plexu peculiari, quem intercostalis nemus, et vagus, aliique vicini nerui componunt, prouenientes, arcte tam arteriis iuncti diffunduntur. Quare si a cutis teneritate recedimus, potissim im ex hac caussa videtur deduci posse, eur se vis animi commotionum primum in facie manifestet etsi modus, quo nerui in vasa agunt, minus cognitus est vid.tamenValliseieri Opp.Tom. Il.394. et nos inserius not. 9I, Sed hoc ipso negare nolo, auriculae cordis dextrae e0n
strictione, rictore suffundi homines posse, quod docte demos strat Ili, Waltheriis de Erubest. Imo videor mihi in vesaeaua stiperiore aliqua inuenisse, quae magnam vim videnti rad hanc rem habere. Est enim,si eum iligularibus, subclauiisq; Nconferas, satis angusta. Deinde earneas fibras fortiores h het, quam inferior, praecipue, quae in circulum ei hi Quare cum naturalis angustia perpetuo tardiorem sanguis ad cor descensum faciat, si aliquis stimuliis aceedat, β ς' arctari haec vena debet, ut sanguis eogatur vasa in is is praeter modum distendere. 3j coqui ac praeparari debeant.) Veterum Medico ippleriqile cibos in corpore humano eoqui dieebant, sivς)quod eredebant, ut sere negari nequit, mutationem', q'' δ' cibi in corpore patiuntur, veram eoctionem esse, siue, qV'
194쪽
Ηos igitur superfluos degeneresque proti- II.
nus futuros humoreS, qua nunc quidem viam affectant, oportet ducere, modo haec cuiusuis naturae conuenientia loca, neque magnopere ad sanitatem ac vitam facientia sint. Attamen eorum, qui naturae beneficio, certo temporis
spatio, ' coqui ac praeparari debent, antequam expellantur, alia ratio est. Nam expectari oportet, donec maturi sint. Tum
saltem aliquam similitudinem intercedere opinabantur. ET hac physiologica coctione alia pathologica orta est. In mo bis enim, cum septimo, nono, sint iliue alio die secedere aliquid per varias vias viderent de eorpore, cum salute aegri, idque deprehenderent ditierim ab eo esse, quod in fimili-bin morbis aliis diebus viderant, maxime ab initio morbi, sine aegri levamine, reddi, illud erectum appellabant, hoc
erudiam , putabantque, ut in sano homine cibus in corpore coquatur, quo nutriendi virtutem acquireret, sic in aegro erudum humorem, qui morbum fecerit, coqui, eoque omnem sibi ita assinitiari, ut separari ab utilibus succis et excerni queat. Vtramque coctionem a natura perfici, quae quid sit, a veteribus parum clare expositum fuit. Recentiores, cum vocabulum retinuerint, sed necessarium esse existimauerint, quid per naturam iii telligant, exponere, coepit haec res controuersiam recipere. Nam quod alii paturam ab eo, quod mechanismum dicebant corporis, non diuersam esse dicebant, alii, quod natura ipsis cum prudentia aliqua agere videbatur, maluerunt pro anima habere, qu ς ipsa morbos instituat, ad corpus sanum praestandum, Sed hos quidem satis puto a doctissimis viris confutatos esse, neque illis existimo aceedi posse. pisi velint ad Mechanic in eam quoque corporis dispositionem resqrre, perquam is a Variis internis caustis excitari potest, ae vires suas inten lxv. Qi iis enim hane facultatem soli eorpori tribuerit H'bζt enim corpus, sed vitium, quare optime videtur na tur nexus caussarum dici, quibus vita perficitur. Plera quς ldmen, quae in morbis fiunt, et cum his ipsani coctio Tm motum fieri, qiii in mutua humorum Vasorumque R .QRe mechanica eonsistit, non nego, modo praecedat dii'
195쪽
quid, quod hunc motum excitet. Quoties enim periculosi morbi superantur, languentibus viribus per vesicatoria e ci tatis t Alias coctio turbari non debet. eons de expectani coctione Bern. paterni Liber de humorum purgatione is morborum initiis tentanda. Spirae issi. 8. De ipsa coctior ut permulta volumina habeantur, nestio, an ullum com mendari possit. 4 ua es Aretioni- loea Vt natura, de qua antea di ximus, ad sanitatem tuendam, id, quod post sollennes e crς tiones in corpore superfluum est, et retentum noceret, y xvices, siue circuitus saltem, per ea loca excernit, per qμ' vel continuo, vel statis temporibus alimenti recrementa oli duritur, adeo, ut seminae per menstrua, sed omnes homiης ipro Varia tamen aetate, per sanguinis profluuium vel ex py ribus, Vel ex venis, quae circa anum sunt, per sudore , pq
196쪽
m autem ipsi vel ' ad ea secretionum loca III. tendunt, quae in corporis superficie, vel ad ea, quae intus in visceribus sunt, vel etiam eo feruntur , quo ipsos oportet. Id autem fieri let, quum vel locus, ad quem sponte serebantur, eos respuit, vel minus capax eorum, reliquias ad alium tendere cogit, vel quum aliud quid incidit, ob quod humores oportet stationem mutare. Vt vero in omni medicina facienda, sic quam maxime in humoribus ducendis, ' cautione summa
opus est. Saepius enim Vel nullam temper menti, aliarumque naturalium aegri assectionum, notitiam habemus , adeoque omni experientia
destituimur, indicationeque, vel sunt omnia tantis dissicultatibus obsepta, ut maxime dubia , incertaque iudicatio sit, et vix quicquam, saltem, quod ex eo genere sit, experiri liceat, quod ad
iudicandum, ac de medendi ratione decernendum, sussiciat. Noscenda autem sunt ea, quae vel omnino purgare prohibent, Vel nos minus
liberos esse sinunt, in modo locoque purgationis
alui, aut copiosiorem urinae fluxum, aliasque Vias purgentur, ita, si mors iis ineidit, etiam per has vias, quarum aliae extus, aliae intus patent, natura expellere studet, quod tempore mitificatum fuit. Tamen interdum euenit, si exhaustae naturae vires sunt,et debiliores, quam quibus dirigi materia excernenda possit, . ut effreno sanguinis impetu, abrepta, ad iusmodi partes proruat,quibus laudabiles atque ad vitam utiles succi separantur. Quibus ita obsessis et interclusis, maxime si omnis materia irruit, vis vitae non raro opprimitur, at quo a morbo superatur. Idque est, quod Hippocrates dicit, cocto. humores eo tendere, quo oportet, non quo se cultate vitali, si integra esset, pellerentur. De his naturav Πdminibus, et quomodo alia aliis praestent, Consersis ipsum Hippocratem. Epidem. Lib. II. Seet. I. p. IOOa. et IOo .
utione summa. Foesus ad hunc locum monet:
197쪽
eligendo. Ex illis sunt ' glabrities, seu pilorum defluuium, quod tabidis proprium malum est;
plura, quae eum praecedebant, excidisse, idque ex Gathni commentariis apparere. Sed primum sciendum est, Cori. mentarios Galeni perditos fuisse, et qui hodie supersunt, latinam eorum conuersionem dici; quare plerique Auctorei, ne ipso quidem poesio exeepto, parum ipsis tribulini. De. inde varia leguntur in iis Commentariis, quae eum Galeno indigna, tum aliena ab eiusdem sententia sunt. Qiod si vero et Galenum Auctorem haberent , tamen id non plane leuinceret, quae ibi leguntur, ab Hippocrate prosecta esse. Nam ipse Galenus de Hippocratis codicibus ita corruptis et linterpolatis conqueritur, ut, quae ipsi tribuere deberet, quae non, aliquoties dubius haereret. Utque et hoc Foesio demus, quae ante hunc locum adscripta fuerint, vere Hippocratisa suisse, tamen nihil adeo esse, existimo, quod nos credere cogat, ea hoc loco', ab ipso Hippocrate posta fuisse. Nonne enim plures sententiae iisdem verbis,
vel in quatuor Hippocratis libris, leguntur' Qiiidque adeo obstat, quo minus fieri potuerit, ut aliquis ea, quae alio lin libro laWrit, ad doctrinam de humoriim purgatione spectantia, hic in margine adseripserit, ex quo facile potue, irint in textum recipi. Saltem omnia planissima esse puto, letsi nihil praecedere ponatur, et videntur mihi omnia ita incile expediri posse: Hippocratis praeeeptum est de humρ tribus, qui abundanti per commoda loca educendis. Ηος
Vero monet non sine summa cautione exsequendum est
Nam multa esse, quae hoe praeceptum permittant, yς plaΠe non, vel non sine perieulo sequi. Ubi vero lici tsequi, debere non uno modo fieri, sed adhibendum οβ
ἔκκλισεν, ete. Haec in uniuersum obser istri esse. Alia vero via incedere medentes oportere, si hui*ρ res sue sponte, siue per artem ex eorpore effluant por*vida , quas proposuit 3. 6. 7. 9. Io. ete. Ha varias, diuersasque animaduersiones desiderare.
6) Globinies. Ex praestantissinii, unus His pocryp Commentator Prosper Martianiis haee de eriti, densitare lponit , in qua mimis liceat siidorem pellentes medi j'
Odhibere. Praeterquam vero, quod haee minus cohy irere eum antecedentibus vidοntur se, uti ipse Martia laxi 'p'
198쪽
et viscus ulcere obsessum, corruptionemque succorum summam denotat, et ' vacuitas viscerum,
veterum aeque ac recentiorunt Medicorum obseruationes
raritatem potius cutis, quam densitatem, pilorum defluuio, sinifieari probant. Ac si maceratione praeeipue cuticula acute caute separatur, pili culiculam sequuntur; Qui ubi a latere cuticulae interno spectantur, videntur, inprimis longius, ex tunica adi post prouenientes, peculiari vaginae insun-dibilisormi, a cuticula reflexae, inclusi esse, quae et ipsissrmiter adhaeret. Haec primum fortassis dicta Ruysthio Thes. V. no. 2. productio epiderinidis, et Thes. VIII. no 97- theca pilorum.' An non hae vaginae eaedem, atque illae, quas pinxit in scroto Epist. Ρroia. Ι. Fig. I. A. B. Tale, vaginas obseruaui quoque sine pilis contentis, in libero extremo utplurimum replicatas. Si hae vaginae laxantur aut noxio humore aeque ac bulbus pili, destriiuntur, hi de fluunt. Solent tamen in senibus defluere, etiam ob defectum humorum, et in aliis procul dubio ob quamcunque caussam, quae nimis siccam cutem ae densam efficere potest. Atque illum Aphor. 69. Lib. V. quem Martiantis allegat, non tam de pilorum defluuio exponendum esse existimo, quam potius de tenuitate eorum, quae cutis densitatem indicat. Sed quod pulmones depascentia videra attinet, quae hiesgnificari glabritie videntur, non modo in his perniciosum est, purgantem medicinam dare, quod ea plerumque sputum saniosae materiae supprimitur, quae in pulmonibus retenta, hominem breui su eat, diu porro superstitem futurum, si pulmo nocentis humoris sputo continuo fuisset reis Purgatus. Neque vero aliter existimo de latente in pulmone ulcere, quod plerumque solent vomicam medentes ap'pellare, debere iudicari. Nam hoc sane vomitione facis. lime aperiri potest, horainenique repente su care. Ali ρος quacunque purgatione humores eoncitati ad afflictam iid partem magno impetu ferri, inflammationemque solent οπςitare. Fatendum tamen est, plura humorum vitia pilo rum defluuiunt efficere, quae si non omnem purgationem stamen vel vomitionem, vel deiectionem aliam ite neuti
7 cultas viscerum. Etsi haec plures Interpretes sau. tem ad ventriculum et intestina pertinere existimant, dς
199쪽
i 3 Hippocratis Coia laudabilis nutritii succi desectu proficiscena,
quae omni purgatione interdicunt. Contra ' iii viscerum plenitudine, purgationi locus est. Qua re, ut de vomitione, dele 'ioneque iudicari pos sit, videndum est, an plenus eorum habitus sit, quae in abdomine viscera sunt, an per superiora alimentum seratur, eaque nutriat. Hinc ad id attendendum est, quod ' ad inclinationem humorum attinet, siue naturae, siue morbi sit,
quibus sigillati in valet Aphor. 3s. Lib. II. potiore tamen illae,
ea ad uniuersum corpus reserenda esse videntur. Hoc enim
eum .primum sueens nutricius defieere incipit, quod sane viginti quatuor horarum spatio fit, maxime labore acie. dente, ad putredinem inelinat, et destrui ac solui incipit; quod vel sola urina testatur. saturatior, acrior, salinis, oleosis, terreis particulis ditior facta. Quare hoc tempore ab omni purgatione abstinere oportet. Nam cum propter concitatiorem internum humorum motum, qni ab omni v lidiori purgatione prouenit, tum propter tenuis humori , qui superest, euacuationem, maior ulteriorque totius esto lporis destructio metuenda est. Neque tamen id debere de
Ieniore quocunque medieamento aeeipi, sed de drastixi lquae Vocant, et quae validius eorpus commouent, sicil aliquis existimabit. Ad haee autem plane etiam pertit' iperbrevis ille, sed amplissimi usus Aphorismus 16. Lib. II , α M-, de quo videantur Interpretes. 8) In viscerum plenitudine. Vt pleraque Hippocratii ly ζςςpta generaliora sunt, sie et haee non solum eani vi sierunt plenitudinem signifieant, quae a eibo, breui tempq l-Πtς purgationem, sumto, prouenit; verum etiam ill*φν qude a saluberrima omnium partium eonstitutione, et y
quali ae libera nutrieti humoris distributione, proscisti ) lquaeque indicio est, nullum alleui parti vitium sub si lAlia plenitudo est, quae parum a morbo differt, sed ltamen in habitu eorporis externo potius, quam in Vist bus est, arte soluenda ex Celsi monito Lib. II. c. z. . l
200쪽
utrum sursum, an deorsum tendans. Sed imprimis eorum habere rationem decet, quae sponte exitum moliuntur, siue per aluum serantur, et cum faecibus prodeant, siue vomitione ex ore reiiciantur, aliasue vias sequantur. Porro . vi in omni alia medicatione, scire utile est, quae aegro aut commoda sint, atque utilitatem praestent, aut contra noceant. Namque hae animaduersiones medentibus magno adiumento
reliquis separatio. Exeluditur autem humor siue integersere, mox a morbi initio, aut sine morbo, vel hoc prae-sres , adeoque coctus vi vitae, atque mutatus. Ille in-elinationem ad organum habet, in quo alias secernitur; quare serosus litimor sudore expellitur, bilis ex hepate in intestina fluit, alii per alia loea, et qui secundum naturam
non excernuntur, ut sanguis, inelinationem habent ad ea loca, ubi via liberrima. Mutatur tamen haee inelinatio avariis, ut a sexu, ab aetate, ab anni tempore, et tempestate, a rebus praegressis. Humor autem coctus et mutatus vix in se caussam inelinationis habet, quae propter ea maxime inconstans est, et a singulari corporum natura quam maxime pendet. Talis humor heterogeneus nunquam ad unum locum inclinat, inclinat tamen id, quod in eiusmodi humore prineipatum habet, atque ad huius inelio nationem Medicum attendere oportet, eamque etiam praestire debet, nisi naturam morbi ignorat. ob astrae sponte exitum moliuntur. Ilaee omnia minus ita ab Hippocrate proposita esse videntur, ut inter se eo- haerere debeant, sed singuli seorsim eonsideranda, ubi Purgatio humorum instituenda est. Igitur ne quidem inter haec et proxime sequentia verba: α liquis nexus est, nedum illa ad reliqua omnia pertineant, seviuntur. Tamen ea omnia, quae leguntur a Ver- hQ ροτησ: usque ad verba iaοσον λέπεται , η ad illa, δυσπειρίη spectant, ac reserenda sunt. Qitare etiam
diuisio a 'vreto facta mihi non probatur, verum si para grapbu quintus incipit a verbo ; sextus debet ab illo