장음표시 사용
201쪽
sunt. Quaecunque vero agenda suscipiuntur
ea pariter congruere cum V congenita aegri Bruma. seu naturali partium cuiuSque e poris et lalidarum et fluidarum temperatura debent, ne
que a coelo, sub quo degit, aliena esse. Quo l
deinde etiam mores cum insiti, tum instituti pera itinent, atque aetas, et anni tempestas, pro quo rum omnium varietate, humores in corporibus variant, indicationesque diuersae fiunt. Sed ubi iam ipse morbus, maXime acutus, aegrum tenet, tum sane propria morbi natura et ratio
spectari debet, numque is adhue Vigeat, et
- aegri IId cingenita aegri forma. inprimis spectanda
est in visceribtis. Horum vasa, a quibus secretio pendet admodum variae siue laxitatis siue stricturae sunt, quam proinde etiam humorum diuersae conditiones. sequuntur. I ine in aliis copiosior urinae secretio , in aliis materiae transpirabilis, et sic de reliquis. Per has vias igitur natura solet, etiam sine morbo, quod alias nociturum esset, expel- llere, et multi a leui malo, vel prima nocte leuantur, ubi lvel sudor sponte promanauit, vel urina turbida magna e0pia efflixit. Earumque viarum ratio habenda est tum, lcum grauior morbus incidites qui purgationem desidet t. lHanc enim facile feret aeger , si per uias instituatur, qui pinatura adsueta est, ob congenitam formam. Variat tamqJ let hoc pro morbi et humoris, aliarumque rerum indole
Ia A coelo, sub quo degit.) Hine validissimas purga ipnes ex talappa, scammonio , similibu,que faellius serupti l qui paludosa, quam qui edita, et libero aeri exposta l' linhabitant. Illi enim et minus transpirant, et ad sponsi. lmodum, plus absorbent. Et tirones artis monendi sunt, ' leaveant sibi a formulis, quae in eorum Medicorumhris inueniuntur, qui in eiusmodi regionibus medici'λη l
faciunt. Tantum enim emeticarum, purgantiumqης
dicinarum modum, neque male, praescribunt, quantWφ' his regionibus perpauci serre possent.
I3ὶ Numque is adhue vigeat.) plurimi ex Interpreti 'haec ita silentio praetereunt, ut, quo ipsa retuleripti l
202쪽
IIIaegri vires exsuperet, an potius deficiat, atque
in declinatione sit. Cuius rei tam accurata de-het consideratio esse, ut simul intelligatur', quantum morbus, de vehementia sua, remiserit, et in cuius temperamenti homine id euenerit. Nam pro his morbi conditionibus, et prout is parum, vel multum defecit, ratio medendi instituitur, et aegro citius , tardiusve succurritur, eiusque viribus medicina accommodatur,
non intelligatur. Vnus Duretus quantitatem humoris, vinaturae excreti, ipsis significari existimat. Sed ego quidem ad ipsum morbum alui referre, eum quod hic minus de
iis humorum excretionibus sermo est, quae naturae beneficio contingunt, quam de iis praeceptis agitur, quae medicum obseruare decet , ubi abundantes sumores purgandi sunt, tum quod verba : κατας-u νόσε praecedunt, quae naturam morbi, eiusque eonstitutionem signifieant. Est autem in humorum purgatione unum ex utilissimis et maxime necessariis praeceptis, ad ipsam morbi conditionem animum attendere, quod pluribus porro loeis ipse Hippo-erates in hoc libro confirmat. Sed dum haee scribo, ecce in Celsi locum incido, quo videtur hunc ipsum Hippocratis locum exprimere voluisse. Celsus ait L. II. C. Io. Neque solum haec consideranda sunt, sed etiam morbi genus, quod sit: virum superans, an deficiens materies laeserit. 4 antum motaus. Alii haec verba a prioribus separant, maluntque ad sequentia reserre, quod, siquidem primum Hippoeratis praeceptum uniuersale sit, purganda esse, quae redundent, nune alterum sequatur specialius, Varie humores a parte in partem mouendos et purganaos uri, si quid ineidat, quod eos data via educere impediat. Sed quoniam antecedentia omnia in eum finem proposita fuerunt, ut secundum ea, medentes diiudicare valerent, an tuto humores euoeari possint, an minus. Nulla caussa est,
quam ob rem illa verba, ab anteeedentibus auulsa, ad sequς
203쪽
rs, obuiam eundum medicamentis. mrtianus pro ακη mallet homericam vocem substituere, quae quietem fignificat, ae de eo tempore interpretari, quo nihil mouendi humores sint , scilicet, in quo maxime medentes peccant, ut hoc primo illi praecepto opponatur, quod de purgatione in uniuersuvi datum fuit. Nihil quidem magnopere huic expositioni repugnat, mihi tamen sie videtur. Hippocrates ab initio quidem posuit redundantes humores purgando esse; sed eum probe sciret, posse varia incidere, ob qWὸς minus liceat id praeeeptum sequi, eum haec proposuit,
tum eurandi modos subiecit, qui sunt υκη, Εκκλισιs etc. Vt, prout corporiim, morbi, aliarumque rerum eonstitutio vari fuerit, varia quoque curandi ratio instituatur.
a D Sive sursum. Quicquid alii moliuntur, ut verba
κεφαλην, suo proprio et naturali sensu, de eapite interpri tentur, mihi tamen non satisfaciunt. Hippocratem coης, lpio voluisse aliam καροκέτιυσιν D aliam, quasi eos trariam, ti τὰ πλάγιοι. Itaque prima fit, quando humox auertitur quidem ab ea parte, ad quam per morbum incit nabat, sed ad aliam, ad quam tamen similis directo est derivatur. Eaque derivatio quasi naturalis est, atque is x lior. Alter modus est, peceantem humorem a sua via λ Iateralem declinare, ut adeo tres modi derivationis quorum ille quidem leuis, hie medius, sed tertius, no*pq reuulsio, maxime violentus sit, et eum insigni corp'xi
204쪽
Adeo ex his omnibus medenti constare pot- V. est, an morbo quasi obuiam eundum medicamentis sit, ut plane pugnetur cum humoribus, qui noceant, ipsique purgentur, an contra, si quidem medicatio aleae plena res foret, declin re tantummodo humores ab ea parte, ad quam feruntur, et imminuere periculum, expediat.
Binis id quidem modis fit. unus est, quum
humores ad vicina saltem loca, sed magis co uenientia derivantur, siue sursum, aut deo
sum, sed recta via, siue ad latera id fiat, sciliacet, qua potissimum viam assectant. Alter est, quum ad opposita plane loca revelluntur. Sio
turba fiat. Si enim, ut haec exemplo illustrem, aliquid
in ventre consisteret, quod hominem torqueret, atque Vena in pede secaretur, hoc esset παροχέτευσις ὲς κεφαλην, si
eucurbitulae sub hypochondriis apponerentur, esset quodammodo altera derivatio ις , si vena in cubito
secaretur, esset αντίσπασις. Ceterum, quod ad hanc verborum, ιι κεφαλὴν signifieationem attinet, me fateor omni auctoritate destitui. De voce παροχέρευσις autem vid. Gale
nus ad Epidem. Lib. II. Sedi. II. part. 6.173 As opposta plane loca periei turi opus non est, ut diem, ab hac duplici derivationis revulsionisque idea rationem delectus venarum, in sanguinis missione, pendere , de qua re tot libri, tam variae Medicorum opiniones sunt. Bellini primus huie rei lueem assiindere studuit in Opust. Pracite. de sanguinis missione, sed in dubium id voeauit Cl.
Senae, et propter stupendum exilissimorum vasculorum numerum , inque his maxime lentum humorum motum, Vulgatissimam illam meditam doctrinam de reuulsione evertere, ut probare annisus est, eius tam paritum, exiguumque ense tum esse, ut merito pro nullo habeatur. Eadem sententia est Cl. Flambergeri in diis de venaesectione, quat 'nu' motum sanguinis mutat, ubi eam experimentis firina contra haec viplurimum afferri solent, reiicere Voluit. Et ego sane non dubito affirmare, nimium derivationi, revulsionique medentes confidere. Neque tamen
205쪽
enim, quorum ad superiora assiuxus est, deor sum reuocantur, contra sursum ducuntur, qui ad inferiora tendunt; siue ex loci natura, ad quem feruntur, periculum metuendum sit, siue ex quantitate humorum, malum immineat. Vbi lautem his curandi modis uti non licet, videlicet. lut vel euacuentur, vel deriventur, vel reuel llantur
positim, contra experientiam, sententiae utriusque Senaei et Hambergeri, plane aecedere. Ae si vel maxime ponatii, neque flexilitatem, neque varios angulos flexusque cana. lium, in eorpore humano, essicere, ut sanguinis velocitas mutetur, aliter, quam in rigidis machinae canalibus, ut de aliis eonditionibus non dicam, primo tamen certum est, vim pellentem in eo ore humano duplicem esse, cordis nempe et arteriarum, imo et musculorum, deinde eani vim vitalem esse, et quotidie non sollim in toto corpore, verum etiam in singulis partibus nunc intendi, nunc minui, porro sanguinem eompressitem humorem esse, eoque pro
sus ab aqua differre, quarto celeritatem, qua sanguis fluit,
diuersissimam esse pro diuersa vasorum a corde distantia, quinto, si vena aperiatur, sanguinem ex apertura effundi, lium profluere in vena posse, sexto morbum ipsum et 4o. lures coniunctos, in nonnullis corporis partibus, prae aliti, insignes mutationes facere, ut adeo non omnia aequalia sint, quod Hambergerus existimat, denique ante venae se ctionem membrum vel calida foueri, aut panno aspero sibeari , quo motus sanguinis in eo membro multum, in reli' lus vix augetur. Ex his consequitur ad minimum lio , lelectus sanguinis missionis non posse ex legibus hydrauli j lplane aestimari. Et quamuis inter eos effectus derivatis nem, reuulsionemque esse, nisi experientia, satis prohyri lnon queat, et modum utique ignoremus, tamen inter rς' linilsionem, euacuationemque vera quaedam differentia est 3 letsi eam Cl. Hambergeriis negat. Anne enim perinde ς'=lio loeo Venam aperiasi Paetas perieidum in pleuriti q= let venam in talo seces, disces aegri periculo, hunς qtaedi, iuuari vero, si venam antea semel aut bis in euhi qaperueris. vid. Ill. Trille rus de pleuritide inprimis p ' sq. Praeterea medentes sciunt, in quacunque instam*y
206쪽
lantur humores, quibus permultae res aduersari possunt, tum quidem sunt aliae medendi viae ingrediendae. Itaque vel desiccare solemus, quod a sanguine secessit atque effusum est, vel iis utimur, quae nocentes humores eluunt, siue in superioribus, siue in inferioribus partibus con
sistant, quod vel Elyibribus, vel gargarismis,
parte, quam Senae posuit, aliquid esse, quod praeter me,
chanicas leges osteretur, humorumque motum magnopere intendat, eosque, si revulsio accedat, et malum recens sit omnino propellat. Hoc quicquid sit, vid. not. 3. non pendet ab elasticitate mechanica, quae eum etiam in momtuo adsit, tamen illa vis deest. Ac si laedas partem viiii animalis ita, ut sanguis e vasis effundatur, vis illa se manifestabit, minus vero, ubi prius neruum ligaueris, qui ad partem procedit. Cum hac vi semper eoniunctus dolos est, cum quo et augetur et minuitur. Dolor vero per neruos excitatur, estvie rinum vitae in parte, quare eo peius fgmim in vulnerato , si dolorem non sentit, qtto maius vulnus est. Igitur vis illa a motu vitali pendet. cf. HODmannus de motu fibrarum vitali, et de Gorter exereit. de
motu vitali. Senae sententiam suam proposuit in Essais de Physique sue ly Anat. d'Heister a Paris. 1 3s Velim tamen, ut hanc Senaei disputationem illi paullo attentius legant, qui eaeeo , nescio quo, timore ducti, in grauissima etiau,
inflammatione, ite sanguis nimium profundatur, intercedunt, nee bis aperire venam audent; conferri etiam potest
Poeconomie animale Tom. II. Ρaris. I736. 18)-vtis r. Dubitabam quidem, an non obse alior loeus ita emendatione elarior reddi posset, ut lege-zetur: η ἐκπλυνεδαν, η sed vidi postea, magis cum Hippocratica dictione conuenire, si hunc locum te, ut factuni est, interpretar*r, et, quae desunt Verba τVtendum est, stipplerem. Tamen eo fere inclino, Vt ere dam, debere nπλύνεθα legi, et haee verba itae aceipi, Ut per εκπλυνεθαν indicentur omnia, quae ad leniendum, eo pori infunduntur , per vero quaecunque ad viandem sinem, exterius adhibentur, Hine enim par eg0risaniedicamenta, quae tantum externa sunt.
207쪽
19 interiora remeare. Videtur omnino satius esse, haec ἐκκεχυμωμ ενα tantum ad ea quasi excrementa referre, 'liae exanthematum nomine veniunt, ut sunt variolae,
purpura, morbilli, petechiae , deinde scabies et alia, et quae iam extra vasa constituta, et a reliquis humoribus se. parata sunt. Ac vi voeis ἐκκεχυμιωμένοι sunt, quae, ubi ab utilibus suceis seiuncta fuerunt, ad externas eorporis p.r'tes seruntur, ae eiiciuntur. Vbi λ D Cl. Astructimentionem iniieimus, qui haec exanthemata, maximequi variolas, in eorpore reticulari Malpighii infidere existimat. Nam quae adhue in vasis haerent, ea merito primo loco studemus ad interiora rursus promouere, et per vasa si eumeunti sanguini admiseere, nisi ab interna caussa, cor' rupti sueei sint. Quod si autem quis antiquitatis studiosior hie vellet eoniecturis indulgere, posset sorte eorum se te'tiae nouum pondus addere, qui Hippocrati gloriam iη uentiunis absorbentium vasorum tribuunt. Debent enim per haec potius, quam per illa, per quae effusa sueru' νad interiora recipi, quaeeunque in cute essiorescunt. Nς que his opponi pontant, quae de topicarum, inpri Inis resoluentium, medicinarum transitu per arteriis ad pyx tem affectam, proposuit et demonstrauit Ioli. Armstro's
Med. Eis. os. Edimb. Vol. II. p. 36. sqq. Sed multo elixi'
208쪽
Libellus de Humoribus. 157 vel auibuscunque aliis iniectionibus fieri atalet;
aut v nihil horum fieri potest, minimum ea adhibenda sunt, quae leuant atque dolores
Quaecunque enim ita ab humoribus e vasis VI. secesserunt, ut in toto corporis ambitu, tanquam diffusa, varia sub larma, essiorescant, ad interiora neutiquam reuocare licet, sed ita curare expedit, Vt haec excrementorum diuerticula se sim desiccentur, neque ipsa per vasa in corpus recipi , humoribusque admisceri queant.
Vbi autem sponte alui perturbatio fit, et ipsa VII.
cum torminibus fluit, clysteribus intestinum perfundi debet, et collui, ut abluatur, quod intus nocet, et aegrum torquet. Quod malum in
hoc patςt ex Epidem. L. VI. Sect. VI. r. ad quem locum vide, quae Foesius addueit ex Galeno. Item ex L. I. de Victus rat. p. 3q3. R. et de Alimento p. 381. Et hane doctrinam elegantissitimis experimentis illustrauis Cl. Κaau in Lib. de perispirat. Hippocr. dicta. L. B. I 38. 3. Similiter quis posset ex vocabulo arguere, Hippocratem vascula, quae in cute sudori et transspirationi destinata sunt, cognouisse, quae alio loco, scit. Epidem. L. VI. S. III. 4. ὀχετῶ, appellasse ab aliis dieitur. Non solum autem illa sunt, verum etiam, alii quicunque secretorii et excretorii ductus, petquos scilicet humor diue tere a via regia potest. Et idem sensus huius vocabuli apud Aretaeum est, de Curat. Morb. diuturn. L. II. C. s. quo loco videtur elaeulatoria seminis Vasa αφοδες nominare, et quamuis hane vocem alio loco de Causs et Sign. Morb. diuturn. L. I. C. 4. p. 28. ita interpre' non liceat, male tamen feeerunt, quicunque ibi im φφΦ-: cum stercore, verterunt, quod vel ex adiectis Verbis
ubi. ea cutis loea significat, in quae humor e vasis, tan 'VRm e via, discessit. Atque in uniuersum probabilius est, in Ip cratem perspirationem inspirationemque per eadem VRis, quam illam per arterias, hane per venas fieri ezisti indite, quae et Pitearnii, Clerici si Cl. Sehest ii, aliorum
que recentiorum sententia est.
209쪽
r38 Hippocratis Coii; ελκος, si χυμος τις φες ως,
zo alius quidam humor. Qualis pituita est, sum
veteres vitream nominabant. I alem in legato quodam caroli V. Imperatoris per elysterem eductam suisse, post. quam toto sexennio ea laborauerat, a Femielio Telatinnia de pare. Morb. et Symplom. L. VI. C. 9. Quod descendit, durum ac firmum suit, pedis longitudine , et eum medio ductu pertii sum esset, habitum sere pro parte intestini fuit. D. dem loco Arnelius alium memorat, in quo post mortem colonita oppletum pituita inuentum est, ut fere solidum censeretur. 2 i) Internae anthemata. monitanni vox ἐξύνθημα sim' litudinem pii stularima, quae in cute erumpunt, eum arbo'rum gemmis, fgnificat, et βλα ημα emdem significatum hahet, malui et hic vocem ita interpretari , a nasententia etiam Foesius thon aIienus fuisse videtur, in Oeco' nom. quam citin aliis interpretibus sensum verborum os sturum reddere. Memini autem semel atque lictum vitis se in iis, quos vafiolae susti iterant , fuisse ipsa viscera, si intestinorum canalem variolosis pustulis obsessiim. Et qum numerosae sunt mesaraicarum arteriarum propagines' qum libere hiantia earum in intestinorum internae tunicae Villη osculai Nam et aquam iniectam Κaau l. e. p. 93 Ηλὶ ς ad Boeis. Prael. Vol. I. p. 288. et eeram partim exeol0xς*t Ruysth Epist. probi. XI. p. II. et Κaau l. e. partim color. λφΚaau ibid. facile transmittunt. Praeterea quanta longit' 'et amplitudo intestinorum est , quam lata earum interpysuperficies t in duodeno et ieiuno praecipue valvulis ax 'tquas vatinitas partim Morgagia. Adv. Anat. III. p.
unice Senae Eff. de Physique p. 13 . eum in finem intestipi
a natura datas esse existimant, ut numeriis orificiorum serum
210쪽
cidit, quum aliquid ad anum secedit, et tran colatur, siue Venenum, siue intempestiue data medicina fuit, cuius quasi venefica vis est, aut, quod ad haec loca secessit, ulcus formauit, quod in dysenteria solet, 'Q aut alius quidam humor vel pituita in intestinis collecta et quasi concreta est.
Tum etiam hoc medicinae genere Vtimur, quum interna antlignata sunt, aut flatus, aut
sordes, vel cibi reliquiae induratae, aut φ' varii
gen forum hiantium augeri posset. Ex quibus omnibus primum hoe intelligimus, debere per haec vasa et sere plus humidi,
et erassiores succos secedere, quam per cutis vascula excluditur, quod maxime purgantium usu cog scitur, Martinede Simil. animal. p. 22. et Cl. a Bergen aliquot dissertatiunculis declarauit. Deinde vero non improbabile esse deo prehendimus, debere simili ratione, ac incute, etiam intus in visceribus, maxime intestinis, morbosas pustulas erumpere , quas adeo, ob similitudinem eum arborum gemmis, Hippoe rates vocaverit. Et hoc plane confirmat
exemplum aphtharum, periculosi morbi, optime descripti peculiari libello a Vincent. Reletaer Lugd. Bat. I67a. n. et post hune a Boertauio in Aphorismis. 22) Vorii generis υςrmes.) Neniarii ixit tum est, aliquot
vermium genera esse, quae aluum occupent, minus tamen
omnes id genus cognitum habent, quod solitarium dicitur. Hoc medicinis non, nisi vehementissimis, obedit, et tunc etiam, non integrum, verum in plura frusta discerptum, namque admodum longum est) excernitur : Dicitur autem tam Vivax esse, ut, modo eaput remanserit, facile renascatur, neque, nisi grauissimis armis expugnetur. Vid. vi- euisens Epitre 1 Monc Chieoineau stir te Ver Solitaire. Ceterum non in intestinis tantum generantur, verum etiam in
Vivinis partibus, ex quibus fortassis deferri ad alvum posisvΠt. Talis enim videtur Lumbricus tere; fuisse, in ductu p4ncreatico repertus, quem peculiari Diss. descripsit, Phil. Fried. Ginelin. Ρraesid. Cl. Maiicharto. Tubing. aT38. Dp de hepaticis ovium vermibus dicamus, de quibus est bid-