장음표시 사용
411쪽
diximus, constat eam intemperiem quae in
parte est , dum durat pugna esse fientem
inaequalem , eam vero quae in victa iam par te est, esse factam Maequalem. Hanc corruptionem temperamenti radicalis membri, necesse est, ut sequantur duo. Primum ut actiones naturales parcis pereant, tractio scilicet,retentio,concoctio, d expulsio.Nam hae faculrates intemperamento particulae habet
ea sentiam, illa quam habent perse essentia, eius cognitio est omnino obscura , eoque medicum perinde oportet censeres, non de his facultatibus modo, sed etiam de aliis omnibus,atque adeo de ipse anima,ac si tem peries ipsa esset, ut docea Galenus innumeris pene in locis. Sed de substantia facultatum naturalium extat fragmentum libelli cuiusiam illius . Itaque si rem peries corrumpi tur,labefactavi facultates,quare tolluntur actiones verum nolim te hic intelligere, statim ac aequalis estis particula intemperies, cessareactiones namhectica laborantes, triuntur aliquaturum dum vivunt)sed laguescere facultates naturales,quia tempcramen rum proprium cum alio deteriori radicitus
commutaxum est, evita a mones deterius agi . que dum tandem processu emporis,
a Lonea omnino corrumpuntur. Quod ve innuerer
412쪽
innueret Galenus dixit, in eam agutut manifeste intemperiem, ut earum actio deficiar, xcortumpatur temporis progressu Ergo languescentibus facultatibus naturalibus,&debit lato calido innato,necesse est particu lam ipsam putrescere, quapropter necessario succedit victoriae illi naturae, indolentiae nimirum quam primum cessat pugna, ςesiat dolor.Quare cum quam primum cessat pugna, sit intempeties faeta, inuam primum est facta,sit aequalis,fit ut quam primum in temperies est aequalis,cesse dolor. Omnes itaque intemperies aequales, sunt sine dolore eoque non sentiuntur ab affectis hominibus. non enim illorum sensum aliqua ratione ea intemperies contristat,utpote partibus iam faeta naturalis. Quae vero intemperies sunt, omnes dolorem faciunt. Nam docente Hippocra libello de homine, Plato ne in dialogo de natura,dolor fit cum natuς altera tur, corrumpitur,non cum alteras est de corrupta. Hoc enim intemperamentis faetism xime accidit. Nee me ratione quide hoc
fit,vel si Hippocrat.nullus dicat.Nam doloreatsensus tristis, est vero verisimile sensem non aluer futurum tristem , quam si obiecti contristantis sit a tactus vero sensuis illius
vim sympto majest dolor noui aliis vide,
413쪽
tur posse contristati, ouam iis qua partium in quibus ille est, naturam corrumpat est vero duplex modus corruptionis naturae,inte- peries, unitatis solutio. Nam natura particularum in duobus conla stir, temperamento inquam, ela partium Vnitate, aut cotinuitate.
Ergo doloris est duplex causa, intemperies de continui solutio, quamquam laeris' neorericorum: videtur ex opinione Galeni , sola continui solutionem ille persecausam doloris. Verum a me libro quinto controuersiarude doloris causa satis est dictum, monstratu que intemperiem causam esse doloris perse, non minus quam solutionem continui: mon serarique etiam modo potest facilime, ex eo quod iecimus principio, pura, quod alterat &corrumpit naturam, dolorem tacit. Nam si illud verum est, ergo quod corrumpit per se naturam, per se facit dolorem: sed intemperies per se corrumpi naturam est enim natura in rem perie, non minus, immo magis adhuc,quam in continuitate parrium) ergo intemperies petie facit dolorem, non minunquam solutio continui. Sed de hac re qui nostram sententiam volet cum lana confirmatione,lega caput quintum illius libri Quam Auam in hoc ipso libro, sequentia verba, nos illam satis cogent aperire. . Itaque collo
414쪽
gimus intemperi omnem quae corrumpit naturam facere dolorem, id vero facit omnis intemperies fiens nam facta non corrumpit,sed corrupit cum ergo omnis fiens fieinsqualis,omnis inaequalis intemperies facit dolore. Est ergo symptoma quod rem periei inaequali semper inestin omni, nulli aequali unquam,dolor. Itaque dolore dignoscitur inaequalis ab aequali temperie. Sed obiicies
intemperies siccam&humidam humidam potissimum,quae possunt eis inaequales non possunt facere dolorem . Causa reddita est a Galeno primo de caufi symptomatum capita 6. his verbis. Iis quibus natura alteratur vel corrumpitur dolores fiunt Quippe illud corrumpitur celeritatem , simul ac magnitudinem alterationis indicat. Sane
tactu accedunt magnae mutationes naturae , a frigidi calidique violento conra Elia , praeterea ab iis quae quassandi, lecandi , ebdisiqndendi , vel exedendi, vim
habent . Quippe humidum saccum, si abiit ealefactioin refrigeratio citra'io nentiam empus conringunt Haec Gai
mis qui notas aperte videtur pugnare. eum praesenti capite mi rux enim his; his quibus inerarii de eorrumpitur ri
iura doloria fiunt Alieratur aurei
415쪽
ac corrumpitur cuiusque natura, cum calefit vel frigefit, vel siccatur, vel hume statur, vel unitas eius soluitur in inaequalibus quidem intemperamentis, eos calefiat, aut refrigeretur maxime. Quippe efficacissima hae sunt qualitates iam ver, quia exiccatur 'umectatur. De hac etia quaestione scripsimus caput sextuclibri quinti cotrouersiarum. Verum in capitis enarratione, modo dicimus, dolorem esse sensum acerbum. Quare raetici omnis rei imocundae est dolor Tamen nonnullae tactiones rerum in iocundarum , sunt obscurae omnino, nihil acutum praeseserenotes,sed lentae,&,ut sic dica pigrae. Has fre-ouenter nequet dolores appellamus, nisi cumniis diligens est sermo, sed insolentia quasda, aut utimur aliis nominibus,que de acerbitate doloris videntur detrahere dolores acerbi,non possunt fieri ab humiditates nam
de siceitate alia ratio est, ut illic diximus sed intomandit eqssensus, quaein ipsae genere dolores sunt, quacumq, intemperie in aequali fieri possvn quatenus scilicet intemperies illae sentiuntur ab aegrorantς. t une dolor est
quali intemperies,n0n tamen Nam de nutae unitatem seluunt,etsi non distemperer,
416쪽
tendunt, premunt, re qua coue lunt. Sed de fames itis dolores iaciun ut si vis exactius dicam, proprii dolores sunt, oras ventri-cu: ut docet Ga; enus cap. 7 primi de causis sympto malum. Fiunt vero, inquir, Gal. dolores exuriendo Sestitiendo, de luiete hic humida,illic silc ca iubilantia. u a verba Ieremias
minus intelligens, nomine suspicione, inquit, Gas nunc equi veteres aliquot videtur, qta iactura humidae substantiae potius sitim, qua
famem facere dixerunt. inseritq; suis comentis, aut ,si mauis, commentariolis, argumentuquoddam ex conciliatore. Sed Ga hac in parte nihil aliud, signrficat,quam stim heri deficiente humida substantia,id est potu famem
sicea substantia,id est cibo: est haec Hi p. phrasis, qui in primis verbis libelli de alimeto species inquit alimenti in humiditate Iccitate. Vocat humi clitatem potum, siccitat ei cibum, quod indicant vltima libelli verba, quq de potu sunt, humiditas alimenti vehiculum est. Recensetis hic Gai non proximas causis dolorum contingentium per famem sitim. Nam defectus cibi totus, per passiones alias verriculi dolores faciunt , non enim defectus illi sunt per se naturae corruptiones, sed defectus potus calefactione laesiccatione,defectus cibi corrugatione oris ventri
417쪽
CO M. IN LIB. GAL euli. Sed de fame siti est caput proprium in
controuersiis medicis quo opere nolim carere que quam eorum, qui in meislibris sunt
Gitur si calor sanguinis in particula que phlegmone laborat,miris es, qui in toto
animas est corpore mediocriter remperatus, non admodumfacile γna cum laborante apticula calefit iner; et ehemeriusseruet. et qui per rotu animalis corpus stagitur sanguis, bibosior est,istic totus incalescit, multo aure magis sicubi ambo concurrunt, L. qui inphumone habetur; anguis admodum calidus sit, qui in tot es animante biliosus. Po re cale'primum qui in arrexistis,quὸ fessi cetis natura calidior, o magis fritu ussit: οφ huc erὸ,etiam qui in reis es. ροδά siphlegmone obsessa particula . isceri, cui plurimus se sangui tropinqua fuerit,etiam eler im,cum hoc,qui sis iuerso animassica testsanguis in summa quidquid acia alteratur,aut calidunatura es id, quouis quod ea-isfacit primum excalest. Nonsecus quidquid facile
418쪽
D E IN Ec INTEM P. 1rci facile alteram es, Anaturaselidum , i lube quo frigefaciterim refrigeratur Prom- prvi igitur ad alterandum ess linus,e quod ex tenuis imis consalpinibusaeuod ima γὰνο natu flaua bisis, frigidisi ima autem, tu tu scireliquorum humorum sanguis posts uam bilem calidus est,nigra aatem o pituiram rigida.uuin etiamfacile alteratur flauabilis a quouis quod in eam agit nigra ero aegre: ars no erbo uidquidrenui es a rium,idprompte alteratur quod er crassari: es partium,si culter alterasci Proinge necesse est,multifarias incidere phlegmones, alterationes propterea quo etiam multifaria a Fc untur corpora. Principio namq; humo , qui phlegmonem escit, magis minus 3 es castas deinde putre OEZA eiuspro ipsus natu
ra incidit non minimu etiam, ditis magis,mia
nus e si actus uuippe quae peroraru carent,celerius putrescunt, elutio in externis euenit omnibus: cum ero castas humida
sunt remperamento rum rispotis Au.Quin etiam ipsa phlegmone laboransparticula, et prope, elige sita es a multisanguinis foe- Dd a ribus.
419쪽
. COM IN LIB. GAL.ribvi. tus deniq; sanguis, pel biliosus e s. olmelanchor cus , =Api virosus, et trituosus. atq; haec omnia magis minusq;. Quare necesse est multiformes feri herationes, siue alterninaberi sit contum, siueidem aliquid; ibi.
DSscripsi hactenus GaI intemperiem in
aequalem, Maequalem parris unius unico exemplo, puta in inflammatione. Modo properat docere modum generationis in rem periei inaequalis totius corporis facito id perstans in eodem exemplo, quod maximi artificis eit: scilicet,generat ex intemperie partis intemperiem totius. Docet modu, quo ex phlegmone, quae eit intemperies partis, fit febris generis sentium, quae est intemperies in squalis totius : deinde quomodo fiens illa febris
reddito acta que, est intemperies qualis ἐοtius. Ergo sanguis qui in toro est corpore calefit, simul cum sanguine impacto in particula: vel quia sangui sin phlegmone pultimum seruet,vel qdia tanguis qui irato corpore est sparsus, biliQuor est, vel multo magis, Quia haec ambo fiant Namsi neutrum horia ad sit, a facile totum corpus incale cit. Et aliud quod adfacilem totius corporis calefactionem plurimum fa est inempe vicinia inflammate: partimile ni aliquo viscere,cui plurimum sit san
420쪽
gui ris, multo magis, licum ipso corde est, hoc enim est fons caloris, Mantequa hoc incalescit non est febris,primo de uidet iii sobrium. Atq; adeo vicinia b c cum corde quς multum facit ad cita rotius corporis c u=factionem,non est loci solu, utrius inter pleuram cor intercedit, sed communium vararum quibus alligantur. Nam cerebrum aut illius inuolucra, cum primum infamaraim et, in totum corpus calorem mutunt Igitur istis de causis inflammata particula calorem in totum corpus refundit contingit vero incalescere totum corpus bac via. Primum calefit
sanguis in arteriis est enim ibi natura calidioris spirituosior deinde in venis. Vnoq; verbo, quidquid est facile alterat , aut est natura calidum id, a quo uis quod calefacit, primum ex calefit,& quidquid fici 'e est alieratu, vel natura frigidum,ab eo quod frigefacit, primum refrigeratur. Nam simile citius patirura similiquam a contrario,& facile interatu est,quod quamcuq; alterationem propre suscipit. Mulio enim aliud est, si rem ait
quam dicam ficilem calenctu, aut facilem alteratu . Sunt enim multa facilia calefactu, quae non sunt alteratu facilia, nimi um quia aegre refrigerantur. Nam quae abiolute facialia alteratu sunt ad utrumq; contrarium.