Legis Romanae Wisigothorum : fragmenta ex codice palimpsesto sanctae legionensis ecclesiae

72쪽

CODICIS TITEODOSIANI LIBER IV 39jubemus, ut PraeSUntor quantum instituti commodi pro rebus tantum praestiti, invisis Ve-TO. . . . inCOepta SatissaCtione Persolvat. Si quis vero aCcusatorum, Praetermissa sumula SuperiuS comprehCΠSA. AmpliuS in commodis suis accipere voluerit, amisso legitimo benefacto, de ict quod SuPer accepti practSumtoris satisfactione multetur. Vestrum legem quisquis Si sa vore lentius aut PC lGnatione ProClius eorum neglexerit damna Qt rapinam, quinque Se n OVerit librarum auri nauliniadum fisci competi liis profuturas. Hanc denique ConStitutionein vobis direximus Sigillis nostris adjectione firmatam, discernentes ut salub Errimam ordinationis moderationem Per Universos populos ac lo orum judices edicti propositis mani StHre Curetis quatenUS CXPeCtata clementiae noStrae regiae fugatum mistie pavorem cognoSCat. Hanc qACqtae constis a tionem in Theodosiani corporis libro quarto sub titulo XVI adjectam jubenitis, ut omnibuS Scire liceat quae pro omnium saluto deerota sunt. Si quis vero Post edictorum publicationem apud discussionem amplitudinis nostrae Circa hane auctoritatem offerre praesumserit, jubemus ut juxta formam legis compendiis coactus ea solvat. Data Sub die VIII Kalesndas Decembrias, anno XU regni domini nostri gloriosissimi Theudi Regis, Toleto. RecognoUim IS.

TINIANUS ET THEODOSIUS ALGUS11 EUTROPIO PRAEFECTO PALATio. Qui post judio ii sinem exceptis duobus mensibus quibus per leges solutionΘm nunquam est conceSRa dilatio moram T r ni solutioni a die impetras k judicti quod obnoxii redditi sunt in duplicium centesimarum Conveniant ur usuraR QXtrinsecus scilicet mediptatem debiti dC quo litigatum est, sicut prius constitutum est ins sentes usque in id tempus quo debitum Sequitur imius pag. IJ

74쪽

solutione diluerint; quod a nobis psemplo aci itiabili sex juris prisci est formulis introductum, ut quia malae iidei POSSCSSores in fructus duplos eonveniuntur hac quae malae fidei debitores similo damni periCUlo PCrSCquantur. g I. Sed tamen CrCditor ternig interjectis mensibus post sententiam conteStari moram debebit x adhibitae ' tarditatis ut ei cesntesimartim duplietum fructus possit acquiri. CaVCndum quippe ex diverSo eSt etiam contra illam malitiam creditorum, ne judicatis ad Solutionem unctantibus . incipiant spe dupli sopinoris imminere; quamquam judicatum, Si hanc PoenRm RSe remoVUTC seStinet, Contractam pecuniam vel apud judices obsignatam locare vel judicio conveniat onerie, ut Periculum duplicium usurarum incurrere ex ea die, qua obnoXiUS ESSE COe perit, deSiStat. st 3. Di Stinguendum vero hoc quoqtie arbitrati sumus, ut si contractus debiti m StiPul

tionC descendit, et caSu us irae per annorum curricula summam capitis impleverint, Scilicet ut quantitas Sortis quantitati foenoris adaequetur, post sententiam usi rae duplices non utriusque

debiti currant, sed capitis quidem duplae usurarum vero simplae. Data XV Kalendas Julias, Thessalonica, Gratiano V et Theodosio I, Augustis, Consulibus. InterDPotatio. Debitor qui post emissum judicium a quo victus suerit, debiti summam

implore negleXerit, transactis duobus mensibus, duplam centesimam e biti ipsius usque in diem solutionis se noverit recloituriam; ita tamon, ut medietatQm rei judicatae mox Costatur inferre, quia non immerito sicut malae fcloi possessor duplos fructus, ita et qui post judici iuntardior ad reddendinia saerit, duplam centesimam reddat. Sed tamen et hoc Contra Creditorum malitiam quibus debitores addicti fuerint ordinamus, ut non velint Pro spe duplicandae Centesimae suo vitio tardius exsequi quod fuerit judieatum; unda dehohit creditor ternis interiectis mensibias Sequitur sextus I 'g. 3

76쪽

CODICIS THEODORIANI LIBER IV Ipost datum judicium conteStari ut sic duplam centesimam possit exigeres. Nam Si Collectam pecuniam habuerit debitor et oblatam ille qui vidit noluerit pro lucro duplandarum cen'tesimarum accipere Signatam eam debitor apud idoneas laciat sequestrari personaA ut damnum USurarum POSti a non POSSit incurrerὰ Hoc quoque praecisimus observari ut si debitoris cautio cum omni firmitate Proseratur et usurae per annos plures cum caPitali debito se aCquaverint a debitore amplius non petatur. Sane, post iudieiuna duplam centeSimum quam reddi JuS- simus taliter Solvat ut de capitali debito tantum duplae usurao reddantur de illo vero quod in

usuris anto judicium Crevit simpla tantum Contesima detur.

ΤΙΤ. XVIII. QUIBUS BONIS EX LEGE JULIA CEDERE POSSUNT. IMPE-

lRATORES GRATIANUS, VALENTIMANUS, ΕΥ T11EODosius, ALGUSTI AD BASILIUM CONSULEM. Ne

quis omnino Vel fisci debitor Vel alienae rei in auro atque in argento diversisque mobilibuS retentator ac debitor bonorum faciens oessionem liberum a repestitione plenissima nomen effugiat; sed ad redhibitionem debitae quantitatis congrua atque dignissima suppliciorum acerbitate cogatur nisi sorte propriorum dilapidationem bonorum aut latrocinii S abrogatam aut sortasse naufras is incendioque conflatam vel quolibet majoris impetus in sortunio atque dispendio docuerit assiiciam. Proposita Romae pridie idus Octobris, Ausonio et Olybrio consulibus. Into Dprcitatio. Nullus, qui aut si scali debito aut privato probatur Obno,ius, Si aurum vel Τ argentum vel rnobile quod Cumque debuerit, ob hoc se credat a d 'bito excuSandum, quod

Solvctre: nisi sorte ejusmodi perAona sit quae se probet omnem substantiam 3 aut naufragio aut latrocinio aut inccndio aut cujuslibet majoris violentiae impetu perdidisse A. Imperator TheodoSius Augustus dixit: In omni cessione professio sola qHaerenda est. Idem dixit: in omni cessione fossicit voluntatis sola professio. Data Kalendas Maias Honorio nostro patre et Evodio consuli hi S.

78쪽

Ιnfers relatio. Quaecumque aliquis alteri cesserit profiteatur se tantum rem ceSSiSSevCl CRUSAm, hoc CSi aut geStiS, aut scriptura, aut testibus, et sola voluntatis illius proseSSio pro onani firmitate sufficiat.

quae in ultimum USque di Cm destincti possessio vindieasset, etiamsi quod Possit tribui de Pro

prietate luctamen φ I. Constat autem Virum ab intestataes uxoris honis superstitibus consanguinei S CSSe e traneum clam PrUdentium omnium responsa tum lex ipsa naturae succeSSores eOS laCiat. φ a. InsupCr etiana man Sura perpetua sanctione jubemus ut omnibus frustrationibuS an Putatis in petitorem corpora transferantur Secundaria actione proprietatiS ex luSa .

Data UI Kalendas Augustas Mediolano, Olybrio et Probino consulibuS.

ΙntCTΓΓQtRtio. JUStum esse decernimbus ut quaecumque si auctor usque in diem Vitae suae tenuerit petentibuS heredibus debeat tonsignara illi postea cui competit action2 SerVata. Virtam quoque inteStatae uxoris suae facultatem quae sine filiis recessit consanguinibus ejus qui logitimi sunt tradere mox sine ulla dilatione praecipimus et maritum Proponere minime

prohibemus, si quas Sibi competere putaverit actioneS. ΤΙΤ. XX. UNDE VI. I) IMPI RAT OR CONSTANT1NLS AUGUSTUS SEVERO. JudiCes absentium qui cujus libet rei possessione privati sunt suscipiant in jure personam et auctoritatis suae formi abile ministerium ollaiciant atque ita tueantur absentes. Nos tamen judices quos aligentium juggimus subire personam intra hos terminos ministerii retinentias, ut illibatis atque omnibus integris causae principalis internis, id sol una diligenter inquirant utrum ejus qui quo libet pacto 7, Peregrinatur, PCSSesio Ablata eSi quam propinquus Vol amiotis vel servuluSquolibet titulo retinebat. Nec eos 3 qui dejecti sunt ahsentium nomine i Sequitur sextus pag.

80쪽

CODICIS THEODORIANI LIBER IV 47 possidentes quia minime iPSi S dictio causae mandata sit ab exporiunda ro se ludant DCC si servi sint Corum reji Ciant ' jure personas quia huiuscemodi conditionis hominibus cauSaSorare os non Sit. Sed P 'St Elapsa quoquo spatia recuperandae possesAionis legibuS Prae stis ita litigium ei S inserentibus largiri conveniet ut eos inomentariae perinde PosseSSioni restituant ac Si reVerSUS dominuS litigasset. Cui tamen quolibet tempore reVerSO, RCtionem rCCU-perandae POSSOSSioni S indui Simus quia fieri potest ut restitutio propter servulos infideles Vel negligentCS Prol in UOS , vel amicoS Qt colonos interea differntur. Absenti enim Osficere non debeat lemPUS emenSum, quod r 'Cuperandae possessionis legibus praestitutum eSt, Sed re sormato stato qui Per ii Uriam Sublatus est, omnia quae supsererunt ad disceptationem litigii inmutilata permaneant; judicio reservato justis legitimisque personis cum Valde Suffici Et, POS-

Kalendas Novemhris Mediolano, Constantino a VII et Constantio Caesare, ConsulibUS. Interpretatio. Omnes judices specialiter admonemus ut nullus a sentibus dominiS reSeorum praesumat invaderC , sed contra improbos homines omnia per personam judicis Vindi centur, sal Vo principali negotio. Oriod si quis se adversus absentem negotium habere caUSatiar, et si cui illi qui peregrinantur rena suam commiserint guberna dain, nec actor VCl PrOCUriator eorum aut aliquis Servorum ad dipendam causam domino aut absente, aut non jubente COLatur. Sed si quid eis sublatum est 5 mox his qui domino absente exclusi sunt m interpellaVerirnt reformetur. II Se vero dominus si forte per negligentiam Actrvorum res recePta non fuerit, cum de Peregrinis redierit, possessionem suam nullatenus 6 mompnti benescio, etiam si annus excesserit 7 recipere prohibetur, sed restituris in int grum omnibus quae eo alasente Sublata Sunt integra causae actio proponat r, inter linitimas dumtaxat et integra aetate personas; quia dignum est Sequitur textus sui ψ0J