장음표시 사용
341쪽
re conmictum. Porro anileuς alias anuleus solus regni moderamina excipiens: exercitum quae sumens: uicos mitridatis an uadit uiri apud parthos in primo loco constituti: S regis artabani filia iconiugio possidentis. Ubi cum irrumperet: omnia praede dedit:& multas pecunias inde: multo mcaptiuos abr;puitide numerosum pecus abduxit:& alia plurima quae ad diuitias opulentiatum P tineret noscuntur. Sed cum haec mitridates audisset: Π, talis in su1s ut cis praeda S captiuitas sui se set enecta: grauiter serens:ς, ipse ante nihil lesiisset anileutra alias anuleam: anileus alias anuleus uero g, exordium tantae sumpsisset micitiae:tanta in se dignitate contenta: congrmans Q plurimupotuit equitatum: sed etiam a rate seruentium non minimam manum: aduerilis amicum ueniti S contendebat: ut cum eo bello decertaret. Sed anim ad euin uenisset: quodam uico occulte castra di postlit: ut inde proxima die in hostes irrumperet ali/s irriseret: quomodo sabbatum illucescebat quoniam a iudaris ocium & uacuitatu exercetur. Anileus alias anuleus autem ista Cogno. scens a quodam homine syro:alienigena ex alio uico qui cum alia integre nuntiaret: rum etiam uicum intimabat: ubi nutridatus mansionem fecerat milites itaq; paratos laciens: castris egressus est: cunctis ignorantibus st aduersius parthos tenderet. Et circa noctis sere quantam custodia hostes invadit:alios dormient ex obtruncat: pleron in fugam conuertit Mitridatem autem uiuum renens: iecum ducebat sta per asinum nudum imponens: quod ualde ignominiosissimum apud p rhos habetur. Cunm ad ἰocum proprium peruenit hortabantur amici ut mitridatem extigueret. Sed contra ipsum consilium ille aliud dicebat: non rectum este dicens: ut mitridate extinguereri uirum primo genere apud parthos ortum:& necessitudine connubii apud regem Artabanu ma/gnifice honorabilem: nunc autem ut cuni tolerabile censeatur ese quod factum est: quonia aesii iniuriatus est mitridates:uerumtamen beneficio salutis:erit te liberantibus gratiam debiturus: si uero quicquam patiatur: nequaq regem artabanum patienter laturum : sed magnam cladem iudaeis importaturum babylonia constitutiv. Parcere itam illi melius uidetur: S propter consanguinitatem qua regi contu iactus est: pro ranta dignitate qua inter suos honorabilis ac magnus habetur. Et ille quidem talia 1ncontione loquens: Oibus petitia sit. Dimittitur Cic mitridates.Sed
ei reuertent treius mulier exprobrat: Dis sestinatet utpote I grς gener in lata dignitate costitutus: supplicia sumere de his qui contumeliam ingessisient. Turpe nant illi este dicebat: ut lalutem eligeret posta captiuus in manus hominis uenit: Z nuc aut ultun 1 Ire stram iniuriam intenderet: aut te per deos iurare coniugi sedes a ibi uturan . Has ille exprobrati s per dies singulos minime serens magnanimitatem etiam mulieris metuens me inter eos coiugium sis lueretur: non Ip6ae q. dem n cs uolens congregans manum quam plurimam potuit aduersiis iudaeos tendebat in tollenam: salutem estimans: li parthus impune fuisset a iudaris repat Ius belli certamine. Autleus alias anuleus autem ut cognouit ad se tendentem cum multa manu mitti datem: inglorium iudicauit si in Iocis suis maneret: At non magis anteueniens hostes occurreret: ex prosperitate prima conis dens: iterum se pugnaturum credens audentibus uirtutis etiam robur acrescere. Multi ita o se ibli superiorum exercitus coniunxere: sperantes praedam se sicut antea relaturos:& Ipsa prima lacie horrorem hostibus illaturos. Pergunt iram illo die stadia Ac. per loca uasta θc inaquosa iter facie. tes. sed medio die ardore solis ingens sitis Iudaeos oecupat.Mitridates autem apparens continuo: eslas itinere:ac siti fatigatos invaditat Ii nec estvmmec arma ferre ualentes profugi ut. Parthi u ro antequentes magnam caedem sectui: Iudaeorum multae mariades alias plebes occumbunt. Anileus alias anuleus autem dc quotquot circa eum erant: in silua se recipiunt. Mitridates itam magnam uictoria sumenia magno gaudio coepit exultare. Congregatur at ad Anileum alias anus eum
infinita multitudo hominum pessimorum: δἰ tuam salutem pervipendetium quos Anileus alias anuleus suscipiebat:uoles ex his recompensationem efficere multitudinis qtue bello perierat: sed haud sane similes illis:qui bello perierant. Nam erat vulgus inexercitum Sed tamen cu hac mul titudine irrupit 1 uicos babyloniorum: eois passim depopulatur. Tum babsonii quis ad belluparati: mittunt tam in Neerdam vid iudaeos qui ibide habitabant: tradi sibi Ani Ieum alias analeuexpetentes.Illi uero nequail illorum sermonem accip:entes: prouocabant eos ad praelium. Veru tamen aditum legatis ira byloniorum permiseserui ad Anileum alias anulaum peruenirent: & cii eo quicquid uellent protinus loquerentur. Babylonii locum integre si cuIantes: quo se costitue rat Anileus alias anuleus: εἰ cuncta diligenter inspicientes occulti nocte stanno depressos inua dunta necant quantoscun* reperiunt: ip Ium p Anil eum alias anuleum obtruncanuati hoc mohabylonii iniuriis Anstet alias anulei:de grauedine liberati siunt.Impressa o nani3 et x illa magna costa tradio quo circa eos detinebatur. Nam poenae temper inimicietas exercebar. Causa uero hi ius ire fuit lex eorum paterna:quam ille oppugnabat:& propterea sibi semper inuicem emulaba turiunde seorum quil oportunitatem inuenerat ab iniuriis non parce hat. Tunc iram hoc mopereunte Antaeo alias anuleo coepere babylonii iudaeis instare. illi uero S grauitet serentes ipresesionem babyloniosum:& repugnare poenitus non ualentes in seleuciam cum suis omnibus emi gratui. Seleucia ciuitas est ad modum opulens & decora: quam seleucus nicanor fabricatus est.
Dabitant autem eam Macedoniorum plurimi: de graecorum ab udatissimi. Est thi etia syrioru no
342쪽
minima multitudo. In hanc igitur iudaei refugiunt:& per.ν. quidem annos illes:& inexperti m. Iorum fuere. Sexto uero anno: nam ha byloniae corruptio eom magna coluit Be ruina: Se ob hoc plurimi in seleuciam magis magi si confugiant:eos amplior ibi clades suscepit: propter cam qua breuiter enarrabo Graecis in seseucia habitatibus aduersuu syros ex maxima parte inimicitiae ui. tar gerebantur: sed graeci semper stiperiores extabant. Tunc iram cohabitabant eis N iudaei qui aduenerant. Syri aut seditionem mouentes: coeperunt superiores existere ex co sensia dc auxilio iudaeorum:hoium considerate se in peticulo praecipitantiu et δἰ in tetionem Bla ad bellum gerenduhabentium. Tune iudaei ac seditione superant. Illi uero nulla aliam ronem cernebat: qua possentitatum suum pristinum 5 dignitate resor mare: nisi si rosa iudaeis separent. Unusquis. igitur eorum uerba satiunt ad syros cum quo quill se familiaritatem habere cernebat: atq; hoc modo pacem inter se: amici ciam cp componunt. Primates ita is uiri ex utram parte pacta quibus 8c pax δ
concordia seruaretur instituunt rati hoc modo inuicem exhortantur: ut cum iudaeis bellum georant.Quos ex constituto repente inuadunt: ameri mutaris si aper quinquaginta milia hominum. Pereunt igitur Gmnes p ter admodum paucoς:qui sorte aut amicorum aut uicinorum miseri, cordiam conseruati sunt. Et cum iam ibidem uiuere non poterant:discedunt exinde in thesis ori, xem ciuitatem uicinam seleucie: ubi consuetus est parthorum rex per singuloς annos hiberna p. gere: ubi etiam plurimae eius opes:&plurimus regni cultus asseruatur. Nulla tame iam eis spes uiuendi suerat derelicta: na etiam ibi omnis gens iudaeorum terrore regis p mebatur. Non enim
tam babylonios si seleucos formidulolbs habebat: sed etiam Omnis multitudo syrorum: quae millis Iocis habitabat ad ipsium cum teleucis loquebantur: ut bellum gererent cum iudaeis. Ob hoc ergo diicedunt etiam inde in Neerdam: δ in nisibi x: dc propter munime tum illarum ciuitatuta rutos se esse posse censebant.Super haec etiam habitabantur alle ciuitates ab hominibus bellico,
si a. Et ea quidem quae citra iudaeos babyloniae constitutos iacta sint huiusimodi suere. TIncipit Liber xta. antiquitatis Iudaicae. CQualiter Gaius Crear insidiis a Cassio cherea extinctus est. Cap. I. Aius no in si log iudaeos: qui in hierosiolymis fuere:& eos qui in his regionibus habitabant: iniustitiae iis te demonstrabat insaniam: sed poem terram & per omne mare stuper eo ς mepta destinabat: quaquauersum impertu romanum protendis: & pluribus cuncta calamita. ribus adimpleuit:quales ante nunq histortae Ididerunt. Maxime ac tum roma clade perpetiebaturi qua in nullo honorabiliorem caeteris ciuitatibus estimabat. Nam cum oes caeteros libenter tractaret haud alias non ira se natu: & omnes quanticum ex nobilibus uel generosis clarissimi constabant. Multa etiam crimina perpetrabat aduersuu equites romanos. Quid4 hoc dignitatis note censeban e: opibus aut pene pares senatoribus existebant: Pp quod et in conuentu senatus interesse sistebant:quos ualde inhonores habuiti plurimos ex eis morte danabat:quope etia pecunias auferebat. Nam multas ct caedes non ob aliud: nisi ut eoae auferret pecunias perpetrabat. Diuinu uero sibi cultu dc honores uolebat non eum hoibus
exhiberi: sedet intemptu Iouis ueniens: quod capitolium em uocant: magis uenerabile at illis est omnium templorum: fratrem se iovis est ausius appellare.Sed etiam alia quae gerebalmon erat sumtis aliena. am etiam ex dicearchia ciuitate qui in campania constituta est: ad me sanam quae alia quom est mariama ciuitas graue putans ut remis transitum faceret:putansm subiicere sibi et hoc clementum posse: uelut domino maris existente: talia etiam uolebat fluctibus gerere: qualia solet terrae natura sustanere.Voluit ergo S a litore ad litus stadia ferme. c. in medio mari: δἰ in μtra tam vastum sinum pontem construeret 1iaper quem carrucisαdiuersis uehiculis itinera uale. x et efficere. Sed etiam templorum paganorum nullum despoliatum reliquit. Quaecunm enim pictura aut sculptura uenusta fuere mel alio quolibet opificio pulchra simulare: arm omi modo anathematizata: deserri iussat ad se. Non enes alibi pulchras res re dicebat oporteremisi in pulchriore loco.Hunc autem romam ese firmabat. No sis tum autem suam domum: sed etiam hortos aliam sua habitacula ubicuno terrarum italiae constabant:ex talibus repleuerat ornamentis. Nam et1amuem olimpium qui maxime apud gentiles uenerabi Iis habeturiquem sideas ataneus fecerat ausus est in romanam transferre ciuitatem: nec tamen ad effectum res perducta estiarcirectis clice tibus ad Meminium regulum: cui res illa suerat imperata:eo * si illud movetetur simulacru: ali quid malum posset accidere. Fertur autem Meminius etia prodigiis propter hoc multis acceptiς distulisse negocium. Verumtamen eiusmodi uerba lcribit ad Dium: unde periculum mortis illi
protinus imminebat:euasis tame quomodo Gaius morte praeuentus ς t. lotantum etiam protu.
343쪽
pirat eius insaniatur eum ei si Ita sui stet exorta: eam perduc net in eapitolium sirper genua si triti lachra costitueret: stamunem sibi natam noua conti rimans:duox patres: um prosi ostItuens. Ethee illum talia perpetrantem: proh nefas homines tolerabant. Molitus et etiam seruos ad acca sationem excitare dominorum: quaecum uellent impublicum crimina deportare. illi alitem quar- illis pessima oriebantur In animomulla prohibebantur dicere ratione: cernentes gratum ilIi fore:quicquid mali dixissent: ita: ut etiam claudium auderet potido aces scruus eius accusare: Sille pariebatur aduersus patruum suum geri capitale iudicium: lperam etiam ipsum quo faciliorcpotentiam aduersus caeteros adipisceretur extinguere: non tamen assi cutas eli quod uolebat. Replata igitur uniuersa republica diuersis malis: diuersi si calumniis ex audacia seruoriam aduersus dominos ubiq; insidiae gerebantur: ab aliis quidem ut suas iniurias pro his quae pasti sunt desen sarent:ab aliis autem praeuenire homines cupientibus cum fibi ab eis pro culpas suis aliquod lup. plicium imminere sentirent. Proinde quomodo corruptis legibus de hominabus in amictione co stitutis: non paruum bearitudinis momentum: illius mors hominis apporta uiri sed etiam genti nostrae: quae breui iam omnis interiret: nisi mors illum celeriter occupasser: uolo super eo cuncta disserere. Nam alias de deo quom magnam fidelitatem confert hominibus:& Glatium in calamitatibus constitutis: at etiam correctionem his: qui putant prosperitatem esse perpetuam do cet me rebus fecundis quisl pessime commutetur: sed uirtute studium esse percollendum. Uiaς equidem tres mors illa parauerat :& harum unusquis uiri boni primatum in consiliis habebat Emiliuvenim regulus ex corripe hiberiae ciuitarem originem ducens: congregauerat plurimos et ut siue per illo I: siue per semetipsum alacriter gaium interimeret: alterius autem principatum D rebat Cassius ch reas tribunus: sed etiam minutianus no paruam partem hominum ad hoc opux congregauerat.Causa autem erat illis odium: quo circa Dium uniuersi tenebantur.Et regulusdem iracundiam eius&iniusticiam qua in cunctos utebantur horrebat Gerit quappe indignationis aliquid animus liber ut iniquitatem ferre non ualeat. Hic ergo cum multis aduersus gaium consilium capit: cum amicis di cum aliis qui efficaces ei uidebantur ad causam Minutianus aut: ut lepidum ulcisceretur amicum suum: hunc enim cum aliquibus sciis conciuibus gaiaς extinxe/rat.Super hoc quoq; sibi timebat: ne a Gaio similiter pateretur. Nam uidens ex aliis exemplis hi mortem imminere: festinabat suum praeuenire periculum. Chereas uero confusionem suam Begais obprobria non serebar: quibus eum argoebat: in quasi nihil in se fortitudinis gereret: in superetia in plurimum sibi per singulos dies imminere cera rebat. Mortem quom gaii omnes honestum opus & liberum r libenter excipere reputabant: caeteri uero cupie hant super hoc habere comune consilium uidentes tantas iniurias: 8c exemplum paruum dari cupientibus principatum. Omnes ergo ut tantis claudibus liberarens: desiderabat aduersus gaium aliquid geri: decernam ad talia negoeia bonos uiros accedere: pro salute pietatis: & imperii macula auferenda: aiebant cum sisti di scrimine . Super omnis autem cheream ad optas gerendum excitabat me Iioriς famae cupiditas:&quia cernebat facilem sibi aditum fore ad gaium: tribunus nanm erat:& per hoc se oportunitatem repertar m putabat:qua perimeret Diti m. interea ludi curules agebantur: circa quae in acula: magnum geritur a romanis studiam. Concurrunt enim alacriter ad circum te pro qui bascunt rebus opus habuerint. ab imperatoribuς congregatione facta deposcunt illi uero in multi tudini non iudicant resistendum: confestim grate perira concedunt. Rogabant iram tunc Diu:cuomni intentione postulationibus utente ς:ut censuum releuationes efficeret f& grauedines cdctaxauferret. Ille uero nolebat ista concedere. At illi uoces amplius eleuabant. Tum ille diuersbs p di. uerse loca mittens: iubet clamantes abripi:& sine ulla dilatione confestim interimi. Et ille quideralia iusserat: quibus at praeceptu erat: iussa copletari . Plurimis itam pro hac causa morientibus: populus spectans:ciamare cessauit.Tunc Oibus suae facultare ς in cotentu suere uidelibus alios psuis opibus ad interitu perueniret .Haec & huiusmodi cherea excitabantaut magnanimiter ingrediretur cam:& insidias qs parauerat Dio perficeret: ut eu tam neqrit aduersus holeς exaspuit re primeret. Et lapius couiuio gail: uolebat re aggredi:& ranae cosideratioe reuocabas: no secernens inuenire oportunitate: quale negociata esse iudicabat: uerens: ne frustra ad tantia opus accederet: sed ita rem moderabas: ut consiliu sivi animi coleque res effectu. In hoc igis multo tri militabat: no libenter conuertatione sustinens gaii. Cum aut eum constituisset natus super omnes publicas functiones:de cietera alia quae Caesaris erat: iserenda thesauris per illud omne opus a ratis negocio priuabatur In quo tamen maiorem sibi uirtutem iplendi opis aggregabat: s, more siuo magis rebus utebat qaam gaii obediebat imperio: parcebat eni humilibus: atm depressis. Unde ad iracundiam quom prouocauit Dium Ita ut eu de mollicie prius: do de fiscordia criminare mon ualentem sicut apth uellet pecunias congregare Contumelias igitur illi plurimas ingerebat:& muliebria oppingebat nomina: omni colasone plenissima. Et haec qde: cum in aliis increparet ipse magiς gerebat: insibuscia celebrationibuς ministeri :quas ipse eonstituerat Stolas nam muliebrex induebatur:& circapositionem complicatope criniu adhibens:aliam quae ad ornamentu cultu
muliebrem pertinent: ipse sustinens: huius confusione criminis audebat aliis exprobare. Cheleas
344쪽
aut elui: quando haec uestimem Caesar sium erit indignatione serebatur: maxime cum illa uestimeta indignatione ferebatur: axune cum illa uestimeta ministris irridentibus redderet: ira ut etiatribuni in derisionem eum haberent &obprobrium. Nam cum siumpturi essent ministri a Caesiare muliebria uestimenta praedicabant: aliquas ut colueti erant ad lusum illum proserre sacetias. Propter hoc etiam ei siducia maior accessit:ut ῆcios quosdam acciperet: quibus se ostcderet nopro causis ian nocibus indignari. Nam erat etiam Pompidius senatorius: qui pene per cies ordines S gradus administrationis transscrat. Epicureus aut erar:& re hoc:ocii di quietis studiosus. Hue dimidius inimicus eius accusauit eo D posset Diu male loquiis turpabus infamare & eoasumes quintiliam mulierem. quae in rebus scenicis erat re pulchritudinem clara:& pulchritudinc plurimorum amorem habebat id studiu: nam etiam ab apis Pompidio diligebatur: accusario aute suerat falsa. illa uero graue iudicante testimonium in causa mortis aduersus amatore proferre: ni xi eam dixit debete dimidius. Tum Gaius excitatus iubet cherea sine ulla dilatione continuo torrerntis examinare quintilla. Nam & in rebus capitalibus de ubicum tormentis opus esseneodem chorea utebatur:propter quod eum crudelius arbitrabat ministerium exhibere: timentem: ne ab eode mollicie&ib cordie culpares. Quintilia itam dum ad tormenta ducerer u ciconisci cu. iuidam pedem calce deprimens: signauit eos debere confidere:ec nihil de tormentis eius p nitus timere.Chereas tamen eam ac si nolens adegit: timens pP illam ipte subire periculu. Et n: hil diseserens:eam in conspectum gaii deduciti sedata tormentis atm deformatam ut etia ab amatoribus suis sine ulla uoluptate uideretur. Tunc Gaius illam specie non si1stines: sed admodu compassus quuiliae:eo ς, grauuer tormentis suisset affecta:liberam crimine: ab Elutam pronunciat: εἰ cu ea simul Pompidium. Ipsam et pecuniarum dono munerat : unde illi sisIatium ee: re quod grauiter
erat debilatata tormentis. Nam non ibi usanitas eius corporis suppliciis corrupta erat: sedet pube licitudo desedata Haec igitur grauiter cheream c5mouerunt Q peream holes torquerens. Via. de quo suam iracundiam non sustinens dixit ad clementetn: at 3 papiniu: quope clemens quidesuper militiam constitutus erat. Papinius si aper eos qui gati suere custodes. O clemens inquit minus fecimus in agendo quae pro imperatore Constabant. Nam et eos qui ad Liersus eius principa tum coniuratione secerant multa prouidentia uigilantes:&' laboribus desudante ς:alios quide extinximus:alios asit tormentis affecimus:in tantum: ut etia ipsi gaio miserabiles uideremutalia nostram militia cum nimia leueritate tractamus. Tacente aut clemente: grauiter quid c te ferre quae Imperabantur: tam oculis erat qua uultu:& colore manifestus: uerbis aure insaniam imperatoris aperire iniustuni esse iudicauit. Chereas aut clementem prouidenter praeparans: coepit fiducia lubus uti sermonibus de ad ed enarrabat mala: quae ciuitatem:& illud obtineret limperiu:& o uer ho quide gaius allorum esse causa malom diceretur si uero quis si rem inquit cum ueritate discutiat inueniet o clemens se ego sim totius mali causa:& hic papinius: ξc tu: i romanis S uniuersae humanitati pro bonis omnia tot menta:& omnes clades ingerimus: noli imperiis copulsi gait: sed nostra in hoc uoluntate progressi. Festinemus agitur comprimere tantum iniuria rorem in cives Idcios: mnest subiectos:cui nos ministerium exhibeamus:&ueluti satellites atq; carnifices ad eius crudeIitates implesas extamus: S arma quae aduersus hostes pserre debemus: in nostros ciues conuertinius: non pro liberta remon pro in; perio romano: sed pro salute eius:qui suae iniq/tati festinat cuncta subiicere.Nam simul 5c nostra corpora S nostras conscientias per singulos mes polluimus tormentis & sanguine miser': donec etia alter aliquos inueniae: qui in nos quo tale Dio ministeriu exequatur. Non enim propter haec quae gerit cu fauore circa nos conuersabitura magis aute cum iuspitione. Ad haec etia cum pereuntiu multam strage effecerit: nsi enim po terit gail unq seuicia terminari:quomodo non iudicio in talibus causis intendit: sed sbia libidine ad hominii caedem ipellitur: tum demum etiam nos cunctis pereuntibus coniunget. Ad haec clemens consilium chereae manifestius approbabat: taceri aute iubebaime in plures sermo ferretur: εe diffulis passim rebus quae gererentranteq res consequatur effectum: secreto prodito:&insidiis propalatis: ipsi duceremur ad poenam feci tepore procedente rem comittere: ut oportunitate fortuna tribuente opus nouiter adimpIerenta se tamen dicebat per senectutem non posie audacia gerere:ad tantum negocium inchoanda. His uero quae a te ci cherea tractata dictaiy sunt: cautius aliquid fortassis inueniam:decentius aure quis poterat inuenire. Et elemens quide continuo mutare sententiam: omnia quae audierat:quae 3 ipse dixerat: coepit efferre per plurimos . Chereas autem formidans: perrexit ad Sabinu:extantem uiru dignum: quem etia libertatis cognouerat amatorem: δἰ propterea dispositiones ill- temporum hostiliter adhorrentem. us iram putans ut celeriter quae cogitabat incipere Goportunu est ratus: ut cum eorum coicaret maximo duce timore mea clemente secreta proderentur.Super haec etiam dilationes teporum aliquid cotracii reputabat allaturas. Cum aute libenter Sabinus ad talem cogitatione talem. uoluntate consentiretit unc quidem tacere se dixit:& ad nullum de tali re iam proferre uoluntatem: nec mana festatu.
rum esse firmabat: sed si aliquid inquit uiriliter uolumus efficeremihil dilationis poenitus detur. His asi dictis:exinde conuertunc ad nunutianu: ipsis quidem studiis de uirtute partiae similia ex
345쪽
animi magnitudine cupientem consanguineum tamen rati :sed staspectum propter in ortem Iepidi. Multam nam inter te amiciciam Minucianus Iepiduli possidebant:& propterea et ipse timo xe periclitabatur: ne similiter eum perimi contingeret. Erat quippe Gaius omni nobalitati terribilis: ut putaretur aduersus unu quem singulari insania prorupturuῖ. Propter hoc enim alterutri si-himet erant pro te e necessitate sormidini: S uoluntatem quam circa odium Dii gerebant indi care non poterant. Ob euiu ς utim suspitionem mec deuotione sibimet aperte impendere psume hant. dum igitur conuenissent:& Minutiano honorem sicuti prius exhibuissent: erat enam dignitate si latus ciuium dc cunctorum ore laudatus: inter principia sermonum pcedens ille uerba se cit ad chere aequirens quod signum i IIa die perceperit. Per totam nal ciuitatem grata chereae uidebamr iniuria:qaa pro signorum datione ipse portaba Et ille inter uerba iocanda nihil mo, rus:Minuciano responditae sermone de rebus ratibus faciedum esse comisit:& tu mihi inquit da libertatis signum.Gratias ago tibi: qui me amplius acuisti: si ego per memet implere cosiueui. Nem mihi sermonibus Iam pluribus opus erit: sed hoc sufficere iudico: si etiam tibi idem placeat quod δἰ mihi:quando etiam priusq conueniremus:eius nostimur suille comunionis. Uno ita gladio sum accincrus:ς Discere pollirambobus: in quo cosenti sortiter accesamus ad opus. Princeps aut si uis ipse consisto: iubens operibus imminere.Quod si cepero tui cooperatione s latii:prosequar grassatione serri concessa mihi te cMirmante fidutiar per hoc enim ipsiim quo ii sertum efficacius Blet existere. Impellor enim ad actu mon pro his quae patior ego: dum spe apst Circularar. Non utim haec lenitas mea pericula tantummodo me considerare pmittit: dum & 11 herae patriae: atm legibus:& ademptae uirtutu& tantae condolea pelli:quae cunctos simul re Ga Ium appraehendit. Dignus enim uim apud te iudice fide rerum indi: quando etiam tu sapere taIta comprobaris.Tunc Minucianus considerans ardore sermonum eius:libenter amplexatus es rre eius audaciam approbauit at laudauit:& ualedicto cum uotis eum praecibo is dimisit.Quidam enim asser iant ea quae cogitabanc quodam auspicio fuisse firmata. Nam dum chereas ingrederetur cutiam uox cuiusidam de populo fertur emissa: quae quasi admoneret dicens. Perfice quod agendum est: opitulante diuinitate. Quo facto:primum qdem chereas expauit: ne quis co/iuratorum uideretur prodidisse secretu: nouissime uero considerans: quia haec pro inuitatione dicerentur: siue c5monente aliquo consciom: seu certe deo: qui cuncta humana respicit consuletet Omnibus ad confortationem insidiarum caula patuisset uniuersi s mul armati sunt alii quide ex ordine senatorio: alii uero romanorum S equitum qui conscii esse uidebans. Nem enim erat uir nobilitate se a Delicitate praeditus:qui gali transitum non ardeter appeteret. Quapropter Omnes quo possent stadio ut uita priuaretur: totam confidentia atcp uirtute ad tyrin 1 caede erant de Ietitionibus de operibus praeparati.Nam S calistinuς libertinus gail: uir unus potetia summi culminis eleuatus:qui nihil aliud potestate sua q tyranno equus esse putaretur timore cunctose & magnitudine pecuniarum quae ei nimis accesserant eo se esset in muneribus accipiendis t& iniuriis exercendis accerrimus:& uigorem ultra modum haberet:cum natura gali stabiIem esse scireti Z in quibus deci inasset nequam poste reuocari. A multas quidem alias pericuIi caulasmemo se magnitudinem muniarum ha eret: accedit Iatentet ad Claudium sperans quia si ei caederet principatus deficiente Mimhonorem similem ei praeberet:eo illi gratiam de uerba clementiae impendisset primitus. Ait ergo quia iugiax a Gaio Claudium aeneno perimere crebras huius rei dilationes exquisisset:ne talia perpetraret.Sed mihi uidetur:quia fingebat haec talistin ux uolens capere Claudium. Nam nem Gaius studens interfici Claudium:honestas poterat occasioneς exquirere: nem Calistinus iussus optabilem rem Gaio perpetrare si distulisset mandata domini sui pericula potuit declinare. Sed Claudium diuinitas qaidem a Mit Gelania liberauit. Calistinus autem pro commendatione sivi finxit hanc gratiam:quae ei nequaq probabatur iniucta. Hii quidem qui circa cheream erant: differebant quotidie dum multos segnicies detineret: thereas autem n aliam moram gerebat: sed omne tempus ad agendum oportunissimum iudicabat. Nam dum gaius in capitolium ascendisset: ut pro filia sacrificaret: venit frequenter ad eum:& in impetialis loci cal/mine stantem uidens ac populo auri & argenti pecunias di ergetem:dum haec in ministeria ge/terentur:praecipitem ex eminenti loco cogitauit impellere:cum se a nullo uideri putaret. nec in sidias fecisse crederetur:& licet non optata mors euenisset: ipsi tame accessisset audacia ut etiam praeter serium perimeret Dium.Tantum habuit cum coniuratis chereas ardorem: metuens ne
tempora oportuna diffluerent.illi uero uidebant quidem eum pro sua libertate sollicitam:poscebant autem:ut paratum tempus: usta ad Blenitatem spectaculorum differret: ne dum conamen nequiverit implere alias impleri turba fieret ciuitati dum conscii requirerentur a gaio: dc insidiarum non uaIeret utilitas in futuro: sed hoc utile lare: ut in celebratione si istacuIoram res po/tius tenuretur agi. Haec spectacula qu)alaeto ob honorem Caesaris in paruo eiu ς rotundo tem/plo aguntur: qui primus potestatem populi conuertit in simiam: quae scilicet Romani nobiles cum filiis simultaceoniugibus libenter spectare nosseunturaune enim Gaius negligens: ado
insita Mila erat inevitis utando multa milia homnum p uulo concurrerant: ut potuisset
346쪽
quilibet ad eius nece auctacter accedere:absentibus quoq; custodibus: qui licet uellent: non tameel psidium facile deportarent. Spectabat ergo cher eas:& uenietibus spectaculis: prima die nitebatur: ut quod suerat praecogitatu: sine dilatione sortunae laciis adimpleret: qui tamen tribus diebus ludon transactis: vix die nouissimo opus vi Iebat terminare .lmip chereas aduocans coniuratos satis inqt:O etiam pleritum ips nostram pater obiurare segnice: pro his quae cu ranta uirtute tractata sunt Sc neglecta noscunt. Et mesius est ne proditio e facta pereat ca: & potius Gaaus noς afficiat: cunctoruU auserat libertatem hi ς diebuς quos nos tyrannidi eius adiicimus: cum& nos de tero debeamus ecth liberi:& aliis cam phere scelicitatis: pleritim saeculi honorem & miracula repare. Illis uero nequaq contradicentibus:qii non bene fuisset hortatus ne actum hunc ad λuerse suscipientibus: sed potius conticescentibus: cur inquit o sortissimi segnes estis. An non uidetis hodie spectaculom diem ee nouillimu:5c Gaium ferri ad alexandria nauigaturum: ut aegy/ptu contemples Bonum ergo uobis est: ut uestris manibus romanae gloriae auferatis obprobrium:5 hoc terra marit diuulge . Nam quo non iuste erimus colationis obnoxii: siquis eu aegyptius uideatur perimere: iniuria non serens libertatis oppresse. Ego siquide nequaq cogitationes uestras differre potero: sed hodie ad pericula simul accedo: grate seres:quicqd ex eis euenerit: aio scilicet consstens ad picula ola praeparato:qua ut mihi huius laudis possit euenire priuatio. Haec ille di. cens:& ipse audaciis armatus est reliquis fiduciam pparauit:cunctiis iam erat desideriu: ut conamen attingeres nihili differen ς diluculo ad palatiu multitudo equestrium armata conuenit. Mos erat tribunis ensae cinctis petere ab impatore signum quod ei copetebat:ut signum accipe ret.Concurrebant ergo ad palatium oes: ut pro Oectaculo loca sibimet occuparent. Cum multa plebe at 3 compressisse Gaius exultare tuta ut prae multitudine: neq; ipso senatui: nec romanis eqtibus locus esset: sed oes pmixti sederet: cum uiris piter mulieres:& liberi una cum seruis: Gaius
proreta sibimet faeto: pio Caesari soleniter immolabat:cuius Et ibectacula celebrabat. Et du de
sacrificiis aliquid fabiguinis cecidisset contigit: ut ex eo cruore cuiusda senatoris alprene note uestis adimplere quod factum Gaio sidem pbuit risium:asprene uero augurata suit apertum: et scilicet una cum Gaio pemptus est. Fertur a tam gaium ultra sua naturam illa die mitissimusta ut oibus eius humilis salutatio mirra uideres in i post sacrificia ad spectacula uenies psidebat de citra eum primi procepe. Est aut ipsum spectaculum:ubi annis singulis exhibesin duabus cellis quarum altera sidem ducit ad atriu: altera uero ad porticu:ingressibus 8c egressibus apta: qtenus non turbene qui inretius esse noscan Est eni illic de alia cella: in qua luseres exerceri solent arm cantores: Residente ital populo:& cherea cum tribunis non procul a Dio: dextrum nam cornu Caesar tenebat: quida bati baus ex ordine senato : uir militaris cluditu consularem uirsi iuxta se rest. dentem nullo audiente requirebat: siquis ei aliqd dixerit nouitatis. Quo dicente: nihil sibi ea die nunciatu:o cludite inquit hodie tyrannicidii certamen agitur. Tunc cluditis: o sortissime inquit tace:&mox Versu ς subiunxit homeri dicens in graeco quod est in latino: nequis alius maliuolus sermone exaudiat. Cui multa poma in theatro spectantibus f rgerenti& pariter aues innumeare:& quae pro raritate Ima sunt coparantibus pciose:Gaius lites & rapinas ta haec actas libetex inspiciebat. in il Io si sidem spectaculo duo ei auguria prouenerunt. Midus naque est introductus quo actum est:ut iudex dephensus crucifigeretur:S pantho mimus fabulam saltauit cyrinae in qua Scipsa occisa:& eius filia mitra uidebas:atq; sanguis inimica arte diffusus:& circa iudi m crucisi xum:& circa cyrina: at 3 mirra. Constat aut:quoniam S dies ipse fuit:quo Philippum aminthe si iura:macedonu regem in dictaculu ingredientem unus socion sustinet in s ctaculo usi adfinem: eo ς, nouissimus erat dies:an certe usias balneis; at ei bis illic deinde remearet sicut de pri λυς.Minutianus iuxta Diu sedens:ac metues:ne in uacuum ips efflueret: surgens cum et chera uideret egressum:nebat ut confortaret eum. Tunc egrediente tenuit Gaius a ueste:& quasi P amiciciam: quo inquit pos o beatissime. At ille reueritus Caesarem cu timore sedit.& paululum quae scens: denuo surrexit S abiit. Cui egredienti non Impedivit iter Dius: credens eum ad necessaria progredi. Astprenas quo cu esset de ipse particeps operis admonebat Diu sicut de prius ut ingressius as balnea at Q prandium ad spectacula remearet: qrens: ut ad finem sua tractata muceretur. Illi liquide qui circa cheream erant exacuebant alterutros: quasi ips esset singulos pparari: ne ad opus abeuntes inuenirene: εἰ negligentes oportunum ips amittereiat. Erat nam etiam dies ta C rca horam nonam.Chereas ital tardante Dio erat patus ut ingrederetur ad sedem eius: pscius tamen:quia illic nece principis cu multo sanguine senatoμ re simul equestrium adimpleret licet arderet: melius tamen esse iudicauiuolum tutamen libertatem seruare. Cunm essent oes ad spectaculorum uota conuersi:gatus signum surgendi fecit: turbam repente facta:conuersi Ilint coniurati:&.populos impellabant: ut quas1 gaio secreti ossicium p rent opere uero uolentes habe re licentia muteum in silentio trucidaret. Precedebat itaque laudius patruus eiusEc Marcus minutianus serotis coniunx: necnon Be Ualerius asyaticus quos etiam si uoluissei r repellere : p .pter dignitatis reuerentiam non ualebant.Gaius uero sequebatur cum paulo aruntio. Cum iam
esset intra Iesesia:rectum dimisit iter: ubi constituti erant famini et qui ei gratifice ministibano
347쪽
Claudio sciIscet praecedete:& conuersus est ad locu quedam angustum ratres silenter iturus ad baliam: simul le pueros q uenerant ex asi a contempla tutus qui eoμ forent utiles ad hymnos ministerisse quae erat celebrare con Betusta ut qui ad pyrrica in theatris apti esse uiderens. Tunc itaq; occurrit ei chereas: ut signum peteret .Quo quasi ad eius illusione signum dante languentium nihil ille moratusnniuriis utebatur aduerius Gaiu. dc evaginatio gladio ei intulit plaga uehemente non tamen Oino mortalem. Sunt qui dicunta hoc prouidentia thereae laetum ne Gaius unius plagae uulnere moreretur: sed plagan multitudine auctatus: maiori dolore cremares. Sed mihi noti uides hic sermo credibilis:eo ς, in huiusmodi actibus timor talem non exigit rationem. Nam si chereas ita cogitauit olum stultitia poesiisse credendus est: uoluptate magis fauori praebens qua per ceIeritatem sibi & coniuratis periculope euasione acquirens: dum possent multae machinationes auxili e Gaio conserti anteq potuisset moti . Unde certum est quia chereas non circa supplicia gali restitit: sed de se x amicis ut potuit cogitauinquando et acta causa siletio magis est: ut iudicium sugeret ac iracundiam:& quatenus res gesta celareturi sermonibus usus: Np si perderet: sinu Iαrps. Et haec quide licet ut uoluerit unicuim ira istare. Gaius aram uulneris colore fereba tur: inter hum e enim δέ col Ium ensis illatus iuguli est ossibus retentusme ulterius posset acco dere. Quo facto: nem cIamauit:nec uocauit quelibet amicoR: seu incredulitate: siue imprudelia: sed dolore sortiter serens:anterius sugiebat.Quem suscipiens Corneliuς Sabinus:& ipse iam siua mente pstructus impuIit. Tum genu sexo cadente multi circumntes: singuli adinvicem gladiis re quasi ad certamina discerpserunt. Constar aut: quia ultimus aquilas ei mortis intulit plagam. Omnis itam causa chereae indubitanter attribuenda est. Nam licet cu multis hoc opus effeceriteramen primus cogitauit quemadmodu gereretur & primus caeteris hoc aulias suit edicere: sibus suscipientibus in illius nece uerbo: Bbinde alios congregauit & sapienter cuncta disponens: ubi erat solarum adhibenda ysessio: etiam sermonibus locutas est utilibusmon necessitate suae praesumptionis i ponens ut dum ips exseret: manibus uterens. Is quois rem prior aggressus e: & uit tutem illius necis adimpleuitiat uisiam facilem Gaio iam moriente cocessit. Ea propter iusta est ut etia quaecunt caeteri gesserunt: chereae cogitationi Se labori manu u:ac uirtutibus applice rur. Gaius ita. hoc modo multis uulneribus iacebat extinctus.Chereas uero & caeteri pimentes Gaium: p eadem itinera reuertentes:euadere se impossibile iudicabant pp haec urim quae saerane gesta No enim paruu erat periculum peremisse principe stultitia populi sepius honorata cum διa militibus non sine sanguine de morte eius esset lacienda seditio .lta dum essent angastae uiae :in quibus hoc opus effectu est:& maxima turba repleret eas militii.qui illo die pro Custodia principis aderant: p uias alias discedentes ad donii uenere germanici patris Dii: si tunc et peremerunt. Erat enim haec domus coniuncta regalibus: eo ς, hii qui in eminentia costituti sunt diebus suae potetiae in talibus habitare noscunfindeclinantes multitudiniς inuasione: esse iam debebas inrequie. Cu itam lateret adhuc pestis illam gaio: primu a germanis est agnita. Erant eni armigeri equocu gentis suae celticae habentes tacina: quom patriae mos est sportabili uti satore sicut hispanis: aut caeteris barbarisaeost oeshmoi holes rotae minores sin cicorpis robustuscipem primo qhus elim congressi hostibus paalentesicu non haberet uirtutibus discretione pro utilitate cucto rum: sed tantu sibi psipicerent:qbus Gaius carissimus ob hoc eratas, pecaniaR muneribus eos si hi placa uerrealias placauerit. Evaginatis ergo gladiis ingressi sitiat domu pscrutantes Caesaris p.
emptores quom tribunus Sabinus erat: et non tantu uirtute& sortitudine malo : quantu suo robore cu monomachus esset hac obtinuerat dignitate. His ita regre tibus aspnas primus occurrens exoluit poenas: cuius ueste sanguis sacrificio sicut diximus cruentauerat sc non ei bonu sec sie auguriu uidebas. Post hanc occurrit eis barbatus Norbanus:fortissimus ciuiu : S de cuius maioribus impatores multi scesserant cuius et ciues eminentia non ignorabant.Is cu esset uali rudine robustus: primo sibimet occurrentiu abripiens gladiu:pmixtus aliis contendebat: ne sine alio interitu moreres. Ii muliope agmine stipatus: frequentiu uulne 1 illatione defunctus est.Tertius at anteius ex ordine senatorio: Germanis sicuti priores occurrit. Is ut uideret Dium iacente εἰ letares aduenerat:ga patrem illius ei uide notς effugauerat teum ne sic saetatus: militi/hus destinatis occiderat. Aderat ergo Anteius ut Dii uideret funus turbatam subito domo:dum se uellet occulere: furentes germanos 3c tunc stubtiliter insitentes: il Gaiu occiderant et in Oxios una pimentes latere non potuit Et illi qdem ita siunt mortui. Dum igis in theatro de Dii morte uenisset Iermo: admiratio Bl increduIitas facta est. Alii nam ualde delecta hanc in eius morte: S licet dudu scirent sib smet utile sore hoc non sinebant credere p timore. Quibusdam uero hoc in despatione eraticu ne 3 uellent circa gaiu hmcti aliquid pueniremec uere hac crederent: i non posset aliqs holum opus huius uirtutis splere. Erant eni abus no erat grata mors gail: mulieres: ec infantes*qdam militu:alii D ntercedem:& nihil aliud qua tyranno conueniente ad iniuriat potentissimoye ciuium illius ministerio praeparati: mulieres autem ac iuuenes propter spe elaca jorum:& monomarchorum munera: in quibus solet uulgo delectatio ministrari: de propter car nium dilacerationes quas inludis agebat Gaius: ut quasi populo uoluptatem exhiberet:pr6 ueri
348쪽
tare at ad sacicda suae crudelitatis i ania.Serui itaq; dominos cotenebatis ad iniuriada eos: eiussi triebat auxilio. Facile nate is metietibus cotia dominos credebas: eoru pecunias omienti. biis 3 libertas didi uitiae luccedebat: nec accusatione metuebat poena:quibus erat O posita pre reia: octaua pors substatiae tenaron gle uel si aliquibus i theatro credibilis uidebas degati pediomptione sermo: eo ς, aut pica sient isidias: aur optassent de hi ς quae nucaehantur:no se lum gau, dia retinebat: ed et audire hoc aut dice te fugiebat: metuetes: ne cu ueF no apperet pene succuberet qli nota suae uolutatis apersentes. Illi uero qui insidias praesciebant:amplius se celabat formi ιdantes dum alicui amatori tyrannidis hoc penderent:prodentes uiuente gaio punirentur. Na &alius irrino fuerat dispersius in populo: quia res qua dem a coniuratis fuisset telata: non tame Ga 1uς extinctus sed ablatus a medicis:ductus fuisset ad curam: nullus uerax cui se quieunt committeret:aut suam penderet uoluntatem. Nam & siquis amicus erat: propter fauorem tyranni ui. debatur esse suspectus & multomagis od1 sis non poterat credi. Dicebatur ut senatoribus a quihusdam eorum animos perturbantibus: eo ς, inter ipse pericula atq; uulnera ut erat saguine cruritatus uenisset in rum:& contionem habuisset ad populum: quae resciebant eorum mentes: nes loca suae custodiae relinquebant: formidantes ne illis quaelibet impingeretur culpa: quando hori qua uoluntate discederent accus Di poterat:aut danari: sed quemadmodum uellent accusa, rores aut iudices. Cum ital turba germanorum evaginatis gladiis spectaculum circundedisset: cuncti; spectantibus metus sitae perditionis accessit:& ex omnibus additibuς terror erat. quasi repente ingredientium gladiis caperetur di nes discedendi securitate habebant: nec i theatro poterant morari sine periculo. Illis igitur irruentibus in theatro fragor eruptus est supplicantistati dicentium quia S quae cogitata sui sient: si tamen aliquid prouenisset:& quae dicebantur gesta nescirent:& deberent parcere: nec alienam praesumptionem eis qui non es ent culpabiles irroga rent: sed exquirerent commissis res: si tamen aliquod scelus probaretur esse commissum. Et illi quidem hae I 8 his potiora cum lachrymis & pro Iecutione uultus sepius clamitabanu facientes ea quae periculi & mortiς uicinitas exigebat. Ad haec militum ira cessauit:& praetentia ducti lant in spectaculo constitutos occidere. Erat enim crudele etiam illis; licet uiderentur exasperati: porrabant enim capita asprene:& eorum quos una peremerunt. Quae cum uiderenti spectaculo po scit amplius sunt concussi pro dignitate uirorum:& misericordia huiusmodi cassuum. Quapropter de semetipsos a talibus erumnis euadere non credebant:& incertum sibi sore: si tanta pericula possent declanare.Jdeoo licet aliqui aperte di iuste odium circa Dium habuissentietus alacri. aris munus expulere: cum ad tanta pericula peruenissent:& sipe totius cecident uitae. Fuit iginar
Arruntius quidam gratus homo inter precones reram uenalium: & propterea magnitudine uo. cis utebatur: indutus uestibus diuersi coloris:ad instar nobilium romanorum: habebat potentiam agendi quae uellet in ciuitate in his quae tunc εἰ postea gerebatur. Is aptauit semetipsum M. luti dolentem. licet Sapse odio gaium haberet:etat timore sirperior eius contio atm militia: qua fratcbatur salutem In rebus praetentibas apparere:& omnem apparatum N ornatum quasi de carissimi principis morte amissis em confingens progressus est in theatrum: ut mortem Dii deὸ nunciaret. Quo facto quies hominum affuit me possent u Iterius ignorantiam fuctuari. Deinde etiam statuas Arrutius id loca singula citcuabat: reuocans germanos:& cum eo tribuni iubentes recondi serrum:ati manifestantes:gatum fuisse defunctum. Hoc ergo factum ape. in theatro collectos eripuit:& uniuersos qui furorem incurrerat germanorum a morte seruauit: nam prius ipem habentes uiuere garum: a nulla sectione poenitus abstinebant. Tantam enim deuotionem
circa eum habueranti ut etiam post amissionem animae eius fauorabiles essent. Quae dum aperte mortuum cognouisiciat:ab iracundia diuer tum: Z supplacio quieuerunt: eo'uidieta illiς uti. lis iam non esset: nec soret qui eis pro talibus repensaret. deinde timentes ad potiorem iniuriam prorumpere: ne lenatum contra te prouocarent: si ad eos imperii summitas deueniret. Igitur ger/mani a sua rabie quae eos inuaserat pro Dii morte quieuerunt. Chereas autem:dum nimis esset deminutiano sellacitus: ne germanorum insania fuisset ext ictus: singulos militum de eius saluteisquirebat. Et minutianum quidem clemes adduxit in medium:ad cheream uero conuersus tumultis aliis senatoribus: iustitiae & uirtuti attestabatur eius laudanς cogitationem de actum sine formidine completum tyrannidem diues a ct nihilum fuisse perductam. eo p iniuriarum uolup tate fuerit eleuata:quippe cum non posset Delix uita illi praeberi: qui uirtuti probaretur odibilis sed cum tali calamitate deficere quali Gaius: qui etiam ante coluratorum consensium proprium facinus sibi constituit inimicum:agendo iniurias diuersbrum: & prouidentiam legis extermina do:ut quos habebat caros: sibi hostes efficeret:& sermone mem alios eius ee peptores opere ue/xo semetiim sine dubio Ddidisset. Ia ergo surgebar de theatro custodiae: q principio Pnitio sie sue ratiqdo oes abscedere selliabat Cuius mali tuc ca fuit Attion medicus abreptus Oe qii ad cur aliquope uulnerato R: S mi tres q cu eo erat: ut qsi ad medicina necessaria deportaret: quos exi de Pueritate dirigebat: ut picula declinaret. Interea couentus agi senatose de plebis i foro. Et populus side in sitione de Dii peptoribus uehemetius sacwbat. Aderat de sienatus: iter quos a aticu
349쪽
Valeriusmir eonsularisistans in populo: tumultuantibus illis de dirum esse clamantibus reo se imperator eis minorantibus uideretur occisius:dum S cuncti regre rent: qui sunt qui Gaiu interemerannutinam inquit No. Ad haec autem & con tes edicta propossienit accusian res gaium at iubentes popaeo simul ec militibuet: ut ad propria remearet: populo quidem multam requiem pro mittentes: militibus autem honores: si tamen cum solita disciplina colisterent.& nul li quodlibet contumeliae genus inferrent. Erat enim metus ne forsan exasperati mala ciuitati faceret: S ad rapinas:aut ad templorum spolia uerterentur. uenerat ital omnis multitudo senato ram: Sc maxime consentientes aduersus Gaium: fiducia iam utentes:& in contentu maximo constituti: quasi in eis respublica relidreer. Qigaliter Claudius truelis eius coactas a militibus siuscepit imperium: de seditio senatus Scpopuli ad inuicem:& uuia sim partis. Cap. II. di Merea Bbito de domo raptus est Claudius. Milites enim facto tacilio:alterutri de re bus ndis dedere sermonem.Videbant enim impossibile fore: ut tantis rebus existeretibus quis res ublica gubernaretinec sibi utile siquis illo qui cooperatores in necep gati suevit: ad Impetium Pueniret: sed bonum esse: ii non clu pse et is rebus: Claudium prancipem sacerent:&lancti patruutde olum senatoria dignitate D puum: virtute maiope fultur militati disciplina pariter eruditam.Hunc deliberauerunt in medio statueres impatorem facere: digni Blenitatibus honorare. tius ita 3 saturniuς licet Claudiu cognouisset raptum: di quia
ide uidebatur ad hoc inuituς accedere: non tamen declinabat integra uoltitate stans in medio senatus: nihili metuentia pud liberos serte l* uiros potauit haec dices. Licet incredibile sit o romani Iibertatis nos acquisisse dignitatem:eo se longo Te nobis abfuerit: verutamen tenemus ea in certam qdem: quantu ad magnitudinem pristinae seruitutis sed tamen alacritate ferre possibile: si eius scelicitatem nequerimus amittere. Satis est enim N una hora sentiam airtutis habentibus cum secura uoluntate in patria libera degere:& legibus florentibus aliquando coicare. Ego siquidem iam prioris Iibertatis oblitus:qua olym etdem amisimus munc aut e magna beatitudine retiriemus: reuerentia exhibendam his qui gnieri an ea a tu nutriti sunt:& non minore a diis honore his uiris pbendum esse decerno: qui licet sero ec in hac aetate nos eam gastate lacerut ita ut etiain futuro tacula eius pnaia teneamus.Sufficiet ital et haec dies δἰ iuuenibus nostris Squi cuncti senuimus quidem:quando eius conspicientes libertate: cum dulcedine moriemur: iunioribus ateo g, sit eis doctrina uirtutis. Unde constat: uiros esse istos:quom labore cosistimus is haec quae nuper gesta noscunf:quia nihil si cum uirtute degere maius est: de qua conssueuit libertas humana istummodo cogitare. Ego siquide antiqua notat: auditu cognosicens: quae aero uisu conspexi: ualde stant grauia. Malis enim in gentibus inualesunt rempublica principes tyrannide prohibem res ullis oem uirtutis modum:& magnanimitatis officium libertati derogantes: docentes blandimenta pariter δἰ timore: 'non principabus cum subiiciane. Ex quo enim Iulius Caesar po restarem popaei sciuitu ornamenta tegu comprimens rempublica conturbauit: iustitiam pua cicatus & m M lectatione uictus mihil est mali quod non irruit ciuitatis successbtibus ad inuicem impertu sim trahentibus:ad destructione scilicet patriae libertatis: dc ut praecipue in defectam robur ciuiu deueniret:arbitrati Ham esse minutionem: si uiciosis uterentur hoibus: S uirtute Deli trios iam gloriae immanitate priuatent: les etiam ad morte uis pauceret, Singuli nam regnantium quaeis grauia comiserunt.Qia rum Gaius qui hodie mortuus est amplius extitit se uior uniuersis qui non solu in ciues sedeciam in cognatos pariter & amicos effrenata intulit suae ferocitatis insaniam iniuste poenas exigens: ueluti furiosus in notes atm deos ferus existes. Niletenim Tyrannus suauitatis habere potest. Nonne cu iniuria uobis abusius est. None in pectiniis uos de in coniugibus contristavit. Nonne omne uotu uestrum pcibus angebatur inii steti has ini cis. Aduersia si quidem Tyrannis cuncta libertas est meceis una fauete potest: Ed nec ipsi: et cci sentiant eis patiuntur turpia sitastinere.Sentientes nassi Tyranni quibus malis insignes uiros amigant:& eos videntes impallentet talia fiuitinerer nec tame ignorare quod geritat: sed Blatiam expectate:hoc solummodo Bam credsit compare securitatem: si eo ς potuerint poenitus amputare.
His igitur erepti malis: Sc sub alterutra uestes ditione constitati quod reipublicae maxime Odest se ad praesentem respicit deuotionem: insidiis amputatis: de restituta ciuilitate:iustum est coma. ni utilitati prouideatis:& se placet non imminente periculo centratis:quanso non erit dominus qui rempublicam gubernaturas eligitur ut ciuitatem ledere: dc imperiali iure cuilibet loquenti pinnarum multa genera possit inserte.Sub tyranno siquidem illi disipliceat dici potest: nec diuersa tententia reluctati.Hactenus igitur amittentes delectationem pacis:& consueti degere mido seruili:importabiles incurrenteς erunas: etiam proximis malorum uidebamur auctores: sagi enteis cum uirtute mori: nouissima confusione perivimux. QiIaproptet primitus tyrannicidis deminite honores egregios: de maxime Cassium cheream principem fortium uirorum annua ciate qui cum aliis uir unus dc consilio δἰ opere acquisitor nostiae liberratis apparui cicatus nun
a distarum est obliuisci: qui conua Tyrannidem nostra pro libertate primas consilium sumpliu
350쪽
& semel; psium PicuIo pro salute nostra ante cunctos ingessit.Opus est enl optimur M uiris Isteris
oportunu: beneficium prantibus aliqd repenstare dignum, Qualis stilicet uir iste circa nos exti tu . Non simul Cassio & Bruto:qui Gaiu lulium pemerunt. illi na 3 principia seditionis heli ciuilium: subuersionei ciuitatis excitauerunt: hic aut eum tyranicidii grassatione re malis eius priuauit urbem. Sentius ita his sermonibus usus est: senatu delectabiliter audiete ae aequitibus Δ.manis qui psentes erant .mo facto:quida Trebellius maximus insiliens: anula de digito traxit: habente lapidem inclusum: in quo sorma Dii celata uidebac : quem ille sibi studio dicendi suaesiuadebat impleri fuerat oblitus detrahere. Et celatura quide est agnita nox at continuo Bbsec, ra est. Chereas uero tu signum a consulibus petisset:& illi libertatem ei dedissent: miraculu fuit cunctis:& uelut incredulitas:quia reuersa uideretur ad consules haec potestas. Husiquide anteqtyet annus inuaderet ciuitate:rebus ciuilibus & militaribus psidebant:qui senatui consentiebant. Erant aut cohortes quatuor:qbus uiuere sine principe magisq sub tyrannide complacebat.Mili tes itam eum tribunis abibant.& populi discedebat icti hanc jpe habentes alip cogitatione:qua si ipsi gubernationem reipublicae rurias acqrerent:& nequaq alii siubiacerent:inter quos che gycipuus existebat. Igitur chereas piculum credens si Gaii uxor de filia supessent:& no cis domus eius piter miret: quando siquis ex eis derelinquere Mon hoc sine peste ciuitatis leto. restaret insuper & spositum iuum psicere:& odiu quod circa Dium habebat explere festinans: misit lui
pum unum tributoR qui uxore Dii filiam 3 Pimeret. Erat enim is sum ς cognatus ciemetis tuinoe ossiciu tradiderunt: quatenus uel hoc ope uirtutis tyrannicidii particeps esset:& qsi in Oibus uideres insidiis prioribus consensisse. Quibusda uero coniuratose crudele uidebas: ur cotra mulierem taliter uteres:dicentibus Gaia sua magis natura malis usum: qua moris consilio facinora molitum: quibus & ciuitas uexata esset:& flos ciuium deperisset. Et illi quide his assertionibus eam defendere nitebans. olum aut malorum quae gesta suerant a gaio: haec erat caput. Gaionas dederat poculum: ut eius mente suo potuisset sub iugare seruitio S amori: incantationibu is ad uesania transformatu ita sibi devinxerat:quatenus fortunae olum romanope de totius urbis cui psidebat ei subdite uiderenc nihil defensores eiu ς ualere potuerunt. Missus iram Iupusram nullo moratus est ministerium eo momento differreme culpabil Is esset in his cFae pro utilitate publica uidebane iniuncta:uenientcs ad palatium: inuenit consonia Dii coniuge iuxta uiri corpus humi prostrata & Oes in luctu posito x sicuti moris est mortuis exhibeti corporibus:erat p sanguine uulnerum eius plena: de maxima calamitate circunda tame o dc filia iacebat simul nihilo aliud illic audieba misi culpa gail: tang non bene gubernantis:& quia uxor eius haeque ter uentura ta lia pdixisset. Haec enim ratio & tunc fle nunc simul estima di in olum mentes ita est circa eos qcompatiune. Alii, dicebant quia suasisset gaio:ut recedens a sevicia Scrudelitate ciuium:humiliter & cu uirtate rempublica guhernaret: qui cti in sua seueritate uiueret:propterea taliter deperister:alii uero:quia cu sermo de coniuratis puenisset ad Gaiu suasisset illa: ut sine ulla dilati ueIociter cunctos placaret:quia licet nihil iniuste tentasse aliqui ruarensitamen hoc agens cuncta picula declinaret. Quae uero a cestonia dicta sunt:& quae de ea holas dicebant: haec sunt. At illa cum uidisthi ueniente lupum corpus gaii monstrabat:& ut adoximum ueniret eu cum lachrymis exorabat. Cum eum uidisset mente attonitu:&nulla compass1one motu: cognossces ad quod
ueneranei siau iugulum pparabat:& lugens:promptius ea laci ebat:quae agere soliti ruit: qui in uim des tione conmtuun f.Tum inuitauit eum: ut quae decreta fueran no morares implere. Et illa quide magnanimitet a lupo hoc modo pempta est:& sup eam filia Piter extincta est. Haec dum isset Iupus: se uertens thereae de eius ibciis indicauit. Gaius igitur.iiii.impii sui ano: minus .iiii. menses:ita defunctus est mir 6 ante regnu nequitia sium mus: libidinibus subiugatus: derogatio, hus amicus:in rebus terribilibuς timidus:& ip auidus potestatis: in quibus non oportebat nimie largus:arirens diuitias occidendo:& contra leges agendo:& diuinitate ac legibus maiorem se esse studens:a uidet I uolens. Is Duore populi stipe deceptus: quaecunq; leges tans turpia sapiunt sua credidit esse ornamenta: uirtutis A amicitim i memor: quando contra haec cci illatione si ip/plicii frequenter exorsias est:inimicu sibi estimans quicqd uirtuti esset aptissimum:& in his quae concupisceret nullo contradicente cedens Unde et propriae sorori pmixtus:odium ciuium maxime coepit habere: eo se simile aliquid longo me minime factum esse constaret. Opus aut magnilaut regium nihil ab eo ad utilitatem p entium t pum:aut futuris reperitur gestum: nisi g, circa regium &syriam re aduentum nauiu frumenta ex aegypto deserentiu horrea decenter instituit: hoc enim constat maximu S nauigantibus ultimu:quod tamen non uenit ad effectum: sed semiplenum ab eo dum segnius construis derelictum est.Cuius m me haec causa fuit:eo si rebus inutilibus sibio placitis uoluntatibus studens:& illic expensas efficies:melioris operis dereliquit uti Iitatem.Insuper re suit rethor optimus: aeca lingua pariter&latina ad dicendum uesbossimus& ad intelligenda aliena opera pparatus: ita ut maiori oratione dictis c5tradiceret alienis: S acerrimo ingeniormeditationis 3 labore situm magis opus excellere dictionis sortitudine comprobaret Huc nas Tyberius tanu fratris nepotem:quem etiam habuit succes rem: magna ne late