장음표시 사용
161쪽
MEMORATA.'NNO ab incarnatione Domini ta lingetesimo trigesumo.tertio, Ludovicus pius Imperator Caroli Magni MA lius eum tres haberet filios, Lotharium, Ludovicum, αCarolum, lactione filiorum, α optimatum, a suis desertus, ac proditus,ec in filiorum potestate redactus, Epius oporum iudicio arma deposuit: ec ad agendam poenitentiam inclussus est. Anno aute sequeti relaxatus, α Imperio restitutus, Lotharium in Italiam redire coegit, ec conuocata Synodo deposti sunt multi episcoporum, qui in eius deiectionem conspirauerat. Anno dehinc quarto uenienti ad se ex Italia sub fide Lothario reconciliatur: es que diu gnitatem Imperii, ec regni tribuit coronam. Altero post anno, dum filium suum Ludovicum trans Rhenum persequitur, morbo grauastus, ec in navim missus per Mogonum fluuium in Rhesum deduci tur: ib1 que in insula iuxta Ingelii m uita decediti anno imperii sui uigesimo sexto. Inde Mediomatricum quae urbs Metis uulgo dicitur deportatus, in basilica sancti Arnolfi honorifice sepultus est: anno dos mini octingetesimo quadragesimo. Lotharius itaqs Italiam egressus patri successit in regno: simul ec Imperio. Hoc duo fiatres eius, Ludos uicus, ec Carolus indigne serentes, bellum maximis uiribus parant aduersus satrem i qui in pago Antistiodorens apud Fontanicum consgressi, tantam utrinqs caedem ediderui, ut, post pugnam cotra Atilam in campis Catalanicis commissis, nunquam in gente Francorum maior sim sit hominum stages. In ea igitur pugna ita Francorum
uires attenuatae sunt, ut non modo ad amplificandos regni terminos, uerum etiam ad tuendos ab externis fines suos non amplius suffices
rent . Utinis ibi a statribus Lotharius Aqui ranum fugit: inde pulssus circa Lugdunum, ec Uienam reparauit exercitum. Verum intersvenietibus amicis, ec optimatibus Regni, de pace tractatu est: numque diuisum in tres partes, delectis de singulorum parte. XI. primoribus,qui ex aequo inter satres regnum diuiderent. Lothario remansi Imperii dignitas cum Italia, ec ea Galliae pars, quae ab eo Lothoringia dicitur: Ludovico cessit omnis usque ad Rhenum Germania : Carolo,' qui Caluus dicebatur, reliqua data est Gallia cis in mare Britanicu.
162쪽
Imperator ergo Lotharius cum imperasset annis. XV. saeculi n*ocia pertaesus, filiis suis uiuens regnum esuist, ac dimisit. Tradidit itaq3 seu niori filio 1 taliam cum Imperii corona, Lothario alteri filio Lothorrigiam: Carolo aute, qui iunior natu erat, prouinciae regnum concessit.
His ita dispositis uis uale dicens, mundum reliquit, atque in Monaes sterio Prumiensi comam capitis deponens, habitum que sanet e consuersationis suscipiens, in resigionis professione diem clausit exu mum tertio Cal. Octobris, anno domini. DCCC. LV. Frater eius Ludos uicus Germaniae Rex, plurima praelia contra Sclauos strenue gessit.
Siquidem Marahensium regna ingressus, armis cuncta perdomuit, eccapto eorum Principe, nomine Rasuta, iussit ei, propici uiolata scedera oculos erui. In Saxonia ualidissimam libertorum conspirationem contra dominos suos sortiter compescuit, auctoribus lactionis capitali sententia damnatis. In Boemia quatuordecim Duces Boemanorum cum suis baptizari fecit. Abiaritos a se deficere molientes, bello perra domuit, occiso eorum rege. Ad Bulgarorum quoque conuersionem non nihil cooperatus est. Tanta suit huius Principis duritia, tantaque animositas, ut cum in Flamenheym ascendisset cum suis in solarium
hospitii, illud q3 stibis trabibus corruisset, ec ipse grauiter attritus esset
ea ruina, stactis duabus costis, nemo tamen audicrit eum ullum uel suspitium trahere, uti gemitu emittere. Quin mimo a casu illo sese erigens, ait suis, se nihil mali passum fuisse :.sed quam felix fuit in Malis externis, tam infortunatus extitit bello ciuili contra statrem suum Carolum, cuius regnum occupare tantabat. Moritur Anno Domini DCCC. LXXVII. Is Carolus cognomento Caluus, Regnum occladentale tenens, plurima cotra Britones bella gessit, nunc siccudo, nucaduerso Marte pugnasi quos tamen demum subiugauit. Sed ec cum Normannis, eo tempore adhuc Paganis, sepe conflixit, a fiatre sesmel e regno pulsus, suorum proditione illud mox recuperauit, cum proceribus minus placerent Ludovici, quam Caroli mores, factus est demum Imperator, mortuo Lodovico. II. Impe, qui filius erat Loiatharii Imp. anno domini. DCCC. LXXVI. Verum post adeptum
Imperium elatior factus, Francorum consuetudines vilipendere . cae. graecas glorias, atq3 insolitos habitus astatare coepit, ita, ut neq3 cum fiatre Ludovico dum uiueret, neque cum filiis eius post illius obitum pacem seruaret . Romam secundo prosectus, Bosoni uxoris suae gerismano, neptem suam filiam Ludovici. II. Imperatoris uxorem dedit: ec data ei in dotem prouincia, in regem eum coronauit . ut etiam res gibus more priscorum Imperatorum imperare uideretur. Vcium ut
audiuit filios Ludovici regis Germaniae statris siti demortui Carlaman
163쪽
num, α Carolum contra se exercitum adducere, animi moerore conssectus Vrotare coepit, priusquam Italiam exiret. Inter redeudum igis
tur a quodam Sedechia Iudaeo potione intoxicatus Mantuae moritur, anno Domini DCCC LXXVIII. Et haec tantum de tribus filiis Ludovici Pii, qui nepotes erant Caroli magni. E quibus Lotharius Imia perator, α natu maior tres post se filios reliquit, ut supra dictum est:
quorum natu maximus Ludovicus a Sergio Papa in regem uiuo pasue unctus, post obitum patris Imperium cum Italia adeptus inara perauit annis XXI i cui Ada isus Dux Beneuentanorum a Graecis seductus rebellaust i ec multas urbes ad desectionem induxit. Velum Imperator cum exercitu superueniens Beneuentum, Capuam que ecalias Samnii, Campaniae qs urbes ut coepit: Malgisus in Corsicam aufugit. Irrumpentibus deinde in eas prouincias sarracenis, accersio in auxilium satre Lothario, uiriliter occurres terras illas ab hostibus uindicauit. Princeps pius, ec misericors, iustitiae deditus, smplicitate punrus, ecclesiarum defensor, orphanorum pater, eleemosnarum largus, ec seruorum Dei humilis servitor moritur anno Domini DCCC LuXXVI. Lotharius autem Rex stater eius grauem, ec infamem actiosnem, ec aduerstatem sustinuit per carnalem concupiscentiam, qua in
Vusdradam cocubinam olim suam exarsi post celebratas cum Thiet berga sorore Huberti abbatis nuptias. Qua de re ec multa extant Niscolai Papae. I. Rescripta, ec longa contexta est a Reginone historia: quam Otto Epus Frisingenss breuius in hunc modum commemos rat. Ea inquit)tempestate cum iam RVno Francorum multipliciter diuiso ecclesia proficeret, Nicolao summum sacerdotium gerente Iostharius multis modis amore Uusdrata concubinae suae occasonem repudiandi reginam Thielbergam quaerit. Itaque Guntharium Colos niensem Archiepm, qui tuc in regno praecipuae suit auctoritatis, ad id quod animo conceperat perficiendum, salsa spe promittens ei, quod si ab ista liberaretur, neptem suam acciperet, exit. Guntharius ascitosbi Treverorum Archise Thiegando , Metis concilium congregat: uocatam que R nam in medio statuunt, fusisq3 productis testibus inter alia ne una de incestu illam conuincut. Proinde ad uoluntatem Regis sententia diuortii datur, RUinae que pro commista scelere pres nitentia iniungitur. Igitur Rex desyderata potitus Occas , conuen: tu Αquis habito, damnationem Thielbergae scripto protulit, se q3 continere no posse pronuciauit. Conflio Guntharii omnibus acclamanditibus, melius est nubere quam uri, Vusdrada producitur: ac regio cultu decorata,comitatu qs timulorum stipata Resenae nomen sortitur. Sic P rex, dum ea quae mente conceperat, ad relectu perduxit, Guns
164쪽
tharium , quem suae nequitiae socium falsis promissionibus secerat, uera suae decepit. Haec dum ad notitiam domini Papae Nicolai uenissent, religiosus, ae Dei zelo plenus sacerdos missis LMatis regem de comissi
scelere redarguit, α ad condignam poenitetiam inuitauit. At legati pes cunia corrupti , negocium minime ad effectum perducentes, multis ditati muneribus reuertuntur: dicentes se pene nullum in praefato reugno, qui Canones sciret, inuenisse. Quos Treverorum ColoniesumpPraesisses subsecuti,dum a summo Pontifice de facto iudicio rationem reddere coguntur, rei inuenti deponunturi dum que multis modis ad restitutionem sui laborarent, exules in Italia, permissa sibi tantum uicali communione moriuntur. Verum Iomarius post crebras admos
nitiones, post uiolatu sacramentum, quod sub praesentia Arsenti ulla copi sans Ro. Ecclesiae Apocillarii secerat, a summo Pontifice consmunione priuatur. Ex qua causa tam ipsi, quam toti regno grauissumum discin men oritur. Extant de hoc Epistolae qsi plurimae utrobi Mmissae. Haec Otto Frisngen. Sed adhuc breuius enarrat eam Sigeberatus Chronographus in haec sane uerba. Anno Domini DCCC LXII Lotharius rex Lothoringiae Vuldradam pellicem superducens coniugi suae Thielbergae consentietibus sibi Archiepiscopis G sithario Coloniensi. α rite ango Treuerens, magnam sibi calamitatem parauit. Η bertus abbas, ec dux frater Thielbergae reginae pro repudio sororis suae contra Lotharium insurgit. Guntharius, ec Thielgandus Archiepiscopi Romae a Papa Nicolao pro adulterio Lotharii Regis examinati, cum α suis synodalibus gessis, quae praeserebant, ec suo etiam ore conuimsuissent, Episcopatu, α sacris gradibus exordinati anathematizati sunt: eis tamen laicalis comunio cocessa est. Anno autem Domini DCCCLXIIII excommunicata pellice Vuakirata a Legato Apostolico uiae
dens Lotharius rex etiam sibi excommunicationem intentari,diet bergam uxorem suam recepit: sed non multum id profuit quia non multo post repudiata uxore pellicem recepit: nec ultra ullo correptioranis modo ab ea scperari potuit. Haec ille. Cum autem historiae huius plenior enarratio multum lucis aferat ad pleraq3 Nicolai Papae resciis pia clarius intelligenda , oper rectum sane uidetur totam ex Remnone narrationem adiungere: ut caeteri reges, ec principeS, ac magnastes, ec potentes quicunque huius Regis cdu discant timere Deum, ec Sedis Apostolicae censuraminon superbire, nec in uiribus, aut amicis suis confidere: neque dicant cum scelerata Antonini Caracallae nouerso: Si libet, licet. De qua sic habet Aelius Spartianus: Interest scire inquit quemadminium nouercam suam Iuliam uxorem duxisse dicaraturi quae cum essit pulcherrima, ec quasi per negligentiam se maxima
165쪽
eorporis parte nudasset, dixisset q3 Antoninus: Vestem si liceret, respos disse fertur, si libet,licet. An nescis te Imperatorem esse, ec leges dare, non accipere s Quo audito suror inconditus ad eficetium criminis ros ratus est . At christiani Principes attendant potius praeclarum illud Theodosii. II. cc Valentiniani. III. die tum , quod in Codice pro leuge ponitur. Digna uox est inquiui maiestate regnantis, legibus alligatum se Principem profiteri: adeo de auctoritate iuris nostra pendet auctoritas: α re uera maius imperio est, submittere legibus principatum. Et sciant Principes nostri se oues esse Christi : de quibus ipse Domi unus ait in Evangelio : Oves pastorem sequuntur: quia sciunt uocem eius, cui sane pastoris nempe Petro, ec successeribus eius ait in alio lodico: Pasce oves meas. Et alibi Quodcunque ligaueris super terram, erit ligatum ec in coelis. Et rursus: Si manus tua, uel pes tuus scandalizat te, abscide eum, ec proiice abs te. Et iterum i Exi in uias, ec scpes, eccompelle intrare, ut impleatur domus mea. Secundum haec, ec id gesnus alia uerba Christi egit Nicolaus Papa cu Lothario reget ut ex subiuncta Reginonis uetusti historici narratione uidere licet. Haec enim sunt uerba ipsus. Anno dominicae incarnationis DCCCLXIIII rotharius rex coepit occasones quaerere, qualiter Thielbergam reginam a suo consortio separare potui siet: qua exosam habebat propter Vualudradam, quae eius fuerat concubina, cum adhuc adolescens esset in domo paterna : hanc siquidem diabolo inflammante, nimio diligebat amore. Guntharium itaq3 Colonienss urbis pontificem, qui eo tempore erat Archicapellanus, rex primo per subintroductos missos, dein de per semetipsum super huiuscemodi dissidio omni arte aggreditur. Et ut facilius assensum pGberet, promisit se eiusdem episcopi neptem in matrimonium accepturum, tantum ut pαdictam Thielbergam, eius aliorum q3 Episcoporum auctoritate, cu licetia repudiare quacuq3 ratione potuisset. Qui uterat leuis animo, ac inconstderatus actione protinus omni intentione introducitur, uana spe, ut postea claruit sexductus. Rursus idem Guntharius Thie gandum Archiepiscopum Treueresem hac de causa alloquitur. Et sciens esse uirum simplicem, nec adeo in diuinis scripturis eruditum, canonitis q3 sanctionibus exercistatum, ex utriu's testameti paginis quasdam sententias profert, quas
aliter, quam eccloastica regula docet, edisserens, uirum improuidum secum in foveam trahit, coecus coeco ducatum prestas. Quid plura sacta sunt omnia quae huic commento uidebantur esse necessaria. Concilium Metis conuocant. reginam quasi canonice uocatam. in medio
statuut: testes producunt una cum scriptis, quae ualde grauia crimina imponebant. Inter alia protestati sunt, quod eadem Thielberga cons
166쪽
sesa suisset smet ipsam fratris germani incestuoso concubitu esse pol,lutam . Continuo stituta Patrum de incestuosis recitantur': ec non solum a legitimo uiro separatur, uerum etiam omnis copula maritastis inhibetur. Poenitentia iuxta modum culpae sorte indicitur Ψ-tali nefaria machinatione diu exoptata uoluptas Regis adimpletur . Non
multo post interiecto tempore iterum conuentum sydonalem Aquis rani coadunant, ubi Rex libellum suae proclamationis obtulit, ubi continebatur, qualiter in quadam scemina Thielberga nomine, lictiosis perfidorum hominum argumentis fuerat defraudatus, immo non mediocriter repetiuit, quod iudicio Epistolum disti dii sententiam potulisset. Quae si idonea esset coniugali thoro, ec pestifera incestus pollustione foedata non fuisset, nec uiuae uocis conscisone publice condenata, sponte eam retineret . Porro se incontinentem esse prostitus est, es sine copula iuuenilis aetatis ardorem scire non posse. Allatis itaqs diuersorum Conciliorum uoluminibus , multa de incestuosis replicata sunt, quibus recitatis hanc dissinitivam sententiam protulerunt. Credidimus illam non fuisse idoneam, ac legitimam coniugem, neq3 a deo praeparatam esse uxorem, quae publica consessone incestuoso sornicartionis crimine denotata probatur . Quocirca glorioso principi nostro pro sua in diuino cultu deuotissma assectione, atq3 uictoriolis lima regni tuitione, cui no solum nos, uerum etiam canonica auctoritas insterdicit incestuosum coniugium, legitimum matrimonium a Deo illi concessum no denegamus. Iuxta indulgentiam dicentis apostoli: Melius est nubere, quam uri. His ita patratis Vusdrada iam in publicum procedit, stipata obsequentium multitudine, omnis q3 regia aula resultat Vualdradam reginam esse. Cuntharii Episcopi neptis ad rigem καcersitur, ac semel ut aiunt ab eo constupratur, atque cum caci inno, α omnium derisione ad avunculum remittitur. Igitur agentibus tribus Thielbergae reginae, haec omnia ad notitiam Nicolai Papae deses runtur, qui eo tempore Romanae praesidebat Ecclesiae . Anno igitur dominicae incarnationis DCCCLXV missi sunt Hagano ec Rodosudus apostolicae sedis Ligati in Galliam, ad discutiendum utrum res ita se habet et, sicut summo Pontifici nunciata suerat qui in Franciam uenientes pecunia corrupti, magis saueriat iniquitati, quam aequitati. Tamen ad regem peruenientes cum ei declarassent legationis suae causas,
tale responsum ab eo acceperunt, se nihil aliud egisse, nisi quod Episscopi ipsius regni in generali synodo sibi agendum praemonstrassent. Dederunt autem iidem Legati consilium regi, ut .illos Episcopos, qui illi synodo praesuerant,ad sedem apostolicam dcstinaret. Qui uerbis, ac Biptis uniuersali Papae satisfacerciat. Legati immensis ditati opibus
167쪽
Romam regressi sunt, nunciauertant q3 praesuli qiue in Galliis uiderat, os audierant, adiicientes se nullum sapientem Epistopum m regno Lotharii inuenisse, qui ad liquidum canonicis esset institutus disciplinis. Interea Thie gandus, ec Guntharius Archiepiscopi Romam profecti sunt, ea animi intentione, ut regem innoxium in supradicto facto demonstrarent, ec se cum caeteris Coepiscopis ecclesiastica, atq; aposolita exercuisse decreta. Stultitiae quidem elogio denotandi, qui illam Petri sedem aliquo prauo dogmate sallere posse arbitrati sunt : quae nec se sesellit, nec ab aliqua haeres unquam ulli potuit. Itaq3 cum in praesentiam Nicolai Papae uinissent, libellu obtulerunt, in quo continebans tur gesta synodalia, quae in Mediomatrico urbe, ec Aquis ab eis statusta suerant. Qui cum a notario coram omnibus recitatus esset, interrogauit Pontifex, si haec Bipta uerbis confirmarent εἰ Responderunt insconueniens uideri, ut quia propriis manibus roborauerant, uerbis infirmare mallent. Et sic nec repulsa, nec admisia eorum assertione, iusssi sunt ire ad hospitia sua, quousq3 reuocaretur. Paucis interpostis diebus ad synodum, quam Papa c5gregauerat, sunt accersiti, ubi eorum danata, cc anathematizata sunt scripta, di ipsi omnibus adiudicantibus Episcopis, piasbyteris, ec diaconis sunt depositi, ec omni ecclesiastica dignitate priuati. Qui tam turpiter dehonestati Ludovicum Imperatorem fratrem Lotharii regis adeunt, qui ea tempestetate Beneuentanis morabatur in partibus, scriptis,ac dietis uociferantes, se iniuste esse despositos, ipsi Imperatori, ec omni sanctae ecclesiae iniuriam esse factam icum nunquam auditum sit, uel uspiam lectum , quod ullus Metios politanus sine conscientia Principis, uel praesentia aliorum Metropolistanorum suerit degradatus . Adiecerunt insuper multa alia ,,blasphesmantes eundem Papam, quae hic superfluu duximus enumerare .exis stimantes se eiusdem Imperatoris adminiculo smul, α intercessionis ope, cu criminis obiecti abolere notam, aestistinae dignitatis recuperasre statum. Sed spes eorum frustrata est, quamuis Imperator omnibuε uotis illis opitulari uoluisset. Thielgandus depositionis suae a scde Apostolica prolatam sententiam patienter serens iuxta praecedentem conssuetudinem, nihil omnino de sacro misterio contingere praesumpsit. Guntharius uero superbiae spiritu insatus, vetitum sibi officium usur
pare ausu temerario non expauit, parvipendens apostolicam ex com municationem . Reuertuntur igitur in Franciam dcbita consusone respersi: ec dum iterum, ac tertio sedem apostolicam reparationis,ci restitutionis gratia adissent, nouissime in Ioia infirmitate piaeueti, petes Dini,cc exules mori utur, communione laicali sbi tantum concessa. Anno dominicae incarnationis DCCCLXVI Arsenius Episcopusu
168쪽
Apocrisarius ec cosiliarius Nicolai Papae uice ipsius directus est in Franciam : quo perueniens tanta auctoritate, ecpotestate usus est, ac si idem summus Praesul aduenisset. Conuocato deniq3 Episcoporum conuentu, Lotharium Mem alloquitur, ut unum e duobus eligat, aut prospriae reconcilietur uxori, abdicato Vualdadrae pellicis consortio: aut protinus anathematis gladio seriretur ipse, omnes que in hoc scelere fauos rem praestantes. Hac necessitate compulsus, uel costrictus uellet, nollet Thielbergam reginam in matrimonium recepit, interposito iuriseiurandi sacrameto, se illam ita in reliquum habere, sicut aequitatis iura dissint, legitimam uxorem esse tenendam: nec eam a se separaret, nec ipsa uiuente aliam super eam induceret. Post haec Vualdradam ex auuctoritate Dei, et sancti Petri, ec uerbo Domini apostolici, Romam ire iubet, ut pro se ratione reddere studeat. Engelaudem uxorem quonsidam Busonis Comitis a sede apostolica excommunicatam esse omnis bus declarauit, quia proprium deseruerat maritu, ecVuangerum suum uasallum in Gallias secuta fuerit. Quam excomunicationem cum Omnibus qui aderant Episcopis, renouauit. Post haec eadem Engelaudis praedicto Assenio in Vuormacia ciuitate se repraesentauiti in quo loco praefatus Episcopus Ludovico regi occurrerat . Iurauit igitur in praesentia ipsius Missi sacramentum, hunc modum continens: Ego Engelstrudis filia quodam Ministedi comitis, quae sui uxor Busonis comitis uobis domino Arsenio Episcopo Misso, ec Apocrisatio summae sanctae Catholicae, atque Apostolicae sedis, ec per uos domino meo Nicolao, summo Pontifici, α uniuersali Papae, iuro per patrem, filium, ec spix ritum sanctum , ec per haec quattuor Christi Dei Euangelia, quae ore
osculor, ec manibus propriis tango, quia amodo relictam illam malivitiam, qua in praenominato Busone uiro meo exercui, ut ouis perdita quae filii, ad sanctam, catholicam, atq3 apostoliam, sub eadem obligas: ti , qua dominus Nicolaus summus P5tifex, α uniuersalis Papa me obligauit, reuertar ecclesiam :α in italicu regnu aut uobiscum, aut artis te uos, quoquomodo prouideritis, ibo: ec quicquid Dominus apost licus iunctit, uel terminauerit, adimplebo , ec perficere non recusarabo. Sed tam horribile iusiurandum non adimpleuitisquidem usque Danubii flueta cum eodem Arsenio perrexit, ibi q3 ad quepiam colis sanguineum pro caballorum adminiculo ire codixit, α ad Augustam ciuitatem ad eundem Missum se reuersuram pollicita est. Tali occaso ne gressum torques, ex Alemania in Franciam repedavit. Quod cum supradictus Arsenius cognouisset, epist ita misit omnibus archiepiscos pis, o episcopis, atq3 omnibus sanctae dei ecclesiae fidelibus Galliae, Germaniae, ac Neustriae commoratibus, obtestas omnes per auctoritatem
169쪽
Dei patris omnipotentis,ec beatorum 'principum Petri, α Pauli, erdomini Pontificis, ec uniuersalis Papae, ut nullus eam in suam paros chiam reciperet, sed eam landitus in omnibus ecclesiis suis praedicaret excommunicatam, ae ab omni christianorum communione sequestratam. Insuper es anathematis uinculo innodatam, inter impias , ecscelerosas damnatam, donec de pestiferis factionibus suis, atque perpestrato periurio ante domini apostolici praesentiam, digna acciperet poes
nitentiam. Et insta. His summatim commemoratis, reuertamur ad
Lotharii Regis ingemiscendam causam. Legatus itaque apostolicae se dis compositis in Gallia rebus, Romam, unde uenerat, reuersus est. Rursus v Vualdrata, eius q3 complicibus decertantibus, regis animus aduersus Thielbergam commouetur. Excitantur irae, α in sopitis diu scordiarum , ec odiorum cineribus denuo copiosus ignis accenditur. Despicitur, abominatur, reiicitur, adulterii crimen impingitur, omnIq3 ingenii arte exquiritur, qualiter puniri quasi rea possit. Illa praeuis dens imminere sibi mortis periculum latenter aufugit, ec ad Carolum perueniens, eius se tuitioni commisit. Quod cum fama diuulgate Niscolaus Papa cognouisset, misit Carolo Regi epistolam collaudatoriam haec continetem. Inter alios sanctae ecclesiae religiosos proputuatores, ec ueritatis strenuos defensores, neminem magis super Thielbergae gloriosae reginae contritione solicitum, neminem magis ipsius incomsmoditatibus condoluisse, quam uestrae pietatis eskctum recolimus. Et post congruentem exhortationem addidit. Excellentiam uestram nolumus ignorare, adeo Lotharium regem Thielbergam coiugem suam diuersis afflictionibus subdidisse, ec innumeris poenis contra praesciis pia iuramenta subegisse, ut nobis coacta nunc scriberet, regia se uelle exui dignitate, siue copula, ec sola priuata uita fore contentam . Cui nos rescripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eandem uitam coniux eius Lotharius elegisset. Verum sicut multorum relatu didicimus ipse Lotharius conuetum celebrare disposuit, ec eandem Thietbcrgam examini proprio, ec iudicio subiicere meditatur. Et siquidem eam pias isgiis falsitatis suae, ec argumentosis ambagibus potuerit ex habere, quas non fuerit legitima sua uxor, vult eam penitus a se sequestiare . Sin autem, uult eam tanquam propria quidem uxorem accipere, scd des inde quas moechata suerit, insimulare : atque propici hoc hominem suum, α hominem Thielbergae ad monomachia impellere. Et si hosmo ipsius reginae ceciderit, disponit hanc sine dilatione perimere . Quae ruantum snt omni diuinae legi contraria, magnitudo prudentiae ut srae credimus)ia adhicrtit. Sed ec nos hinc aliquid si olim uolumus demonstrare, prius asseuerantes quod de retroacta controueisa Thiet
170쪽
berga non debet ulterius ad iteratam responsionem prouocari: quos niam quod bene semel diffinitum est, ec interpositis sacramentis de liberatum, nulla debet iteratione, nisi fortassis ubi fuerit maior auctoritas retractari. Deinde quod ecclesiae refugium quaerens ecclesiasticum iudicium semper expetens, submitti non debet ceculari iudicio. Post
haec uero cum nos ex utraque parte sid est tam a Lothario, quam a Thielberga fuerimus prouocati iudices, n6s P amborum controuerxsiam executi simus, ad nullos alios conuenit super hoc negocio iussisces conuolare: cum secundum sacros Canones a iudicibus, quos communis consensus elegerit, no liceat prouocare: ec ubi concessa est prosvocatio, no, nisi ubi maior est auctoritas, liceat prouocare. Itaq3 cum non sit apostolicae sedis auctoritate, quae amborum negocium executii est, usquam maior auctoritas, nescimus si alicui liceat de eius iussicio iudicare, uel eius retractare sentetiam. Et post pauca. Illud uero, quod Lotharius Thielbergam de adulterio criminatur, quis no uideat dolo esse plenum i Deniq3 si ut ipse iactat uxor eius non est, non pertinet ad eum illi de adulterio caluniam texere: cum nec moechari potuerit si alicuius uxor no existit. Porro si a Lothario de adulterio accusatur, α si, ut uicta suerit, ultio praeparatur, necesse est ut lateatur uxore .
quibusda interpositis. Praeterea sue de coniugii foedere, siue de adulterii crimine iudicium sit agitandum, nulla ratione patet Thielbergymeum Lothario posse legalem inire conflictum, uel legitimum contros uersiae subire certamen, nisi prius ad tempus suae fuerit reddita potes stati, ec suis consanguineis libere sociata. Inter quos etiam locus prosuidendus est, ubi nulla sit uis multitudinis sormidata, et non sit dissis cile testes producere, uel caeteras personas, quae ta a unctis Canonibus quam a uenerandis Romanorum legibus, in huiuscemodi controuersiis requiruntur. Verum haec non, ut fiant dicimus, quae sine decreto. ec ordinatione nostra fieri non posse supra docuimus. Accensus itavidem sanctiss. Diis Pontifex zelo Dei, quo fuerat Finces sacerdos quosdam inflammatus, Vualdradam ipso die Purificationis sanctae Mariae Dei genitricis in basilica excommunicauit, es ab omni christianorum
consortio separauit, destinauit qs epistola omnibus Episcopis pci Gersmaniam, ec Gallias constitutis,causis, α modum excommunicationis continentem,cuius sensum, quam uerborum seriem, causa breuitatis
potius placuit ponere. Decreueramus quidem circa Vusdradam moecham, ec pertinaciter in impce nitetia permanetem, uindictae modum minus districte temperare iuxta quod merebatur, non ita pro tansio scelere sententiam in eam iustae punitionis proferre, nisi obstinato animo in mechiae uolutabro pereniter permanere proposuisset. Igitur