장음표시 사용
21쪽
6 DE FIDE, HAERETICI sniam,vi Principem velut Centaurum, semihominem &semi bestiam esse velit : ut facie quidem prae se ferat humanam, humanos simulans mores,sed re ipsa,violentia nimirum, & fraude,leonem & vulpem agataSiquidem multot ens pacem &foedera, iam contracta,principum
infidelitate irrita facta esse testatur,& illis magis prospere successisse, qui magis vulpino
astu valuerint. Oportet ergo iuxta eum, principem hoc vulpis ingenium vafre coloribus tegere,&esse simulatorem,ac dissimulatorem, quia nunquam desunt colores, ac subterfugia, ad excusandam perfidiam : Non en, inquit,
cesse Principi reipsa habere virtutes, pietatem, sdem, humanitatem, religionem, integritatem: sede simulatione pra se ferre necesse e II. Imo ausim,
ait,dicere,habere illo, o seni per obseruare, damn sum 49,cumsit nouo Principisaepe necessarium opera
ri contra fidem, contra charitatem, contra humanintatem, contra religionem. Quare oportet Principem
ita animo esse compositum, ut quo flauerint venti, ct quo fortuna impellit,eὸ se vertar, o cum fuerit nece fili , operetur malum. Haec,&id genus alia, diabolica,ab isto perfi- D libro do,&pestilentissimo perfidiae doctore, multos delibω aiam annos prostant, ait Catharinus, publico christi venduntur, legutur, cum plausu & laude a quibusdam suscipiunxur:de, quod est lachrymabi- Iius, non desunt,ut fertur,qui hanc impiam, ac scelestissimam, nec minus pestilentem doctri
22쪽
fg RVANDA, LIB. I. ymedicum, postea tamen Episcopum, in doctorum virorum Elogijs: de Typoliraphi quidam Basilienses & Franco furienses opus hoc de Principe in Latinam&Alemannicam linguam translatu m,suis characteribus magis propagarunt,cum antea tantum Italice legeretur. Caeterum auctorem ipsum, cum scriptis, primum Romani, deinde Tridentini Censores, dam- M Di
Quid enim magis alienum est non solum a Christiana doctrina, sed etiam 'ab humano &naturali lumine, quam hominem, suae naturae oblitum, leonis & vulpis naturam usurpare Loge aliter Marcus Tullius de re proposita scri Lib. i. of
psit: Cuget duobus modis ad est,aut vi,aut fraude, fatiniuria, haus, qua si vulpecula Cris. leonis videtur. Vtrumquyashomine alieni sumum,stafraus odio digna maiore. Totius autemniustitiae, nulla capitalioressinuam eorum . quis tala vi me assunti id agant,rt lami essem amr.
Veras ruirtutes a priucipe excolen
Non est necesse, secundum impij & athei
Macchiauelli doctrinam, Principem, re ipsa habere virtutes , pietatem , fidem, humanitatem, religionem, integritatem, sedeas sinu latione prae se ferre necesse est. Verum Scriptura sacra frequenter hypocritam, & d
23쪽
Melisus DE v IDE, ΗΑERETICI ssalomon, abominabiles Regi qui agunt impie,qu niam iustitia firmabitur olium. iterum: sufer rubiginem de argento, ct egredietur vas puri fimum. Aufer impietatem de vultu Regis, o Irmabitur iv sitia thronus eius. No ti stima est etiam Ecclesi stici seira entia, Regnum a gente ingentem trans fertur propter iniustitias, ct murias, ct contumeli M,ct diuersos dolos. iΤransfertur autem regnum,aliquando propter Regis, aliquando propter regni& popi Iorum impietatem,& peccata. Qua de re multa in sacris literis,& in Ecclesiasticis historiis, e empla occurru lat. Quod vero Macchiauellus addit, ill γ magis prospere successisse, qui pacem & foedera contracta vulpino astu irrita fecerunt, quis hoc credaticum Scriptura doceat,ut modb memini,iustitia firmari solium,& thronum: propter In Iustitias vero, & diuersos dolos, regna transier-ri l Aliquando tamen via impiorum pro spei tur,Deo&suos castigante, quos diligit: & in alios maxime irato, quorum Viam prosperat. Vt igitur demus perfidos aliquoties magis prosperari,quam bonae fidei homines,quid hoc ad rem facit 3 Filios dico suos Deus in hoc mundo
flagellat,purgat, & castigat, ut non cum mundo damnentur. Alia vero est ratio impiorum, de quibus Hieremias dicit, Quare via impiorumhν 'eratur' Et David, Zelaui 'der iniquos, pacem peccatorum videns. In latiore hominum non Fnt, ct cum hominabus non 'agellabuntur. Hi enim maximi peccatores,tunc maxime a Deo in hac vita puniun-
24쪽
sERVANDA, LIB. I. 'puniuntur, quando eos impunitos in suis sceleribus prosperari sinit. Magna, ait Ilierony- ο . imus , ira etsi,quan peccantibus non traficitur Deus. castratia. Vnde & in Erechiele ad Hierusalem, Iam, inquit, non irasiar tibi: et elus meus recesiit a te. ζῆς ' β' Prudenter proinde quando inter Graecos perdita religione imperium declinabat, pater, IO-annem, iuuenem & inconstantem Imperato. et rem, monebat, foedorum religionem nec temerandam, nec violandam esse:& qui id fecis set, nihil boni ei unquam euenturum. Re iste, si quod enim temporale bonum ei eveniat, id potius ex ira Dei conceditur. Aliquoties enim len Vuὸ iri to gradu ad vindictam sui diuina procedit ira: tibi. sed tunc tarditatem, supplicij grauitate compensat.
INter Veras autem virtutes etiam Veracitas numeranda est. Mendacium enim, linguae, peccatum,uirtuti veracitatis opponitur.ED se autem on' ne mendacium peccatum ex sacris literis manifestum est: ubi haec, & similia, le-1-gun tur,Mendaci fugies. Non mentiemini. Od, Loti is. sti omnes qui operantur iniquitatem, perdes omnes Psal s. qui loquuntur mendacium. os quod mentitur occidit Sopient- Manimam. Noluesse mentiri omne mendacium. ες lesy-Neque desunt efficaces rationes. Primum, omne mendacium prauum esse ex sua natura,
quia est falsi assertio, etiam gentiles Philoso-
25쪽
phi agnouerunt. Deinde aduertendum est naturalem mendaci j effectum esse decipere pro- ximum,quod malum est. Quam rationem illi- iEphσι. respexisse videtur Apostolus, praecipiens s Ephesijs deponere mendacium: loqui verita- m LM. tem cum proximo suo. Subdit enim pro ratio- iane.Quoniam uinus inuicem membra. Et ad Colosse . senses scribens, non dixit: Nolite mentiri, sed Nolite mentiri inuicem.Respexit enim ad deceptionem, quae quantum ex ipso actu est, mendacium consequitur. Quomodo Augustinus quo- Demi ostendit malitiam mendacij, scribens ad
i' 'U' Co n sen ti um.uuisquis esse aliquod gemu mendac ij, quod peccatum nonsiti utauerit, decipit ei unitur rpiter, cum honestum se deceptorem esse arbitretur Raliorum. Rursus, si mendacium aliquando esset licitum, Deus mentiri posset. Quod blasphe-
inum est,&piae aures audire horrent. Nulla s, nim tunc esset fidei certitudo, nulla dogmatum stabilitas, nulla fideli animo solida aut .
tranquilla religio, cum animus humanus, natu craliter omnem deceptionem abhorrens, etiam Re r si summa veritate decipi timeret. Hinc Aposto- 'lus ad Hebraeos scribit, Imposibile en Deum mem H MD, R de . Et Augustinus ad Catechumenos: Si fallis post, sifallere,fimiqiue agere ii esset omnipotens.
Pret ere ,si per se, nec malum esset mendacium, ii nec laudabilis esset veritas, stulte David,& o in i nis Scriptura, Deum, & SanctoS, Veraces effa ' praedicaret. Denique, Diabolus cum loquitur mendacium, ex proprijs loquitur, quia men-
26쪽
sERUANDA, LIB. I. rates e quod est proprium Diabolo, cuius ipse authqr est,& i n uen tor. Dicamus igitur cum Augustino, qui contra Priscillianistas, duos scripsit ad Consentium libros, Vnum demendacio, alterum contra m Cn-
daci u m: Nihil iudicandus e fi dicere; qui dicit aliqua )' '
iusta esse mendacia, nis aliqua usa esse peccata: ac curi u per hoc,aliqua iusta e ste, qua iniusta sunt.
Consentientes autem hac in re Diuo Augu- 'stino Patres, quorum non pauci, inter quos sunt Toletani odia ut Concilij antistites, cum magno elogio, eius Verba, &doctrinam, citat)non est necelse citare : eo quod Innocentius tertius post eum clare definiuerit: Scripturam sacram prohibere pro alterius vita mentiri. 'rDenique his accedat quod omnes Τheologo rum Scholae, Augustini&Innocentij docti nainsequentes, eam ex Sacris literis, ct solidis rationibus defendant, neque pro seruanda pudicitia, neque pro vita temporali tuenda, neque vii a omnino alia de causa , mentiri permit,
Quae omnia diligentissime a nobis consideranda sunt; tum ut intelligamus quam graue peccatum sit fidem publicam violare, quando ne mentiri quidem ulla ex causa liceat: tum etiam ut retundatur carnalis quorundam sensu siqui p*tant officium charitatis & prudentiae aliquando exigere, Ut, aut nos ipsos , aut alioS, mentiendo iu-
27쪽
0 DE FIDE HAERETICI sMale Platonem docere Rempublicam a biserantibus mentiri licere vel hosium, vel ciuium causea. Caput G.
Longe scio aliam esse Platonis, in libris de
Republica, doctrinam. Is enim, etsi, cum αwιζ.c. 7. Aristotele, putet mendacium ex sese prauum esse,& fugiendum: docet tamen Rempublicam administrantibus mentiri licere, vel Lib. de hostium,vel ciuium caussa,ad communem Vti- Republica litatem. Concedit etiam publicis medicis, ut mendacio pro medicamento utantur : priuatis autem hominibus, minimo. Quae sententia multorum fuit qui Christit non agnouerunt. Nam Sophocles in Creusa
scribit, Haud quidem honestum est mendacia Io-qui.Cui tamen diramperniciem veritas adfert, huic venia danda, licet inhonesta loquehit. Qualia & Falij elocuti sunt a Ioanne Stobaeo citati Verum mirum non est homines gentiles haer.en. a. In parte aberrasse. Animalis enim homo non peri .
pit ea quaesiunt stiritus Dei: stultitia enim ess illi, O
non poteIt intelligere: qui 'iritualiter examinatur. Spiritualis autem iudicar omnia. Ut non modo mirum, sed etiam stupendum sit,inueniri potuisse quosdam inter Christianos,qui Platonicum illud dogma defenderint, cum clare ab Apostolo scriptum sit, non esse facienda mala,ut eueniant bona. Inter istos fuit Origenes, hac in parte ab Hieronymo notatus.
28쪽
Vtrumque secutus est Cassianus collator. Cui Apol. 1.e3 nuper, in censorijs ad eum notis, responsumti a Rufina est. Sunt &alij quidam,sed obscuri, mendacio Cassia. cοι Tum patroni. inter quos est Pseudoabdias Baby ut r. lonius,apud quem in vita Matthaei Euangelistae C jς - legitur inrequenter etiam mendacium,cumper na- rura; am malumsit,bonum feri videtur ex causa. Sed meminisse oportet hos scriptores, aut ha letieos,aut apocryphos, in Ecclesia iudicari. Et communem Ecclesiae doctrinam tam esse claram, contra quoscunque obscuros mendaciorum patronos,Vt priuati errores non debeant in praeiudicium, aut in calumniam communis sententiae,a quoquam allegari.Illud magis miror Marcum Marulum in libro quarto de Institutione religiose vivendi a Cassiano deceptu esse. Sed unius aut paucorum lapsus veritati , non praeiudicat.
Falso a quibus iam dici, dum bella
1Μprobum proinde est quorundam proue bium, Dum bella vigent,utendum esse medaci,s. Cuius dicti cum alicubi mentionem fecisset Aeneas Silvius,pulchre subiecit,. Ant omnes
pusillanimes, vitiosi, perfidi,sielesti, qui mendacio se
potius quam veritate,defendunt.Socrates in iudicio reus, mori potius voluit, quam falsitatis plena Aeschinis oratione liberari. A biectε conditionia
29쪽
r DE FIDE, HAERETICI Sditionis est homo, qui ne quid dignitatis vel
fortunarum amittat,ad mendacia confugit. ais , γε sane cuni sancti Prophetae acriter eos repr I lien lant, qui mendacium spem suam ponunt.& in sermonibus mendacij, quam in Deo vero confidere malunt, facile intelliget Catholicus Princeps, omne mendacium,exaulis,& castris, disturbandum esse.
Insidias is dissimulationes a victroduc,s di pernendas esse. Caput VIII
OBscurum est autem quo rudam iudicium,
qui insidias militares, medicorum & Iudicum dissimulationes, a mendacijs di Iosue g. cernere nequeunt. Iosue dux iubente Domino posuit insidias contra ciuitatem Haij, eam qu u. quas simulans metum & fugam occupauit. Nihil e Io super nim ad iustitiam interest, cum quis iustumheI-δομe. Ium susceperit,utrum aperta pugna, an ins dijs
1atet 3. Et Salomon infantis vivi interfectionem, iuri naturali & diuino contrariam, mandauit, non quod eam exequi vellet vir Sapietissimus: sed ut veritatem rei incertar, ex coniectura ma- Sueton in ternae dilectionis deprehenderet. Sic Claudius Claudio, Caesar, uti Τi aquillus commemorat, matrem, 'ly negantem quendam iuuenem, qui vere ei filius erat,proprium filium esse,coegit ad confessionem veritatis, indicto ei cum ipso iuuene matrimonio. Carolus ite magnus certus quod vel pater, vel filius, quos captos detinebat, que
30쪽
quendam occidisset, incertus tamen Vter eois rum id feci siet, i ussit utrumque suspendi. At cum pater, qui vere deliquerat, nullam videret redemptionis spem, fassus est, & agnouit propriam culpam: & ita filium ab imminente supplicio liberauit. Eundem in modum docent Iu Di ciue t risco sulti licere Iudici uti simulatione aliqua, r is i Vt a reo,actore ve, veritatem rei,apud ipsum du .ressti ca-l biae, eX torqueat. 3-S 16'. Huiusmodi autem bellica strata gemata, cae t terasq; dissimulationes, quali etiam Christus ζης L saluator usus est, quando finxi t se longius ire, non sunt mendacia, eo quod in eis, remoto omnis falsitatis crimine, sola veritas occultetur. Quod saepe iustis ex caussis fieri potest. Qua de re pulchre,& erudite scripsit Augustinus, in ii Muttit . bro con;ra mendacium, capite decimo, & Ω- m. 4.quentibus: & aliquanto breuius ad finem libri secundi quaestionum Euangeliorum.
Inpromisiis idem seruandam esse.
CVm autem ex nulla caussa,priuata aut publica, quan inmcunque ardua, secundum sanam doctrinam mentiri liceat, indubit latum est, in ijs quae promittuntur, fidem se ii uandam esse. Qui enim quod promisit,aeon praestat, mendax est. Ideoque Gregorius magnus ad Iani rium Lib. I. iEpiscopum Caralitanum pulchre scripsit, Mu-stοι,3 .l diose agedum est, ri ea quae promittuntur,opere com . pleamur. Quam eius breuissimam sententiani Grego