Michaelis Angeli Giacomelli Prologi in Terentium ab Antonio Matanio illustrati

발행: 1777년

분량: 243페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

quod promptiori fortasse calliditate non fictum. Quum

etenim hominum, tametsi robustiorum , corpora omnibus pene dixerim exhausta viribus valetudinis cauosa sint reficienda , sancita cautum ludi lege ne amplius dato praefiniti spectaculi signo ultra progrediantur pugnantes . Ohe t Jam satis . Soluto denique ab

praetorianis cel lamine , partaque per aciem minus trepidantem victoria , quae ab hostibus pendet e pontis area pene fugatis , triumphalis. media in urbe fulgere pompa non desinit . Sed heus tu , vix optime, unum praeterieram , quod dictum oportuit Etenim advenarum HS duodecies plus minus e finitimis advolane regionibus ut iiatersint ludo . ibidemque dum tant suas ita quisque animo tuetur parteS , ut temperari vix pollit , ac si in eadem urbe natus , & altus esset , quominus de jactura aegerrime Conqueratur , aut de victoria laetetur alacriter . Quanta verosit animorum contentio , quanta perturbatio , quae cives maxime bellatores adoritur , quantum quotidianis inter sese rumusculis immurmurent invicem , tuum sit judicium . Ais ne P Omnes , qui sese student praestare caeteris , simum ope niti decet ne inglorii lateant, tempusque silentio transeant. Non enime victorum animis grata excidit statinx memoria ludi , quum indecorum putent de rebus , quas fortiter gesserint , turpiter, obmutescere . Ta plane vides quantum consuetudini urbium , & incolarum moribus

tribuendum . Quam vellem cuncta haec adspexisses lPermulta probasses utique . Te nullum profecto vidisse fassus esses illustriorem unquam , quem illuXisse dixisses diem , ac venustiorem quemquam , aut jucundum magis , quam illum, quo ludus ejusmodi celebratur . En habes quod promiseram . Et quoniam

. . id Dissiligod by Cooste

212쪽

id totum scriptor fibran indiligens epistolae eoercere finibus malui , quam longo sermone protendere, idipsum pro prudentia tua ,& integritato velim aequanimiter seras , operam itidem in eo Iudo describendo meam si & novam sorte censueris , S jucundam , ab eorum ditscultatibus tuearis , qui alienis aliquando malint invidere spectaculis ut sua concelebrent, quam admirari quorumlibet deces , & venullatem . Quod ad caetera pertinere cognoscis proximis expediam litteris , quas propediem expectabis . Video enim uberrimam scribendi proposita in materiem , quaeque angustis finibus contineri nequit . Ad tuum au em. quod attinet librum licet eas illustraveris conjecturas, e quae in poetarum nonnullorum libros proserri valuerant , atque in eoi maxime , quos Schreveliust olim collegerat . quosque nomini dubium ad specta-

is Cula veterum Pertictere . tamen , praeter Carmina P.

u Cornelii Severi , ea te potiori jure video selegisse , i ouae per M. V. Martialem iactata suerunt in vuIgus. Nee immerita . Poetam namque illum , de quo tantopere incolae gloriantur regni Hispaniensis , ad

coelum laudibus extulerunt Maliger , Lipsius , ac Politis nus , aliique bene multi ; tametsi improbaverint alii, Volaterranus cumprimis . Jovius Naugerius. Eorum pace dixerim , ego eum tanti facto , quanti

quis aliua , & ipse plurimi, facis , ut & praeceptor

tuus Cannegieterius , qui id tibi dedit consilii , talem ut eruditum laborem sit stiperes. Neque vero improbandus labor , quum videam scilicet te Codd. MSS. Arnigenii . Thua , Sodisii inter sese invicem con- tulisse , Rurgersium itidem , & Scri verium perquam accurate suisse per te collustratos. Tuum certe com

213쪽

mentatium accepi libenter , ac permulta in eo vidi libentius . quae alienoS nondum oculos Pervaserunt. Exemplum esto prae reliquis vetus inscriptio marmorea , in qua patroni quidam , decurionesque memorantur vetustillimi cujusdam Romanorum collegii, quaeque penes Wittium , Bur mannium, Graevium. que diu quum latuisset , fidelibus ab amico tuo subjem litteratorum oculis sententiam Comprobat mirifice tuam , M. Agrippam nimirum non jam confictum Vesenti, neque Vapsonii , uti vulgo jactatum est , sed verum , ac germanum Vipsanii nomen obtinuisse . Obsecro te ne susceptum deseras scriptores alios vetustate percelebres eadem methodo , atque eruditione eadem collustrandi considium , neu im pei secta relinquas quae dudum incipere minime renuisti . Nolim tamen temere factum putes si tibi , stqui primos in litterario agmine ordines ducis , gre- πgarius ego miles auctor sim ut ad haec maxime per- tractanda re conseras, quippequi talibus & ipse alli. cior studiis, quae tui celebritatem nominis ad usqus e nostros Italos detulerunt . Reliquum est me ut diligas , tanto licet terrarum spatio dissitum . Amicossa tuta meis verbis. Phel sumium ut valde ames te rogo . Da operam ut valeas ad usque Nestoreos annos. μ

214쪽

DICTUS QUUM FABULA DARETUR POPULO .

e Vllum prosecto me vidisse Cen-

Venustiorem su) quemquam, aut jucundum magis,

Quam

a Hane certe scribendi sormulam ex Plauto addidicit Giacomellius . Etenim neque ego sunt Tranii verba 'idi Ur me unquam quemquam , quam te , ceveo . insteti.

, , Sodales dicuntur qui eidem collegio adscitiquum fuerint, fraterno vesuti foedere inter sese lunt vidissim rerum , iudiciorumque participes . Si frater Micioni dice-hat Aeschinus in aut sodalis esset , qui magis morem gereret Terent. Adelph. Act. IV. Q. v. V. LXXIV. Via. Asdricis. Anima . re interpr. in Adelph. ς Nunc te nox t sic Iovem dicentem inducit Plautus quae me mainbii , mitto ut cedas die , ut mortalibus illucisas i pro illuce sicas luce clara , ct candida . Amphitri

215쪽

Quam nec nobis umquam

arbitror

Melius, vel ipsa scena luculentius sa). Tua tibi renidet, Princeps inclyte b) ,

Praesentia, huc cum nostri honoris malia Venire non gravatus es , & scenicum

Te spectatore hunc Ludum c) decorari tibi placuit . Mihi vero pro cto nunc id est ,

Ptae V. se. IV. v. vass. Contra vero dicitur aliquid invenusum esse . in ivlτ. Act. . se. v. V. I. s a ) Elegans magis , ac splendidum , luce nimirum resertum . sic Terenti as meretricem Bacchidem tepeaesentat, cujus consortium Clinia fidesis adolescens optaverat , patris Menedemi ut fugiendo declinaret morositatem, deque ipsa pronunciatum a Syro servo legimus quod mulier esset commoda , ct faceta , cui per senem Chreme tem responsum quum es t θηλ idem visa es miri , subjungit Syrus , ct quidem bercle forma Iuculenta , cui Chremes sic fatis . Heautont. Act. ait. Q. II. V. X. b in Primum Hecyrae prologum laudibus inservire voluit Giacomellius inclyti iuvenis , qui an. Μ cxXXIX. Romae dum degeret academicorum Latinorum exercit tionibus , comoediitque Plautinis , ae Terentianis ut quum maxime , interfuisse gloriatus est , Fuit hic Fridericus Christianus Augusti aiI. Poloniarum regis , & electoris Sax niae filius princeps iuventutis , cujua magnanimitate , Nprorsus mirifica lenitate , quam in maximis opibus, sammaque potentia haud alibi facile quisquam repererit , factum ut academici maius nullam sibi dari actitrari fuerint lucrum , luculenti quo fierent . quam ab ilirus praesen- .i c J Vid. Giacomeli. Vesci in Heaut r. v. 'Mi.

216쪽

prae gaudio dum verba prope vix suppe

Neque interea consultum est quid primum

Nimis velim , diu nobiscum ut hic sies se) ;In quem intuentes quisque nostrum cernu

Inani spe cujusmodi expectavimus Diu patrem Tuum d) , & honorem vul

s 3 nuxi veni eloquar . Terent. Prolog. Heautont. Ι v. NI. De hae dicendi ratione legendum quid sentiat 'L.

s e Terentius : Neque te quisquam novit , Nestu fir via fies s pro Eunuch. Act. II. Q. HI. v. LXXXII. Ex Plauto : Da mihi hane veniam , ignosce , irata ne sies . Amphitr. AB. H. sc. n. v. XLiss. Vid. Giacomeli.

Consulere decet Kockertium . DIIob. voc. Te oe.s Augustum iii. sapientissimum regem , qui propri- 'am 'superavit famam , vicitque populorum expectationem . Eum Moscebat nemo, qui non amaverit , neque vel adi-hat, qui non saepius adire cupiverit , vel semel adspic mbat , cui vidisse semel satis fuerit, nemo illius cogitabat,& experiebatur mores , qui non fuerit admiratus, & prae-

217쪽

et CLXxlv. Ddicaverit . Uie triumphorum ut eam Giaeomellio loquar . Prolog. He r. I. -υ. xxxIv. in bonarum , o omnium artium incrementis propriam aequavit gloriam doleslajo, Casmiro , Sigismundo Poloniae regibus praestantissimis , quorum res praeclare gestas praeter Cilbum Pistorietissem Η'. deII. seu v. di Polios. Cromerius Ηs. Polon. atque Gaagrinius Sarmat. Europ. defer. prae caeteris descripserunt . Et quolitam Terentii comoediae omnes Italice vincta numeris oratione a Forteguerrio redditae , atque aeueis personarum figuris ex pervetusto bibliothecae Vaticanae Col. accurate expressis nobilitatae eius auspicio prodierunt in luce in , ita Hecyrae filii patrocinio sustentatae immortale decus, nec vulgare accessit emolumentum. Observandum obiter vetustitimum Terentii Cod. habuisse Bembum , quo antiquiorem nullum se vidisse unquam Politianus fatetur . Hunc Romae Fulvius Ursinius Vaticanae legavit bibliothecae , eiusque aliquod dedit specimen Mabillonius. De re diplomat. p. CCCLiv. Neque eos Codd. antiquitate creditur superare , quorum alterum Halae Sa-XOnum penes olearium , penes Batavos alterum in Leydensi bibliotheca compertum est asservari . Eiusmodi vero Cod. quem Lucas Holstentus plurimi secit , non modo usus est Forteguerrius Italicam dum secit verfionem , Urbini po- stea an. MDCCVxxvi. vulgatam . sed Anna quoque Daceria Tanaquil hi Fabri filia in ejusdem versione Gallica concinnanda . Extat nunc in eadem bibliotheca Plui. L . num. MMMDCCCL xvii l. & Sponio judice ann. M. antiquitatem excedit . o Etsi ex Terentii sententia vultus quoque ho- miuum fingit scelus Heautont. V. sc. I. V. xlv. neque ab ipsius contemplatione decet supersedere Phorm. Act. I. s. iv. v. xxxHI. est tamen Vultus imago, & sermo animi , facileque immutatur Hecyr. A L ii I. se. DI. v. . sed in bene moratis , praestantibusque prudentia viris excellens aliquid commonstrat , atque honorificum .

218쪽

Amabile sa ) , & juventutis lumen, tuae

Istuc aetatis cum ver b) ageret: denique In te paternam contemplando imaginem , Cupidum sc) videndi illius explemus ani

Aut leniore desiderio s e ) tangimur Vt illum aetate f), rebus gestis sg), opibus Florentem fortunet Deus, & legionibus φ)

t a )Os pro vultu accipitur a Terentio: Quando namque Uemea leniles proseri , gravesque sententias Micionem fratrem nulli , ait , laedere os , arridere cmnibus Adelpli. AE . U. sc. iv. v. x. scilicet praesentem nullum offendere . Et sanὲ praesens quum aliquis molestia sermonis amicitur , tune vultus , ut ita dicam , laeditur , qui insolito saepe rubore perfunditur . Hinc os amabile idem est ac vultus amorem concilians .i b Ver aetatis adolescentia est , ut inquit Cicero . De senect. e. xix. Tunc honestarum imprimitur facilius reis rum memoria , quae tu sene tem , adnotante Quintilia no, prosequitur , ct impressa animo rudi usque ad mores princiet . Instit. Orat. L. l. e. I. c in Illias a imum cupidum . Terent. Heautont. AE . II. se. III. U. CXXVl.s M Vid. Giaco melL Vese. in Andr. v. X . e Te desiderium Athenarum arbitror . . . . cepisse saepe . Terent. Hecyr. AE . I. sc. II. V. Xul. t f Aetate iηtegra . Terent. Andr. AE . I. se. I. V. XL v. Gallica perlegenda versio Bonaventurae Periersit , Ioarinis Fontainii de la Fontaine atque Isaacii Sacii .s e ) Re bene gesa . Terent. Adelph. Aef. V. se. i.

Ο legiones reveniunt domum . Plaut. Amphitr. AE .

I. Disiligo: by Gorale

219쪽

Ejus, turmisque numine sa) praeeat suo In Asiae ,& Africae, Europaeque barbarum Ρraedonem b). Sic prolatis regni finibuς , Internecatis, & deletis hostibus se , , Nostris illuc iter patefaciat sacris sae); Reclusa litterisque s e, ad Graeciam f) via , Quas inde patrio foeda propulit solo Barbarici, coelo gloriam aequabit seram;

a in Numinis vox saepe translate sumpta est ab seriptoribus pro Dei nutu , voluntate , potentia . Non haec , ut canit Uirgilius, , fine numine Divum evout suo . Aeneid. L. II. V. L via. In quem inque locum diverso. numine tendunt . Lucret. De rer. naι. L. IV. u. CLIXX.

b ὶ Tartarum, Samoge tam , Mauritanum, atque eos omnes praedones , qui dum adli ut s sunt Phaedri verba rapiunt quod quisque exrulis , nudos νolixquuat . Fabul. ia

i ι Sincera imitatio Plauti dicentis quod Deiones reueniunt domam i Sosa cum Mercurio loquitur 1 duella

extincto maxumo, atque internecatis hostibus . Amphitr. Ast. I. se. I. v. XXXm Quam quidem, imitationem neque ipse,

si adhuc viveret , factam abnuerat Giacomessius : Ingenuinamque pudoris est fateri per quos prosecoris . Som facer. Plaut. Bacchad. Ain IV. R. vi. v. xiv. Uaria tamen est Plautina signi Maiia . t e , Parmeno Terentimus ita loquitur i Fas steri-esIum is listisis stilicet doctrinis . disciplinis , invia uis artibus . quae litteris conscriptae sunt in fac in palae' tu musicis . Lunuch.. Aci. uI. sc. u. U. FEHI.

220쪽

Τriumphorum sc), bonarum,& cmnium

, artium

Incrementis. At tu, o Beate sae), qui indole Magis tua, quam gemmis inclarescere Dudum coepisti, aut auro; & ad potentiam

Paternis se) institutus f) summam moribus,

Paternam gloriam usque retinueris, noUO

Rerum & bene gestarum adjecto cumulo

auxeris.

t f Felix LM angurium , nisi barbaries , quam Dedam potiori iure vocat Giaeomellius noster . utpote quae patrio solo litteras propulit , altiores egisset radicesi Atque minam Deo bene iuvante vera religio . scientiae nobili res , utilioresque artes, quarum Penes Europaeos renidet emolumentum , vel in Attica , Beotia , Phocide, Doride , Lcero , Megarite florerent denuo , di adolescerent, ac fructus efferrent dignos expectatione fs a Nomen profitetur. Terent. Prolog. Eunuch. V. VI. b Sit novum . Terent. Phorm. Act. II. sc. I. V. XV.s e in Serio triumphat. Terent. Eunuch. A h. IlI. sc. I. v. MI. Trismpho , fi licet me latere tecto abscedere . Heau toni. Act. IV. sc. r. v. L x. t Felix , potens , nobilis , dives , qui a Gr'ecis μακὰ ιμ licebatur . Ethnicorum dii appellati sunt μακαρες ab Aiai tophane . Rau. Aff. II. β. III. N. IX.

SEARCH

MENU NAVIGATION